नारद उवाच । (१।१)

भगवञ्छ्रोतुमिच्छामि दानमाहात्म्यमुत्तमम् । (१।२)

यदक्षयं परे लोके देवर्षिगणपूजितम् ॥ (१।३)

उमापतिरुवाच । (२।१)

मेरोः प्रदानं वक्ष्यामि दशधा मुनिपुंगव । (२।२)

यत्प्रदानान्नरो लोकानाप्नोति सुरपूजितान् ॥ (२।३)

पुराणेषु च वेदेषु यज्ञेष्वायतनेषु च । (३।१)

न तत्फलमधीतेषु कृतेष्विह यदश्नुते ॥ (३।२)

तस्माद्विधानं वक्ष्यामि पर्वतानामनुक्रमात् । (४।१)

प्रथमो धान्यशैलः स्याद्द्वितीयो लवणाचलः ॥ (४।२)

गुडाचलस्तृतीयस्तु चतुर्थो हेमपर्वतः । (५।१)

पञ्चमस्तिलशैलः स्यात्षष्ठः कार्पासपर्वतः ॥ (५।२)

सप्तमो घृतशैलश्च रत्नशैलस्तथाष्टमः । (६।१)

राजतो नवमस्तद्वद्दशमः शर्कराचलः ॥ (६।२)

वक्ष्ये विधानमेतेषां यथावदनुपूर्वशः । (७।१)

अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये ॥ (७।२)

शुक्लपक्षे तृतीयायामुपरागे शशिक्षये । (८।१)

विवाहोत्सवयज्ञेषु द्वादश्यामथ वा पुनः ॥ (८।२)

शुक्लायां पञ्चदश्यां वा पुण्यर्क्षे वा विधानतः । (९।१)

धान्यशैलादयो देया यथाशास्त्रं विजानता ॥ (९।२)

तीर्थेष्वायतने वापि गोष्ठे वा भवनाङ्गणे । (१०।१)

मण्डपं कारयेद्भक्त्या चतुरस्रमुदङ्मुखम् । (१०।२)

प्रागुदक्प्रवणं तद्वत्प्राङ्मुखं च विधानतः ॥ (१०।३)

गोमयेनानुलिप्तायां भूमावास्तीर्य वै कुशान् । (११।१)

तन्मध्ये पर्वतं कुर्याद्विष्कम्भपर्वतान्वितम् ॥ (११।२)

धान्यद्रोणसहस्रेण भवेद्गिरिरिहोत्तमः । (१२।१)

मध्यमः पञ्चशतिकः कनिष्ठः स्यात् त्रिभिः शतैः ॥ (१२।२)

मेरुर्महाव्रीहिमयस्तु मध्ये सुवर्णवृक्षत्रयसंयुतः स्यात् । (१३।१)

पूर्वेण मुक्ताफलवज्रयुक्तो याग्येन गोमेदकपुष्परागैः ॥ (१३।२)

पश्चाच्च गारुत्मतनीलरत्नैः सौम्येन वैदूर्यसरोजरागैः । (१४।१)

श्रीखण्डखण्डैरभितः प्रवालैर्लतान्वितः शुक्तिशिलातलः स्यात् ॥ (१४।२)

ब्रह्माथ विष्णुर्भगवान्पुरारिर् दिवाकरोऽप्यत्र हिरण्मयः स्यात् । (१५।१)

मूर्धन्यवस्थानममत्सरेण कार्यं त्वनेकैश्च पुनर्द्विजौघैः ॥ (१५।२)

चत्वारि शृङ्गाणि च राजतानि नितम्बभागेष्वपि राजतः स्यात् । (१६।१)

तथेक्षुवंशावृतकन्दरस्तु घृतोदकप्रस्रवणैश्च दिक्षु ॥ (१६।२)

शुक्लाम्बराण्यम्बुधरावली स्यात्पूर्वेण पीतानि च दक्षिणेन । (१७।१)

वासांसि पश्चादथ कर्बुराणि रक्तानि चैवोत्तरतो घनाली ॥ (१७।२)

रौप्यान्महेन्द्रप्रमुखांस् तथाष्टौ संस्थाप्य लोकाधिपतीन् क्रमेण । (१८।१)

नानाफलाली च समन्ततः स्यान्मनोरमं माल्यविलेपनं च ॥ (१८।२)

वितानकं चोपरि पञ्चवर्णम् अम्लानपुष्पाभरणं सितं च । (१९।१)

इत्थं निवेश्यामरशैलमग्र्यं मेरोस्तु विष्कम्भगिरीन् क्रमेण ॥ (१९।२)

तुरीयभागेण चतुर्दिशं च संस्थापयेत्पुष्पविलेपनाढ्यान् । (२०।१)

पूर्वेण मन्दरमनेकफलावलीभिर्युक्तं यवैः कनकभद्रकदम्बचिह्नैः ॥ (२०।२)

कामेन काञ्चनमयेन विराजमानम् आकारयेत्कुसुमवस्त्रविलेपनाढ्यम् । (२१।१)

क्षीरारुणोदसरसाथ वनेन चैवं रौप्येण शक्तिघटितेन विराजमानम् ॥ (२१।२)

याम्येन गन्धमदनश्च निवेशनीयो गोधूमसंचयमयः कलधौतयुक्तः । (२२।१)

हैमेन यज्ञपतिना घृतमानसेन वस्त्रैश्च राजतवनेन च संयुतः स्यात् ॥ (२२।२)

पश्चात् तिलाचलम् अनेकसुगन्धिपुष्पसौवर्णपिप्पलहिरण्मयहंसयुक्तम् । (२३।१)

आकारयेद्रजतपुष्पवनेन तद्वद्वस्त्रान्वितं दधिसितोदसरस् तथाग्रे ॥ (२३।२)

संस्थाप्य तं विपुलशैलमथोत्तरेण शैलं सुपार्श्वमपि माषमयं सुवस्त्रम् । (२४।१)

पुष्पैश्च हेमवटपादपशेखरं तमाकारयेत्कनकधेनुविराजमानम् ॥ (२४।२)

माक्षीकभद्रसरसाथ वनेन तद्वद्रौप्येण भास्वरवता च युतं विधाय । (२५।१)

होमश्चतुर्भिरथ वेदपुराणविद्भिर्दान्तैर् अनिन्द्यचरिताकृतिभिर्द्विजेन्द्रैः ॥ (२५।२)

पूर्वेण हस्तमितमत्र विधाय कुण्डं कार्यस्तिलैर्यवघृतेन समित्कुशैश्च । (२६।१)

रात्रौ च जागरमनुद्धतगीततूर्यैरावाहनं च कथयामि शिलोच्चयानाम् ॥ (२६।२)

त्वं सर्वदेवगणधामनिधे विरुद्धमस्मद्गृहेष्वमरपर्वत नाशयाशु । (२७।१)

क्षेमं विधत्स्व कुरु शान्तिमनुत्तमां नः सम्पूजितः परमभक्तिमता मया हि ॥ (२७।२)

त्वमेव भगवानीशो ब्रह्मा विष्णुर्दिवाकरः । (२८।१)

मूर्तामूर्तात्परं बीजमतः पाहि सनातन ॥ (२८।२)

यस्मात्त्वं लोकपालानां विश्वमूर्तेश्च मन्दिरम् । (२९।१)

रुद्रादित्यवसूनां च तस्माच्छान्तिं प्रयच्छ मे ॥ (२९।२)

यस्मादशून्यममरैर्नारीभिश्च शिवेन च । (३०।१)

तस्मान्माम् उद्धराशेषदुःखसंसारसागरात् ॥ (३०।२)

एवमभ्यर्च्य तं मेरुं मन्दरं चाभिपूजयेत् । (३१।१)

यस्माच्चैत्ररथेन त्वं भद्राश्वेन च वर्षतः ॥ (३१।२)

शोभसे मन्दर क्षिप्रमतस्तुष्टिकरो भव । (३२।१)

यस्माच्चूडामणिर्जम्बूद्वीपे त्वं गन्धमादन ॥ (३२।२)

गन्धर्ववनशोभावान् अतः कीर्तिर्दृढास्तु मे । (३३।१)

यस्मात्त्वं केतुमालेन वैभ्राजेन वनेन च ॥ (३३।२)

हिरण्मयाश्वत्थशिरास्तस्मात्पुष्टिर्ध्रुवास्तु मे । (३४।१)

उत्तरैः कुरुभिर्यस्मात्सावित्रेण वनेन च ॥ (३४।२)

सुपार्श्व राजसे नित्यमतः श्रीरक्षयास्तु मे । (३५।१)

एवमामन्त्र्य तान्सर्वान्प्रभाते विमले पुनः ॥ (३५।२)

स्नात्वाथ गुरवे दद्यान्मध्यमं पर्वतोत्तमम् । (३६।१)

विष्कम्भपर्वतान्दद्यादृत्विग्भ्यः क्रमशो मुने ॥ (३६।२)

गाश्च दद्याच्चतुर्विंशत्यथवा दश नारद । (३७।१)

नव सप्त तथाष्टौ वा पञ्च दद्याद् अशक्तिमान् ॥ (३७।२)

एकापि गुरवे देया कपिला च पयस्विनी । (३८।१)

पर्वतानामशेषाणामेष एव विधिः स्मृतः ॥ (३८।२)

त एव पूजने मन्त्रास्त एवोपस्करा मताः । (३९।१)

ग्रहाणां लोकपालानां ब्रह्मादीनां च सर्वदा ॥ (३९।२)

स्वमन्त्रेणैव सर्वेषु होमः शैलेषु पठ्यते । (४०।१)

उपवासी भवेन्नित्यमशक्ते नक्तमिष्यते ॥ (४०।२)

विधानं सर्वशैलानां क्रमशः शृणु नारद । (४१।१)

दानकाले च ये मन्त्राः पर्वतेषु च यत्फलम् ॥ (४१।२)

अन्नं ब्रह्म यतः प्रोक्तमन्ने प्राणाः प्रतिष्ठिताः । (४२।१)

अन्नाद्भवन्ति भूतानि जगदन्नेन वर्तते ॥ (४२।२)

अन्नमेव ततो लक्ष्मीरन्नमेव जनार्दनः । (४३।१)

धान्यपर्वतरूपेण पाहि तस्मान्नगोत्तम ॥ (४३।२)

अनेन विधिना यस्तु दद्याद्धान्यमयं गिरिम् । (४४।१)

मन्वन्तरशतं साग्रं देवलोके महीयते ॥ (४४।२)

अप्सरोगणगन्धर्वैराकीर्णेन विराजता । (४५।१)

विमानेन दिवः पृष्ठमायाति स्म निषेवित । (४५।२)

धर्मक्षये राजराज्यमाप्नोतीह न संशयः ॥ (४५।३)