सूत उवाच । (१।१)

तस्यैव पर्वतेन्द्रस्य प्रदेशं सुमनोरमम् । (१।२)

अगम्यं मानुषैर् अन्यैर्दैवयोगाद् उपागतः ॥ (१।३)

ऐरावती सरिच्छ्रेष्ठा यस्माद्देशाद्विनिर्गता । (२।१)

मेघश्यामं च तं देशं द्रुमखण्डैरनेकशः ॥ (२।२)

शालैस्तालैस्तमालैश्च कर्णिकारैः सशामलैः । (३।१)

न्यग्रोधैश्च तथाश्वत्थैः शिरीषैः शिंशपद्रुमैः ॥ (३।२)

श्लेष्मातकैर् आमलकैर् हरीतकविभीतकैः । (४।१)

भूर्जैः समुञ्जकैर् बाणैर्वृक्षैः सप्तच्छदद्रुमैः ॥ (४।२)

महानिम्बैस्तथा निम्बैर्निर्गुण्डीभिर्हरिद्रुमैः । (५।१)

देवदारुमहावृक्षैस्तथा कालेयकद्रुमैः ॥ (५।२)

पद्मकैश्चन्दनैर्बिल्वैः कपित्थै रक्तचन्दनैः । (६।१)

माताम्ररिष्टकाक्षोटैर् अब्दकैश्च तथार्जुनैः ॥ (६।२)

हस्तिकर्णैः सुमनसैः कोविदारैः सुपुष्पितैः । (७।१)

प्राचीनामलकैश्चापि धनकैः समराटकैः ॥ (७।२)

खर्जूरैर्नारिकेलैश्च प्रियालाम्रातकेङ्गुदैः । (८।१)

तन्तुमालैर् धवैर्भव्यैः काश्मीरीपर्णिभिस्तथा ॥ (८।२)

जातीफलैः पूगफलैः कट्फलैलावलीफलैः । (९।१)

मन्दारैः कोविदारैश्च किंशुकैः कुसुमांशुकैः ॥ (९।२)

यवासैः शमिपर्णासैर्वेतसैर् अम्बुवेतसैः । (१०।१)

रक्तातिरङ्गनारङ्गैर् हिङ्गुभिः सप्रियङ्गुभिः ॥ (१०।२)

रक्ताशोकैस् तथाशोकैर् आकल्लैर् अविचारकैः । (११।१)

मुचुकुन्दैस्तथा कुन्दैराटरूषपरूषकैः ॥ (११।२)

किरातैः किङ्किरातैश्च केतकैः श्वेतकेतकैः । (१२।१)

शोभाञ्जनैर् अञ्जनैश्च सुकलिङ्गनिकोटकैः ॥ (१२।२)

सुवर्णचारुवसनैर् द्रुमश्रेष्ठैस् तथासनैः । (१३।१)

मन्मथस्य शराकारैः सहकारैर्मनोरमैः ॥ (१३।२)

पीतयूथिकया चैव श्वेतयूथिकया तथा । (१४।१)

जात्या चम्पकजात्या च तुम्बरैश्चाप्यतुम्बरैः ॥ (१४।२)

मोचैर्लोचैस्तु लकुचैस्तिलपुष्पकुशेशयैः । (१५।१)

तथा सुपुष्पावरणैश्चव्यकैः कामिवल्लभैः ॥ (१५।२)

पुष्पाङ्कुरैश्च बकुलैः पारिभद्रहरिद्रैः । (१६।१)

धाराकदम्बैः कुटजैः कदम्बैर् गिरिकुटजैः ॥ (१६।२)

आदित्यमुस्तकैः कुम्भैः कुङ्कुमैः कामवल्लभैः । (१७।१)

कट्फलैर्बदरैर्नीपैर् दीपैरिव महोज्ज्वलैः ॥ (१७।२)

रक्तैः पालीवनैः श्वेतैर्दाडिमैश्चम्पकद्रुमैः । (१८।१)

बन्धूकैश्च सुबन्धूकैः कुञ्जकानां तु जातिभिः ॥ (१८।२)

कुसुमैः पाटलाभिश्च मल्लिकाकरवीरकैः । (१९।१)

कुरबकैर् हिमवरैर् जम्बूभिर् नृपजम्बुभिः ॥ (१९।२)

बीजपूरैः सकर्पूरैर्गुरुभिश्चागुरुद्रुमैः । (२०।१)

बिम्बैश्च प्रतिबिम्बैश्च संतानकवितानकैः ॥ (२०।२)

तथा गुग्गुलवृक्षैश्च हिन्तालधवलेक्षुभिः । (२१।१)

तृणशून्यैः करवीरैरशोकैश् चक्रमर्दनैः ॥ (२१।२)

पीलुभिर्धातकीभिश्च चिरिबिल्वैः समाकुलैः । (२२।१)

तिन्तिडीकैस्तथा लोध्रैर्विडङ्गैः क्षीरिकाद्रुमैः ॥ (२२।२)

अश्मन्तकैस्तथा कालैर्जम्बीरैः श्वैतकद्रुमैः । (२३।१)

भल्लातकैरिन्द्रयवैर् वल्गुजैः सिद्धिसाधकैः ॥ (२३।२)

नागकेसरवृक्षैश्च सुकेसरमनोहरैः । (२४।१)

करमर्दैः कासमर्दैर् अरिष्टकवरिष्टकैः । (२४।२)

रुद्राक्षैर्द्राक्षसम्भूतैः सप्ताह्वैः पुत्रजीवकैः ॥ (२४।३)

उदयादित्यसंकाशैः सूर्यचन्द्रनिभैस्तथा । (३८।१)

तपनीयसवर्णैश्च अतसीपुष्पसंनिभैः ॥ (३८।२)

शूकपत्त्रनिभैश्चान्यैः स्थलपत्त्रैश्च भागशः । (३९।१)

पञ्चवर्णैः समाकीर्णैर् बहुवर्णैस्तथैव च ॥ (३९।२)

द्रष्टुर्दृष्ट्या हितमुदैः कुमुदैश्चन्द्रसंनिभैः । (४०।१)

तथा वह्निशिखाकारैर्गजवक्त्रोत्पलैः शुभैः ॥ (४०।२)

नीलोत्पलैः सकह्लारैर् गुञ्जातककसेरुकैः । (४१।१)

शृङ्गाटकमृणालैश्च करटै राजतोत्पलैः ॥ (४१।२)

जलजैः स्थलजैर्मूलैः फलैः पुष्पैर्विशेषतः । (४२।१)

विविधैश्चैव नीवारैर्मुनिभोज्यैर्नराधिप ॥ (४२।२)

न तद्धान्यं न तत्सस्यं न तच्छाकं न तत्फलम् । (४३।१)

न तन्मूलं न तत्कन्दं न तत्पुष्पं नराधिप ॥ (४३।२)

नागलोकोद्भवं दिव्यं नरलोकभवं च यत् । (४४।१)

अनूपोत्थं वनोत्थं च तत्र यन्नास्ति पार्थिवः ॥ (४४।२)

सदा पुष्पफलं सर्वम् अजर्यम् ऋतुयोगतः । (४५।१)

मद्रेश्वरः स ददृशे तपसा ह्यतियोगतः ॥ (४५।२)

ददृशे च तथा तत्र नानारूपान् पतत्रिणः । (४६।१)

मयूरान् शतपत्त्रांश्च कलविङ्कांश्च कोकिलान् ॥ (४६।२)

तथा कादम्बकान्हंसान्कोयष्टीन् खञ्जरीटकान् । (४७।१)

कुररान्कालकूटांश्च खट्वाङ्गान् लुब्धकांस् तथा ॥ (४७।२)

गोक्ष्वेडकांस्तथा कुम्भान्धार्तराष्ट्राञ्शुकान्बकान् । (४८।१)

घातुकांश्चक्रवाकांश्च कटुकान्टिट्टिभान् भटान् ॥ (४८।२)

पुत्रप्रियान् लोहपृष्ठान् गोचर्मगिरिवर्तकान् । (४९।१)

पारावतांश्च कमलान् सारिका जीवजीवकान् ॥ (४९।२)

लाववर्तकवार्ताकान् रक्तवर्त्मप्रभद्रकान् । (५०।१)

ताम्रचूडान्स्वर्णचूडान् कुक्कुटान् काष्ठकुक्कुटान् ॥ (५०।२)

कपिञ्जलान्कलविङ्कांस्तथा कुङ्कुमचूडकान् । (५१।१)

भृङ्गराजान् सीरपादान् भूलिङ्गान् डिण्डिमान् नवान् ॥ (५१।२)

मञ्जुलीतकदात्यूहान् भारद्वाजांस्तथा चषान् । (५२।१)

एतांश्चान्यांश्च सुबहून् पक्षिसंघान्मनोहरान् ॥ (५२।२)

श्वापदान्विविधाकारान् मृगांश्चैव महामृगान् । (५३।१)

व्याघ्रान्केसरिणः सिंहान्द्वीपिनः शरभान्वृकान् ॥ (५३।२)

ऋक्षांस्तरक्षूंश्च बहून्गोलाङ्गूलान् सवानरान् । (५४।१)

शशलोमान् सकादम्बान् मार्जारान् वायुवेगिनः ॥ (५४।२)

मूषकान्नकुलान् कावान् सिंहान् द्रुममनोहरान् । (५५।१)

तथा मत्तांश्च मातंगान् महिषान् गवयान् वृषान् । (५५।२)

चमरान् सृमरांश्चैव तथा गौरखरानपि ॥ (५५।३)

उरभ्रांश्च तथा मेषान्सारङ्गानथ कूकुरान् । (५६।१)

नीलांश्चैव महानालान् करालान्मृगमातृकान् ॥ (५६।२)

सदंष्ट्रारामसरभान् क्रौञ्चाकारकशम्बरान् । (५७।१)

करालान्कृतमालांश्च कालपुच्छांश्च तोरणान् ॥ (५७।२)

दंष्ट्रान्खड्गान्वराहांश्च तुरंगान्खरगर्दभान् । (५८।१)

एतान् अद्विष्टान्मद्रेशो विरुद्धांश्च परस्परम् ॥ (५८।२)

अविरुद्धान्वने दृष्ट्वा विस्मयं परमं ययौ । (५९।१)

तच्चाश्रमपदं पुण्यं बभूवात्रेः पुरा नृपम् ॥ (५९।२)

तत्प्रसादात्प्रभायुक्तं स्थावरैर्जङ्गमैस्तथा । (६०।१)

हिंसन्ति हि न चान्योन्यं हिंसकास्तु परस्परम् ॥ (६०।२)

क्रव्यादाः प्राणिनस्तत्र सर्वे क्षीरफलाशनाः । (६१।१)

निर्मितास्तत्र चात्यर्थमत्रिणा सुमहात्मना ॥ (६१।२)

शैलानितम्बदेशेषु न्यवसच्च स्वयं नृपः । (६२।१)

पयः क्षरन्ति ते दिव्यम् अमृतस्वादुकण्टकम् ॥ (६२।२)

क्वचिद्राजन्महिष्यश्च क्वचिदाजाश्च सर्वशः । (६३।१)

शिलाः क्षीरेण सम्पूर्णा दध्ना चान्यत्र वा बहिः ॥ (६३।२)

संपश्यन्परमां प्रीतिमवाप वसुधाधिपः । (६४।१)

सरांसि तत्र दिव्यानि नद्यश्च विमलोदकाः ॥ (६४।२)

प्रणालिकानि चोष्णानि शीतलानि च भागशः । (६५।१)

कन्दराणि च शैलस्य सुसेव्यानि पदे पदे ॥ (६५।२)

हिमपातो न तत्रास्ति समन्तात् पञ्चयोजनम् । (६६।१)

उपत्यका सुशैलस्य शिखरस्य न विद्यते ॥ (६६।२)

तत्रास्ति राजञ्छिखरं पर्वतेन्द्रस्य पाण्डुरम् । (६७।१)

हिमपातं घना यत्र कुर्वन्ति सहिताः सदा ॥ (६७।२)

तत्रास्ति चापरं शृङ्गं यत्र तोयघना घनाः । (६८।१)

नित्यमेवाभिवर्षन्ति शिलाभिः शिरवरं वरम् ॥ (६८।२)

तदाश्रमं मनोहारि यत्र कामधरा धरा । (६९।१)

सुरमुख्योपयोगित्वाच्छाखिनां सफलाः फलाः ॥ (६९।२)

सदोपगीतभ्रमरसुरस्त्रीसेवितं परम् । (७०।१)

सर्वपापक्षयकरं शैलस्येव प्रहारकम् ॥ (७०।२)

वानरैः क्रीडमानैश्च देशाद्देशान्नराधिप । (७१।१)

हिमपुञ्जाः कृतास्तत्र चन्द्रबिम्बसमप्रभाः ॥ (७१।२)

तदाश्रमं समन्ताच्च हिमसंरुद्धकन्दरैः । (७२।१)

शैलवाटैः परिवृतमगम्यं मनुजैः सदा ॥ (७२।२)

पूर्वाराधितभावोऽसौ महाराजः पुरूरवाः । (७३।१)

तदाश्रमपदं प्राप्तो देवदेवप्रसादतः ॥ (७३।२)

तदाश्रमं श्रमशमनं मनोहरं मनोहरैः कुसुमशतैरलंकृतम् । (७४।१)

कृतं स्वयं रुचिरमथात्रिणा शुभं शुभावहं च हि ददृशे स मद्रराट् ॥ (७४।२)