ऋषय ऊचुः । (१।१)

कथं सत्त्वरुतज्ञोऽभूद्ब्रह्मदत्तो धरातले । (१।२)

तच्चाभवत्कस्य कुले चक्रवाकचतुष्टयम् ॥ (१।३)

सूत उवाच । (२।१)

तस्मिन्नेव पुरे जातास्ते च चक्राह्वयास्तदा । (२।२)

वृद्धद्विजस्य दायादा विप्रा जातिस्मराः पुरा ॥ (२।३)

धृतिमांस्तत्त्वदर्शी च विद्याचण्डस् तपोत्सुकः । (३।१)

नामतः कर्मतश्चैते सुदरिद्रस्य ते सुताः ॥ (३।२)

तपसे बुद्धिरभवत्तदा तेषां द्विजन्मनाम् । (४।१)

यास्यामः परमां सिद्धिम् इत्य् ऊचुस् ते द्विजोत्तमाः ॥ (४।२)

ततस्तद्वचनं श्रुत्वा सुदरिद्रो महातपाः । (५।१)

उवाच दीनया वाचा किमेतदिति पुत्रकाः ॥ (५।२)

अधर्म एष इति वः पिता तान् अभ्यवारयत् । (६।१)

वृद्धं पितरमुत्सृज्य दरिद्रं वनवासिनः ॥ (६।२)

को नु धर्मोऽत्र भविता मत्त्यागाद्गतिरेव वा । (७।१)

ऊचुस्ते कल्पिता वृत्तिस्तव तात वदस्व तत् ॥ (७।२)

वित्तमेतत्पुरो राज्ञः स ते दास्यति पुष्कलम् । (८।१)

धनं ग्रामसहस्राणि प्रभाते पठतस्तव ॥ (८।२)

ये विप्रमुख्याः कुरुजाङ्गलेषु दाशास्तथा दाशपुरे मृगाश्च । (९।१)

कालञ्जरे सप्त च चक्रवाका ये मानसे ते वयमत्र सिद्धाः ॥ (९।२)

इत्युक्त्वा पितरं जग्मुस्ते वनं तपसे पुनः । (१०।१)

वृद्धोऽपि राजभवनं जगामात्मार्थसिद्धये ॥ (१०।२)

अनघो नाम वैभ्राजः पाञ्चालाधिपतिः पुरा । (११।१)

पुत्रार्थी देवदेवेशं हरिं नारायणं प्रभुम् ॥ (११।२)

आराधयामास विभुं तीव्रव्रतपरायणः । (१२।१)

ततः कालेन महता तुष्टस्तस्य जनार्दनः ॥ (१२।२)

वरं वृणीष्व भद्रं ते हृदयेनेप्सितं नृप । (१३।१)

एवमुक्तस्तु देवेन वव्रे स वरमुत्तमम् ॥ (१३।२)

पुत्रं मे देहि देवेश महाबलपराक्रमम् । (१४।१)

पारगं सर्वशास्त्राणां धार्मिकं योगिनां परम् ॥ (१४।२)

सर्वसत्त्वरुतज्ञं मे देहि योगिनमात्मजम् । (१५।१)

एवमस्त्विति विश्वात्मा तमाह परमेश्वरः ॥ (१५।२)

पश्यतां सर्वदेवानां तत्रैवान्तरधीयत । (१६।१)

ततः स तस्य पुत्रो ऽभूद्ब्रह्मदत्तः प्रतापवान् ॥ (१६।२)

सर्वसत्त्वानुकम्पी च सर्वसत्त्वबलाधिकः । (१७।१)

सर्वसत्त्वरुतज्ञश्च सर्वसत्त्वेश्वरेश्वरः ॥ (१७।२)

अहसत्तेन योगात्मा स पिपीलिकरागतः । (१८।१)

यत्र तत्कीटमिथुनं रममाणमवस्थितम् ॥ (१८।२)

ततः सा संनतिर्दृष्ट्वा तं हसन्तं सुविस्मिता । (१९।१)

किमप्याशङ्क्य मनसा तमपृच्छन्नरेश्वरम् ॥ (१९।२)

संनतिरुवाच । (२०।१)

अकस्माद् अतिहासस्ते किमर्थम् अभवन्नृप । (२०।२)

हास्यहेतुं न जानामि यदकाले कृतं त्वया ॥ (२०।३)

सूत उवाच । (२१।१)

अवदद्राजपुत्रोऽपि स पिपीलिकभाषितम् । (२१।२)

रागवाग्भिः समुत्पन्नमेतद्धास्यं वरानने ॥ (२१।३)

न चान्यत्कारणं किंचिद्धास्यहेतौ शुचिस्मिते । (२२।१)

न सामन्यत् तदा देवी प्राहालीकमिदं वचः ॥ (२२।२)

अहमेवाद्य हसिता न जीविष्ये त्वयाधुना । (२३।१)

कथं पिपीलिकालापं मर्त्यो वेत्ति विना सुरान् ॥ (२३।२)

तस्मात्त्वयाहम् एवेह हसिता किमतः परम् । (२४।१)

ततो निरुत्तरो राजा जिज्ञासुस्तत्पुरो हरेः ॥ (२४।२)

आस्थाय नियमं तस्थौ सप्तरात्रमकल्मषः । (२५।१)

स्वप्ने प्राह हृषीकेशः प्रभाते पर्यटन्पुरम् ॥ (२५।२)

वृद्धद्विजो यस्तद्वाक्यात्सर्वं ज्ञास्यस्यशेषतः । (२६।१)

इत्युक्त्वान्तर्दधे विष्णुः प्रभातेऽथ नृपः पुरात् ॥ (२६।२)

निर्गच्छन्मन्त्रिसहितः सभार्यो वृद्धमग्रतः । (२७।१)

गदन्तं विप्रम् आयान्तं तं वृद्धं संददर्श ह ॥ (२७।२)

ब्राह्मण उवाच । (२८।१)

ये विप्रमुख्याः कुरुजाङ्गलेषु दाशास्तथा दाशपुरे मृगाश्च । (२८।२)

कालञ्जरे सप्त च चक्रवाका ये मानसे ते वयमत्र सिद्धाः ॥ (२८।३)

सूत उवाच । (२९।१)

इत्याकर्ण्य वचस्ताभ्यां स पपात शुचा ततः । (२९।२)

जातिस्मरत्वमगमत्तौ च मन्त्रिवराव् उभौ ॥ (२९।३)

कामशास्त्रप्रणेता च बाभ्रव्यस्तु सुबालकः । (३०।१)

पाञ्चाल इति लोकेषु विश्रुतः सर्वशास्त्रवित् ॥ (३०।२)

कण्डरीकोऽपि धर्मात्मा वेदशास्त्रप्रवर्तकः । (३१।१)

भूत्वा जातिस्मरौ शोकात्पतिताव् अग्रतस्तदा ॥ (३१।२)

हा वयं योगविभ्रष्टाः कामतः कर्मबन्धनाः । (३२।१)

एवं विलप्य बहुशस्त्रयस्ते योगपारगाः ॥ (३२।२)

विस्मयाच्छ्राद्धमाहात्म्यमभिनन्द्य पुनः पुनः । (३३।१)

ततस्तस्मै धनं दत्त्वा प्रभूतग्रामसंयुतम् ॥ (३३।२)

विसृज्य ब्राह्मणं तं च वृद्धं धनमुदान्वितम् । (३४।१)

आत्मीयं नृपतिः पुत्रं नृपलक्षणसंयुतम् ॥ (३४।२)

विष्वक्सेनाभिधानं तु राजा राज्येऽभ्यषेचयत् । (३५।१)

मानसे मिलिताः सर्वे ततस्ते योगिनां वराः ॥ (३५।२)

ब्रह्मदत्तादयस्तस्मिन्पितृसक्ता विमत्सराः । (३६।१)

संनतिश्चाभवद्भ्रष्टा मयैतत्किल कारितम् ॥ (३६।२)

राज्यत्यागफलं सर्वं यदेतद् अभिलष्यते । (३७।१)

तथेति प्राह राजा तु पुनस्तामभिनन्दयन् ॥ (३७।२)

त्वत्प्रसादादिदं सर्वं मयैतत्प्राप्यते फलम् । (३८।१)

ततस्ते योगमास्थाय सर्व एव वनौकसः ॥ (३८।२)

ब्रह्मरन्ध्रेण परमं पदमापुस्तपोबलात् । (३९।१)

एवमायुर्धनं विद्यां स्वर्गं मोक्षं सुखानि च ॥ (३९।२)

प्रयच्छन्ति सुतान्राज्यं नृणां प्रीताः पितामहाः । (४०।१)

य इदं पितृमाहात्म्यं ब्रह्मदत्तस्य च द्विजाः ॥ (४०।२)

द्विजेभ्यः श्रावयेद्यो वा शृणोत्यथ पठेत्तु वा । (४१।१)

कल्पकोटिशतं साग्रं ब्रह्मलोके महीयते ॥ (४१।२)