मार्कण्डेय उवाच । (१।१)

श्रुतं मे ब्रह्मणा प्रोक्तं पुराणे ब्रह्मसम्भवे । (१।२)

तीर्थानां तु सहस्राणि शतानि नियुतानि च । (१।३)

सर्वे पुण्याः पवित्राश्च गतिश्च परमा स्मृता ॥ (१।४)

सोमतीर्थं महापुण्यं महापातकनाशनम् । (२।१)

स्नानमात्रेण राजेन्द्र पुरुषांस्तारयेच्छतम् । (२।२)

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत् ॥ (२।३)

युधिष्ठिर उवाच । (३।१)

पृथिव्यां नैमिषं पुण्यमन्तरिक्षे च पुष्करम् । (३।२)

त्रयाणामपि लोकानां कुरुक्षेत्रं विशिष्यते ॥ (३।३)

सर्वाणि तानि संत्यज्य कथमेकं प्रशंससि । (४।१)

अप्रमाणं तु तत्रोक्तमश्रद्धेयमनुत्तमम् ॥ (४।२)

गतिं च परमां दिव्यां भोगांश्चैव यथेप्सितान् । (५।१)

किमर्थमल्पयोगेन बहु धर्मं प्रशंससि । (५।२)

एतन्मे संशयं ब्रूहि यथादृष्टं यथाश्रुतम् ॥ (५।३)

मार्कण्डेय उवाच । (६।१)

अश्रद्धेयं न वक्तव्यं प्रत्यक्षमपि यद्भवेत् । (६।२)

नरस्याश्रद्दधानस्य पापोपहतचेतसः ॥ (६।३)

अश्रद्दधानो ह्यशुचिर्दुर्मतिस्त्यक्तमङ्गलः । (७।१)

एते पातकिनः सर्वे तेनेदं भाषितं त्वया ॥ (७।२)

शृणु प्रयागमाहात्म्यं यथादृष्टं यथाश्रुतम् । (८।१)

प्रत्यक्षं च परोक्षं च यथान्यस्तं भविष्यति ॥ (८।२)

यथैवान्यददृष्टं च यथादृष्टं यथाश्रुतम् । (९।१)

शास्त्रं प्रमाणं कृत्वा च युज्यते योगमात्मनः ॥ (९।२)

क्लिश्यते चापरस्तत्र नैव योगमवाप्नुयात् । (१०।१)

जन्मान्तरसहस्रेभ्यो योगो लभ्येत मानवैः ॥ (१०।२)

यथा योगसहस्रेण योगो लभ्येत मानवैः । (११।१)

यस्तु सर्वाणि रत्नानि ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति ॥ (११।२)

तेन दानेन दत्तेन योगं नाभ्येति मानवः । (१२।१)

प्रयागे तु मृतस्येदं सर्वं भवति नान्यथा ॥ (१२।२)

प्रधानहेतुं वक्ष्यामि श्रद्दधत्स्व च भारत । (१३।१)

यथा सर्वेषु भूतेषु ब्रह्म सर्वत्र दृश्यते ॥ (१३।२)

ब्राह्मणे वास्ति यत्किंचिद् अब्राह्मम् इति वोच्यते । (१४।१)

एवं सर्वेषु भूतेषु ब्रह्म सर्वत्र पूज्यते ॥ (१४।२)

तथा सर्वेषु लोकेषु प्रयागं पूजयेद्बुधः । (१५।१)

पूज्यते तीर्थराजस्तु सत्यमेव युधिष्ठिर ॥ (१५।२)

ब्रह्मापि स्मरते नित्यं प्रयागं तीर्थमुत्तमम् । (१६।१)

तीर्थराजम् अनुप्राप्य न चान्यत्किंचिदर्हति ॥ (१६।२)

को हि देवत्वमासाद्य मनुष्यत्वं चिकीर्षति । (१७।१)

अनेनैवोपमानेन त्वं ज्ञास्यसि युधिष्ठिर । (१७।२)

यथा पुण्यतमं चास्ति तथैव कथितं मया ॥ (१७।३)

युधिष्ठिर उवाच । (१८।१)

श्रुतं चेदं त्वया प्रोक्तं विस्मितोऽहं पुनः पुनः । (१८।२)

कथं योगेन तत्प्राप्तिः स्वर्गवासस्तु कर्मणा ॥ (१८।३)

दाता वै लभते भोगान् गां च यत्कर्मणः फलम् । (१९।१)

तानि कर्माणि पृच्छामि पुनस्तैः प्राप्यते मही ॥ (१९।२)

मार्कण्डेय उवाच । (२०।१)

शृणु राजन् महाबाहो यथोक्तकरणं महीम् । (२०।२)

गामग्निं ब्राह्मणं शास्त्रं काञ्चनं सलिलं स्त्रियः ॥ (२०।३)

मातरं पितरं चैव ये निन्दन्ति नराधमाः । (२१।१)

न तेषामूर्ध्वगमनमिदमाह प्रजापतिः ॥ (२१।२)

एवं योगस्य सम्प्राप्तिस्थानं परमदुर्लभम् । (२२।१)

गच्छन्ति नरकं घोरं ये नराः पापकर्मिणः ॥ (२२।२)

हस्त्यश्वं गाम् अनड्वाहं मणिमुक्तादिकाञ्चनम् । (२३।१)

परोक्षं हरते यस्तु पश्चाद्दानं प्रयच्छति ॥ (२३।२)

न ते गच्छन्ति वै स्वर्गं दातारो यत्र भोगिनः । (२४।१)

अनेनकर्मणा युक्ताः पच्यन्ते नरके पुनः ॥ (२४।२)

एवं योगं च धर्मं च दातारं च युधिष्ठिर । (२५।१)

यथा सत्यमसत्यं वा अस्ति नास्तीति यत्फलम् । (२५।२)

निरुक्तं तु प्रवक्ष्यामि यथाह स्वयमंशुमान् ॥ (२५।३)