मत्स्य उवाच । (१।१)

आपवः स विभुर्भूत्वा चारयामास वै तपः । (१।२)

छादयित्वात्मनो देहं यादसां कुलसंभवम् ॥ (१।३)

ततो महात्मातिबलो मतिं लोकस्य सर्जने । (२।१)

महतां पञ्चभूतानां विश्वो विश्वमचिन्तयत् ॥ (२।२)

तस्य चिन्तयमानस्य निर्वाते संस्थितेऽर्णवे । (३।१)

निराकाशे तोयमये सूक्ष्मे जगति गह्वरे ॥ (३।२)

ईषत्संक्षोभयामास सोऽर्णवं सलिलाश्रयः । (४।१)

अनन्तरोर्मिभिः सूक्ष्ममथ छिद्रमभूत्पुरा ॥ (४।२)

शब्दं प्रति तदोद्भूतो मारुतश्छिद्रसंभवः । (५।१)

स लब्ध्वान्तरमक्षोभ्यो व्यवर्धत समीरणः ॥ (५।२)

विवर्धता बलवता वेगाद्विक्षोभितोऽर्णवः । (६।१)

तस्यार्णवस्य क्षुब्धस्य तस्मिन्नम्भसि मन्थिते । (६।२)

कृष्णवर्त्मा समभवत्प्रभुर्वैश्वानरो महान् ॥ (६।३)

ततः संशोषयामास पावकः सलिलं बहु । (७।१)

क्षयाज्जलनिधेश्छिद्रमभवद्विस्तृतं नभः ॥ (७।२)

आत्मतेजोद्भवाः पुण्या आपोऽमृतरसोपमाः । (८।१)

आकाशं छिद्रसम्भूतं वायुराकाशसंभवः ॥ (८।२)

आभ्यां संघर्षणोद्भूतं पावकं वायुसंभवम् । (९।१)

दृष्ट्वा प्रीतो महादेवो महाभूतविभावनः ॥ (९।२)

दृष्ट्वा भूतानि भगवांल् लोकसृष्ट्यर्थमुत्तमम् । (१०।१)

ब्रह्मणो जन्मसहितं बहुरूपो व्यचिन्तयत् ॥ (१०।२)

चतुर्युगाभिसंख्याते सहस्रयुगपर्यये । (११।१)

बहुजन्मा हि विश्वात्मा ब्रह्मणो हविरुच्यते ॥ (११।२)

यत्पृथिव्यां द्विजेन्द्राणां तपसा भावितात्मनाम् । (१२।१)

ज्ञानं वृष्टं तु विश्वार्थे योगिनां याति मुख्यताम् ॥ (१२।२)

तं योगवन्तं विज्ञाय सम्पूर्णैश्वर्यमुत्तमम् । (१३।१)

पदे ब्रह्मणि विश्वेशं न्ययोजयत योगवित् ॥ (१३।२)

ततस्तस्मिन्महातोये महीशो हरिरच्युतः । (१४।१)

जले क्रीडंश्च विधिवन्मोदते सर्वलोककृत् ॥ (१४।२)

पद्मं नाभ्युद्भवं चैकं समुत्पादितवांस्तदा । (१५।१)

सहस्रपर्णं विरजं भास्कराभं हिरण्मयम् ॥ (१५।२)

हुताशनज्वलितशिखोज्ज्वलत्प्रभम् उपस्थितं शरदमलार्कतेजसम् । (१६।१)

विराजते कमलमुदारवर्चसं महात्मनस्तनुरुहचारुदर्शनम् ॥ (१६।२)