MPur, 97
Select a line for its word-by-word analysis.
यच्छान्तये च मर्त्यानां वद नन्दीश तद्व्रतम् ॥ (१।३)
yacchāntaye ca martyānāṃ vada nandīśa tadvratam ||
यत्तद्विश्वात्मनो धाम परं ब्रह्म सनातनम् । (२।२)
yattadviśvātmano dhāma paraṃ brahma sanātanam |
सूर्याग्निचन्द्ररूपेण तत्त्रिधा जगति स्थितम् ॥ (२।३)
sūryāgnicandrarūpeṇa tattridhā jagati sthitam ||
तदाराध्य पुमान्विप्र प्राप्नोति कुशलं सदा । (३।१)
tadārādhya pumānvipra prāpnoti kuśalaṃ sadā |
पत्त्रैर्द्वादशसंयुक्तं रक्तचन्दनपङ्कजम् ॥ (५।२)
pattrairdvādaśasaṃyuktaṃ raktacandanapaṅkajam ||
विलिख्य विन्यसेत्सूर्यं नमस्कारेण पूर्वतः । (६।१)
vilikhya vinyasetsūryaṃ namaskāreṇa pūrvataḥ |
कर्णिकापूर्वपत्त्रे तु सूर्यस्य तुरगान्न्यसेत् ॥ (८।२)
karṇikāpūrvapattre tu sūryasya turagānnyaset ||
दक्षिणे ऽर्यमनामानं मार्तण्डं पश्चिमे दले । (९।१)
dakṣiṇe 'ryamanāmānaṃ mārtaṇḍaṃ paścime dale |
उत्तरे तु रविं देवं कर्णिकायां च भास्करम् ॥ (९।२)
uttare tu raviṃ devaṃ karṇikāyāṃ ca bhāskaram ||
तस्मिन्पद्मे ततो दद्यादिमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥ (१०।२)
tasminpadme tato dadyādimaṃ mantramudīrayet ||
कालात्मा सर्वभूतात्मा वेदात्मा विश्वतोमुखः । (११।१)
kālātmā sarvabhūtātmā vedātmā viśvatomukhaḥ |
अग्निम् ईडे नमस्तुभ्यम् इषेत्वोर्जे च भास्कर । (१२।१)
agnim īḍe namastubhyam iṣetvorje ca bhāskara |
अर्घ्यं दत्त्वा विसृजाथ निशि तैलविवर्जितम् । (१३।१)
arghyaṃ dattvā visṛjātha niśi tailavivarjitam |
भुञ्जीत वत्सरान्ते तु काञ्चनं कमलोत्तमम् । (१३।२)
bhuñjīta vatsarānte tu kāñcanaṃ kamalottamam |
पुरुषं च यथाशक्त्या कारयेद्द्विभुजं तथा ॥ (१३।३)
puruṣaṃ ca yathāśaktyā kārayeddvibhujaṃ tathā ||
सुवर्णशृङ्गीं कपिलां महार्घ्यां रौप्यैः खुरैः कांस्यदोहां सवत्साम् । (१४।१)
suvarṇaśṛṅgīṃ kapilāṃ mahārghyāṃ raupyaiḥ khuraiḥ kāṃsyadohāṃ savatsām |
पूर्णे गुडस्योपरि ताम्रपात्रे निधाय पद्मं पुरुषं च दद्यात् ॥ (१४।२)
pūrṇe guḍasyopari tāmrapātre nidhāya padmaṃ puruṣaṃ ca dadyāt ||
सम्पूज्य रक्ताम्बरमाल्यधूपैर्द्विजं च रक्तैरथ हेमशृङ्गैः । (१५।१)
sampūjya raktāmbaramālyadhūpairdvijaṃ ca raktairatha hemaśṛṅgaiḥ |
संकल्पयित्वा पुरुषं सपद्मं दद्यादनेकव्रतदानकाय । (१५।२)
saṃkalpayitvā puruṣaṃ sapadmaṃ dadyādanekavratadānakāya |
अव्यङ्गरूपाय जितेन्द्रियाय कुटुम्बिने देयमनुद्धताय ॥ (१५।३)
avyaṅgarūpāya jitendriyāya kuṭumbine deyamanuddhatāya ||
नमो नमः पापविनाशनाय विश्वात्मने सप्ततुरंगमाय । (१६।१)
namo namaḥ pāpavināśanāya viśvātmane saptaturaṃgamāya |
सामर्ग्यजुर्धामनिधे विधात्रे भवाब्धिपोताय जगत्सवित्रे ॥ (१६।२)
sāmargyajurdhāmanidhe vidhātre bhavābdhipotāya jagatsavitre ||
इत्यनेन विधिना समाचरेदब्दभेकमिह यस्तु मानवः । (१७।१)
ityanena vidhinā samācaredabdabhekamiha yastu mānavaḥ |
सो ऽधिरोहति विनष्टकल्मषः सूर्यधाम धुतचामरावलिः ॥ (१७।२)
so 'dhirohati vinaṣṭakalmaṣaḥ sūryadhāma dhutacāmarāvaliḥ ||
धर्मसंक्षयमवाप्य भूपतिः शोकदुःखभयरोगवर्जितः । (१८।१)
dharmasaṃkṣayamavāpya bhūpatiḥ śokaduḥkhabhayarogavarjitaḥ |
द्वीपसप्तकपतिः पुनः पुनर्वर्ममूर्तिर् अमितौजसा युतः ॥ (१८।२)
dvīpasaptakapatiḥ punaḥ punarvarmamūrtir amitaujasā yutaḥ ||
या च भर्तृगुरुदेवतत्परा वेदमूर्तिदिननक्तमाचरेत् । (१९।१)
yā ca bhartṛgurudevatatparā vedamūrtidinanaktamācaret |
सापि लोकममरेशवन्दिता याति नारद रवेर्न संशयः ॥ (१९।२)
sāpi lokamamareśavanditā yāti nārada raverna saṃśayaḥ ||
यः पठेदपि शृणोति मानवः पठ्यमानमथ वानुमोदते । (२०।१)
yaḥ paṭhedapi śṛṇoti mānavaḥ paṭhyamānamatha vānumodate |
सोऽपि शक्रभुवनस्थितोऽमरैः पूज्यते वसति चाक्षयं दिवि ॥ (२०।२)
so'pi śakrabhuvanasthito'maraiḥ pūjyate vasati cākṣayaṃ divi ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.