MPur, 95
Select a line for its word-by-word analysis.
भुक्तिमुक्तिफलायालं तत्पुनर् वक्तुमर्हसि ॥ (१।३)
bhuktimuktiphalāyālaṃ tatpunar vaktumarhasi ||
धर्मान्माहेश्वरान् वक्ष्यत्यतःप्रभृति नारद ॥ (३।२)
dharmānmāheśvarān vakṣyatyataḥprabhṛti nārada ||
आदिष्टस्त्वं शिवेनेह वद माहेश्वरं व्रतम् ॥ (४।४)
ādiṣṭastvaṃ śiveneha vada māheśvaraṃ vratam ||
शृणुष्वावहितो ब्रह्मन्वक्ष्ये माहेश्वरं व्रतम् । (५।२)
śṛṇuṣvāvahito brahmanvakṣye māheśvaraṃ vratam |
चतुर्दश्यां निराहारः सम्यगभ्यर्च्य शंकरम् । (७।१)
caturdaśyāṃ nirāhāraḥ samyagabhyarcya śaṃkaram |
सुवर्णवृषभं दत्त्वा भोक्ष्यामि च परेऽहनि ॥ (७।२)
suvarṇavṛṣabhaṃ dattvā bhokṣyāmi ca pare'hani ||
पूजयेत्कमलैः शुभ्रैर्गन्धमाल्यानुलेपनैः ॥ (८।३)
pūjayetkamalaiḥ śubhrairgandhamālyānulepanaiḥ ||
मुखम् इन्दुमुखायेति श्रीकण्ठायेति कंधराम् । (१०।१)
mukham indumukhāyeti śrīkaṇṭhāyeti kaṃdharām |
पार्श्वौ चानन्तधर्माय ज्ञानभूताय वै कटिम् । (१२।१)
pārśvau cānantadharmāya jñānabhūtāya vai kaṭim |
प्रधानाय नमो जङ्घे गुल्फौ व्योमात्मने नमः ॥ (१३।२)
pradhānāya namo jaṅghe gulphau vyomātmane namaḥ ||
व्योमकेशात्मरूपाय केशान्पृष्ठं च पूजयेत् । (१४।१)
vyomakeśātmarūpāya keśānpṛṣṭhaṃ ca pūjayet |
नमः पुष्ट्यै नमस्तुष्ट्यै पार्वतीं चापि पूजयेत् ॥ (१४।२)
namaḥ puṣṭyai namastuṣṭyai pārvatīṃ cāpi pūjayet ||
भक्ष्यैर्नानाविधैर्युक्तं ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ (१५।३)
bhakṣyairnānāvidhairyuktaṃ brāhmaṇāya nivedayet ||
प्रीयतां देवदेवोऽत्र सद्योजातः पिनाकधृक् । (१६।१)
prīyatāṃ devadevo'tra sadyojātaḥ pinākadhṛk |
ततो विप्रान्समाहूय तर्पयेद्भक्तितः शुभान् । (१६।२)
tato viprānsamāhūya tarpayedbhaktitaḥ śubhān |
पृषदाज्यं च संप्राश्य स्वपेद्भूमावुदङ्मुखः ॥ (१६।३)
pṛṣadājyaṃ ca saṃprāśya svapedbhūmāvudaṅmukhaḥ ||
पञ्चदश्यां च सम्पूज्य विप्रान्भुञ्जीत वाग्यतः । (१७।१)
pañcadaśyāṃ ca sampūjya viprānbhuñjīta vāgyataḥ |
तद्वत्कृष्णचतुर्दश्यामेतत्सर्वं समाचरेत् ॥ (१७।२)
tadvatkṛṣṇacaturdaśyāmetatsarvaṃ samācaret ||
चतुर्दशीषु सर्वासु कुर्यात्पूर्ववदर्चनम् । (१८।१)
caturdaśīṣu sarvāsu kuryātpūrvavadarcanam |
ये तु मासे विशेषाः स्युस्तान्निबोध क्रमादिह ॥ (१८।२)
ye tu māse viśeṣāḥ syustānnibodha kramādiha ||
त्र्यम्बकाय नमस्तेऽस्तु महेश्वरमतः परम् । (२०।१)
tryambakāya namaste'stu maheśvaramataḥ param |
नमस्तेऽस्तु महादेव स्थाणवे च ततः परम् ॥ (२०।२)
namaste'stu mahādeva sthāṇave ca tataḥ param ||
गोमूत्रं गोमूयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकम् ॥ (२२।२)
gomūtraṃ gomūyaṃ kṣīraṃ dadhi sarpiḥ kuśodakam ||
पञ्चगव्यं ततो बिल्वं कर्पूरं चागुरुं यवाः । (२३।१)
pañcagavyaṃ tato bilvaṃ karpūraṃ cāguruṃ yavāḥ |
तिलाः कृष्णाश्च विधिवत्प्राशनं क्रमशः स्मृतम् । (२३।२)
tilāḥ kṛṣṇāśca vidhivatprāśanaṃ kramaśaḥ smṛtam |
प्रतिमासं चतुर्दश्योरेकैकं प्राशनं स्मृतम् ॥ (२३।३)
pratimāsaṃ caturdaśyorekaikaṃ prāśanaṃ smṛtam ||
सिन्दुवारैरशोकैश्च मल्लिकाभिश्च पाटलैः ॥ (२४।२)
sinduvārairaśokaiśca mallikābhiśca pāṭalaiḥ ||
अर्कपुष्पैः कदम्बैश्च शतपत्त्र्या तथोत्पलैः । (२५।१)
arkapuṣpaiḥ kadambaiśca śatapattryā tathotpalaiḥ |
पुनश्च कार्त्तिके मासे प्राप्ते संतर्पयेद्द्विजान् । (२६।१)
punaśca kārttike māse prāpte saṃtarpayeddvijān |
अन्नैर् नानाविधैर् भक्ष्यैर् वस्त्रमाल्यविभूषणैः ॥ (२६।२)
annair nānāvidhair bhakṣyair vastramālyavibhūṣaṇaiḥ ||
कृत्वा नीलवृषोत्सर्गं श्रुत्युक्तविधिना नरः । (२७।१)
kṛtvā nīlavṛṣotsargaṃ śrutyuktavidhinā naraḥ |
सर्वोपस्करसंयुक्तां शय्यां दद्यात् सकुम्भकाम् ॥ (२८।२)
sarvopaskarasaṃyuktāṃ śayyāṃ dadyāt sakumbhakām ||
गुणज्ञे श्रोत्रिये दद्यादाचार्ये तत्त्ववेदिनि ॥ (३०।२)
guṇajñe śrotriye dadyādācārye tattvavedini ||
सपत्नीकाय सम्पूज्य वस्त्रमाल्यविभूषणैः ॥ (३१।२)
sapatnīkāya sampūjya vastramālyavibhūṣaṇaiḥ ||
न वित्तशाठ्यं कुर्वीत कुर्वन्दोषात्पतत्यधः ॥ (३२।२)
na vittaśāṭhyaṃ kurvīta kurvandoṣātpatatyadhaḥ ||
सोऽश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ (३३।२)
so'śvamedhasahasrasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ ||
ब्रह्महत्यादिकं किंचिद्यदत्रामुत्र वा कृतम् । (३४।१)
brahmahatyādikaṃ kiṃcidyadatrāmutra vā kṛtam |
पितृभिर्भ्रातृभिर्वापि तत्सर्वं नाशमाप्नुयात् ॥ (३४।२)
pitṛbhirbhrātṛbhirvāpi tatsarvaṃ nāśamāpnuyāt ||
दीर्घायुरारोग्यकुलान्नवृद्धिर् अत्राक्षयामुत्र चतुर्भुजत्वम् । (३५।१)
dīrghāyurārogyakulānnavṛddhir atrākṣayāmutra caturbhujatvam |
गणाधिपत्यं दिवि कल्पकोटिशतान्युषित्वा पदमेति शम्भोः ॥ (३५।२)
gaṇādhipatyaṃ divi kalpakoṭiśatānyuṣitvā padameti śambhoḥ ||
न बृहस्पतिरप्यनन्तमस्याः फलमिन्दो न पितामहोऽपि वक्तुम् । (३६।१)
na bṛhaspatirapyanantamasyāḥ phalamindo na pitāmaho'pi vaktum |
न च सिद्धगणोऽप्यलं न चाहं यदि जिह्वायुतकोटयोऽपि वक्त्रे ॥ (३६।२)
na ca siddhagaṇo'pyalaṃ na cāhaṃ yadi jihvāyutakoṭayo'pi vaktre ||
भवत्यमरवल्लभः पठति यः स्मरेद्वा सदा शृणोत्यपि विमत्सरः सकलपापनिर्मोचनीम् । (३७।१)
bhavatyamaravallabhaḥ paṭhati yaḥ smaredvā sadā śṛṇotyapi vimatsaraḥ sakalapāpanirmocanīm |
इमां शिवचतुर्दशीममरकामिनीकोटयः स्तुवन्ति तमनिन्दितं किमु समाचरेद्यः सदा ॥ (३७।२)
imāṃ śivacaturdaśīmamarakāminīkoṭayaḥ stuvanti tamaninditaṃ kimu samācaredyaḥ sadā ||
या वाथ नारी कुरुतेऽतिभक्त्या भर्तारमापृच्छ्य सुतान्गुरून्वा । (३८।१)
yā vātha nārī kurute'tibhaktyā bhartāramāpṛcchya sutāngurūnvā |
सापि प्रसादात्परमेश्वरस्य परं पदं याति पिनाकपाणेः ॥ (३८।२)
sāpi prasādātparameśvarasya paraṃ padaṃ yāti pinākapāṇeḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.