सूत उवाच । (१।१)

अथ ग्रसनमालोक्य यमः क्रोधविमूर्छितः । (१।२)

ववर्ष शरवर्षेण विशेषेणाग्निवर्चसा ॥ (१।३)

स विद्धो बहुभिर्बाणैर्ग्रसनोऽतिपराक्रमः । (२।१)

कृतप्रतिकृताकाङ्क्षी धनुरानम्य भैरवम् ॥ (२।२)

शतैः पञ्चभिर् अत्युग्रैः शराणां यममर्दयत् । (३।१)

स विचिन्त्य यमो बाणान्ग्रसनस्यातिपौरुषम् ॥ (३।२)

बाणवृष्टिभिरुग्राभिर्यमो ग्रसनमर्दयत् । (४।१)

कृतान्तशरवृष्टिं तां वियति प्रतिसर्पिणीम् ॥ (४।२)

चिछेद शरवर्षेण ग्रसनो दानवेश्वरः । (५।१)

विफलां तां समालोक्य यमस्तां शरसंततिम् ॥ (५।२)

स विचिन्त्य शरव्रातं ग्रसनस्य रथं प्रति । (६।१)

चिक्षेप मुद्गरं घोरं तरसा तस्य चान्तकः ॥ (६।२)

स तं मुद्गरम् आयान्तम् उत्प्लुत्य गगनस्थितम् । (७।१)

जग्राह वामहस्तेन याम्यं दानवनन्दनः ॥ (७।२)

तमेव मुद्गरं गृह्य यमस्य महिषं रुषा । (८।१)

पातयामास वेगेन स पपात महीतले ॥ (८।२)

उत्प्लुत्याथ यमस्तस्मान्महिषान्निष्पतिष्यतः । (९।१)

प्रासेन ताडयामास ग्रसनं वदने दृढम् ॥ (९।२)

स तु प्रासप्रहारेण मूर्छितो न्यपतद्भुवि । (१०।१)

ग्रसनं पतितं दृष्ट्वा जम्भो भीमपराक्रमः ॥ (१०।२)

यमस्य भिन्दिपालेन प्रहारमकरोद्धृदि । (११।१)

यमस्तेन प्रहारेण सुस्राव रुधिरं मुखात् ॥ (११।२)

कृतान्तं मर्दितं दृष्ट्वा गदापाणिर्धनाधिपः । (१२।१)

वृतो यक्षायुतशतैर्जम्भं प्रत्युद्ययौ रुषा ॥ (१२।२)

जम्भो रुषा तम् आयान्तं दानवानीकसंवृतः । (१३।१)

उवाच प्राज्ञो वाक्यं तु यथा स्निग्धेन भाषितम् ॥ (१३।२)

ग्रसनो लब्धसंज्ञोऽथ यमस्य प्राहिणोद्गदाम् । (१४।१)

मणिहेमपरिष्कारां गुर्वीम् अरिविमर्दिनीम् ॥ (१४।२)

तामप्रतर्क्यां सम्प्रेक्ष्य गदां महिषवाहनः । (१५।१)

गदायाः प्रतिघातार्थं जगद्दलनभैवम् ॥ (१५।२)

दण्डं मुमोच कोपेन ज्वालामालासमाकुलम् । (१६।१)

स गदां वियति प्राप्य ररासाम्बुधरो यथा ॥ (१६।२)

संघट्टमभवत्ताभ्यां शैलाभ्यामिव दुःसहम् । (१७।१)

ताभ्यां निष्पेषनिर्ह्रादजडीकृतदिगन्तरम् ॥ (१७।२)

जगद् व्याकुलतां यातं प्रलयागमशङ्कया । (१८।१)

क्षणात्प्रशान्तनिर्ह्रादं ज्वलदुल्कासमाचितम् ॥ (१८।२)

निष्पेषणे तयोर्भीममभूद्गगनगोचरम् । (१९।१)

निहत्याथ गदां दण्डस्ततो ग्रसनमूर्धनि ॥ (१९।२)

हृत्वा श्रियमिवानर्थो दुर्वृत्तस्यापतद्दृढः । (२०।१)

स तु तेन प्रहारेण दृष्ट्वा सतिमिरा दिशः ॥ (२०।२)

पपात भूमौ निःसंज्ञो भूमिरेणुविभूषितः । (२१।१)

ततो हाहारवो घोरः सेनयोरुभयोरभूत् ॥ (२१।२)

ततो मुहूर्तमात्रेण ग्रसनः प्राप्य चेतनाम् । (२२।१)

अपश्यत्स्वां तनुं ध्वस्तां विलोलाभरणाम्बराम् ॥ (२२।२)

स चापि चिन्तयामास कृते प्रतिकृतिक्रियाम् । (२३।१)

मद्विधे वस्तुनि पुंसि प्रभोः परिभवोदयात् ॥ (२३।२)

मय्याश्रितानि सैन्यानि जिते मयि विनाशिता । (२४।१)

असंभावित एवास्तु जनः स्वच्छन्दचेष्टितः ॥ (२४।२)

न तु व्यर्थशतोद्घुष्टसंभावितधनो नरः । (२५।१)

एवं संचिन्त्य वेगेन समुत्तस्थौ महाबलः ॥ (२५।२)

मुद्गरं कालदण्डाभं गृहीत्वा गिरिसंनिभः । (२६।१)

ग्रसनो घोरसंकल्पः संदष्टौष्ठपुटच्छदः ॥ (२६।२)

रथेन त्वरितो गच्छन्नाससादान्तकं रणे । (२७।१)

समासाद्य यमं युद्धे ग्रसनो भ्राम्य मुद्गरम् ॥ (२७।२)

वेगेन महता रौद्रं चिक्षेप यममूर्धनि । (२८।१)

विलोक्य मुद्गरं दीप्तं यमः संभ्रान्तलोचनः ॥ (२८।२)

वञ्चयामास दुर्धर्षं मुद्गरं स महाबलः । (२९।१)

तस्मिन्नपसृते दूरं चण्डानां भीमकर्मणाम् ॥ (२९।२)

याम्यानां किंकराणां तु सहस्रं निष्पिपेष ह । (३०।१)

ततस्तां निहतां दृष्ट्वा घोरां किंकरवाहिनीम् ॥ (३०।२)

अगमत्परमं क्षोभं नानाप्रहरणोद्यतः । (३१।१)

ग्रसनस्तु समालोक्य तां किंकरमयीं चमूम् ॥ (३१।२)

मेने यमसहस्राणि सृष्टानि यममायया । (३२।१)

निग्राह्य ग्रसनः सेनां विसृजन्नस्त्रवृष्टयः ॥ (३२।२)

कल्पान्तघोरसंकाशो बभूव क्रोधमूर्छितः । (३३।१)

कांश्चिद्बिभेद शूलेन कांश्चिद्बाणैरजिह्मगैः ॥ (३३।२)

कांश्चित् पिपेष गदया कांश्च मुद्गरवृष्टिभिः । (३४।१)

केचित्प्रासप्रहारैश्च दारुणैस्ताडितास्तदा ॥ (३४।२)

अपरे बहुशस्तस्य ललम्बुर्बाहुमण्डले । (३५।१)

शिलाभिरपरे जघ्नुर्द्रुमैरन्यैर्महोच्छ्रयैः ॥ (३५।२)

तस्यापरे तु गात्रेषु दशनैरप्यदंशयन् । (३६।१)

अपरे मुष्टिभिः पृष्ठं किंकराः प्रहरन्ति च ॥ (३६।२)

अभिद्रुतस्तथा घोरैर्ग्रसनः क्रोधमूर्छितः । (३७।१)

उत्सृज्य गात्रं भूपृष्ठे निष्पिपेष सहस्रशः ॥ (३७।२)

कांश्चिदुत्थाय मुष्टिभिर्जघ्ने किंकरसंश्रयान् । (३८।१)

स तु किंकरयुद्धेन ग्रसनः श्रममाप्तवान् ॥ (३८।२)

तमालोक्य यमः श्रान्तं निहतां च स्ववाहिनीम् । (३९।१)

आजगाम समुद्यम्य दण्डं महिषवाहनः ॥ (३९।२)

ग्रसनस्तु समायान्तम् आजघ्ने गदयोरसि । (४०।१)

अचिन्तयित्वा तत्कर्म ग्रसनस्यान्तकोऽरिहा ॥ (४०।२)

जघ्ने रथस्य मूर्धन्यान्व्याघ्रान्दण्डेन कोपनः । (४१।१)

स रथो दण्डमथितैर्व्याघ्रैरर्धैर् विकृष्यते ॥ (४१।२)

संशयः पुरुषस्येव चित्तं दैत्यस्य तद्रथम् । (४२।१)

समुत्सृज्य रथं दैत्यः पदातिर्धरणीं गतः ॥ (४२।२)

यमं भुजाभ्यामादाय योधयामास दानवः । (४३।१)

यमोऽपि शस्त्राण्युत्सृज्य बाहुयुद्धेष्ववर्तत ॥ (४३।२)

ग्रसनः कटिवस्त्रैस्तु यमं गुह्य बलोद्धतः । (४४।१)

भ्रामयामास वेगेन प्रचित्तमिव सम्भ्रमः ॥ (४४।२)

यमोऽपि कण्ठेऽवष्टभ्य दैत्यं बाहुयुगेन तु । (४५।१)

वेगेन भ्रामयामास समुत्कृष्य महीतलात् ॥ (४५।२)

ततो मुष्टिभिरन्योन्यं निर्दयौ तौ निजघ्नतुः । (४६।१)

दैत्येन्द्रस्यातिकायत्वात्ततः श्रान्तभुजो यमः ॥ (४६।२)

स्कन्धे निधाय दैत्यस्य मुखं विश्रान्तिमैच्छत । (४७।१)

तमालक्ष्य ततो दैत्यः श्रान्तमन्तकमोजसा ॥ (४७।२)

निष्पिपेष महीपृष्ठे बहुशः पार्ष्णिपाणिभिः । (४८।१)

यावद्यमस्य वदनात्सुस्राव रुधिरं बहु ॥ (४८।२)

निर्जीवितं यमं दृष्ट्वा ततः संत्यज्य दानवः । (४९।१)

जयं प्राप्योद्धतं दैत्यो नादं मुक्त्वा महास्वनः ॥ (४९।२)

स्वयं सैन्यं समासाद्य तस्थौ गिरिरिवाचलः । (५०।१)

धनाधिपस्य जम्भेन सायकैर्मर्मभेदिभिः ॥ (५०।२)

दिशोऽवरुद्धाः क्रुद्धेन सैन्यं चास्य निकृन्तितम् । (५१।१)

ततः क्रोधपरीतस्तु धनेशो जम्भदानवम् ॥ (५१।२)

हृदि विव्याध बाणानां सहस्रेणाग्निवर्चसाम् । (५२।१)

सारथिं च शतेनाजौ ध्वजं दशभिरेव च ॥ (५२।२)

हस्तौ च पञ्चसप्तत्या मार्गणैर्दशभिर्धनुः । (५३।१)

मार्गणैर् बर्हिपत्त्राङ्गैस्तैलधौतैरजिह्मगैः ॥ (५३।२)

सिंहमेकेन तं तीक्ष्णैर्विव्याध दशभिः शरैः । (५४।१)

जम्भस्तु कर्म तद्दृष्ट्वा धनेशस्यातिदुष्करम् ॥ (५४।२)

हृदि धैर्यं समालम्ब्य किंचित्संत्रस्तमानसः । (५५।१)

जग्राह निशितान्बाणाञ्छत्रुमर्मविभेदिनः ॥ (५५।२)

आकर्णाकृष्टचापस्तु जम्भः क्रोधपरिप्लुतः । (५६।१)

विव्याध धनदं तीक्ष्णैः शरैर्वक्षसि दानवः ॥ (५६।२)

सारथिं चास्य बाणेन दृढेनाभ्यहनद्धृदि । (५७।१)

चिछेद ज्यामथैकेन तैलधौतेन दानवः ॥ (५७।२)

ततस्तु निशितैर्बाणैर्दारुणैर् मर्मभेदिभिः । (५८।१)

विव्याधोरसि वित्तेशं दशभिः क्रूरकर्मकृत् ॥ (५८।२)

मोहं परमतो गच्छन्दृढविद्धो हि वित्तपः । (५९।१)

स क्षणाद्धैर्यमालम्ब्य धनुराकृष्य भैरवम् ॥ (५९।२)

किरन्बाणसहस्राणि निशितानि धनाधिपः । (६०।१)

दिशः खं विदिशो भूमीरनीकान्यसुरस्य च ॥ (६०।२)

पूरयामास वेगेन संछाद्य रविमण्डलम् । (६१।१)

जम्भोऽपि परमेकैकं शरैर्बहुभिराहवे ॥ (६१।२)

चिछेद लघुसंधानो धनेशस्यातिपौरुषात् । (६२।१)

ततो धनेशः संक्रुद्धो दानवेन्द्रस्य कर्मणा ॥ (६२।२)

व्यधमत्तस्य सैन्यानि नानासायकवृष्टिभिः । (६३।१)

तद्दृष्ट्वा दुष्कृतं कर्म धनाध्यक्षस्य दानवः ॥ (६३।२)

गृहीत्वा मुद्गरं भीममायसं हेमभूषितम् । (६४।१)

धनदानुचरान्यक्षान्निष्पिपेष सहस्रशः ॥ (६४।२)

ते वध्यमाना दैत्येन मुञ्चन्तो भैरवान्रवान् । (६५।१)

रथं धनपतेः सर्वे परिवार्य व्यवस्थिताः ॥ (६५।२)

दृष्ट्वा तानर्दितान्देवः शूलं जग्राह दारुणम् । (६६।१)

तेन दैत्यसहस्राणि सूदयामास सत्वरः ॥ (६६।२)

क्षीयमाणेषु दैत्येषु दानवः क्रोधमूर्छितः । (६७।१)

जग्राह परशुं दैत्यो मर्दनं दैत्यविद्विषाम् ॥ (६७।२)

स तेन शितधारेण धनभर्तुर् महारथम् । (६८।१)

चिछेद शतशो दैत्यो ह्याखुः स्निग्धमिवाम्बरम् ॥ (६८।२)

पदातिरथ वित्तेशो गदामादाय भैरवीम् । (६९।१)

महाहवविमर्देषु दृप्तशत्रुविनाशिनीम् ॥ (६९।२)

अधृष्यां सर्वभूतानां बहुवर्षगणार्चिताम् । (७०।१)

नानाचन्दनदिग्धाङ्गां दिव्यपुष्पविवासिताम् ॥ (७०।२)

निर्मलायोमयीं गुर्वीम् अमोघां हेमभूषणाम् । (७१।१)

चिक्षेप मूर्ध्नि संक्रुद्धो जम्भस्य तु धनाधिपः ॥ (७१।२)

आयान्तीं तां समालोक्य तडित्संघातमण्डिताम् । (७२।१)

दैत्यो गदाभिघातार्थं शस्त्रवृष्टिं मुमोच ह ॥ (७२।२)

चक्राणि कुणपान्प्रासान्भुशुण्डीः पट्टिशानपि । (७३।१)

हेमकेयूरनद्धाभ्यां बाहुभ्यां चण्डविक्रमः ॥ (७३।२)

व्यर्थीकृत्य तु तान्सर्वानायुधान्दैत्यवक्षसि । (७४।१)

प्रस्फुरन्ती पपातोग्रा महोल्केवाद्रिकन्दरे ॥ (७४।२)

स तयाभिहतो गाढं पपात रथकूबरे । (७५।१)

स्रोतोभिश्चास्य रुधिरं सुस्राव गतचेतसः ॥ (७५।२)

जम्भं तु निहतं मत्वा कुजम्भो भैरवस्वनः । (७६।१)

धनाधिपस्य संक्रुद्धो वाक्येनातीव कोपितः ॥ (७६।२)

चक्रे बाणमयं जालं दिक्षु यक्षाधिपस्य तु । (७७।१)

चिछेद बाणजालं तदर्धचन्द्रैः शितैस्ततः ॥ (७७।२)

मुमोच शरवृष्टिं तु तस्मै यक्षाधिपो बली । (७८।१)

स तं दैत्यः शरव्रातं चिछेद निशितैः शरैः ॥ (७८।२)

व्यर्थीकृतां तु तां दृष्ट्वा शरवृष्टिं धनाधिपः । (७९।१)

शक्तिं जग्राह दुर्धर्षां हेमघण्टाट्टहासिनीम् ॥ (७९।२)

बाहुना रत्नकेयूरकान्तिसंतानहासिना । (८०।१)

स तां निरूप्य वेगेन कुजम्भाय मुमोच ह ॥ (८०।२)

सा कुजम्भस्य हृदयं दारयामास दारुणम् । (८१।१)

वित्तेहा स्वल्पसत्त्वस्य पुरुषस्येव भाविता ॥ (८१।२)

अथास्य हृदयं भित्त्वा जगाम धरणीतलम् । (८२।१)

ततो मुहूर्तादस्वस्थो दानवो दारुणाकृतिः ॥ (८२।२)

जग्राह पट्टिशं दैत्यः प्रांशुं शितशिलामुखम् । (८३।१)

स तेन पट्टिशेनाजौ धनदस्य स्तनान्तरम् ॥ (८३।२)

वाक्येन तीक्ष्णरूपेण मर्मान्तरविसर्पिणा । (८४।१)

निर्बिभेदाभिजातस्य हृदयं दुर्जनो यथा ॥ (८४।२)

तेन पट्टिशघातेन धनेशः परिमूर्छितः । (८५।१)

निपपात रथोपस्थे जर्जरो धूर्वहो यथा ॥ (८५।२)

तथागतं तु तं दृष्ट्वा धनेशं नरवाहनम् । (८६।१)

खड्गास्त्रो निरृतिर्देवो निशाचरबलानुगः ॥ (८६।२)

अभिदुद्राव वेगेन कुजम्भं भीमविक्रमम् । (८७।१)

अथ दृष्ट्वा तु दुर्धर्षं कुजम्भो राक्षसेश्वरम् ॥ (८७।२)

चोदयामास सैन्यानि राक्षसेन्द्रवधं प्रति । (८८।१)

स दृष्ट्वा चोदितां सेनां भल्लनानास्त्रभीषणाम् ॥ (८८।२)

रथादाप्लुत्य वेगेन भूषणद्युतिभास्वरः । (८९।१)

खड्गेन कमलानीव विकोशेनाम्बरत्विषा ॥ (८९।२)

चिछेद रिपुवक्त्राणि विचित्राणि समन्ततः । (९०।१)

तिर्यक्पृष्ठमधश्चोर्ध्वं दीर्घबाहुर्महासिना ॥ (९०।२)

संदष्टौष्ठपुटाटोपभ्रुकुटीविकटाननः । (९१।१)

प्रचण्डकोपरक्ताक्षो न्यकृन्तद्दानवान्रणे ॥ (९१।२)

ततो निःशेषितप्रायां विलोक्य स्वामनीकिनीम् । (९२।१)

मुक्त्वा कुजम्भो धनदं राक्षसेन्द्रमभिद्रवन् ॥ (९२।२)

लब्धसंज्ञोऽथ जम्भस्तु धनाध्यक्षपदानुगान् । (९३।१)

जीवग्राहान्स जग्राह बद्ध्वा पाशैः सहस्रशः ॥ (९३।२)

मूर्तिमन्ति तु रत्नानि विविधानि च दानवाः । (९४।१)

वाहनानि च दिव्यानि विमानानि सहस्रशः ॥ (९४।२)

धनेशो लब्धसंज्ञोऽथ तामवस्थां विलोक्य तु । (९५।१)

निःश्वसन्दीर्घमुष्णं च रोषात्ताम्रविलोचनः ॥ (९५।२)

ध्यात्वास्त्रं गारुडं दिव्यं बाणं संधाय कार्मुके । (९६।१)

मुमोच दानवानीके तं बाणं शत्रुदारणम् ॥ (९६।२)

प्रथमं कार्मुकात्तस्य निश्चेरुर्धूमराजयः । (९७।१)

अनन्तरं स्फुलिङ्गानां कोटयो दीप्तवर्चसाम् ॥ (९७।२)

ततो ज्वालाकुलं व्योम चकारास्त्रं समन्ततः । (९८।१)

ततः क्रमेण दुर्वारं नानारूपं तदाभवत् ॥ (९८।२)

अमूर्तश्चाभवल्लोको ह्यन्धकारसमावृतः । (९९।१)

ततोऽन्तरिक्षे शंसन्ति तेजस्ते तु परिष्कृतम् ॥ (९९।२)

कुजम्भस्तत्समालोच्य दानवोऽतिपराक्रमः । (१००।१)

अभिदुद्राव वेगेन पदातिर्धनदं नदन् ॥ (१००।२)

अथाभिमुखम् आयान्तं दैत्यं दृष्ट्वा धनाधिपः । (१०१।१)

बभूव सम्भ्रमाविष्टः पलायनपरायणः ॥ (१०१।२)

ततः पलायतस्तस्य मुकुटं रत्नमण्डितम् । (१०२।१)

पपात भूतले दीप्तं रविबिम्बमिवाम्बरात् ॥ (१०२।२)

शूराणामभिजातानां भर्तर्यपसृते रणात् । (१०३।१)

मर्तुं संग्रामशिरसि युक्तं तद्भूषणाग्रतः ॥ (१०३।२)

इति व्यवस्य दुर्धर्षा नानाशस्त्रास्त्रपाणयः । (१०४।१)

युयुत्सवः स्थिता यक्षा मुकुटं परिवार्य तम् ॥ (१०४।२)

अभिमानधना वीरा धनदस्य पदानुगाः । (१०५।१)

तानमर्षाच्च सम्प्रेक्ष्य दानवश्चण्डपौरुषः ॥ (१०५।२)

भुशुण्डीं भैरवाकारां गृहीत्वा शैलगौरवाम् । (१०६।१)

रक्षिणो मुकुटस्याथ निष्पिपेष निशाचरान् ॥ (१०६।२)

तान्प्रमथ्याथ दनुजो मुकुटं तत्स्वके रथे । (१०७।१)

समारोप्यामररिपुर्जित्वा धनदमाहवे ॥ (१०७।२)

धनानि रत्नानि च मूर्तिमन्ति तथा निधानानि शरीरिणश्च । (१०८।१)

आदाय सर्वाणि जगाम दैत्यो जम्भः स्वसैन्यं दनुजेन्द्रसिंहः । (१०८।२)

धनाधिपो वै विनिकीर्णमूर्धजो जगाम दीनः सुरभर्तुरन्तिकम् ॥ (१०८।३)

कुजम्भेनाथ संसक्तो रजनीचरनन्दनः । (१०९।१)

मायाममोघामाश्रित्य तामसीं राक्षसेश्वरः ॥ (१०९।२)

मोहयामास दैत्येन्द्रं जगत्कृत्वा तमोमयम् । (११०।१)

ततो विफलनेत्राणि दानवानां बलानि तु ॥ (११०।२)

न शेकुश्चलितं तत्र पदादपि पदं तदा । (१११।१)

ततो नानास्त्रवर्षेण दानवानां महाचमूम् ॥ (१११।२)

जघान घननीहारतिमिरातुरवाहनाम् । (११२।१)

वध्यमानेषु दैत्येषु कुजम्भे मूढचेतसि ॥ (११२।२)

महिषो दानवेन्द्रस्तु कल्पान्ताम्भोदसंनिभः । (११३।१)

अस्त्रं चकार सावित्रमुल्कासंघातमण्डितम् ॥ (११३।२)

विजृम्भत्यथ सावित्रे परमास्त्रे प्रतापिनि । (११४।१)

प्रणाशमगमत्तीव्रं तमो घोरमनन्तरम् ॥ (११४।२)

ततोऽस्त्रं विस्फुलिङ्गाङ्कं तमः कृत्स्नं व्यनाशयत् । (११५।१)

प्रफुल्लारुणपद्मौघं शरदीवामलं सरः ॥ (११५।२)

ततस्तमसि संशान्ते दैत्येन्द्राः प्राप्तचक्षुषः । (११६।१)

चक्रुः क्रूरेण मनसा देवानीकैः सहाद्भुतम् ॥ (११६।२)

शस्त्रैरमर्षान्निर्मुक्तैर्भुजंगास्त्रं विनोदितम् । (११७।१)

अथादाय धनुर्घोरमिषूंश्चाशीविषोपमान् ॥ (११७।२)

कुजम्भोऽधावत क्षिप्तं रक्षोराजबलं प्रति । (११८।१)

राक्षसेन्द्रस्तम् आयान्तं विलोक्य सपदानुगः ॥ (११८।२)

विव्याध निशितैर्बाणैः क्रूराशीविषभीषणैः । (११९।१)

तदादानं च संधानं न मोक्षश्चापि लक्ष्यते ॥ (११९।२)

चिछेदास्य शरव्रातान्स्वशरैर् अतिलाघवात् । (१२०।१)

ध्वजं परमतीक्ष्णेन चित्रकर्मामरद्विषः ॥ (१२०।२)

सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत् । (१२१।१)

कुजम्भः कर्म तद्दृष्ट्वा राक्षसेन्द्रस्य संयुगे ॥ (१२१।२)

रोषरक्तेक्षणयुतो रथादाप्लुत्य दानवः । (१२२।१)

खड्गं जग्राह वेगेन शरदम्बरनिर्मलम् ॥ (१२२।२)

चर्म चोदयखण्डेन्दुदशकेन विभूषितम् । (१२३।१)

अभ्यद्रवद्रणे दैत्यो रक्षोऽधिपतिमोजसा ॥ (१२३।२)

तं रक्षोऽधिपतिः प्राप्तं मुद्गरेणाहनद्धृदि । (१२४।१)

स तु तेन प्रहारेण क्षीणः संभ्रान्तमानसः ॥ (१२४।२)

तस्थावचेष्टो दनुजो यथा धीरो धराधरः । (१२५।१)

स मुहूर्तं समाश्वस्तो दानवेन्द्रो ऽतिदुर्जयः ॥ (१२५।२)

रथमारुह्य जग्राह रक्षो वामकरेण तु । (१२६।१)

केशेषु निरृतिं दैत्यो जानुनाक्रम्य धिष्ठितम् ॥ (१२६।२)

ततः खड्गेन च शिरश्छेत्तुमैच्छदमर्षणः । (१२७।१)

तस्मिंस्तदन्तरे देवो वरुणोऽपांपतिर्द्रुतम् ॥ (१२७।२)

पाशेन दानवेन्द्रस्य बबन्ध च भुजद्वयम् । (१२८।१)

ततो बद्धभुजं दैत्यं विफलीकृतपौरुषम् ॥ (१२८।२)

ताडयामास गदया दयामुत्सृज्य पाशभृत् । (१२९।१)

स तु तेन प्रहारेण स्रोतोभिः क्षतजं वमन् ॥ (१२९।२)

दधार रूपं मेघस्य विद्युन्मालालतावृतम् । (१३०।१)

तदवस्थागतं दृष्ट्वा कुजम्भं महिषासुरः ॥ (१३०।२)

व्यावृत्तवदनेऽगाधे ग्रस्तुमैच्छत् सुरावुभौ । (१३१।१)

निरृतिं वरुणं चैव तीक्ष्णदंष्ट्रोत्कटाननः ॥ (१३१।२)

तावभिप्रायमालक्ष्य तस्य दैत्यस्य दूषितम् । (१३२।१)

त्यक्त्वा रथपथं भीतौ महिषस्यातिरंहसा ॥ (१३२।२)

भृशं द्रुतौ जवाद् दिग्भ्याम् उभाभ्यां भयविह्वलौ । (१३३।१)

जगाम निरृतिः क्षिप्रं शरणं पाकशासनम् ॥ (१३३।२)

क्रुद्धस्तु महिषो दैत्यो वरुणं समभिद्रुतः । (१३४।१)

तमन्तकमुखासक्तमालोक्य हिमवद्द्युतिः ॥ (१३४।२)

चक्रे सोमास्त्रनिःसृष्टं हिमसंघातकण्टकम् । (१३५।१)

वायव्यं चास्त्रमतुलं चन्द्रश्चक्रे द्वितीयकम् ॥ (१३५।२)

वायुना तेन चन्द्रेण संशुष्केण हिमेन च । (१३६।१)

व्यथिता दानवाः सर्वे शीतोच्छिन्ना विपौरुषाः ॥ (१३६।२)

न शेकुश्चलितुं पद्भ्यां नास्त्राण्यादातुमेव च । (१३७।१)

महाहिमनिपातेन शस्त्रैश्चन्द्रप्रचोदितैः ॥ (१३७।२)

गात्राण्यसुरसैन्यानामदह्यन्त समन्ततः । (१३८।१)

महिषो निष्प्रयत्नस्तु शीतेनाकम्पिताननः ॥ (१३८।२)

कक्षावालम्ब्य पाणिभ्यामुपविष्टो ह्यधोमुखः । (१३९।१)

सर्वे ते निष्प्रतीकारा दैत्याश्चन्द्रमसा जिताः ॥ (१३९।२)

रणेच्छां दूरतस्त्यक्त्वा तस्थुस्ते जीवितार्थिनः । (१४०।१)

तत्राब्रवीत्कालनेमिर्दैत्यान्कोपेन दीपितः ॥ (१४०।२)

भो भोः शृङ्गारिणः शराः सर्वे शस्त्रास्त्रपारगाः । (१४१।१)

एकैकोऽपि जगत्सर्वं शक्तस्तुलयितुं भुजैः ॥ (१४१।२)

एकैकोऽपि क्षमो ग्रस्तुं जगत्सर्वं चराचरम् । (१४२।१)

एकैकस्यापि पर्याप्ता न सर्वेऽपि दिवौकसः ॥ (१४२।२)

कलां पूरयितुं यत्नात्षोडशीमतिविक्रमाः । (१४३।१)

किं प्रयाताश्च तिष्ठध्वं समरेऽमरनिर्जिताः ॥ (१४३।२)

न युक्तमेतच्छूराणां विशेषाद्दैत्यजन्मनाम् । (१४४।१)

राजा चान्तरितोऽस्माकं तारको लोकमारकः ॥ (१४४।२)

विरतानां रणादस्मात्क्रुद्धः प्राणान्हरिष्यति । (१४५।१)

शीतेन नष्टश्रुतयो भ्रष्टवाक्पाटवास्तथा ॥ (१४५।२)

मूकास्तदाभवन्दैत्या रणद्दशनपङ्क्तयः । (१४६।१)

तान्दृष्ट्वा नष्टचेतस्कान् दैत्याञ्छीतेन सादितान् ॥ (१४६।२)

मत्वा कालक्षमं कार्यं कालनेमिर्महासुरः । (१४७।१)

आश्रित्य दानवीं मायां वितत्य स्वं महावपुः ॥ (१४७।२)

पूरयामास गगनं दिशो विदिश एव च । (१४८।१)

निर्ममे दानवेन्द्रेशः शरीरे भास्करायुतम् ॥ (१४८।२)

दिशश्च मायया चण्डैः पूरयामास पावकैः । (१४९।१)

ततो ज्वालाकुलं सर्वं त्रैलोक्यमभवत्क्षणात् ॥ (१४९।२)

तेन ज्वालासमूहेन हिमांशुरगमच्छमम् । (१५०।१)

ततः क्रमेण विभ्रष्टं शीतदुर्दिनम् आबभौ ॥ (१५०।२)

तद्बलं दानवेन्द्राणां मायया कालनेमिनः । (१५१।१)

तद्दृष्ट्वा दानवानीकं लब्धसंज्ञं दिवाकरः । (१५१।२)

उवाचारुणमुद्भ्रान्तः कोपाल्लोकैकलोचनः ॥ (१५१।३)

दिवाकर उवाच । (१५२।१)

नयारुण रथं शीघ्रं कालनेमिरथो यतः । (१५२।२)

विमर्दस्तत्र विषमो भविता शूरसंक्षयः ॥ (१५२।३)

जित एष शशाङ्कोऽत्र यद्बलं वयमाश्रिताः । (१५३।१)

इत्युक्तश्चोदयामास रथं गरुडपूर्वजः ॥ (१५३।२)

प्रयत्नविधृतैरश्वैः सितचामरमालिभिः । (१५४।१)

जगद्दीपोऽथ भगवाञ्जग्राह विततं धनुः ॥ (१५४।२)

शरौ च द्वौ महाभागो दिव्यावाशीविषद्युती । (१५५।१)

संचारास्त्रेण संधाय बाणमेकं ससर्ज सः ॥ (१५५।२)

द्वितीयमिन्द्रजालेन योजितं प्रमुमोच ह । (१५६।१)

संचारास्त्रेण रूपाणां क्षणाच्चक्रे विपर्ययम् ॥ (१५६।२)

देवानां दानवं रूपं दानवानां च दैविकम् । (१५७।१)

मत्वा सुरान्स्वकानेव जघ्ने घोरास्त्रलाघवात् ॥ (१५७।२)

कालनेमी रुषाविष्टः कृतान्त इव संक्षये । (१५८।१)

कांश्चित्खड्गेन तीक्ष्णेन कांश्चिन् नाराचवृष्टिभिः । (१५८।२)

कांश्चिद्गदाभिर्घोराभिः कांश्चिद्घोरैः परश्वधैः ॥ (१५८।३)

शिरांसि केषांचिदपातयच्च भुजान्रथान्सारथींश्चोग्रवेगः । (१५९।१)

कांश्चित् पिपेषाथ रथस्य वेगात्कांश्चित्क्रुधा चोद्धतमुष्टिपातैः ॥ (१५९।२)

रणे विनिहतान्दृष्ट्वा नेमिः स्वान्दानवाधिपः । (१६०।१)

रूपं स्वं तु प्रपद्यन्त ह्यसुराः सुरधर्षिताः ॥ (१६०।२)

कालनेमी रुषाविष्टस्तेषां रूपं न बुद्धवान् । (१६१।१)

नेमिदैत्यस्तु तान्दृष्ट्वा कालनेमिमुवाच ह ॥ (१६१।२)

अहं नेमिः सुरो नैव कालनेमे विदस्व माम् । (१६२।१)

भवता मोहितेनाजौ निहता भूरिविक्रमाः ॥ (१६२।२)

दैत्यानां दशलक्षाणि दुर्जयानां सुरैरिह । (१६३।१)

सर्वास्त्रवारणं मुञ्च ब्राह्ममस्त्रं त्वरान्वितः ॥ (१६३।२)

स तेन बोधितो दैत्यः सम्भ्रमाकुलचेतनः । (१६४।१)

योजयामास बाणं हि ब्रह्मास्त्रविहितेन तु ॥ (१६४।२)

मुमोच चापि दैत्येन्द्रः स स्वयं सुरकण्टकः । (१६५।१)

ततोऽस्त्रतेजसा व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम् ॥ (१६५।२)

देवानां चाभवत्सैन्यं सर्वमेव भयान्वितम् । (१६६।१)

संचरास्त्रं च संशान्तं स्वयमायोधने बभौ ॥ (१६६।२)

तस्मिन्प्रतिहते ह्यस्त्रे भ्रष्टतेजा दिवाकरः । (१६७।१)

महेन्द्रजालमाश्रित्य चक्रे स्वां कोटिशस्तनुम् ॥ (१६७।२)

विस्फूर्जत्करसम्पातसमाक्रान्तजगत्त्रयम् । (१६८।१)

तताप दानवानीकं गतमज्जौघशोणितम् ॥ (१६८।२)

ततश्चावर्षदनलं समन्ताद् अतिसंहतम् । (१६९।१)

चक्षूंषि दानवेन्द्राणां चकारान्धानि च प्रभुः ॥ (१६९।२)

गजानामगलन्मेदः पेतुश्चाप्यरवा भुवि । (१७०।१)

तुरगा निःश्वसन्तश्च घर्मार्ता रथिनोऽपि च ॥ (१७०।२)

इतश्चेतश्च सलिलं प्रार्थयन्तस्तृषातुराः । (१७१।१)

प्रच्छायविटपांश्चैव गिरीणां गह्वराणि च ॥ (१७१।२)

तेषां प्रार्थयतां शीतं द्रुमान्तरविसर्पिणाम् । (१७२।१)

दावाग्निः प्रज्वलंश्चैव घोरार्चिर्दग्धपादपः । (१७२।२)

तोयार्थिनः पुरो दृष्ट्वा तोयं कल्लोलमालिनम् ॥ (१७२।३)

पुरःस्थितमपि प्राप्तुं न शेकुरवमर्दिताः । (१७३।१)

अप्राप्य सलिलं भूमौ व्यात्तास्या गतचेतसः ॥ (१७३।२)

तत्र तत्र व्यदृश्यन्त मृता दैत्येश्वरा भुवि । (१७४।१)

रथा गजाश्च पतितास्तुरगाश्च समापिताः ॥ (१७४।२)

स्थिता वमन्तो धावन्तो गलद्रक्तवसासृजः । (१७५।१)

दानवानां सहस्राणि व्यदृश्यन्त मृतानि तु ॥ (१७५।२)

संक्षये दानवेन्द्राणां तस्मिन्महति वर्तिते । (१७६।१)

प्रकोपोद्भूतताम्राक्षः कालनेमी रुषातुरः ॥ (१७६।२)

अभवत्कल्पमेघाभः स्फुरद्भूरिशतह्रदः । (१७७।१)

गम्भीरास्फोटनिर्ह्रादजगद्धृदयघट्टकः ॥ (१७७।२)

प्रच्छाद्य गगनाभोगं रविमायां व्यनाशयत् । (१७८।१)

शीतं ववर्ष सलिलं दानवेन्द्रबलं प्रति ॥ (१७८।२)

दैत्यास्तां वृष्टिमासाद्य समाश्वस्तास्ततः क्रमात् । (१७९।१)

बीजाङ्कुरा इवाम्लानाः प्राप्य वृष्टिं धरातले ॥ (१७९।२)

ततः स मेघरूपी तु कालनेमिर्महासुरः । (१८०।१)

शस्त्रवृष्टिं ववर्षोग्रां देवानीकेषु दुर्जयाम् ॥ (१८०।२)

तया वृष्ट्या बाध्यमाना दैत्येन्द्राणां महौजसाम् । (१८१।१)

गतिं कां च न पश्यन्तो गावः शीतार्दिता इव ॥ (१८१।२)

परस्परं व्यलीयन्त पृष्ठेषु व्यस्त्रपाणयः । (१८२।१)

स्वेषु बाधे व्यलीयन्त गजेषु तुरगेषु च ॥ (१८२।२)

रथेषु त्वमरास्त्रस्तास्तत्र तत्र निलिल्यिरे । (१८३।१)

अपरे कुञ्चितैर्गात्रैः स्वहस्तपिहिताननाः ॥ (१८३।२)

इतश्चेतश्च संभ्रान्ता बभ्रमुर्वै दिशो दश । (१८४।१)

एवंविधे तु संग्रामे तुमुले देवसंक्षये ॥ (१८४।२)

दृश्यन्ते पतिता भूमौ शस्त्रभिन्नाङ्गसंधयः । (१८५।१)

विभुजा भिन्नमूर्धानस्तथा छिन्नोरुजानवः ॥ (१८५।२)

विपर्यस्तरथासङ्गा निष्पिष्टध्वजपङ्क्तयः । (१८६।१)

निर्भिन्नाङ्गैस्तुरंगैस्तु गजैश्चाचलसंनिभैः ॥ (१८६।२)

स्रुतरक्तह्रदैर्भूमिर् विकृताविकृता बभौ । (१८७।१)

एवमाजौ बली दैत्यः कालनेमिर्महासुरः ॥ (१८७।२)

जघ्ने मुहूर्तमात्रेण गन्धर्वाणां दशायुतम् । (१८८।१)

यक्षाणां पञ्च लक्षाणि रक्षसामयुतानि षट् ॥ (१८८।२)

त्रीणि लक्षाणि जघ्ने स किंनराणां तरस्विनाम् । (१८९।१)

जघ्ने पिशाचमुख्यानां सप्त लक्षाणि निर्भयः ॥ (१८९।२)

इतरेषामसंख्याताः सुरजातिनिकायिनाम् । (१९०।१)

जघ्ने स कोटीः संक्रुद्धश्चित्रास्त्रैरस्त्रकोविदः ॥ (१९०।२)

एवं परिभवे भीमे तदा त्वमरसंक्षये । (१९१।१)

संक्रुद्धावश्विनौ देवौ चित्रास्त्रकवचोज्ज्वलौ ॥ (१९१।२)

जघ्नतुः समरे दैत्यं कृतान्तानलसंनिभम् । (१९२।१)

तमासाद्य रणे घोरमेकैकः षष्टिभिः शरैः ॥ (१९२।२)

जघ्ने मर्मसु तीक्ष्णाग्रैरसुरं भीमदर्शनम् । (१९३।१)

ताभ्यां बाणप्रहारैः स किंचिद् आयस्तचेतनः ॥ (१९३।२)

जग्राह चक्रमष्टारं तैलधौतं रणान्तकम् । (१९४।१)

तेन चक्रेण सोऽश्विभ्यां चिछेद रथकूबरम् ॥ (१९४।२)

जग्राहाथ धनुर्दैत्यः शरांश्चाशीविषोपमान् । (१९५।१)

ववर्ष भिषजो मूर्ध्नि संछाद्याकाशगोचरम् ॥ (१९५।२)

तावप्यस्त्रैश्चिछिदतुः शितैस्तैर्दैत्यसायकान् । (१९६।१)

तच्च कर्म तयोर्दृष्ट्वा विस्मितः कोपमाविशत् ॥ (१९६।२)

महता स तु कोपेन सर्वायोमयसादनम् । (१९७।१)

जग्राह मुद्गरं भीमं कालदण्डविभीषणम् ॥ (१९७।२)

स ततो भ्राम्य वेगेन चिक्षेपाश्विरथं प्रति । (१९८।१)

तं तु मुद्गरम् आयान्तम् आलोक्याम्बरगोचरम् ॥ (१९८।२)

त्यक्त्वा रथौ तु तौ वेगादाप्लुतौ तरसाश्विनौ । (१९९।१)

तौ रथौ स तु निष्पिष्य मुद्गरोऽचलसंनिभः ॥ (१९९।२)

दारयामास धरणीं हेमजालपरिष्कृतः । (२००।१)

तस्य कर्माश्विनौ दृष्ट्वा भिषजौ चित्रयोधिनौ ॥ (२००।२)

वज्रास्त्रं तु प्रकुर्वाते दानवेन्द्रनिवारणम् । (२०१।१)

ततो वज्रमयं वर्षं प्रावर्तद् अतिदारुणम् ॥ (२०१।२)

घोरवज्रप्रहारैस्तु दैत्येन्द्रः स परिष्कृतः । (२०२।१)

रथो ध्वजो धनुश्चक्रं कवचं चापि काञ्चनम् ॥ (२०२।२)

क्षणेन तिलशो जातं सर्वसैन्यस्य पश्यतः । (२०३।१)

तद्दृष्ट्वा दुष्करं कर्म सोऽश्विभ्यां भीमविक्रमः ॥ (२०३।२)

नारायणास्त्रं बलवान्मुमोच रणमूर्धनि । (२०४।१)

वज्रास्त्रं शमयामास दानवेन्द्रोऽस्त्रतेजसा ॥ (२०४।२)

तस्मिन्प्रशान्ते वज्रास्त्रे कालनेमिरनन्तरम् । (२०५।१)

जीवग्राहं ग्राहयितुमश्विनौ तु प्रचक्रमे ॥ (२०५।२)

तावश्विनौ रणाद्भीतौ सहस्राक्षरथं प्रति । (२०६।१)

प्रयातौ वेपमानौ तु पदा शस्त्रविवर्जितौ ॥ (२०६।२)

तयोरनुगतो दैत्यः कालनेमिर्महाबलः । (२०७।१)

प्राप्येन्द्रस्य रथं क्रूरो दैत्यानीकपदानुगः ॥ (२०७।२)

तं दृष्ट्वा सर्वभूतानि वित्रेसुर्विह्वलानि तु । (२०८।१)

दृष्ट्वा दैत्यस्य तत्क्रौर्यं सर्वभूतानि मेनिरे ॥ (२०८।२)

पराजयं महेन्द्रस्य सर्वलोकक्षयावहम् । (२०९।१)

चेलुः शिखरिणो मुख्याः पेतुरुल्का नभस्तलात् ॥ (२०९।२)

जगर्जुर्जलदा दिक्षु ह्युद्भूताश्च महार्णवाः । (२१०।१)

तां भूतविकृतिं दृष्ट्वा भगवान्गरुडध्वजः ॥ (२१०।२)

व्यबुध्यताहिपर्यङ्के योगनिद्रां विहाय तु । (२११।१)

लक्ष्मीकरयुगाजस्रलालिताङ्घ्रिसरोरुहः ॥ (२११।२)

शरदम्बरनीलाब्जकान्तदेहछविर्विभुः । (२१२।१)

कौस्तुभोद्भासितोरस्कः कान्तकेयूरभास्वरः ॥ (२१२।२)

विमृश्य सुरसंक्षोभं वैनतेयं समाह्वयत् । (२१३।१)

आहूतेऽवस्थिते तस्मिन्नागावस्थितवर्ष्मणि ॥ (२१३।२)

दिव्यनानास्त्रतीक्ष्णार्चिर् आरुह्यागात् सुरान्स्वयम् । (२१४।१)

तत्रापश्यत देवेन्द्रमभिद्रुतमभिप्लुतैः ॥ (२१४।२)

दानवेन्द्रैर्नवाम्भोदसच्छायैः पौरुषोत्कटैः । (२१५।१)

यथा हि पुरुषं घोरैरभाग्यैर्वंशशालिभिः ॥ (२१५।२)

परित्राणायाशु कृतं सुक्षेत्रे कर्म निर्मलम् । (२१६।१)

अथापश्यन्त दैतेया वियति ज्योतिर्मण्डलम् ॥ (२१६।२)

स्फुरन्तमुदयाद्रिस्थं सूर्यमुष्णत्विषा इव । (२१७।१)

प्रभावं ज्ञातुमिच्छन्तो दानवास्तस्य तेजसः ॥ (२१७।२)

गरुत्मन्तमपश्यन्तः कल्पान्तानलसंनिभम् । (२१८।१)

तमास्थितं च मेघौघद्युतिमक्षयमच्युतम् ॥ (२१८।२)

तम् आलोक्यासुरेन्द्रास्तु हर्षसम्पूर्णमानसाः । (२१९।१)

अयं वै देवसर्वस्वं जितेऽस्मिन्निर्जिताः सुराः ॥ (२१९।२)

अयं स दैत्यचक्राणां कृतान्तः केशवोऽरिहा । (२२०।१)

एनमाश्रित्य लोकेषु यज्ञभागभुजोऽमराः ॥ (२२०।२)

इत्युक्त्वा दानवाः सर्वे परिवार्य समन्ततः । (२२१।१)

निजघ्नुर्विविधैरस्त्रैस्ते तम् आयान्तम् आहवे ॥ (२२१।२)

कालनेमिप्रभृतयो दश दैत्या महारथाः । (२२२।१)

षष्ट्या विव्याध बाणानां कालनेमिर्जनार्दनम् ॥ (२२२।२)

निमिः शतेन बाणानां मथनोऽशीतिभिः शरैः । (२२३।१)

जम्भकश्चैव सप्तत्या शुम्भो दशभिरेव च ॥ (२२३।२)

शेषा दैत्येश्वराः सर्वे विष्णुमेकैकशः शरैः । (२२४।१)

दशभिश्चैव यत्तास्ते जघ्नुः सगरुडं रणे ॥ (२२४।२)

तेषाम् अमृष्य तत्कर्म विष्णुर्दानवसूदनः । (२२५।१)

एकैकं दानवं जघ्ने षड्भिः षड्भिरजिह्मगैः ॥ (२२५।२)

आकर्णकृष्टैर् भूयश्च कालनेमिस् त्रिभिः शरैः । (२२६।१)

विष्णुं विव्याध हृदये क्रोधाद्रक्तविलोचनः ॥ (२२६।२)

तस्याशोभन्त ते बाणा हृदये तप्तकाञ्चनाः । (२२७।१)

मयूखानीव दीप्तानि कौस्तुभस्य स्फुटत्विषः ॥ (२२७।२)

तैर्बाणैः किंचिद् आयस्तो हरिर्जग्राह मुद्गरम् । (२२८।१)

सततं भ्राम्य वेगेन दानवाय व्यसर्जयत् ॥ (२२८।२)

दानवेन्द्रस्तमप्राप्तं वियत्येव शतैः शरैः । (२२९।१)

चिछेद तिलशः क्रुद्धो दर्शयन्पाणिलाघवम् ॥ (२२९।२)

ततो विष्णुः प्रकुपितः प्रासं जग्राह भैरवम् । (२३०।१)

तेन दैत्यस्य हृदयं ताडयामास गाढतः ॥ (२३०।२)

क्षणेन लब्धसंज्ञस्तु कालनेमिर्महासुरः । (२३१।१)

शक्तिं जग्राह तीक्ष्णाग्रां हेमघण्टाट्टहासिनीम् ॥ (२३१।२)

तया वामभुजं विष्णोर्बिभेद दितिनन्दनः । (२३२।१)

भिन्नः शक्त्या भुजस्तस्य स्रुतशोणित आबभौ ॥ (२३२।२)

पद्मरागमयेनेव केयूरेण विभूषितः । (२३३।१)

ततो विष्णुः प्रकुपितो जग्राह विपुलं धनुः ॥ (२३३।२)

सप्तदश च नाराचांस्तीक्ष्णान्मर्मविभेदिनः । (२३४।१)

दैत्यस्य हृदयं षड्भिर्विव्याध च त्रिभिः शरैः ॥ (२३४।२)

चतुर्भिः सारथिं चास्य ध्वजं चैकेन पत्त्रिणा । (२३५।१)

द्वाभ्यां ज्याधनुषी चापि भुजं सव्यं च पत्त्रिणा ॥ (२३५।२)

स विद्धो हृदये गाढं दैत्यो हरिशिलीमुखैः । (२३६।१)

स्रुतरक्तारुणप्रांशुः पीडाकुलितमानसः ॥ (२३६।२)

चकम्पे मारुतेनेव नोदितः किंशुकद्रुमः । (२३७।१)

तमाकम्पितमालक्ष्य गदां जग्राह केशवः ॥ (२३७।२)

तां च वेगेन चिक्षेप कालनेमिरथं प्रति । (२३८।१)

सा पपात शिरस्युग्रा विपुला कालनेमिनः ॥ (२३८।२)

संचूर्णितोत्तमाङ्गस्तु निष्पिष्टमुकुटोऽसुरः । (२३९।१)

स्रुतरक्तौघरन्ध्रस्तु स्रुतधातुरिवाचलः ॥ (२३९।२)

प्रापतत्स्वे रथे भग्ने विसंज्ञः शिष्टजीवितः । (२४०।१)

पतितस्य रथोपस्थे दानवस्याच्युतोऽरिहा ॥ (२४०।२)

स्मितपूर्वमुवाचेदं वाक्यं चक्रायुधः प्रभुः । (२४१।१)

गच्छासुर विमुक्तोऽसि साम्प्रतं जीव निर्भयः ॥ (२४१।२)

ततः स्वल्पेन कालेन अहमेव तवान्तकः । (२४२।१)

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य सारथिः कालनेमिनः । (२४२।२)

अपवाह्य रथं दूरमनयत्कालनेमिनः ॥ (२४२।३)