MPur, 19
Select a line for its word-by-word analysis.
गच्छन्ति पितृलोकस्थान्प्रापकः को ऽत्र गद्यते ॥ (१।३)
gacchanti pitṛlokasthānprāpakaḥ ko 'tra gadyate ||
यदि मर्त्यो द्विजो भुङ्क्ते हूयते यदि वानले । (२।१)
yadi martyo dvijo bhuṅkte hūyate yadi vānale |
शुभाशुभात्मकैः प्रेतैर्दत्तं तद्भुज्यते कथम् ॥ (२।२)
śubhāśubhātmakaiḥ pretairdattaṃ tadbhujyate katham ||
वसून्वदन्ति च पितॄन् रुद्रांश्चैव पितामहान् । (३।२)
vasūnvadanti ca pitṝn rudrāṃścaiva pitāmahān |
प्रपितामहांस्तथादित्यानित्येवं वैदिकी श्रुतिः ॥ (३।३)
prapitāmahāṃstathādityānityevaṃ vaidikī śrutiḥ ||
नाम गोत्रं पितॄणां तु प्रापकं हव्यकव्ययोः । (४।१)
nāma gotraṃ pitṝṇāṃ tu prāpakaṃ havyakavyayoḥ |
श्राद्धस्य मन्त्राः श्रद्धा च उपयोज्यातिभक्तितः ॥ (४।२)
śrāddhasya mantrāḥ śraddhā ca upayojyātibhaktitaḥ ||
अग्निष्वात्तादयस्तेषामाधिपत्ये व्यवस्थिताः । (५।१)
agniṣvāttādayasteṣāmādhipatye vyavasthitāḥ |
तस्यान्नममृतं भूत्वा दिव्यत्वे ऽप्यनुगच्छति । (७।१)
tasyānnamamṛtaṃ bhūtvā divyatve 'pyanugacchati |
दैत्यत्वे भोगरूपेण पशुत्वे च तृणं भवेत् ॥ (७।२)
daityatve bhogarūpeṇa paśutve ca tṛṇaṃ bhavet ||
श्राद्धान्नं वायुरूपेण सर्पत्वे ऽप्युपतिष्ठति । (८।१)
śrāddhānnaṃ vāyurūpeṇa sarpatve 'pyupatiṣṭhati |
रतिशक्तिः स्त्रियः कान्ता भोज्यं भोजनशक्तिता । (१०।१)
ratiśaktiḥ striyaḥ kāntā bhojyaṃ bhojanaśaktitā |
श्रद्धा पुष्पमिदं प्रोक्तं फलं ब्रह्मसमागमः । (११।१)
śraddhā puṣpamidaṃ proktaṃ phalaṃ brahmasamāgamaḥ |
आयुः पुत्रान् धनं विद्यां स्वर्गं मोक्षं सुखानि च ॥ (११।२)
āyuḥ putrān dhanaṃ vidyāṃ svargaṃ mokṣaṃ sukhāni ca ||
राज्यं चैव प्रयच्छन्ति प्रीताः पितृगणा नृणाम् । (१२।१)
rājyaṃ caiva prayacchanti prītāḥ pitṛgaṇā nṛṇām |
श्रूयते च पुरा मोक्षं प्राप्ताः कौशिकसूनवः । (१२।२)
śrūyate ca purā mokṣaṃ prāptāḥ kauśikasūnavaḥ |
पञ्चभिर्जन्मसम्बन्धैर्गता विष्णोः परं पदम् ॥ (१२।३)
pañcabhirjanmasambandhairgatā viṣṇoḥ paraṃ padam ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.