MPur, 50
Select a line for its word-by-word analysis.
भद्राश्वः पृथुदायादो भद्राश्वतनयाञ्छृणु ॥ (२।२)
bhadrāśvaḥ pṛthudāyādo bhadrāśvatanayāñchṛṇu ||
पञ्चालरक्षिणो ह्य् एते देशानामिति नः श्रुतम् ॥ (४।२)
pañcālarakṣiṇo hy ete deśānāmiti naḥ śrutam ||
मुद्गलस्यापि मौद्गल्याः क्षत्रोपेता द्विजातयः । (५।१)
mudgalasyāpi maudgalyāḥ kṣatropetā dvijātayaḥ |
एते ह्य् अङ्गिरसः पक्षं संश्रिताः काण्वमुद्गलाः ॥ (५।२)
ete hy aṅgirasaḥ pakṣaṃ saṃśritāḥ kāṇvamudgalāḥ ||
मुद्गलस्य सुतो जज्ञे ब्रह्मिष्ठः सुमहायशाः । (६।१)
mudgalasya suto jajñe brahmiṣṭhaḥ sumahāyaśāḥ |
इन्द्रसेनः सुतस्तस्य विन्ध्याश्वस्तस्य चात्मजः ॥ (६।२)
indrasenaḥ sutastasya vindhyāśvastasya cātmajaḥ ||
विन्ध्याश्वान्मिथुनं जज्ञे मेनकायामिति श्रुतिः । (७।१)
vindhyāśvānmithunaṃ jajñe menakāyāmiti śrutiḥ |
आसीत्सत्यधृतेः शुक्रममोघं धार्मिकस्य तु ॥ (९।२)
āsītsatyadhṛteḥ śukramamoghaṃ dhārmikasya tu ||
स्कन्नं रेतः सत्यधृतेर्दृष्ट्वा चाप्सरसं जले । (१०।१)
skannaṃ retaḥ satyadhṛterdṛṣṭvā cāpsarasaṃ jale |
मिथुनं तत्र संभृतं तस्मिन्सरसि संभृतम् ॥ (१०।२)
mithunaṃ tatra saṃbhṛtaṃ tasminsarasi saṃbhṛtam ||
दृष्ट्वा जग्राह कृपया शंतनुर्मृगयां गतः ॥ (११।२)
dṛṣṭvā jagrāha kṛpayā śaṃtanurmṛgayāṃ gataḥ ||
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि दिवोदासस्य वै प्रजाः ॥ (१२।२)
ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi divodāsasya vai prajāḥ ||
दिवोदासस्य दायादो धर्मिष्ठो मित्रयुर्नृपः । (१३।१)
divodāsasya dāyādo dharmiṣṭho mitrayurnṛpaḥ |
मैत्रायणावरः सो ऽथ मैत्रेयस्तु ततः स्मृतः ॥ (१३।२)
maitrāyaṇāvaraḥ so 'tha maitreyastu tataḥ smṛtaḥ ||
एते वंश्या यतेः पक्षाः क्षत्रोपेतास्तु भार्गवाः । (१४।१)
ete vaṃśyā yateḥ pakṣāḥ kṣatropetāstu bhārgavāḥ |
राजा चैद्यवरो नाम मैत्रेयस्य सुतः स्मृतः ॥ (१४।२)
rājā caidyavaro nāma maitreyasya sutaḥ smṛtaḥ ||
अथ चैद्यवराद्विद्वान्सुदासस्तस्य चात्मजः । (१५।१)
atha caidyavarādvidvānsudāsastasya cātmajaḥ |
अजमीढः पुनर्जातः क्षीणे वंशे तु सोमकः ॥ (१५।२)
ajamīḍhaḥ punarjātaḥ kṣīṇe vaṃśe tu somakaḥ ||
सोमकस्य सुतो जन्तुर्हते तस्मिञ्छतं बभौ । (१६।१)
somakasya suto janturhate tasmiñchataṃ babhau |
महिषी त्व् अजमीढस्य धूमिनी पुत्रवर्धिनी । (१७।१)
mahiṣī tv ajamīḍhasya dhūminī putravardhinī |
पुत्राभावे तपस्तेपे शतं वर्षाणि दुश्चरम् ॥ (१७।२)
putrābhāve tapastepe śataṃ varṣāṇi duścaram ||
हुत्वाग्निं विधिवत् सम्यक्पवित्रीकृतभोजना । (१८।१)
hutvāgniṃ vidhivat samyakpavitrīkṛtabhojanā |
यः प्रयागमतिक्रम्य कुरुक्षेत्रमकल्पयत् ॥ (२०।२)
yaḥ prayāgamatikramya kurukṣetramakalpayat ||
कृष्यमाणस्ततः शक्रो भयात्तस्मै वरं ददौ ॥ (२१।२)
kṛṣyamāṇastataḥ śakro bhayāttasmai varaṃ dadau ||
पुण्यं च रमणीयं च कुरुक्षेत्रं तु तत्स्मृतम् । (२२।१)
puṇyaṃ ca ramaṇīyaṃ ca kurukṣetraṃ tu tatsmṛtam |
तस्यान्ववायः सुमहान्यस्य नाम्ना तु कौरवाः ॥ (२२।२)
tasyānvavāyaḥ sumahānyasya nāmnā tu kauravāḥ ||
कुरोस्तु दयिताः पुत्राः सुधन्वा जह्नुरेव च । (२३।१)
kurostu dayitāḥ putrāḥ sudhanvā jahnureva ca |
च्यवनस्तस्य पुत्रस्तु राजा धर्मार्थतत्त्ववित् ॥ (२४।२)
cyavanastasya putrastu rājā dharmārthatattvavit ||
च्यवनस्य कृमिः पुत्र ऋक्षाज्जज्ञे महातपाः । (२५।१)
cyavanasya kṛmiḥ putra ṛkṣājjajñe mahātapāḥ |
कृमेः पुत्रो महावीर्यः ख्यातस्त्विन्द्रसमो विभुः ॥ (२५।२)
kṛmeḥ putro mahāvīryaḥ khyātastvindrasamo vibhuḥ ||
चैद्योपरिचराज्जज्ञे गिरिका सप्त वै सुतान् ॥ (२६।२)
caidyoparicarājjajñe girikā sapta vai sutān ||
प्रत्यश्रवाः कुशश्चैव चतुर्थो हरिवाहनः ॥ (२७।२)
pratyaśravāḥ kuśaścaiva caturtho harivāhanaḥ ||
पञ्चमश्च यजुश्चैव मत्स्यः काली च सप्तमी । (२८।१)
pañcamaśca yajuścaiva matsyaḥ kālī ca saptamī |
बृहद्रथस्य दायादः कुशाग्रो नाम विश्रुतः ॥ (२८।२)
bṛhadrathasya dāyādaḥ kuśāgro nāma viśrutaḥ ||
कुशाग्रस्यात्मजश्चैव वृषभो नाम वीर्यवान् । (२९।१)
kuśāgrasyātmajaścaiva vṛṣabho nāma vīryavān |
वृषभस्य तु दायादः पुण्यवान्नाम पार्थिवः ॥ (२९।२)
vṛṣabhasya tu dāyādaḥ puṇyavānnāma pārthivaḥ ||
पुण्यः पुण्यवतश्चैव राजा सत्यधृतिस्ततः । (३०।१)
puṇyaḥ puṇyavataścaiva rājā satyadhṛtistataḥ |
दायादस्तस्य धनुषस्तस्मात्सर्वश्च जज्ञिवान् ॥ (३०।२)
dāyādastasya dhanuṣastasmātsarvaśca jajñivān ||
सर्वस्य सम्भवः पुत्रस्तस्माद्राजा बृहद्रथः । (३१।१)
sarvasya sambhavaḥ putrastasmādrājā bṛhadrathaḥ |
द्वे तस्य शकले जाते जरया संधितश् च सः ॥ (३१।२)
dve tasya śakale jāte jarayā saṃdhitaś ca saḥ ||
जरया संधितो यस्माज्जरासंधस्ततः स्मृतः । (३२।१)
jarayā saṃdhito yasmājjarāsaṃdhastataḥ smṛtaḥ |
जेता सर्वस्य क्षत्रस्य जरासंधो महाबलः ॥ (३२।२)
jetā sarvasya kṣatrasya jarāsaṃdho mahābalaḥ ||
सहदेवात्मजः श्रीमान् सोमवित् स महातपाः ॥ (३३।२)
sahadevātmajaḥ śrīmān somavit sa mahātapāḥ ||
श्रुतश्रवास्तु सोमादेर्मागधाः परिकीर्तिताः । (३४।१)
śrutaśravāstu somādermāgadhāḥ parikīrtitāḥ |
जह्नुस्त्वजनयत्पुत्रं सुरथं नाम भूमिपम् ॥ (३४।२)
jahnustvajanayatputraṃ surathaṃ nāma bhūmipam ||
सार्वभौमाज्जयत्सेनो रुचिरस्तस्य चात्मजः । (३६।१)
sārvabhaumājjayatseno rucirastasya cātmajaḥ |
रुचिरात्तु ततो भौमस् त्वरितायुस्ततो ऽभवत् ॥ (३६।२)
rucirāttu tato bhaumas tvaritāyustato 'bhavat ||
अक्रोधनस् त्व् आयुसुतस् तस्माद्देवातिथिः स्मृतः । (३७।१)
akrodhanas tv āyusutas tasmāddevātithiḥ smṛtaḥ |
भीमसेनस्ततो दक्षाद्दिलीपस् तस्य चात्मजः । (३८।१)
bhīmasenastato dakṣāddilīpas tasya cātmajaḥ |
दिलीपस्य प्रतीपस्तु तस्य पुत्रास् त्रयः स्मृताः ॥ (३८।२)
dilīpasya pratīpastu tasya putrās trayaḥ smṛtāḥ ||
देवापिः शंतनुश्चैव वाह्लीकश्चैव ते त्रयः । (३९।१)
devāpiḥ śaṃtanuścaiva vāhlīkaścaiva te trayaḥ |
वाह्लीकस्य तु दायादाः सप्त वाह्लीश्वरा नृपाः । (३९।२)
vāhlīkasya tu dāyādāḥ sapta vāhlīśvarā nṛpāḥ |
देवापिस्तु ह्य् अपध्यातः प्रजाभिरभवन्मुनिः ॥ (३९।३)
devāpistu hy apadhyātaḥ prajābhirabhavanmuniḥ ||
प्रजाभिस्तु किमर्थं वै ह्य् अपध्यातो जनेश्वरः । (४०।२)
prajābhistu kimarthaṃ vai hy apadhyāto janeśvaraḥ |
को दोषो राजपुत्रस्य प्रजाभिः समुदाहृतः ॥ (४०।३)
ko doṣo rājaputrasya prajābhiḥ samudāhṛtaḥ ||
किलासीद्राजपुत्रस्तु कुष्ठी तं नाभ्यपूजयन् । (४१।२)
kilāsīdrājaputrastu kuṣṭhī taṃ nābhyapūjayan |
कार्यं चैव तु देवानां क्षत्रं प्रति द्विजोत्तमाः । (४१।३)
kāryaṃ caiva tu devānāṃ kṣatraṃ prati dvijottamāḥ |
भविष्यं कीर्तयिष्यामि शंतनोस्तु निबोधत ॥ (४१।४)
bhaviṣyaṃ kīrtayiṣyāmi śaṃtanostu nibodhata ||
शंतनुस्त्वभवद्राजा विद्वान्स वै महाभिषक् । (४२।१)
śaṃtanustvabhavadrājā vidvānsa vai mahābhiṣak |
इदं चोदाहरन्त्यत्र श्लोकं प्रति महाभिषक् ॥ (४२।२)
idaṃ codāharantyatra ślokaṃ prati mahābhiṣak ||
यं यं कराभ्यां स्पृशति जीर्णं रोगिणमेव च । (४३।१)
yaṃ yaṃ karābhyāṃ spṛśati jīrṇaṃ rogiṇameva ca |
पुनर्युवा च भवति तस्मात्तं शंतनुं विदुः ॥ (४३।२)
punaryuvā ca bhavati tasmāttaṃ śaṃtanuṃ viduḥ ||
तत्तस्य शंतनुत्वं हि प्रजाभिरिह कीर्त्यते । (४४।१)
tattasya śaṃtanutvaṃ hi prajābhiriha kīrtyate |
ततो ऽवृणुत भार्यार्थं शंतनुर्जाह्नवीं नृप ॥ (४४।२)
tato 'vṛṇuta bhāryārthaṃ śaṃtanurjāhnavīṃ nṛpa ||
तस्यां देवव्रतं नाम कुमारं जनयद्विभुः । (४५।१)
tasyāṃ devavrataṃ nāma kumāraṃ janayadvibhuḥ |
काली विचित्रवीर्यं तु दाशेयी जनयत्सुतम् ॥ (४५।२)
kālī vicitravīryaṃ tu dāśeyī janayatsutam ||
शंतनोर्दयितं पुत्रं शान्तात्मानमकल्मषम् । (४६।१)
śaṃtanordayitaṃ putraṃ śāntātmānamakalmaṣam |
कृष्णद्वैपायनो नाम क्षेत्रे वैचित्रविर्यके ॥ (४६।२)
kṛṣṇadvaipāyano nāma kṣetre vaicitraviryake ||
धृतराष्ट्रं च पाण्डुं च विदुरं चाप्यजीजनत् । (४७।१)
dhṛtarāṣṭraṃ ca pāṇḍuṃ ca viduraṃ cāpyajījanat |
धृतराष्ट्रस्तु गान्धार्यां पुत्रानजनयच्छतम् ॥ (४७।२)
dhṛtarāṣṭrastu gāndhāryāṃ putrānajanayacchatam ||
तेषां दुर्योधनः श्रेष्ठः सर्वक्षत्रस्य वै प्रभुः । (४८।१)
teṣāṃ duryodhanaḥ śreṣṭhaḥ sarvakṣatrasya vai prabhuḥ |
माद्री कुन्ती तथा चैव पाण्डोर्भार्ये बभूवतुः ॥ (४८।२)
mādrī kuntī tathā caiva pāṇḍorbhārye babhūvatuḥ ||
देवदत्ताः सुताः पञ्च पाण्डोरर्थे ऽभिजज्ञिरे । (४९।१)
devadattāḥ sutāḥ pañca pāṇḍorarthe 'bhijajñire |
धर्माद्युधिष्ठिरो जज्ञे मारुताच्च वृकोदरः ॥ (४९।२)
dharmādyudhiṣṭhiro jajñe mārutācca vṛkodaraḥ ||
इन्द्राद्धनंजयश्चैव इन्द्रतुल्यपराक्रमः । (५०।१)
indrāddhanaṃjayaścaiva indratulyaparākramaḥ |
नकुलं सहदेवं च माद्र्यश्विभ्यामजीजनत् ॥ (५०।२)
nakulaṃ sahadevaṃ ca mādryaśvibhyāmajījanat ||
पञ्चैते पाण्डवेभ्यस्तु द्रौपद्यां जज्ञिरे सुताः । (५१।१)
pañcaite pāṇḍavebhyastu draupadyāṃ jajñire sutāḥ |
द्रौपद्यजनयच्छ्रेष्ठं प्रतिविन्ध्यं युधिष्ठिरात् ॥ (५१।२)
draupadyajanayacchreṣṭhaṃ prativindhyaṃ yudhiṣṭhirāt ||
श्रुतसेनं भीमसेनाच्छ्रुतकीर्तिं धनंजयात् । (५२।१)
śrutasenaṃ bhīmasenācchrutakīrtiṃ dhanaṃjayāt |
नकुलाच्च शतानीकं द्रौपदेयाः प्रकीर्तिताः । (५३।१)
nakulācca śatānīkaṃ draupadeyāḥ prakīrtitāḥ |
तेभ्योऽपरे पाण्डवेयाः षडेवान्ये महारथाः ॥ (५३।२)
tebhyo'pare pāṇḍaveyāḥ ṣaḍevānye mahārathāḥ ||
हैडम्बो भीमसेनात्तु पुत्रो जज्ञे घटोत्कचः । (५४।१)
haiḍambo bhīmasenāttu putro jajñe ghaṭotkacaḥ |
काशी बलधराद्भीमाज्जज्ञे वै सर्वगं सुतम् ॥ (५४।२)
kāśī baladharādbhīmājjajñe vai sarvagaṃ sutam ||
करेणुमत्यां चैद्यायां निरमित्रस्तु नाकुलिः ॥ (५५।२)
kareṇumatyāṃ caidyāyāṃ niramitrastu nākuliḥ ||
यौधेयं देवकी चैव पुत्रं जज्ञे युधिष्ठिरात् ॥ (५६।२)
yaudheyaṃ devakī caiva putraṃ jajñe yudhiṣṭhirāt ||
जनमेजयः परीक्षितः पुत्रः परमधार्मिकः ॥ (५७।२)
janamejayaḥ parīkṣitaḥ putraḥ paramadhārmikaḥ ||
न स्थास्यतीह दुर्बुद्धे तवैतद्वचनं भुवि । (५९।१)
na sthāsyatīha durbuddhe tavaitadvacanaṃ bhuvi |
यावत्स्थास्यसि त्वं लोके तावदेव प्रपत्स्यति ॥ (५९।२)
yāvatsthāsyasi tvaṃ loke tāvadeva prapatsyati ||
क्षत्रस्य विजयं ज्ञात्वा ततःप्रभृति सर्वशः । (६०।१)
kṣatrasya vijayaṃ jñātvā tataḥprabhṛti sarvaśaḥ |
ततःप्रभृति शापेन क्षत्रियस्य तु याजिनः । (६१।१)
tataḥprabhṛti śāpena kṣatriyasya tu yājinaḥ |
उत्सन्ना याजिनो यज्ञे ततःप्रभृति सर्वशः ॥ (६१।२)
utsannā yājino yajñe tataḥprabhṛti sarvaśaḥ ||
क्षत्रस्य याजिनः केचिच्छापात्तस्य महात्मनः । (६२।१)
kṣatrasya yājinaḥ kecicchāpāttasya mahātmanaḥ |
पौर्णमासेन हविषा इष्ट्वा तस्मिन्प्रजापतिम् । (६२।२)
paurṇamāsena haviṣā iṣṭvā tasminprajāpatim |
विवादे ब्राह्मणैः सार्धमभिशप्तो वनं ययौ ॥ (६४।२)
vivāde brāhmaṇaiḥ sārdhamabhiśapto vanaṃ yayau ||
जनमेजयाच्छतानीकस्तस्माज्जज्ञे स वीर्यवान् । (६५।१)
janamejayācchatānīkastasmājjajñe sa vīryavān |
जनमेजयः शतानीकं पुत्रं राज्येऽभिषिक्तवान् ॥ (६५।२)
janamejayaḥ śatānīkaṃ putraṃ rājye'bhiṣiktavān ||
जज्ञे ऽधिसोमकृष्णाख्यः साम्प्रतं यो महायशाः ॥ (६६।२)
jajñe 'dhisomakṛṣṇākhyaḥ sāmprataṃ yo mahāyaśāḥ ||
तस्मिञ्छासति राष्ट्रं तु युष्माभिरिदमाहृतम् । (६७।१)
tasmiñchāsati rāṣṭraṃ tu yuṣmābhiridamāhṛtam |
दुरापं दीर्घसत्त्रं वै त्रीणि वर्षाणि पुष्करे । (६७।२)
durāpaṃ dīrghasattraṃ vai trīṇi varṣāṇi puṣkare |
वर्षद्वयं कुरुक्षेत्रे दृषद्वत्यां द्विजोत्तमाः ॥ (६७।३)
varṣadvayaṃ kurukṣetre dṛṣadvatyāṃ dvijottamāḥ ||
भविष्यं श्रोतुमिच्छामः प्रजानां लोमहर्षणे । (६८।२)
bhaviṣyaṃ śrotumicchāmaḥ prajānāṃ lomaharṣaṇe |
पुरा किल यदेतद्वै व्यतीतं कीर्तितं त्वया ॥ (६८।३)
purā kila yadetadvai vyatītaṃ kīrtitaṃ tvayā ||
येषु वै स्थास्यते क्षत्रमुत्पत्स्यन्ते नृपाश्च ये । (६९।१)
yeṣu vai sthāsyate kṣatramutpatsyante nṛpāśca ye |
तेषाम् आयुष्प्रमाणं च नामतश्चैव तान्नृपान् ॥ (६९।२)
teṣām āyuṣpramāṇaṃ ca nāmataścaiva tānnṛpān ||
एतत्सर्वं प्रसंख्याय पृच्छतां ब्रूहि नः प्रभो ॥ (७१।२)
etatsarvaṃ prasaṃkhyāya pṛcchatāṃ brūhi naḥ prabho ||
यथा मे कीर्तितं पूर्वं व्यासेनाक्लिष्टकर्मणा । (७२।२)
yathā me kīrtitaṃ pūrvaṃ vyāsenākliṣṭakarmaṇā |
भाव्यं कलियुगं चैव तथा मन्वन्तराणि च ॥ (७२।३)
bhāvyaṃ kaliyugaṃ caiva tathā manvantarāṇi ca ||
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि भविष्या ये नृपास्तथा ॥ (७३।२)
ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi bhaviṣyā ye nṛpāstathā ||
ऐडेक्ष्वाक्वन्वये चैव पौरवे चान्वये तथा । (७४।१)
aiḍekṣvākvanvaye caiva paurave cānvaye tathā |
येषु संस्थास्यते तच्च ऐडेक्ष्वाकुकुलं शुभम् । (७४।२)
yeṣu saṃsthāsyate tacca aiḍekṣvākukulaṃ śubham |
तान्सर्वान्कीर्तयिष्यामि भविष्ये कथितान्नृपान् ॥ (७४।३)
tānsarvānkīrtayiṣyāmi bhaviṣye kathitānnṛpān ||
तेभ्योऽपरेऽपि ये त्व् अन्ये ह्य् उत्पत्स्यन्ते नृपाः पुनः । (७५।१)
tebhyo'pare'pi ye tv anye hy utpatsyante nṛpāḥ punaḥ |
क्षत्राः पारशवाः शूद्रास्तथान्ये ये बहिश्चराः ॥ (७५।२)
kṣatrāḥ pāraśavāḥ śūdrāstathānye ye bahiścarāḥ ||
अन्धाः शकाः पुलिन्दाश्च चूलिका यवनास्तथा । (७६।१)
andhāḥ śakāḥ pulindāśca cūlikā yavanāstathā |
कैवर्ताभीरशबरा ये चान्ये म्लेच्छसम्भवाः । (७६।२)
kaivartābhīraśabarā ye cānye mlecchasambhavāḥ |
पर्यायतः प्रवक्ष्यामि नामतश्चैव तान्नृपान् ॥ (७६।३)
paryāyataḥ pravakṣyāmi nāmataścaiva tānnṛpān ||
अधिसोमकृष्णश् चैतेषां प्रथमं वर्तते नृपः । (७७।१)
adhisomakṛṣṇaś caiteṣāṃ prathamaṃ vartate nṛpaḥ |
तस्यान्ववाये वक्ष्यामि भविष्ये कथितान्नृपान् ॥ (७७।२)
tasyānvavāye vakṣyāmi bhaviṣye kathitānnṛpān ||
अधिसोमकृष्णपुत्रस्तु विवक्षुर्भविता नृपः । (७८।१)
adhisomakṛṣṇaputrastu vivakṣurbhavitā nṛpaḥ |
त्यक्त्वा विवक्षुर्नगरं कौशाम्ब्यां तु निवत्स्यति । (७९।१)
tyaktvā vivakṣurnagaraṃ kauśāmbyāṃ tu nivatsyati |
भूरिर्ज्येष्ठः सुतस्तस्य तस्य चित्ररथः स्मृतः । (८०।१)
bhūrirjyeṣṭhaḥ sutastasya tasya citrarathaḥ smṛtaḥ |
शुचिद्रवश्चित्ररथाद्वृष्णिमांश्च शुचिद्रवात् ॥ (८०।२)
śucidravaścitrarathādvṛṣṇimāṃśca śucidravāt ||
तस्मात्सुषेणाद्भविता सुनीथो नाम पार्थिवः ॥ (८१।२)
tasmātsuṣeṇādbhavitā sunītho nāma pārthivaḥ ||
उर्वो भाव्यः सुतस्तस्य तिग्मात्मा तस्य चात्मजः । (८५।१)
urvo bhāvyaḥ sutastasya tigmātmā tasya cātmajaḥ |
तिग्माद्बृहद्रथो भाव्यो वसुदामा बृहद्रथात् ॥ (८५।२)
tigmādbṛhadratho bhāvyo vasudāmā bṛhadrathāt ||
दण्डपाणेर्निरमित्रो निरमित्रात्तु क्षेमकः ॥ (८७।२)
daṇḍapāṇerniramitro niramitrāttu kṣemakaḥ ||
अत्रानुवंशश्लोकोऽयं गीतो विप्रैः पुरातनैः । (८८।१)
atrānuvaṃśaśloko'yaṃ gīto vipraiḥ purātanaiḥ |
ब्रह्मक्षत्रस्य यो योनिर्वंशो देवर्षिसत्कृतः । (८८।२)
brahmakṣatrasya yo yonirvaṃśo devarṣisatkṛtaḥ |
क्षेमकं प्राप्य राजानं संस्थास्यति कलौ युगे ॥ (८८।३)
kṣemakaṃ prāpya rājānaṃ saṃsthāsyati kalau yuge ||
धीमतः पाण्डुपुत्रस्य चार्जुनस्य महात्मनः ॥ (८९।२)
dhīmataḥ pāṇḍuputrasya cārjunasya mahātmanaḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.