ईश्वर उवाच । (१।१)

शृणु चान्यद्भविष्यं यद्रूपसम्पद्विधायकम् । (१।२)

भविष्यति युगे तस्मिन्द्वापरान्ते पितामह । (१।३)

पिप्पलादस्य संवादो युधिष्ठिरपुरःसरैः ॥ (१।४)

वसन्तं नैमिषारण्ये पिप्पलादं महामुनिम् । (२।१)

अभिगम्य तदा चैनं प्रश्नमेकं करिष्यति । (२।२)

युधिष्ठिरो धर्मपुत्रो धर्मयुक्तस्तपोधनम् ॥ (२।३)

युधिष्ठिर उवाच । (३।१)

कथमारोग्यमैश्वर्यं मतिर्धर्मे गतिस्तथा । (३।२)

अव्यङ्गता शिवे भक्तिर्वैष्णवो वा भवेत्कथम् ॥ (३।३)

ईश्वर उवाच । (४।१)

तस्योत्तरमिदं ब्रह्मन्पिप्पलादस्य धीमतः । (४।२)

शृणुष्व यद्वक्ष्यति वै धर्मपुत्राय धार्मिकः ॥ (४।३)

पिप्पलाद उवाच । (५।१)

साधु पृष्टं त्वया भद्र इदानीं कथयामि ते । (५।२)

अङ्गारव्रतम् इत्येतत्स वक्ष्यति महीपतेः ॥ (५।३)

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । (६।१)

विरोचनस्य संवादं भार्गवस्य च धीमतः ॥ (६।२)

प्रह्लादस्य सुतं दृष्ट्वा द्विरष्टपरिवत्सरम् । (७।१)

रूपेणाप्रतिमं कान्त्या सोऽहसद्भृगुनन्दनः ॥ (७।२)

साधु साधु महाबाहो विरोचन शिवं तव । (८।१)

तत्तथा हसितं तस्य पप्रच्छ सुरसूदनः ॥ (८।२)

ब्रह्मन्किमर्थमेतत्ते हास्यमाकस्मिकं कृतम् । (९।१)

साधुसाध्विति मामेवमुक्तवांस्त्वं वदस्व मे ॥ (९।२)

तमेवंवादिनं शुक्र उवाच वदतां वरः । (१०।१)

विस्मयाद्व्रतमाहात्म्याद्धास्यमेतत्कृतं मया ॥ (१०।२)

पुरा दक्षविनाशाय कुपितस्य तु शूलिनः । (११।१)

अथ तद्भीमवक्त्रस्य स्वेदबिन्दुर्ललाटजः ॥ (११।२)

भित्त्वा स सप्त पातालान्यदहत्सप्त सागरान् । (१२।१)

अनेकवक्त्रनयनो ज्वलज्ज्वलनभीषणः ॥ (१२।२)

वीरभद्र इति ख्यातः करपादायुतैर्युतः । (१३।१)

कृत्वासौ यज्ञमथनं पुनर्भूतलसम्भवः । (१३।२)

त्रिजगन्निर्दहन्भूयः शिवेन विनिवारितः ॥ (१३।३)

कृतं त्वया वीरभद्र दक्षयज्ञविनाशनम् । (१४।१)

इदानीमलमेतेन लोकदाहेन कर्मणा ॥ (१४।२)

शान्तिप्रदाता सर्वेषां ग्रहाणां प्रथमो भव । (१५।१)

प्रेक्षिष्यन्ते जनाः पूजां करिष्यन्ति वरान्मम ॥ (१५।२)

अङ्गारक इति ख्यातिं गमिष्यसि धरात्मज । (१६।१)

देवलोकेऽद्वितीयं च तव रूपं भविष्यति ॥ (१६।२)

ये च त्वां पूजयिष्यन्ति चतुर्थ्यां त्वद्दिने नराः । (१७।१)

रूपमारोग्यमैश्वर्यं तेष्वनन्तं भविष्यति ॥ (१७।२)

एवमुक्तस्तदा शान्तिमगमत् कामरूपधृक् । (१८।१)

संजातस् तत्क्षणाद्राजन् ग्रहत्वम् अगमत्पुनः ॥ (१८।२)

स कदाचिद्भवांस्तस्य पूजार्घ्यादिकमुत्तमम् । (१९।१)

दृष्टवान्क्रियमाणं च शूद्रेण च व्यवस्थितः ॥ (१९।२)

तेन त्वं रूपवाञ्जातः सुरशत्रुकुलोद्वह । (२०।१)

विविधा च रुचिर्जाता यस्मात्तव विदूरगा ॥ (२०।२)

विरोचन इति प्राहुस्तस्मात्त्वां देवदानवाः । (२१।१)

शूद्रेण क्रियमाणस्य व्रतस्य तव दर्शनात् । (२१।२)

ईदृशीं रूपसम्पत्तिं दृष्ट्वा विस्मितवानहम् ॥ (२१।३)

साधु साध्विति तेनोक्तमहो माहात्म्यमुत्तमम् । (२२।१)

पश्यतोऽपि भवेद्रूपमैश्वर्यं किमु कुर्वतः ॥ (२२।२)

यस्माच्च भक्त्या धरणीसुतस्य विनिन्द्यमानेन गवादिदानम् । (२३।१)

आलोकितं तेन सुरारिगर्भे सम्भूतिरेषा तव दैत्य जाता ॥ (२३।२)

ईश्वर उवाच । (२४।१)

अथ तद्वचनं श्रुत्वा भार्गवस्य महात्मनः । (२४।२)

प्रह्रादनन्दनो वीरः पुनः पप्रच्छ विस्मितः ॥ (२४।३)

विरोचन उवाच । (२५।१)

भगवंस्तद्व्रतं सम्यक्श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः । (२५।२)

दीयमानं तु यद्दानं मया दृष्टं भवान्तरे ॥ (२५।३)

माहात्म्यं च विधिं तस्य यथावद्वक्तुमर्हसि । (२६।१)

इति तद्वचनं श्रुत्वा पुनः प्रोवाच विस्तरात् ॥ (२६।२)

शुक्र उवाच । (२७।१)

चतुर्थ्यङ्गारकदिने यदा भवति दानव । (२७।२)

मृदा स्नानं तदा कुर्यात्पद्मरागविभूषितः ॥ (२७।३)

अग्निर्मूर्धा दिवो मन्त्रं जपन्नास्ते उदङ्मुखः । (२८।१)

शूद्रस्तूष्णीं स्मरन्भौममास्ते भोगविवर्जितः ॥ (२८।२)

तथास्तमित आदित्ये गोमयेनानुलेपयेत् । (२९।१)

प्राङ्गणं पुष्पमालाभिरक्षताभिः समन्ततः ॥ (२९।२)

अभ्यर्च्याभिलिखेत्पद्मं कुङ्कुमेनाष्टपत्त्रकम् । (३०।१)

कुङ्कुमस्याप्यभावे तु रक्तचन्दनमिष्यते ॥ (३०।२)

चत्वारः करकाः कार्या भक्ष्यभोज्यसमन्विताः । (३१।१)

तण्डुलै रक्तशालीयैः पद्मरागैश्च संयुताः ॥ (३१।२)

चतुष्कोणेषु तान्कृत्वा फलानि विविधानि च । (३२।१)

गन्धमाल्यादिकं सर्वं तथैव विनिवेदयेत् ॥ (३२।२)

सुवर्णशृङ्गीं कपिलामथार्च्य रौप्यैः सुरैः कांस्यदोहां सवत्साम् । (३३।१)

धुरंधरं रक्तमतीव सौम्यं धान्यानि सप्ताम्बरसंयुतानि ॥ (३३।२)

अङ्गुष्ठमात्रं पुरुषं तथैव सौवर्णमत्यायतबाहुदण्डम् । (३४।१)

चतुर्भुजं हेममये निविष्टं पात्रे गुडस्योपरि सर्पियुक्ते ॥ (३४।२)

समस्तयज्ञाय जितेन्द्रियाय पात्राय शीलान्वयसंयुताय । (३५।१)

दातव्यमेतत्सकलं द्विजाय कुटुम्बिने नैव तु दाम्भिकाय । (३५।२)

समर्पयेद्विप्रवराय भक्त्या कृताञ्जलिः पूर्वमुदीर्य मन्त्रम् ॥ (३५।३)

भूमिपुत्र महाभाग स्वेदोद्भव पिनाकिनः । (३६।१)

रूपार्थी त्वां प्रपन्नोऽहं गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते ॥ (३६।२)

मन्त्रेणानेन दत्त्वार्घ्यं रक्तचन्दनवारिणा । (३७।१)

ततोऽर्चयेद्विप्रवरं रक्तमाल्याम्बरादिभिः ॥ (३७।२)

दद्यात्तेनैव मन्त्रेण भौमं गोमिथुनान्वितम् । (३८।१)

शय्यां च शक्तितो दद्यात्सर्वोपस्करसंयुताम् ॥ (३८।२)

यद्यदिष्टतमं लोके यच्चास्य दयितं गृहे । (३९।१)

तत्तद्गुणवते देयं तदेवाक्षय्यमिच्छता ॥ (३९।२)

प्रदक्षिणं ततः कृत्वा विसर्ज्य द्विजपुंगवम् । (४०।१)

नक्तमक्षारलवणमश्नीयाद्घृतसंयुतम् ॥ (४०।२)

भक्त्या यस्तु पुनः कुर्यादेवमङ्गारकाष्टकम् । (४१।१)

चतुरो वाथ वा तस्य यत्पुण्यं तद्वदामि ते ॥ (४१।२)

रूपसौभाग्यसम्पन्नः पुनर्जन्मनि जन्मनि । (४२।१)

विष्णौ वाथ शिवे भक्तः सप्तद्वीपाधिपो भवेत् ॥ (४२।२)

सप्त कल्पसहस्राणि रुद्रलोके महीयते । (४३।१)

तस्मात्त्वमपि दैत्येन्द्र व्रतमेतत्समाचर ॥ (४३।२)

पिप्पलाद उवाच । (४४।१)

इत्येवमुक्त्वा भृगुनन्दनोऽपि जगाम दैत्यश्च चकार सर्वम् । (४४।२)

त्वं चापि राजन्कुरु सर्वमेतद्यतोऽक्षयं वेदविदो वदन्ति ॥ (४४।३)

ईश्वर उवाच । (४५।१)

तथेति सम्पूज्य स पिप्पलादं वाक्यं चकाराद्भुतवीर्यकर्मा । (४५।२)

शृणोति यश्चैनम् अनन्यचेतास् तस्यापि सिद्धिं भगवान्विधत्ते ॥ (४५।३)