मत्स्य उवाच । (१।१)

चत्वार्याहुः सहस्राणि वर्षाणां तु कृतं युगम् । (१।२)

तस्य तावच्छती संध्या द्विगुणा रविनन्दन ॥ (१।३)

यत्र धर्मश्चतुष्पादस्त्वधर्मः पादविग्रहः । (२।१)

स्वधर्मनिरताः सन्तो जायन्ते यत्र मानवाः ॥ (२।२)

विप्राः स्थिता धर्मपरा राजवृत्तौ स्थिता नृपाः । (३।१)

कृष्यामभिरता वैश्याः शूद्राः शुश्रूषवः स्थिताः ॥ (३।२)

तदा सत्यं च शौचं च धर्मश्चैव विवर्धते । (४।१)

सद्भिराचरितं कर्म क्रियते ख्यायते च वै ॥ (४।२)

एतत्कार्तयुगं वृत्तं सर्वेषामपि पार्थिव । (५।१)

प्राणिनां धर्मसङ्गानामपि वै नीचजन्मनाम् ॥ (५।२)

त्रीणि वर्षसहस्राणि त्रेतायुगमिहोच्यते । (६।१)

तस्य तावच्छती संध्या द्विगुणा परिकीर्त्यते ॥ (६।२)

द्वाभ्यामधर्मः पादाभ्यां त्रिभिर्धर्मो व्यवस्थितः । (७।१)

यत्र सत्यं च सत्त्वं च त्रेताधर्मो विधीयते ॥ (७।२)

त्रेतायां विकृतिं यान्ति वर्णास्त्वेते न संशयः । (८।१)

चातुर्वर्ण्यस्य वैकृत्याद्यान्ति दौर्बल्यमाश्रमाः ॥ (८।२)

एषा त्रेतायुगगतिर्विचित्रा देवनिर्मिता । (९।१)

द्वापरस्य तु या चेष्टा तामपि श्रोतुमर्हसि ॥ (९।२)

द्वापरं द्वे सहस्रे तु वर्षाणां रविनन्दन । (१०।१)

तस्य तावच्छती संध्या द्विगुणा युगमुच्यते ॥ (१०।२)

तत्र चार्थपराः सर्वे प्राणिनो रजसा हताः । (११।१)

सर्वे नैष्कृतिकाः क्षुद्रा जायन्ते रविनन्दन ॥ (११।२)

द्वाभ्यां धर्मः स्थितः पद्भ्यामधर्मस्त्रिभिरुत्थितः । (१२।१)

विपर्ययाच्छनैर्धर्मः क्षयमेति कलौ युगे ॥ (१२।२)

ब्राह्मण्यभावस्य ततस्तथौत्सुक्यं विशीर्यते । (१३।१)

व्रतोपवासास्त्यज्यन्ते द्वापरे युगपर्यये ॥ (१३।२)

तथा वर्षसहस्रं तु वर्षाणां द्वे शते अपि । (१४।१)

संध्यया सह संख्यातं क्रूरं कलियुगं स्मृतम् ॥ (१४।२)

यत्राधर्मश्चतुष्पादः स्याद्धर्मः पादविग्रहः । (१५।१)

कामिनस्तपसा हीना जायन्ते तत्र मानवाः ॥ (१५।२)

नैवातिसात्त्विकः कश्चिन् न साधुर्न च सत्यवाक् । (१६।१)

नास्तिका ब्रह्मभक्ता वा जायन्ते तत्र मानवाः ॥ (१६।२)

अहंकारगृहीताश्च प्रक्षीणस्नेहबन्धनाः । (१७।१)

विप्राः शूद्रसमाचाराः सन्ति सर्वे कलौ युगे ॥ (१७।२)

आश्रमाणां विपर्यासः कलौ सम्परिवर्तते । (१८।१)

वर्णानां चैव संदेहो युगान्ते रविनन्दन ॥ (१८।२)

विद्याद्द्वादशसाहस्रीं युगाख्यां पूर्वनिर्मिताम् । (१९।१)

एवं सहस्रपर्यन्तं तदहर्ब्राह्ममुच्यते ॥ (१९।२)

ततोऽहनि गते तस्मिन्सर्वेषामेव जीविनाम् । (२०।१)

शरीरनिर्वृतिं दृष्ट्वा लोकसंहारबुद्धितः ॥ (२०।२)

देवतानां च सर्वासां ब्रह्मादीनां महीपते । (२१।१)

दैत्यानां दानवानां च यक्षराक्षसपक्षिणाम् ॥ (२१।२)

गन्धर्वाणामप्सरसां भुजंगानां च पार्थिव । (२२।१)

पर्वतानां नदीनां च पशूनां चैव सत्तम । (२२।२)

तिर्यग्योनिगतानां च सत्त्वानां कृमिणां तथा ॥ (२२।३)

महाभूतपतिः पञ्च हृत्वा भूतानि भूतकृत् । (२३।१)

जगत्संहरणार्थाय कुरुते वैशसं महत् ॥ (२३।२)

भूत्वा सूर्यश्चक्षुषी चाददानो भूत्वा वायुः प्राणिनां प्राणजालम् । (२४।१)

भूत्वा वह्निर्निर्दहन्सर्वलोकान्भूत्वा मेघो भूय उग्रोऽप्यवर्षत् ॥ (२४।२)