MPur, 98
Select a line for its word-by-word analysis.
अथान्यदपि वक्ष्यामि संक्रान्त्युद्यापने फलम् । (१।२)
athānyadapi vakṣyāmi saṃkrāntyudyāpane phalam |
संक्रान्तिवासरे प्रातस्तिलैः स्नानं विधीयते ॥ (२।३)
saṃkrāntivāsare prātastilaiḥ snānaṃ vidhīyate ||
पद्मं सकर्णिकं कुर्यात्तस्मिन्नावाहयेद्रविम् ॥ (३।२)
padmaṃ sakarṇikaṃ kuryāttasminnāvāhayedravim ||
कर्णिकायां न्यसेत्सूर्यमादित्यं पूर्वतस्ततः । (४।१)
karṇikāyāṃ nyasetsūryamādityaṃ pūrvatastataḥ |
वायव्ये तु भगं न्यस्य पुनः पुनरथार्चयेत् ॥ (५।२)
vāyavye tu bhagaṃ nyasya punaḥ punarathārcayet ||
गन्धमाल्यफलैर्भक्ष्यैः स्थण्डिले पूजयेत्ततः ॥ (६।२)
gandhamālyaphalairbhakṣyaiḥ sthaṇḍile pūjayettataḥ ||
द्विजाय सोदकुम्भं च घृतपात्रं हिरण्मयम् । (७।१)
dvijāya sodakumbhaṃ ca ghṛtapātraṃ hiraṇmayam |
चन्दनोदकपुष्पैश्च देवायार्घ्यं न्यसेद्भुवि । (८।१)
candanodakapuṣpaiśca devāyārghyaṃ nyasedbhuvi |
विश्वाय विश्वरूपाय विश्वधाम्ने स्वयम्भुवे । (८।२)
viśvāya viśvarūpāya viśvadhāmne svayambhuve |
वत्सरान्तेऽथवा कुर्यात्सर्वं द्वादशधा नरः ॥ (९।२)
vatsarānte'thavā kuryātsarvaṃ dvādaśadhā naraḥ ||
संवत्सरान्ते घृतपायसेन संतर्प्य वह्निं द्विजपुंगवांश्च । (१०।१)
saṃvatsarānte ghṛtapāyasena saṃtarpya vahniṃ dvijapuṃgavāṃśca |
कुम्भान्पुनर्द्वादश धेनुयुक्तान् सरत्नहैरण्मयपद्मयुक्तान् ॥ (१०।२)
kumbhānpunardvādaśa dhenuyuktān saratnahairaṇmayapadmayuktān ||
पयस्विनीः शीलवतीश्च दद्याद्धर्मैः शृङ्गैः रौप्यखुरैश्च युक्ताः । (११।१)
payasvinīḥ śīlavatīśca dadyāddharmaiḥ śṛṅgaiḥ raupyakhuraiśca yuktāḥ |
गावोऽष्ट वा सप्त सकांस्यदोहा माल्याम्बरा वा चतुरोऽप्यशक्तः । (११।२)
gāvo'ṣṭa vā sapta sakāṃsyadohā mālyāmbarā vā caturo'pyaśaktaḥ |
दौर्गत्ययुक्तः कपिलामथैकां निवेदयेद्ब्राह्मणपुंगवाय ॥ (११।३)
daurgatyayuktaḥ kapilāmathaikāṃ nivedayedbrāhmaṇapuṃgavāya ||
हैमीं च दद्यात्पृथिवीं सशेषामाकार्य रूप्यामथ वा च ताम्रीम् । (१२।१)
haimīṃ ca dadyātpṛthivīṃ saśeṣāmākārya rūpyāmatha vā ca tāmrīm |
पैष्टीमशक्तः प्रतिमां विधाय सौवर्णसूर्येण समं प्रदद्यात् । (१२।२)
paiṣṭīmaśaktaḥ pratimāṃ vidhāya sauvarṇasūryeṇa samaṃ pradadyāt |
न वित्तशाठ्यं पुरुषोऽत्र कुर्यात्कुर्वन्नधो याति न संशयोऽत्र ॥ (१२।३)
na vittaśāṭhyaṃ puruṣo'tra kuryātkurvannadho yāti na saṃśayo'tra ||
यावन्महेन्द्रप्रमुखैर्नगेन्द्रैः पृथ्वा च सप्ताब्धियुतेह तिष्ठेत् । (१३।१)
yāvanmahendrapramukhairnagendraiḥ pṛthvā ca saptābdhiyuteha tiṣṭhet |
तावत्स गन्धर्वगणैः [॥। औ२ ज़ेइछेन्झ्] सम्पूज्यते नारद नाकपृष्ठे ॥ (१३।२)
tāvatsa gandharvagaṇaiḥ sampūjyate nārada nākapṛṣṭhe ||
ततस्तु कर्मक्षयमाप्य सप्तद्वीपाधिपः स्यात्कुलशीलयुक्तः । (१४।१)
tatastu karmakṣayamāpya saptadvīpādhipaḥ syātkulaśīlayuktaḥ |
सृष्टेर्मुखेऽव्यङ्गवपुः सभार्यः प्रभूतपुत्रान्वयवन्दिताङ्घ्रिः ॥ (१४।२)
sṛṣṭermukhe'vyaṅgavapuḥ sabhāryaḥ prabhūtaputrānvayavanditāṅghriḥ ||
इति पठति शृणोति वाथ भक्त्या विधिमखिलं रविसंक्रमस्य पुण्यम् । (१५।१)
iti paṭhati śṛṇoti vātha bhaktyā vidhimakhilaṃ ravisaṃkramasya puṇyam |
मतिमपि च ददाति सोऽपि देवैरमरपतेर्भवने प्रपूज्यते च ॥ (१५।२)
matimapi ca dadāti so'pi devairamarapaterbhavane prapūjyate ca ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.