मत्स्यपुराणMatsyapurāṇa

MPur, 98

97 of 175 · 35 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

नन्दिकेश्वर उवाच । (१।१)

nandikeśvara uvāca

1.2१.२

अथान्यदपि वक्ष्यामि संक्रान्त्युद्यापने फलम् । (१।२)

athānyadapi vakṣyāmi saṃkrāntyudyāpane phalam |

1.3१.३

यदक्षयं परे लोके सर्वकामफलप्रदम् ॥ (१।३)

yadakṣayaṃ pare loke sarvakāmaphalapradam ||

2.1२.१

अयने विषुवे वापि संक्रान्तिव्रतमाचरेत् । (२।१)

ayane viṣuve vāpi saṃkrāntivratamācaret |

2.2२.२

पूर्वेद्युरेकभक्तेन दन्तधावनपूर्वकम् । (२।२)

pūrvedyurekabhaktena dantadhāvanapūrvakam |

2.3२.३

संक्रान्तिवासरे प्रातस्तिलैः स्नानं विधीयते ॥ (२।३)

saṃkrāntivāsare prātastilaiḥ snānaṃ vidhīyate ||

3.1३.१

रविसंक्रमणे भूमौ चन्दनेनाष्टपत्त्रकम् । (३।१)

ravisaṃkramaṇe bhūmau candanenāṣṭapattrakam |

3.2३.२

पद्मं सकर्णिकं कुर्यात्तस्मिन्नावाहयेद्रविम् ॥ (३।२)

padmaṃ sakarṇikaṃ kuryāttasminnāvāhayedravim ||

4.1४.१

कर्णिकायां न्यसेत्सूर्यमादित्यं पूर्वतस्ततः । (४।१)

karṇikāyāṃ nyasetsūryamādityaṃ pūrvatastataḥ |

4.2४.२

नम उष्णार्चिषे याम्ये नमो ऋङ्मण्डलाय च ॥ (४।२)

nama uṣṇārciṣe yāmye namo ṛṅmaṇḍalāya ca ||

5.1५.१

नमः सवित्रे नैरृत्ये वारुणे तपनं पुनः । (५।१)

namaḥ savitre nairṛtye vāruṇe tapanaṃ punaḥ |

5.2५.२

वायव्ये तु भगं न्यस्य पुनः पुनरथार्चयेत् ॥ (५।२)

vāyavye tu bhagaṃ nyasya punaḥ punarathārcayet ||

6.1६.१

मार्तण्डमुत्तरे विष्णुमीशाने विन्यसेत्सदा । (६।१)

mārtaṇḍamuttare viṣṇumīśāne vinyasetsadā |

6.2६.२

गन्धमाल्यफलैर्भक्ष्यैः स्थण्डिले पूजयेत्ततः ॥ (६।२)

gandhamālyaphalairbhakṣyaiḥ sthaṇḍile pūjayettataḥ ||

7.1७.१

द्विजाय सोदकुम्भं च घृतपात्रं हिरण्मयम् । (७।१)

dvijāya sodakumbhaṃ ca ghṛtapātraṃ hiraṇmayam |

7.2७.२

कमलं च यथाशक्त्या कारयित्वा निवेदयेत् ॥ (७।२)

kamalaṃ ca yathāśaktyā kārayitvā nivedayet ||

8.1८.१

चन्दनोदकपुष्पैश्च देवायार्घ्यं न्यसेद्भुवि । (८।१)

candanodakapuṣpaiśca devāyārghyaṃ nyasedbhuvi |

8.2८.२

विश्वाय विश्वरूपाय विश्वधाम्ने स्वयम्भुवे । (८।२)

viśvāya viśvarūpāya viśvadhāmne svayambhuve |

8.3८.३

नमो ऽनन्त नमो धात्रे ऋक्सामयजुषां पते ॥ (८।३)

namo 'nanta namo dhātre ṛksāmayajuṣāṃ pate ||

9.1९.१

अनेन विधिना सर्वं मासि मासि समाचरेत् । (९।१)

anena vidhinā sarvaṃ māsi māsi samācaret |

9.2९.२

वत्सरान्तेऽथवा कुर्यात्सर्वं द्वादशधा नरः ॥ (९।२)

vatsarānte'thavā kuryātsarvaṃ dvādaśadhā naraḥ ||

10.1१०.१

संवत्सरान्ते घृतपायसेन संतर्प्य वह्निं द्विजपुंगवांश्च । (१०।१)

saṃvatsarānte ghṛtapāyasena saṃtarpya vahniṃ dvijapuṃgavāṃśca |

10.2१०.२

कुम्भान्पुनर्द्वादश धेनुयुक्तान् सरत्नहैरण्मयपद्मयुक्तान् ॥ (१०।२)

kumbhānpunardvādaśa dhenuyuktān saratnahairaṇmayapadmayuktān ||

11.1११.१

पयस्विनीः शीलवतीश्च दद्याद्धर्मैः शृङ्गैः रौप्यखुरैश्च युक्ताः । (११।१)

payasvinīḥ śīlavatīśca dadyāddharmaiḥ śṛṅgaiḥ raupyakhuraiśca yuktāḥ |

11.2११.२

गावोऽष्ट वा सप्त सकांस्यदोहा माल्याम्बरा वा चतुरोऽप्यशक्तः । (११।२)

gāvo'ṣṭa vā sapta sakāṃsyadohā mālyāmbarā vā caturo'pyaśaktaḥ |

11.3११.३

दौर्गत्ययुक्तः कपिलामथैकां निवेदयेद्ब्राह्मणपुंगवाय ॥ (११।३)

daurgatyayuktaḥ kapilāmathaikāṃ nivedayedbrāhmaṇapuṃgavāya ||

12.1१२.१

हैमीं च दद्यात्पृथिवीं सशेषामाकार्य रूप्यामथ वा च ताम्रीम् । (१२।१)

haimīṃ ca dadyātpṛthivīṃ saśeṣāmākārya rūpyāmatha vā ca tāmrīm |

12.2१२.२

पैष्टीमशक्तः प्रतिमां विधाय सौवर्णसूर्येण समं प्रदद्यात् । (१२।२)

paiṣṭīmaśaktaḥ pratimāṃ vidhāya sauvarṇasūryeṇa samaṃ pradadyāt |

12.3१२.३

न वित्तशाठ्यं पुरुषोऽत्र कुर्यात्कुर्वन्नधो याति न संशयोऽत्र ॥ (१२।३)

na vittaśāṭhyaṃ puruṣo'tra kuryātkurvannadho yāti na saṃśayo'tra ||

13.1१३.१

यावन्महेन्द्रप्रमुखैर्नगेन्द्रैः पृथ्वा च सप्ताब्धियुतेह तिष्ठेत् । (१३।१)

yāvanmahendrapramukhairnagendraiḥ pṛthvā ca saptābdhiyuteha tiṣṭhet |

13.2१३.२

तावत्स गन्धर्वगणैः [॥। औ२ ज़ेइछेन्झ्] सम्पूज्यते नारद नाकपृष्ठे ॥ (१३।२)

tāvatsa gandharvagaṇaiḥ sampūjyate nārada nākapṛṣṭhe ||

14.1१४.१

ततस्तु कर्मक्षयमाप्य सप्तद्वीपाधिपः स्यात्कुलशीलयुक्तः । (१४।१)

tatastu karmakṣayamāpya saptadvīpādhipaḥ syātkulaśīlayuktaḥ |

14.2१४.२

सृष्टेर्मुखेऽव्यङ्गवपुः सभार्यः प्रभूतपुत्रान्वयवन्दिताङ्घ्रिः ॥ (१४।२)

sṛṣṭermukhe'vyaṅgavapuḥ sabhāryaḥ prabhūtaputrānvayavanditāṅghriḥ ||

15.1१५.१

इति पठति शृणोति वाथ भक्त्या विधिमखिलं रविसंक्रमस्य पुण्यम् । (१५।१)

iti paṭhati śṛṇoti vātha bhaktyā vidhimakhilaṃ ravisaṃkramasya puṇyam |

15.2१५.२

मतिमपि च ददाति सोऽपि देवैरमरपतेर्भवने प्रपूज्यते च ॥ (१५।२)

matimapi ca dadāti so'pi devairamarapaterbhavane prapūjyate ca ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MPur, 98

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit