मत्स्यपुराणMatsyapurāṇa

MPur, 14

13 of 175 · 43 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सूत उवाच । (१।१)

sūta uvāca

1.2१.२

लोकाः सोमपथा नाम यत्र मारीचनन्दनाः । (१।२)

lokāḥ somapathā nāma yatra mārīcanandanāḥ |

1.3१.३

वर्तन्ते देव पितरो देवा यान्भावयन्त्यलम् ॥ (१।३)

vartante deva pitaro devā yānbhāvayantyalam ||

2.1२.१

अग्निष्वात्ता इति ख्याता यज्वानो यत्र संस्थिताः । (२।१)

agniṣvāttā iti khyātā yajvāno yatra saṃsthitāḥ |

2.2२.२

अच्छोदा नाम तेषां तु मानसी कन्यका नदी ॥ (२।२)

acchodā nāma teṣāṃ tu mānasī kanyakā nadī ||

3.1३.१

अच्छोदं नाम च सरः पितृभिर्निर्मितं पुरा । (३।१)

acchodaṃ nāma ca saraḥ pitṛbhirnirmitaṃ purā |

3.2३.२

अच्छोदा तु तपश्चक्रे दिव्यं वर्षसहस्रकम् ॥ (३।२)

acchodā tu tapaścakre divyaṃ varṣasahasrakam ||

4.1४.१

आजग्मुः पितरस्तुष्टाः किल दातुं च तां वरम् । (४।१)

ājagmuḥ pitarastuṣṭāḥ kila dātuṃ ca tāṃ varam |

4.2४.२

दिव्यरूपधराः सर्वे दिव्यमाल्यानुलेपनाः ॥ (४।२)

divyarūpadharāḥ sarve divyamālyānulepanāḥ ||

5.1५.१

सर्वे युवानो बलिनः कुसुमायुधसंनिभाः । (५।१)

sarve yuvāno balinaḥ kusumāyudhasaṃnibhāḥ |

5.2५.२

तन्मध्येऽमावसुं नाम पितरं वीक्ष्य साङ्गना ॥ (५।२)

tanmadhye'māvasuṃ nāma pitaraṃ vīkṣya sāṅganā ||

6.1६.१

वव्रे वरार्थिनी सङ्गं कुसुमायुधपीडिता । (६।१)

vavre varārthinī saṅgaṃ kusumāyudhapīḍitā |

6.2६.२

योगाद्भ्रष्टा तु सा तेन व्यभिचारेण भामिनी ॥ (६।२)

yogādbhraṣṭā tu sā tena vyabhicāreṇa bhāminī ||

7.1७.१

धरां तु नास्पृशत्पूर्वं पपाताथ भुवस्तले । (७।१)

dharāṃ tu nāspṛśatpūrvaṃ papātātha bhuvastale |

7.2७.२

तिथाव् अमावसुर् यस्याम् इच्छां चक्रे न तां प्रति ॥ (७।२)

tithāv amāvasur yasyām icchāṃ cakre na tāṃ prati ||

8.1८.१

धैर्येण तस्य सा लोकैरमावास्येति विश्रुता । (८।१)

dhairyeṇa tasya sā lokairamāvāsyeti viśrutā |

8.2८.२

पितॄणां वल्लभा तस्मात्तस्यामक्षयकारकम् ॥ (८।२)

pitṝṇāṃ vallabhā tasmāttasyāmakṣayakārakam ||

9.1९.१

अच्छोदाधोमुखी दीना लज्जिता तपसः क्षयात् । (९।१)

acchodādhomukhī dīnā lajjitā tapasaḥ kṣayāt |

9.2९.२

सा पितॄन् प्रार्थयामास पुरे चात्मप्रसिद्धये ॥ (९।२)

sā pitṝn prārthayāmāsa pure cātmaprasiddhaye ||

10.1१०.१

विलप्यमाना पितृभिर् इदमुक्ता तपस्विनी । (१०।१)

vilapyamānā pitṛbhir idamuktā tapasvinī |

10.2१०.२

भविष्यमर्थमालोक्य देवकार्यं च ते तदा ॥ (१०।२)

bhaviṣyamarthamālokya devakāryaṃ ca te tadā ||

11.1११.१

इदम् ऊचुर् महाभागाः प्रसादशुभया गिरा । (११।१)

idam ūcur mahābhāgāḥ prasādaśubhayā girā |

11.2११.२

दिवि दिव्यशरीरेण यत् किंचित् क्रियते बुधैः ॥ (११।२)

divi divyaśarīreṇa yat kiṃcit kriyate budhaiḥ ||

12.1१२.१

तेनैव तत्कर्मफलं भुज्यते वरवर्णिनी । (१२।१)

tenaiva tatkarmaphalaṃ bhujyate varavarṇinī |

12.2१२.२

सद्यः फलन्ति कर्माणि देवत्वे प्रेत्य मानुषे ॥ (१२।२)

sadyaḥ phalanti karmāṇi devatve pretya mānuṣe ||

13.1१३.१

तस्मात्त्वं पुत्रि तपसः प्राप्स्यसे प्रेत्य तत्फलम् । (१३।१)

tasmāttvaṃ putri tapasaḥ prāpsyase pretya tatphalam |

13.2१३.२

अष्टाविंशे भवित्री त्वं द्वापरे मत्स्ययोनिजा ॥ (१३।२)

aṣṭāviṃśe bhavitrī tvaṃ dvāpare matsyayonijā ||

14.1१४.१

व्यतिक्रमात्पितॄणां त्वं कष्टं कुलमवाप्स्यसि । (१४।१)

vyatikramātpitṝṇāṃ tvaṃ kaṣṭaṃ kulamavāpsyasi |

14.2१४.२

तस्माद्राज्ञो वसोः कन्या त्वम् अवश्यं भविष्यसि ॥ (१४।२)

tasmādrājño vasoḥ kanyā tvam avaśyaṃ bhaviṣyasi ||

15.1१५.१

कन्या भूत्वा च लोकान्स्वान्पुनराप्स्यसि दुर्लभान् । (१५।१)

kanyā bhūtvā ca lokānsvānpunarāpsyasi durlabhān |

15.2१५.२

पराशरस्य वीर्येण पुत्रमेकमवाप्स्यसि ॥ (१५।२)

parāśarasya vīryeṇa putramekamavāpsyasi ||

16.1१६.१

द्वीपे तु बदरीप्राये बादरायणमच्युतम् । (१६।१)

dvīpe tu badarīprāye bādarāyaṇamacyutam |

16.2१६.२

स वेदमेकं बहुधा विभजिष्यति ते सुतः ॥ (१६।२)

sa vedamekaṃ bahudhā vibhajiṣyati te sutaḥ ||

17.1१७.१

पौरवस्यात्मजौ द्वौ तु समुद्रांशस्य शंतनोः । (१७।१)

pauravasyātmajau dvau tu samudrāṃśasya śaṃtanoḥ |

17.2१७.२

विचित्रवीर्यस्तनयस्तथा चित्राङ्गदो नृपः ॥ (१७।२)

vicitravīryastanayastathā citrāṅgado nṛpaḥ ||

18.1१८.१

इमाव् उत्पाद्य तनयौ क्षेत्रजावस्य धीमतः । (१८।१)

imāv utpādya tanayau kṣetrajāvasya dhīmataḥ |

18.2१८.२

प्रौष्ठपद्यष्टकारूपा पितृलोके भविष्यसि ॥ (१८।२)

prauṣṭhapadyaṣṭakārūpā pitṛloke bhaviṣyasi ||

19.1१९.१

नाम्ना सत्यवती लोके पितृलोके तथाष्टका । (१९।१)

nāmnā satyavatī loke pitṛloke tathāṣṭakā |

19.2१९.२

आयुरारोग्यदा नित्यं सर्वकामफलप्रदा ॥ (१९।२)

āyurārogyadā nityaṃ sarvakāmaphalapradā ||

20.1२०.१

भविष्यसि परे काले नदीत्वं च गमिष्यसि । (२०।१)

bhaviṣyasi pare kāle nadītvaṃ ca gamiṣyasi |

20.2२०.२

पुण्यतोषा सरिच्छ्रेष्ठा लोके ह्य् अच्छोदनामिका ॥ (२०।२)

puṇyatoṣā saricchreṣṭhā loke hy acchodanāmikā ||

21.1२१.१

इत्युक्त्वा स गणस्तेषां तत्रैवान्तरधीयत । (२१।१)

ityuktvā sa gaṇasteṣāṃ tatraivāntaradhīyata |

21.2२१.२

साप्यवाप च तत्सर्वं फलं यदुदितं पुरा ॥ (२१।२)

sāpyavāpa ca tatsarvaṃ phalaṃ yaduditaṃ purā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MPur, 14

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit