शौनक उवाच । (१।१)

समापितव्रतं तं तु विसृष्टं गुरुणा तदा । (१।२)

प्रस्थितं त्रिदशावासं देवयानीदमब्रवीत् ॥ (१।३)

देवयान्युवाच । (२।१)

ऋषेर् अङ्गिरसः पौत्र वृत्तेनाभिजनेन च । (२।२)

भ्राजसे विद्यया चैव तपसा च दमेन च ॥ (२।३)

ऋषिर् यथाङ्गिरा मान्यः पितुर्मम महायशाः । (३।१)

तथा मान्यश्च पूज्यश्च मम भूयो बृहस्पतिः ॥ (३।२)

एवं ज्ञात्वा विजानीहि यद्ब्रवीमि तपोधन । (४।१)

व्रतस्थे नियमोपेते यथा वर्ताम्यहं त्वयि ॥ (४।२)

स समापितविद्यो मां भक्तां न त्यक्तुमर्हसि । (५।१)

गृहाण पाणिं विधिवन्मम मन्त्रपुरस्कृतम् ॥ (५।२)

कच उवाच । (६।१)

पूज्यो मान्यश्च भगवान्यथा मम पिता तव । (६।२)

तथा त्वमनवद्याङ्गि पूजनीयतमा मता ॥ (६।३)

आत्मप्राणैः प्रियतमा भार्गवस्य महात्मनः । (७।१)

त्वं भद्रे धर्मतः पूज्या गुरुपुत्री सदा मम ॥ (७।२)

यथा मम गुरुर्नित्यं मान्यः शुक्रः पिता तव । (८।१)

देवयानि तथैव त्वं नैवं मां वक्तुमर्हसि ॥ (८।२)

देवयान्युवाच । (९।१)

गुरुपुत्रस्य पुत्रो मे न तु त्वमसि मे पितुः । (९।२)

तस्मान्मान्यश्च पूज्यश्च ममापि त्वं द्विजोत्तम ॥ (९।३)

असुरैर्हन्यमाने तु कचे त्वयि पुनः पुनः । (१०।१)

तदाप्रभृति या प्रीतिस्तां त्वमेव स्मरस्व मे ॥ (१०।२)

सौहार्दे चानुरागे च वेत्थ मे भक्तिमुत्तमाम् । (११।१)

न मामर्हसि धर्मज्ञ त्यक्तुं भक्तामनागसम् ॥ (११।२)

कच उवाच । (१२।१)

अनियोज्ये नियोगे मां नियुनक्षि शुभव्रते । (१२।२)

प्रसीद सुभ्रूर्मह्यं त्वं गुरोर् गुरुतरा शुभे ॥ (१२।३)

यत्रोषितं विशालाक्षि त्वया चन्द्रनिभानने । (१३।१)

तत्राहमुषितो भद्रे कुक्षौ काव्यस्य भामिनि ॥ (१३।२)

भगिनी धर्मतो मे त्वं मैवं वोचः शुभानने । (१४।१)

सुखेनाध्युषितो भद्रे न मन्युर्विद्यते मम ॥ (१४।२)

आपृच्छे त्वां गमिष्यामि शिवमस्त्वथ मे पथि । (१५।१)

अविरोधेन धर्मस्य स्मर्तव्योऽस्मि कथान्तरे । (१५।२)

अप्रमत्तोद्यता नित्यमाराधय गुरुं मम ॥ (१५।३)

देवयान्युवाच । (१६।१)

दैत्यैर्हतस्त्वं यद्भर्तृबुद्ध्या त्वं रक्षितो मया । (१६।२)

यदि मां धर्मकामार्थं प्रत्याख्यास्यसि धर्मतः ॥ (१६।३)

ततः कच न ते विद्या सिद्धिमेषा गमिष्यति ॥ (१७।०)

कच उवाच । (१८।१)

गुरुपुत्रीति कृत्वाहं प्रत्याख्यास्ये न दोषतः । (१८।२)

गुरुणा चाभ्यनुज्ञातः काममेव शपस्व माम् ॥ (१८।३)

आर्षं धर्मं ब्रुवाणोऽहं देवयानि यथा त्वया । (१९।१)

शप्तुं नार्हो ऽस्मि कल्याणि कामतोऽद्य च धर्मतः ॥ (१९।२)

तस्माद्भवत्या यः कामो न तथा सम्भविष्यति । (२०।१)

ऋषिपुत्रो न ते कश्चिज्जातु पाणिं ग्रहीष्यति ॥ (२०।२)

फलिष्यति न विद्या त्वद्वचश्चेति तत्तथा । (२१।१)

अध्यापयिष्यामि च यं तस्य विद्या फलिष्यति ॥ (२१।२)

शौनक उवाच । (२२।१)

एवमुक्त्वा नृपश्रेष्ठ देवयानीं कचस्तदा । (२२।२)

त्रिदशेशालयं शीघ्रं जगाम द्विजसत्तमः ॥ (२२।३)

तमागतमभिप्रेक्ष्य देवाः सेन्द्रपुरोगमाः । (२३।१)

बृहस्पतिं सभाज्येदं कचमाहुर्मुदान्विताः ॥ (२३।२)

देवा ऊचुः । (२४।१)

त्वं कचास्मद्धितं कर्म कृतवान्महदद्भुतम् । (२४।२)

न ते यशः प्रणशिता भागभाक्च भविष्यसि ॥ (२४।३)