मत्स्यपुराणMatsyapurāṇa

MPur, 35

34 of 175 · 38 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

शौनक उवाच । (१।१)

śaunaka uvāca

1.2१.२

एवं स नाहुषो राजा ययातिः पुत्रमीप्सितम् । (१।२)

evaṃ sa nāhuṣo rājā yayātiḥ putramīpsitam |

1.3१.३

राज्येऽभिषिच्य मुदितो वानप्रस्थो ऽभवन्मुनिः ॥ (१।३)

rājye'bhiṣicya mudito vānaprastho 'bhavanmuniḥ ||

2.1२.१

उषित्वा वनवासं स ब्राह्मणैः सह संश्रितः । (२।१)

uṣitvā vanavāsaṃ sa brāhmaṇaiḥ saha saṃśritaḥ |

2.2२.२

फलमूलाशनो दान्तो यथा स्वर्गमितो गतः ॥ (२।२)

phalamūlāśano dānto yathā svargamito gataḥ ||

3.1३.१

स गतः स्वर्गवासं तु न्यवसन्मुदितः सुखी । (३।१)

sa gataḥ svargavāsaṃ tu nyavasanmuditaḥ sukhī |

3.2३.२

कालस्य नातिमहतः पुनः शक्रेण पातितः ॥ (३।२)

kālasya nātimahataḥ punaḥ śakreṇa pātitaḥ ||

4.1४.१

विवशः प्रच्युतः स्वर्गादप्राप्तो मेदिनीतलम् । (४।१)

vivaśaḥ pracyutaḥ svargādaprāpto medinītalam |

4.2४.२

स्थितश्चासीद् अन्तरिक्षे स तदेति श्रुतं मया ॥ (४।२)

sthitaścāsīd antarikṣe sa tadeti śrutaṃ mayā ||

5.1५.१

तत एव पुनश्चापि गतः स्वर्गमिति श्रुतिः । (५।१)

tata eva punaścāpi gataḥ svargamiti śrutiḥ |

5.2५.२

राज्ञा वसुमता सार्धमष्टकेन च वीर्यवान् । (५।२)

rājñā vasumatā sārdhamaṣṭakena ca vīryavān |

5.3५.३

प्रतर्दनेन शिबिना समेत्य किल संसदि ॥ (५।३)

pratardanena śibinā sametya kila saṃsadi ||

6.1६.१

शतानीक उवाच । (६।१)

śatānīka uvāca

6.2६.२

कर्मणा केन स दिवं पुनः प्राप्तो महीपतिः । (६।२)

karmaṇā kena sa divaṃ punaḥ prāpto mahīpatiḥ |

6.3६.३

कथमिन्द्रेण भगवन्पातितो मेदिनीतले ॥ (६।३)

kathamindreṇa bhagavanpātito medinītale ||

7.1७.१

सर्वमेतद् अशेषेण श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः । (७।१)

sarvametad aśeṣeṇa śrotumicchāmi tattvataḥ |

7.2७.२

कथ्यमानं त्वया विप्र देवर्षिगणसंनिधौ ॥ (७।२)

kathyamānaṃ tvayā vipra devarṣigaṇasaṃnidhau ||

8.1८.१

देवराजसमो ह्य् आसीद्ययातिः पृथिवीपतिः । (८।१)

devarājasamo hy āsīdyayātiḥ pṛthivīpatiḥ |

8.2८.२

वर्धनः कुरुवंशस्य विभावसुसमद्युतिः ॥ (८।२)

vardhanaḥ kuruvaṃśasya vibhāvasusamadyutiḥ ||

9.1९.१

तस्य विस्तीर्णयशसः सत्यकीर्तेर् महात्मनः । (९।१)

tasya vistīrṇayaśasaḥ satyakīrter mahātmanaḥ |

9.2९.२

श्रोतुमिच्छामि देवेश दिवि चेह च सर्वशः ॥ (९।२)

śrotumicchāmi deveśa divi ceha ca sarvaśaḥ ||

10.1१०.१

शौनक उवाच । (१०।१)

śaunaka uvāca

10.2१०.२

हन्त ते कथयिष्यामि ययातेरुत्तमां कथाम् । (१०।२)

hanta te kathayiṣyāmi yayāteruttamāṃ kathām |

10.3१०.३

दिवि चेह च पुण्यार्थां सर्वपापप्रणाशिनीम् ॥ (१०।३)

divi ceha ca puṇyārthāṃ sarvapāpapraṇāśinīm ||

11.1११.१

ययातिर्नाहुषो राजा पूरुं पुत्रं कनीयसम् । (११।१)

yayātirnāhuṣo rājā pūruṃ putraṃ kanīyasam |

11.2११.२

राज्येऽभिषिच्य मुदितः प्रवव्राज वनं तदा ॥ (११।२)

rājye'bhiṣicya muditaḥ pravavrāja vanaṃ tadā ||

12.1१२.१

अन्तेषु स विनिक्षिप्य पुत्रान् यदुपुरोगमान् । (१२।१)

anteṣu sa vinikṣipya putrān yadupurogamān |

12.2१२.२

फलमूलाशनो राजा वनेऽसौ न्यवसच्चिरम् ॥ (१२।२)

phalamūlāśano rājā vane'sau nyavasacciram ||

13.1१३.१

स जितात्मा जितक्रोधस् तर्पयन् पितृदेवताः । (१३।१)

sa jitātmā jitakrodhas tarpayan pitṛdevatāḥ |

13.2१३.२

अग्नींश्च विधिवज्जुह्वन्वानप्रस्थविधानतः ॥ (१३।२)

agnīṃśca vidhivajjuhvanvānaprasthavidhānataḥ ||

14.1१४.१

अतिथीन् पूजयन्नित्यं वन्येन हविषा विभुः । (१४।१)

atithīn pūjayannityaṃ vanyena haviṣā vibhuḥ |

14.2१४.२

शिलोञ्छवृत्तिमास्थाय शेषान्नकृतभोजनः ॥ (१४।२)

śiloñchavṛttimāsthāya śeṣānnakṛtabhojanaḥ ||

15.1१५.१

पूर्णं सहस्रं वर्षाणामेवंवृत्तिर् अभून्नृपः । (१५।१)

pūrṇaṃ sahasraṃ varṣāṇāmevaṃvṛttir abhūnnṛpaḥ |

15.2१५.२

अम्बुभक्षः स चाब्दांस्त्रीनासीन् नियतवाङ्मनाः ॥ (१५।२)

ambubhakṣaḥ sa cābdāṃstrīnāsīn niyatavāṅmanāḥ ||

16.1१६.१

ततस्तु वायुभक्षोऽभूत्संवत्सरमतन्द्रितः । (१६।१)

tatastu vāyubhakṣo'bhūtsaṃvatsaramatandritaḥ |

16.2१६.२

पञ्चाग्निमध्ये च तपस्तेपे संवत्सरं पुनः ॥ (१६।२)

pañcāgnimadhye ca tapastepe saṃvatsaraṃ punaḥ ||

17.1१७.१

एकपादस्थितश्चासीत् षण्मासान् अनिलाशनः । (१७।१)

ekapādasthitaścāsīt ṣaṇmāsān anilāśanaḥ |

17.2१७.२

पुण्यकीर्तिस्ततः स्वर्गं जगामावृत्य रोदसी ॥ (१७।२)

puṇyakīrtistataḥ svargaṃ jagāmāvṛtya rodasī ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MPur, 35

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit