MPur, 57
Select a line for its word-by-word analysis.
दीर्घायुरारोग्यकुलाभिवृद्धियुक्तः पुमान्भूपकुलायुतः स्यात् । (१।२)
dīrghāyurārogyakulābhivṛddhiyuktaḥ pumānbhūpakulāyutaḥ syāt |
मुहुर्मुहुर्जन्मनि येन सम्यग्व्रतं समाचक्ष्व तदिन्दुमौले ॥ (१।३)
muhurmuhurjanmani yena samyagvrataṃ samācakṣva tadindumaule ||
त्वया पृष्टमिदं सम्यगुक्तं चाक्षय्यकारकम् । (२।२)
tvayā pṛṣṭamidaṃ samyaguktaṃ cākṣayyakārakam |
अथवा ब्रह्मनक्षत्रं पौर्णमास्यां प्रजायते ॥ (४।२)
athavā brahmanakṣatraṃ paurṇamāsyāṃ prajāyate ||
तदा स्नानं नरः कुर्यात्पञ्चगव्येन सर्षपैः । (५।१)
tadā snānaṃ naraḥ kuryātpañcagavyena sarṣapaiḥ |
सोमाय शान्ताय नमोऽस्तु पादावनन्तधाम्नेति च जानुजङ्घे । (८।१)
somāya śāntāya namo'stu pādāvanantadhāmneti ca jānujaṅghe |
ऊरुद्वयं चापि जलोदराय सम्पूजयेन्मेढ्रमनन्तबाहवे ॥ (८।२)
ūrudvayaṃ cāpi jalodarāya sampūjayenmeḍhramanantabāhave ||
नमो नमः कामसुखप्रदाय कटिः शशाङ्कस्य सदार्चनीया । (९।१)
namo namaḥ kāmasukhapradāya kaṭiḥ śaśāṅkasya sadārcanīyā |
तथोदरं चाप्यमृतोदराय नाभिः शशाङ्काय नमोऽभिपूज्या ॥ (९।२)
tathodaraṃ cāpyamṛtodarāya nābhiḥ śaśāṅkāya namo'bhipūjyā ||
नमोऽस्तु चन्द्राय मुखं च पूज्यं दन्ता द्विजानामधिपाय पूज्याः । (१०।१)
namo'stu candrāya mukhaṃ ca pūjyaṃ dantā dvijānāmadhipāya pūjyāḥ |
हास्यं नमश्चन्द्रमसेऽभिपूज्यमोष्ठौ कुमुद्वन्तवनप्रियाय ॥ (१०।२)
hāsyaṃ namaścandramase'bhipūjyamoṣṭhau kumudvantavanapriyāya ||
नासा च नाथाय वनौषधीनामानन्दभूताय पुनर्भ्रुवौ च । (११।१)
nāsā ca nāthāya vanauṣadhīnāmānandabhūtāya punarbhruvau ca |
नेत्रद्वयं पद्मनिभं तथेन्दोरिन्दीवरश्यामकराय शौरेः ॥ (११।२)
netradvayaṃ padmanibhaṃ tathendorindīvaraśyāmakarāya śaureḥ ||
नमः समस्ताध्वरवन्दिताय कर्णद्वयं दैत्यनिषूदनाय । (१२।१)
namaḥ samastādhvaravanditāya karṇadvayaṃ daityaniṣūdanāya |
ललाटमिन्दोरुदधिप्रियाय केशाः सुषुम्नाधिपतेः प्रपूज्याः ॥ (१२।२)
lalāṭamindorudadhipriyāya keśāḥ suṣumnādhipateḥ prapūjyāḥ ||
शिरः शशाङ्काय नमो मुरारेर्विश्वेश्वरायेति नमः किरीटिने । (१३।१)
śiraḥ śaśāṅkāya namo murārerviśveśvarāyeti namaḥ kirīṭine |
पद्मप्रिये रोहिणि नाम लक्ष्मीः सौभाग्यसौख्यामृतचारुकाये ॥ (१३।२)
padmapriye rohiṇi nāma lakṣmīḥ saubhāgyasaukhyāmṛtacārukāye ||
देवीं च संपूज्य सुगन्धपुष्पैर्नैवेद्यधूपादिभिरिन्दुपत्नीम् । (१४।१)
devīṃ ca saṃpūjya sugandhapuṣpairnaivedyadhūpādibhirindupatnīm |
सुप्त्वाथ भूमौ पुनरुत्थितेन स्नात्वा च विप्राय हविष्ययुक्तः ॥ (१४।२)
suptvātha bhūmau punarutthitena snātvā ca viprāya haviṣyayuktaḥ ||
देयः प्रभाते सहिरण्यवारिकुम्भो नमः पापविनाशनाय । (१५।१)
deyaḥ prabhāte sahiraṇyavārikumbho namaḥ pāpavināśanāya |
संप्राश्य गोमूत्रममांसमन्नमक्षारमष्टावथ विंशतिं च । (१५।२)
saṃprāśya gomūtramamāṃsamannamakṣāramaṣṭāvatha viṃśatiṃ ca |
ग्रासान्पयःसर्पिर्युतानुपोष्य भुक्त्वेतिहासं शृणुयान्मुहूर्तम् ॥ (१५।३)
grāsānpayaḥsarpiryutānupoṣya bhuktvetihāsaṃ śṛṇuyānmuhūrtam ||
कदम्बनीलोत्पलकेतकानि जाती सरोजं शतपत्त्रिका च । (१६।१)
kadambanīlotpalaketakāni jātī sarojaṃ śatapattrikā ca |
अम्लानकुब्जान्यथ सिन्दुवारं पुष्पं पुनर्नारद मल्लिकायाः । (१६।२)
amlānakubjānyatha sinduvāraṃ puṣpaṃ punarnārada mallikāyāḥ |
शुभ्रं च विष्णोः करवीरपुष्पं श्रीचम्पकं चन्द्रमसः प्रदेयम् ॥ (१६।३)
śubhraṃ ca viṣṇoḥ karavīrapuṣpaṃ śrīcampakaṃ candramasaḥ pradeyam ||
यस्मिन्मासे व्रतादिः स्यात्तत्पुष्पैरर्चयेद्धरिम् ॥ (१७।२)
yasminmāse vratādiḥ syāttatpuṣpairarcayeddharim ||
व्रतान्ते शयनं दद्याद्दर्पणोपस्करान्वितम् ॥ (१८।२)
vratānte śayanaṃ dadyāddarpaṇopaskarānvitam ||
चन्द्रः षडङ्गुलः कार्यो रोहिणी चतुरङ्गुला ॥ (१९।२)
candraḥ ṣaḍaṅgulaḥ kāryo rohiṇī caturaṅgulā ||
क्षीरकुम्भोपरि पुनः कांस्यपात्राक्षतान्वितम् । (२०।२)
kṣīrakumbhopari punaḥ kāṃsyapātrākṣatānvitam |
दद्यान्मन्त्रेण पूर्वाह्णे शालीक्षुफलसंयुतम् ॥ (२०।३)
dadyānmantreṇa pūrvāhṇe śālīkṣuphalasaṃyutam ||
श्वेतामथ सुवर्णास्यां खुरै रौप्यैः समन्विताम् । (२१।१)
śvetāmatha suvarṇāsyāṃ khurai raupyaiḥ samanvitām |
सवस्त्रभाजनां धेनुं तथा शङ्खं च शोभनम् ॥ (२१।२)
savastrabhājanāṃ dhenuṃ tathā śaṅkhaṃ ca śobhanam ||
भूषणैर्द्विजदाम्पत्यमलंकृत्य गुणान्वितम् । (२२।१)
bhūṣaṇairdvijadāmpatyamalaṃkṛtya guṇānvitam |
चन्द्रोऽयं द्विजरूपेण सभार्य इति कल्पयेत् ॥ (२२।२)
candro'yaṃ dvijarūpeṇa sabhārya iti kalpayet ||
यथा न रोहिणी कृष्ण शय्यां संत्यज्य गच्छति । (२३।१)
yathā na rohiṇī kṛṣṇa śayyāṃ saṃtyajya gacchati |
सोमरूपस्य ते तद्वन्ममाभेदोऽस्तु भूतिभिः ॥ (२३।२)
somarūpasya te tadvanmamābhedo'stu bhūtibhiḥ ||
भुक्तिर्मुक्तिस्तथा भक्तिस्त्वयि चन्द्रास्तु मे सदा ॥ (२४।२)
bhuktirmuktistathā bhaktistvayi candrāstu me sadā ||
त्रैलोक्याधिपतिर्भूत्वा सप्तकल्पशतत्रयम् । (२६।२)
trailokyādhipatirbhūtvā saptakalpaśatatrayam |
चन्द्रलोकमवाप्नोति विद्युद्भूत्वा तु मुच्यते ॥ (२६।३)
candralokamavāpnoti vidyudbhūtvā tu mucyate ||
इति पठति शृणोति वा य इत्थं मधुमथनार्चनम् इन्दुकीर्तनेन । (२८।१)
iti paṭhati śṛṇoti vā ya itthaṃ madhumathanārcanam indukīrtanena |
मतिमपि च ददाति सोऽपि शौरेर्भवनगतः परिपूज्यतेऽमरौघैः ॥ (२८।२)
matimapi ca dadāti so'pi śaurerbhavanagataḥ paripūjyate'maraughaiḥ ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.