मत्स्यपुराणMatsyapurāṇa

MPur, 112

111 of 175 · 49 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

नन्दिकेश्वर उवाच । (१।१)

nandikeśvara uvāca

1.2१.२

भ्रातृभिः सहितः सर्वैर्द्रौपद्या सह भार्यया । (१।२)

bhrātṛbhiḥ sahitaḥ sarvairdraupadyā saha bhāryayā |

1.3१.३

ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्य गुरून्देवानतर्पयत् ॥ (१।३)

brāhmaṇebhyo namaskṛtya gurūndevānatarpayat ||

2.1२.१

वासुदेवोऽपि तत्रैव क्षणेनाभ्यागतस्तदा । (२।१)

vāsudevo'pi tatraiva kṣaṇenābhyāgatastadā |

2.2२.२

पाण्डवैः सहितैः सर्वैः पूज्यमानस्तु माधवः ॥ (२।२)

pāṇḍavaiḥ sahitaiḥ sarvaiḥ pūjyamānastu mādhavaḥ ||

3.1३.१

कृष्णेन सहितैः सर्वैः पुनरेव महात्मभिः । (३।१)

kṛṣṇena sahitaiḥ sarvaiḥ punareva mahātmabhiḥ |

3.2३.२

अभिषिक्तः स्वराज्ये च धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ (३।२)

abhiṣiktaḥ svarājye ca dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ ||

4.1४.१

एतस्मिन्नन्तरे चैव मार्कण्डेयो महामुनिः । (४।१)

etasminnantare caiva mārkaṇḍeyo mahāmuniḥ |

4.2४.२

ततः स्वस्तीति चोक्त्वा तु क्षणादाश्रममागमत् ॥ (४।२)

tataḥ svastīti coktvā tu kṣaṇādāśramamāgamat ||

5.1५.१

युधिष्ठिरोऽपि धर्मात्मा भ्रातृभिः सहितोऽवसत् । (५।१)

yudhiṣṭhiro'pi dharmātmā bhrātṛbhiḥ sahito'vasat |

5.2५.२

महादानं ततो दत्त्वा धर्मपुत्रो महामनाः ॥ (५।२)

mahādānaṃ tato dattvā dharmaputro mahāmanāḥ ||

6.1६.१

यस्त्विदं कल्य उत्थाय माहात्म्यं पठते नरः । (६।१)

yastvidaṃ kalya utthāya māhātmyaṃ paṭhate naraḥ |

6.2६.२

प्रयागं स्मरते नित्यं स याति परमं पदम् । (६।२)

prayāgaṃ smarate nityaṃ sa yāti paramaṃ padam |

6.3६.३

मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं स गच्छति ॥ (६।३)

mucyate sarvapāpebhyo rudralokaṃ sa gacchati ||

7.1७.१

वासुदेव उवाच । (७।१)

vāsudeva uvāca

7.2७.२

मम वाक्यं च कर्तव्यं महाराज ब्रवीम्यहम् । (७।२)

mama vākyaṃ ca kartavyaṃ mahārāja bravīmyaham |

7.3७.३

नित्यं जपस्व जुह्वस्व प्रयागे विगतज्वरः ॥ (७।३)

nityaṃ japasva juhvasva prayāge vigatajvaraḥ ||

8.1८.१

प्रयागं स्मर वै नित्यं सहास्माभिर्युधिष्ठिर । (८।१)

prayāgaṃ smara vai nityaṃ sahāsmābhiryudhiṣṭhira |

8.2८.२

स्वयं प्राप्स्यसि राजेन्द्र स्वर्गलोकं न संशयः ॥ (८।२)

svayaṃ prāpsyasi rājendra svargalokaṃ na saṃśayaḥ ||

9.1९.१

प्रयागमनुगच्छेद्वा वसते वापि यो नरः । (९।१)

prayāgamanugacchedvā vasate vāpi yo naraḥ |

9.2९.२

सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोकं स गच्छति ॥ (९।२)

sarvapāpaviśuddhātmā rudralokaṃ sa gacchati ||

10.1१०.१

प्रतिग्रहादुपावृत्तः संतुष्टो नियतः शुचिः । (१०।१)

pratigrahādupāvṛttaḥ saṃtuṣṭo niyataḥ śuciḥ |

10.2१०.२

अहंकारनिवृत्तश्च स तीर्थफलमश्नुते ॥ (१०।२)

ahaṃkāranivṛttaśca sa tīrthaphalamaśnute ||

11.1११.१

अकोपनश्च सत्यश्च सत्यवादी दृढव्रतः । (११।१)

akopanaśca satyaśca satyavādī dṛḍhavrataḥ |

11.2११.२

आत्मोपमश्च भूतेषु स तीर्थफलमश्नुते ॥ (११।२)

ātmopamaśca bhūteṣu sa tīrthaphalamaśnute ||

12.1१२.१

ऋषिभिः क्रतवः प्रोक्ता देवैश्चापि यथाक्रमम् । (१२।१)

ṛṣibhiḥ kratavaḥ proktā devaiścāpi yathākramam |

12.2१२.२

न हि शक्या दरिद्रेण यज्ञाः प्राप्तुं महीपते ॥ (१२।२)

na hi śakyā daridreṇa yajñāḥ prāptuṃ mahīpate ||

13.1१३.१

बहूपकरणा यज्ञा नानासम्भारविस्तराः । (१३।१)

bahūpakaraṇā yajñā nānāsambhāravistarāḥ |

13.2१३.२

प्राप्यन्ते पार्थिवैरेतैः समृद्धैर्वै नरैः क्वचित् ॥ (१३।२)

prāpyante pārthivairetaiḥ samṛddhairvai naraiḥ kvacit ||

14.1१४.१

यो दरिद्रैरपि विधिः शक्यः प्राप्तुं नरेश्वर । (१४।१)

yo daridrairapi vidhiḥ śakyaḥ prāptuṃ nareśvara |

14.2१४.२

तुल्यो यज्ञफलैः पुण्यैस्तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ (१४।२)

tulyo yajñaphalaiḥ puṇyaistannibodha yudhiṣṭhira ||

15.1१५.१

ऋषीणां परमं गुह्यमिदं भरतसत्तम । (१५।१)

ṛṣīṇāṃ paramaṃ guhyamidaṃ bharatasattama |

15.2१५.२

तीर्थानुगमनं पुण्यं यज्ञेभ्योऽपि विशिष्यते ॥ (१५।२)

tīrthānugamanaṃ puṇyaṃ yajñebhyo'pi viśiṣyate ||

16.1१६.१

दश तीर्थसहस्राणि तिस्रः कोट्यस्तथापगाः । (१६।१)

daśa tīrthasahasrāṇi tisraḥ koṭyastathāpagāḥ |

16.2१६.२

माघमासे गमिष्यन्ति गङ्गायां भरतर्षभ ॥ (१६।२)

māghamāse gamiṣyanti gaṅgāyāṃ bharatarṣabha ||

17.1१७.१

स्वस्थो भव महाराज भुङ्क्ष्व राज्यमकण्टकम् । (१७।१)

svastho bhava mahārāja bhuṅkṣva rājyamakaṇṭakam |

17.2१७.२

पुनर्द्रक्ष्यसि राजेन्द्र यजमानो विशेषतः ॥ (१७।२)

punardrakṣyasi rājendra yajamāno viśeṣataḥ ||

18.1१८.१

नन्दिकेश्वर उवाच । (१८।१)

nandikeśvara uvāca

18.2१८.२

इत्युक्त्वा स महाभागो मार्कण्डेयो महातपाः । (१८।२)

ityuktvā sa mahābhāgo mārkaṇḍeyo mahātapāḥ |

18.3१८.३

युधिष्ठिरस्य नृपतेस्तत्रैवान्तरधीयत ॥ (१८।३)

yudhiṣṭhirasya nṛpatestatraivāntaradhīyata ||

19.1१९.१

ततस्तत्र समाप्लाव्य गात्राणि सगणो नृपः । (१९।१)

tatastatra samāplāvya gātrāṇi sagaṇo nṛpaḥ |

19.2१९.२

यथोक्तेनाथ विधिना परां निर्वृतिमागमत् ॥ (१९।२)

yathoktenātha vidhinā parāṃ nirvṛtimāgamat ||

20.1२०.१

तथा त्वमपि देवर्षे प्रयागाभिमुखो भव । (२०।१)

tathā tvamapi devarṣe prayāgābhimukho bhava |

20.2२०.२

अभिषेकं तु कृत्वाद्य कृतकृत्यो भविष्यसि ॥ (२०।२)

abhiṣekaṃ tu kṛtvādya kṛtakṛtyo bhaviṣyasi ||

21.1२१.१

सूत उवाच । (२१।१)

sūta uvāca

21.2२१.२

एवमुक्त्वाथ नन्दीशस्तत्रैवान्तरधीयत । (२१।२)

evamuktvātha nandīśastatraivāntaradhīyata |

21.3२१.३

नारदोऽपि जगामाशु प्रयागाभिमुखस्तथा ॥ (२१।३)

nārado'pi jagāmāśu prayāgābhimukhastathā ||

22.1२२.१

तत्र स्नात्वा च जप्त्वा च विधिदृष्टेन कर्मणा । (२२।१)

tatra snātvā ca japtvā ca vidhidṛṣṭena karmaṇā |

22.2२२.२

दानं दत्त्वा द्विजाग्र्येभ्यो गतः स्वभवनं तदा ॥ (२२।२)

dānaṃ dattvā dvijāgryebhyo gataḥ svabhavanaṃ tadā ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MPur, 112

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit