मत्स्यपुराणMatsyapurāṇa

MPur, 176

175 of 175 · 30 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

मत्स्य उवाच । (१।१)

matsya uvāca

1.2१.२

एवमस्त्विति संहृष्टः शक्रस्त्रिदशवर्धनः । (१।२)

evamastviti saṃhṛṣṭaḥ śakrastridaśavardhanaḥ |

1.3१.३

संदिदेशाग्रतः सोमं युद्धाय शिशिरायुधम् ॥ (१।३)

saṃdideśāgrataḥ somaṃ yuddhāya śiśirāyudham ||

2.1२.१

गच्छ सोम सहायत्वं कुरु पाशधरस्य वै । (२।१)

gaccha soma sahāyatvaṃ kuru pāśadharasya vai |

2.2२.२

असुराणां विनाशाय जयार्थं च दिवौकसाम् ॥ (२।२)

asurāṇāṃ vināśāya jayārthaṃ ca divaukasām ||

3.1३.१

त्वं मत्तः प्रतिवीर्यश्च ज्योतिषां चेश्वरेश्वरः । (३।१)

tvaṃ mattaḥ prativīryaśca jyotiṣāṃ ceśvareśvaraḥ |

3.2३.२

त्वन्मयं सर्वलोकेषु रसं रसविदो विदुः ॥ (३।२)

tvanmayaṃ sarvalokeṣu rasaṃ rasavido viduḥ ||

4.1४.१

क्षयवृद्धी तव व्यक्ते सागरस्येव मण्डले । (४।१)

kṣayavṛddhī tava vyakte sāgarasyeva maṇḍale |

4.2४.२

परिवर्तस्यहोरात्रं कालं जगति योजयन् ॥ (४।२)

parivartasyahorātraṃ kālaṃ jagati yojayan ||

5.1५.१

लोकच्छायामयं लक्ष्म तवाङ्कः शशसंनिभः । (५।१)

lokacchāyāmayaṃ lakṣma tavāṅkaḥ śaśasaṃnibhaḥ |

5.2५.२

न विदुः सोम देवापि ये च नक्षत्रयोनयः ॥ (५।२)

na viduḥ soma devāpi ye ca nakṣatrayonayaḥ ||

6.1६.१

त्वम् आदित्यपथाद् ऊर्ध्वं ज्योतिषां चोपरि स्थितः । (६।१)

tvam ādityapathād ūrdhvaṃ jyotiṣāṃ copari sthitaḥ |

6.2६.२

तमः प्रोत्सार्य महसा भासयस्यखिलं जगत् ॥ (६।२)

tamaḥ protsārya mahasā bhāsayasyakhilaṃ jagat ||

7.1७.१

श्वेतभानुर् हिमतनुर् ज्योतिषाम् अधिपः शशी । (७।१)

śvetabhānur himatanur jyotiṣām adhipaḥ śaśī |

7.2७.२

अधिकृत् कालयोगात्मा इष्टो यज्ञरसोऽव्ययः ॥ (७।२)

adhikṛt kālayogātmā iṣṭo yajñaraso'vyayaḥ ||

8.1८.१

ओषधीशः क्रियायोनिर् हरशेखरभाक्तथा । (८।१)

oṣadhīśaḥ kriyāyonir haraśekharabhāktathā |

8.2८.२

शीतांशुरमृताधारश्चपलः श्वेतवाहनः ॥ (८।२)

śītāṃśuramṛtādhāraścapalaḥ śvetavāhanaḥ ||

9.1९.१

त्वं कान्तिः कान्तिवपुषां त्वं सोमः सोमपायिनाम् । (९।१)

tvaṃ kāntiḥ kāntivapuṣāṃ tvaṃ somaḥ somapāyinām |

9.2९.२

सौम्यस्त्वं सर्वभूतानां तिमिरघ्नस्त्वम् ऋक्षराट् ॥ (९।२)

saumyastvaṃ sarvabhūtānāṃ timiraghnastvam ṛkṣarāṭ ||

10.1१०.१

तद्गच्छ त्वं महासेन वरुणेन वरूथिना । (१०।१)

tadgaccha tvaṃ mahāsena varuṇena varūthinā |

10.2१०.२

शमय त्वासुरीं मायां यया दह्याम संयुगे ॥ (१०।२)

śamaya tvāsurīṃ māyāṃ yayā dahyāma saṃyuge ||

11.1११.१

सोम उवाच । (११।१)

soma uvāca

11.2११.२

यन्मां वदसि युद्धार्थे देवराज वरप्रद । (११।२)

yanmāṃ vadasi yuddhārthe devarāja varaprada |

11.3११.३

एष वर्षामि शिशिरं दैत्यमायापकर्षणम् ॥ (११।३)

eṣa varṣāmi śiśiraṃ daityamāyāpakarṣaṇam ||

12.1१२.१

एतान्मच्छीतनिर्दग्धान् पश्य त्वं हिमवेष्टितान् । (१२।१)

etānmacchītanirdagdhān paśya tvaṃ himaveṣṭitān |

12.2१२.२

विमायान्विमदांश्चैव दैत्यसिंहान्महाहवे ॥ (१२।२)

vimāyānvimadāṃścaiva daityasiṃhānmahāhave ||

13.1१३.१

इत्युक्त्वा तारकाधीशः सजलेशः शिवोदकैः । (१३।१)

ityuktvā tārakādhīśaḥ sajaleśaḥ śivodakaiḥ |

13.2१३.२

प्लावयामास सैन्यानि सुराणां शान्तिवृद्धये ॥ (१३।२)

plāvayāmāsa sainyāni surāṇāṃ śāntivṛddhaye ||

14.1१४.१

तेषां हिमकरोत्सृष्टाः सपाशा हिमवृष्टयः । (१४।१)

teṣāṃ himakarotsṛṣṭāḥ sapāśā himavṛṣṭayaḥ |

14.2१४.२

वेष्टयन्ति स्म तान्घोरान्दैत्यान्मेघगणा इव ॥ (१४।२)

veṣṭayanti sma tānghorāndaityānmeghagaṇā iva ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MPur, 176

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit