मत्स्यपुराणMatsyapurāṇa

MPur, 138

137 of 175 · 120 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सूत उवाच । (१।१)

sūta uvāca

1.2१.२

मघवा तु निहन्तुं तानसुरानमरेश्वरः । (१।२)

maghavā tu nihantuṃ tānasurānamareśvaraḥ |

1.3१.३

लोकपाला ययुः सर्वे गणपालाश्च सर्वशः ॥ (१।३)

lokapālā yayuḥ sarve gaṇapālāśca sarvaśaḥ ||

2.1२.१

ईश्वरा मोदिताः सर्व उत्पेतुश्चाम्बरे तदा । (२।१)

īśvarā moditāḥ sarva utpetuścāmbare tadā |

2.2२.२

खगतास्तु विरेजुस्ते पक्षवन्त इवाचलाः ॥ (२।२)

khagatāstu virejuste pakṣavanta ivācalāḥ ||

3.1३.१

प्रययुस्तत्पुरं हन्तुं शरीरमिव व्याधयः । (३।१)

prayayustatpuraṃ hantuṃ śarīramiva vyādhayaḥ |

3.2३.२

शङ्खाडम्बरनिर्घोषैः पणवान्पटहानपि । (३।२)

śaṅkhāḍambaranirghoṣaiḥ paṇavānpaṭahānapi |

3.3३.३

नादयन्तः पुरो देवा दृष्टास्त्रिपुरवासिभिः ॥ (३।३)

nādayantaḥ puro devā dṛṣṭāstripuravāsibhiḥ ||

4.1४.१

हरः प्राप्त इतीवोक्त्वा बलिनस्ते महासुराः । (४।१)

haraḥ prāpta itīvoktvā balinaste mahāsurāḥ |

4.2४.२

आजग्मुः परमं क्षोभम् अत्ययेष्विव सागराः ॥ (४।२)

ājagmuḥ paramaṃ kṣobham atyayeṣviva sāgarāḥ ||

5.1५.१

सुरतूर्यरवं श्रुत्वा दानवा भीमदर्शनाः । (५।१)

suratūryaravaṃ śrutvā dānavā bhīmadarśanāḥ |

5.2५.२

निनेदुर्वादयन्तश्च नानावाद्यान्यनेकशः ॥ (५।२)

ninedurvādayantaśca nānāvādyānyanekaśaḥ ||

6.1६.१

भूयोदीरितवीर्यास्ते परस्परकृतागसः । (६।१)

bhūyodīritavīryāste parasparakṛtāgasaḥ |

6.2६.२

पूर्वदेवाश्च देवाश्च सूदयन्तः परस्परम् ॥ (६।२)

pūrvadevāśca devāśca sūdayantaḥ parasparam ||

7.1७.१

आक्रोशेऽपि समप्रख्ये तेषां देहनिकृन्तनम् । (७।१)

ākrośe'pi samaprakhye teṣāṃ dehanikṛntanam |

7.2७.२

प्रवृत्तं युद्धमतुलं प्रहारकृतनिःस्वनम् ॥ (७।२)

pravṛttaṃ yuddhamatulaṃ prahārakṛtaniḥsvanam ||

8.1८.१

निष्पतन्त इवादित्याः प्रज्वलन्त इवाग्नयः । (८।१)

niṣpatanta ivādityāḥ prajvalanta ivāgnayaḥ |

8.2८.२

शंसन्त इव नागेन्द्रा भ्रमन्त एव पक्षिणः । (८।२)

śaṃsanta iva nāgendrā bhramanta eva pakṣiṇaḥ |

8.3८.३

गिरीन्द्रा इव कम्पन्तो गर्जन्त इव तोयदाः ॥ (८।३)

girīndrā iva kampanto garjanta iva toyadāḥ ||

9.1९.१

जृम्भन्त इव शार्दूलाः गर्जन्त इव तोयदाः । (९।१)

jṛmbhanta iva śārdūlāḥ garjanta iva toyadāḥ |

9.2९.२

प्रवृद्धोर्मितरंगौघाः क्षुभ्यन्त इव सागराः ॥ (९।२)

pravṛddhormitaraṃgaughāḥ kṣubhyanta iva sāgarāḥ ||

10.1१०.१

प्रमथाश्च महाशूरा दानवाश्च महाबलाः । (१०।१)

pramathāśca mahāśūrā dānavāśca mahābalāḥ |

10.2१०.२

युयुधुर्निश्चला भूत्वा वज्रा इव महाचलैः ॥ (१०।२)

yuyudhurniścalā bhūtvā vajrā iva mahācalaiḥ ||

11.1११.१

कार्मुकाणां विकृष्टानां बभूवुर्दारुणा रवाः । (११।१)

kārmukāṇāṃ vikṛṣṭānāṃ babhūvurdāruṇā ravāḥ |

11.2११.२

कालानुगानां मेघानां यथा वियति वायुना ॥ (११।२)

kālānugānāṃ meghānāṃ yathā viyati vāyunā ||

12.1१२.१

आहुश्च युद्धे मा भैषीः क्व यास्यसि मृतो ह्यसि । (१२।१)

āhuśca yuddhe mā bhaiṣīḥ kva yāsyasi mṛto hyasi |

12.2१२.२

प्रहराशु स्थितोऽस्म्यत्र एहि दर्शय पौरुषम् ॥ (१२।२)

praharāśu sthito'smyatra ehi darśaya pauruṣam ||

13.1१३.१

गृहाण छिन्द्धि भिन्द्धीति खाद मारय दारय । (१३।१)

gṛhāṇa chinddhi bhinddhīti khāda māraya dāraya |

13.2१३.२

इत्यन्योन्यम् अनूच्चार्य प्रययुर्यमसादनम् ॥ (१३।२)

ityanyonyam anūccārya prayayuryamasādanam ||

14.1१४.१

खड्गापवर्जिताः केचित्केचिच्छिन्नाः परश्वधैः । (१४।१)

khaḍgāpavarjitāḥ kecitkecicchinnāḥ paraśvadhaiḥ |

14.2१४.२

केचिन्मुद्गरचूर्णाश्च केचिद्बाहुभिराहताः ॥ (१४।२)

kecinmudgaracūrṇāśca kecidbāhubhirāhatāḥ ||

15.1१५.१

पट्टिशैः सूदिताः केचित्केचिच्छूलविदारिताः । (१५।१)

paṭṭiśaiḥ sūditāḥ kecitkecicchūlavidāritāḥ |

15.2१५.२

दानवाः शरपुष्पाभाः सवना इव पर्वताः । (१५।२)

dānavāḥ śarapuṣpābhāḥ savanā iva parvatāḥ |

15.3१५.३

निपतन्त्यर्णवजले भीमनक्रतिमिङ्गिले ॥ (१५।३)

nipatantyarṇavajale bhīmanakratimiṅgile ||

16.1१६.१

व्यसुभिः सुनिबद्धाङ्गैः पतमानैः सुरेतरैः । (१६।१)

vyasubhiḥ sunibaddhāṅgaiḥ patamānaiḥ suretaraiḥ |

16.2१६.२

संबभूवार्णवे शब्दः सजलाम्बुदनिस्वनः ॥ (१६।२)

saṃbabhūvārṇave śabdaḥ sajalāmbudanisvanaḥ ||

17.1१७.१

तेन शब्देन मकरा नक्रास्तिमितिमिङ्गिलाः । (१७।१)

tena śabdena makarā nakrāstimitimiṅgilāḥ |

17.2१७.२

मत्ता लोहितगन्धेन क्षोभयन्तो महार्णवम् ॥ (१७।२)

mattā lohitagandhena kṣobhayanto mahārṇavam ||

18.1१८.१

परस्परेण कलहं कुर्वाणा भीममूर्तयः । (१८।१)

paraspareṇa kalahaṃ kurvāṇā bhīmamūrtayaḥ |

18.2१८.२

भ्रमन्ते भक्षयन्तश्च दानवानां च लोहितम् ॥ (१८।२)

bhramante bhakṣayantaśca dānavānāṃ ca lohitam ||

19.1१९.१

सरथान् सायुधान् साश्वान् सवस्त्राभरणावृतान् । (१९।१)

sarathān sāyudhān sāśvān savastrābharaṇāvṛtān |

19.2१९.२

जग्रसुस्तिमयो दैत्यान्द्रावयन्तो जलेचरान् ॥ (१९।२)

jagrasustimayo daityāndrāvayanto jalecarān ||

20.1२०.१

मृधं यथासुराणां च प्रमथानां प्रवर्तते । (२०।१)

mṛdhaṃ yathāsurāṇāṃ ca pramathānāṃ pravartate |

20.2२०.२

अम्बरेऽम्भसि च तथा युद्धं चक्रुर्जलेचराः ॥ (२०।२)

ambare'mbhasi ca tathā yuddhaṃ cakrurjalecarāḥ ||

21.1२१.१

यथा भ्रमन्ति प्रमथाः सदैत्यास्तथा भ्रमन्ते तिमयः सनक्राः । (२१।१)

yathā bhramanti pramathāḥ sadaityāstathā bhramante timayaḥ sanakrāḥ |

21.2२१.२

यथैव छिन्दन्ति परस्परं तु तथैव क्रन्दन्ति विभिन्नदेहाः ॥ (२१।२)

yathaiva chindanti parasparaṃ tu tathaiva krandanti vibhinnadehāḥ ||

22.1२२.१

व्रणाननैर् अङ्गरसं स्रवद्भिः सुरासुरैर्नक्रतिमिङ्गिलैश्च । (२२।१)

vraṇānanair aṅgarasaṃ sravadbhiḥ surāsurairnakratimiṅgilaiśca |

22.2२२.२

कृतो मुहूर्तेन समुद्रदेशः सरक्ततोयः समुदीर्णतोयः ॥ (२२।२)

kṛto muhūrtena samudradeśaḥ saraktatoyaḥ samudīrṇatoyaḥ ||

23.1२३.१

पूर्वं महाम्भोधरपर्वताभं द्वारं महान्तं त्रिपुरस्य शक्रः । (२३।१)

pūrvaṃ mahāmbhodharaparvatābhaṃ dvāraṃ mahāntaṃ tripurasya śakraḥ |

23.2२३.२

निपीड्य तस्थौ महता बलेन युक्तोऽमराणां महता बलेन ॥ (२३।२)

nipīḍya tasthau mahatā balena yukto'marāṇāṃ mahatā balena ||

24.1२४.१

तथोत्तरं सोऽन्तरजो हरस्य बालार्कजाम्बूनदतुल्यवर्णः । (२४।१)

tathottaraṃ so'ntarajo harasya bālārkajāmbūnadatulyavarṇaḥ |

24.2२४.२

स्कन्दः पुरद्वारमथारुरोह वृद्धोऽस्तशृङ्गं प्रपतन्निवार्कः ॥ (२४।२)

skandaḥ puradvāramathāruroha vṛddho'staśṛṅgaṃ prapatannivārkaḥ ||

25.1२५.१

यमश्च वित्ताधिपतिश्च देवो दण्डान्वितः पाशवरायुधश्च । (२५।१)

yamaśca vittādhipatiśca devo daṇḍānvitaḥ pāśavarāyudhaśca |

25.2२५.२

देवारिणस्तस्य पुरस्य द्वारं ताभ्यां तु तत्पश्चिमतो निरुद्धम् ॥ (२५।२)

devāriṇastasya purasya dvāraṃ tābhyāṃ tu tatpaścimato niruddham ||

26.1२६.१

दक्षारिरुद्रस्तपनायुताभः स भास्वता देवरथेन देवः । (२६।१)

dakṣārirudrastapanāyutābhaḥ sa bhāsvatā devarathena devaḥ |

26.2२६.२

तद्दक्षिणद्वारमरेः पुरस्य रुद्ध्वावतस्थौ भगवांस्त्रिनेत्रः ॥ (२६।२)

taddakṣiṇadvāramareḥ purasya ruddhvāvatasthau bhagavāṃstrinetraḥ ||

27.1२७.१

तुङ्गानि वेश्मानि सगोपुराणि स्वर्णानि कैलासशशिप्रभाणि । (२७।१)

tuṅgāni veśmāni sagopurāṇi svarṇāni kailāsaśaśiprabhāṇi |

27.2२७.२

प्रह्लादरूपाः प्रमथावरुद्धा ज्योतींषि मेघा इव चाश्मवर्षाः ॥ (२७।२)

prahlādarūpāḥ pramathāvaruddhā jyotīṃṣi meghā iva cāśmavarṣāḥ ||

28.1२८.१

उत्पात्य चोत्पाट्य गृहाणि तेषां सशैलमालासमवेदिकानि । (२८।१)

utpātya cotpāṭya gṛhāṇi teṣāṃ saśailamālāsamavedikāni |

28.2२८.२

प्रक्षिप्य प्रक्षिप्य समुद्रमध्ये कालाम्बुदाभाः प्रमथा विनेदुः ॥ (२८।२)

prakṣipya prakṣipya samudramadhye kālāmbudābhāḥ pramathā vineduḥ ||

29.1२९.१

रक्तानि चाशेषवनैर्युतानि साशोकखण्डानि सकोकिलानि । (२९।१)

raktāni cāśeṣavanairyutāni sāśokakhaṇḍāni sakokilāni |

29.2२९.२

गृहाणि हे नाथ पितः सुतेति भ्रातेति कान्तेति प्रियेति चापि । (२९।२)

gṛhāṇi he nātha pitaḥ suteti bhrāteti kānteti priyeti cāpi |

29.3२९.३

उत्पाट्यमानेषु गृहेषु नार्यस् त्वनार्यशब्दान्विविधान्प्रचक्रुः ॥ (२९।३)

utpāṭyamāneṣu gṛheṣu nāryas tvanāryaśabdānvividhānpracakruḥ ||

30.1३०.१

कलत्रपुत्रक्षयप्राणनाशे तस्मिन्पुरे युद्धमतिप्रवृत्ते । (३०।१)

kalatraputrakṣayaprāṇanāśe tasminpure yuddhamatipravṛtte |

30.2३०.२

महासुराः सागरतुल्यवेगा गणेश्वराः कोपवृताः प्रतीयुः ॥ (३०।२)

mahāsurāḥ sāgaratulyavegā gaṇeśvarāḥ kopavṛtāḥ pratīyuḥ ||

31.1३१.१

परश्वधैस्तत्र शिलोपलैश्च त्रिशूलवज्रोत्तमकम्पनैश्च । (३१।१)

paraśvadhaistatra śilopalaiśca triśūlavajrottamakampanaiśca |

31.2३१.२

शरीरसद्मक्षपणं सुघोरं युद्धं प्रवृत्तं दृढवैरबद्धम् ॥ (३१।२)

śarīrasadmakṣapaṇaṃ sughoraṃ yuddhaṃ pravṛttaṃ dṛḍhavairabaddham ||

32.1३२.१

अन्योन्यमुद्दिश्य विमर्दतां च प्रधावतां चैव विनिघ्नतां च । (३२।१)

anyonyamuddiśya vimardatāṃ ca pradhāvatāṃ caiva vinighnatāṃ ca |

32.2३२.२

शब्दो बभूवामरदानवानां युगान्तकालेष्विव सागराणाम् ॥ (३२।२)

śabdo babhūvāmaradānavānāṃ yugāntakāleṣviva sāgarāṇām ||

33.1३३.१

व्रणैरजस्रं क्षतजं वमन्तः कोपोपरक्ता बहुधा नदन्तः । (३३।१)

vraṇairajasraṃ kṣatajaṃ vamantaḥ kopoparaktā bahudhā nadantaḥ |

33.2३३.२

गणेश्वरास्तेऽसुरपुंगवाश्च युध्यन्ति शब्दं च महदुद्गिरन्तः ॥ (३३।२)

gaṇeśvarāste'surapuṃgavāśca yudhyanti śabdaṃ ca mahadudgirantaḥ ||

34.1३४.१

मार्गाः पुरे लोहितकर्दमालाः स्वर्णेष्टकास्फाटिकभिन्नचित्राः । (३४।१)

mārgāḥ pure lohitakardamālāḥ svarṇeṣṭakāsphāṭikabhinnacitrāḥ |

34.2३४.२

कृता मुहूर्तेन सुखेन गन्तुं छिन्नोत्तमाङ्गाङ्घ्रिकराः करालाः ॥ (३४।२)

kṛtā muhūrtena sukhena gantuṃ chinnottamāṅgāṅghrikarāḥ karālāḥ ||

35.1३५.१

कोपावृताक्षः स तु तारकाख्यः संख्ये सवृक्षः सगिरिर् निलीनः । (३५।१)

kopāvṛtākṣaḥ sa tu tārakākhyaḥ saṃkhye savṛkṣaḥ sagirir nilīnaḥ |

35.2३५.२

तस्मिन्क्षणे द्वारवरं रिरक्षो रुद्धं भवेनाद्भुतविक्रमेण ॥ (३५।२)

tasminkṣaṇe dvāravaraṃ rirakṣo ruddhaṃ bhavenādbhutavikrameṇa ||

36.1३६.१

स तत्र प्राकारागतांश्च भूताञ्छातन् महानद्भुतवीर्यसत्त्वः । (३६।१)

sa tatra prākārāgatāṃśca bhūtāñchātan mahānadbhutavīryasattvaḥ |

36.2३६.२

चचार चाप्तेन्द्रियगर्वदृप्तः पुराद्विनिष्क्रम्य ररास घोरम् ॥ (३६।२)

cacāra cāptendriyagarvadṛptaḥ purādviniṣkramya rarāsa ghoram ||

37.1३७.१

ततः स दैत्योत्तमपर्वताभो यथाञ्जसा नाग इवाभिमत्तः । (३७।१)

tataḥ sa daityottamaparvatābho yathāñjasā nāga ivābhimattaḥ |

37.2३७.२

निवारितो रुद्ररथं जिघृक्षुर्यथार्णवः सर्पति चातिवेलः ॥ (३७।२)

nivārito rudrarathaṃ jighṛkṣuryathārṇavaḥ sarpati cātivelaḥ ||

38.1३८.१

शेषः सुधन्वा गिरिशश्च देवश्चतुर्मुखो यः स त्रिलोचनश्च । (३८।१)

śeṣaḥ sudhanvā giriśaśca devaścaturmukho yaḥ sa trilocanaśca |

38.2३८.२

ते तारकाख्याभिगता गताजौ क्षोभं यथा वायुवशात्समुद्राः ॥ (३८।२)

te tārakākhyābhigatā gatājau kṣobhaṃ yathā vāyuvaśātsamudrāḥ ||

39.1३९.१

शेषो गिरीशः सपितामहेशश् चोत्क्षुभ्यमाणः स रथेऽम्बरस्थः । (३९।१)

śeṣo girīśaḥ sapitāmaheśaś cotkṣubhyamāṇaḥ sa rathe'mbarasthaḥ |

39.2३९.२

बिभेद संधीषु बलाभिपन्नः कूजन्निनादांश्च करोति घोरान् ॥ (३९।२)

bibheda saṃdhīṣu balābhipannaḥ kūjanninādāṃśca karoti ghorān ||

40.1४०.१

एकं तु ऋग्वेदतुरंगमस्य पृष्ठे पदं न्यस्य वृषस्य चैकम् । (४०।१)

ekaṃ tu ṛgvedaturaṃgamasya pṛṣṭhe padaṃ nyasya vṛṣasya caikam |

40.2४०.२

तस्थौ भवः सोद्यतबाणचापः पुरस्य तत्सङ्गसमीक्षमाणः ॥ (४०।२)

tasthau bhavaḥ sodyatabāṇacāpaḥ purasya tatsaṅgasamīkṣamāṇaḥ ||

41.1४१.१

तदा भवपदन्यासाद्धयस्य वृषभस्य च । (४१।१)

tadā bhavapadanyāsāddhayasya vṛṣabhasya ca |

41.2४१.२

पेतुः स्तनाश्च दन्ताश्च पीडिताभ्यां त्रिशूलिना ॥ (४१।२)

petuḥ stanāśca dantāśca pīḍitābhyāṃ triśūlinā ||

42.1४२.१

ततःप्रभृति चाश्वानां स्तना दन्ता गवां तथा । (४२।१)

tataḥprabhṛti cāśvānāṃ stanā dantā gavāṃ tathā |

42.2४२.२

मूढाः समभवंस्तेन चादृश्यत्वमुपागताः ॥ (४२।२)

mūḍhāḥ samabhavaṃstena cādṛśyatvamupāgatāḥ ||

43.1४३.१

तारकाख्यस्तु भीमाक्षो रौद्ररक्तान्तरेक्षणः । (४३।१)

tārakākhyastu bhīmākṣo raudraraktāntarekṣaṇaḥ |

43.2४३.२

रुद्रान्तिके सुसंरुद्धो नन्दिना कुलनन्दिना ॥ (४३।२)

rudrāntike susaṃruddho nandinā kulanandinā ||

44.1४४.१

परश्वधेन तीक्ष्णेन स नन्दी दानवेश्वरम् । (४४।१)

paraśvadhena tīkṣṇena sa nandī dānaveśvaram |

44.2४४.२

तक्षयामास वै तक्षा चन्दनं गन्धदो यथा ॥ (४४।२)

takṣayāmāsa vai takṣā candanaṃ gandhado yathā ||

45.1४५.१

परश्वधहतः शूरः शैलादिः शरभो यथा । (४५।१)

paraśvadhahataḥ śūraḥ śailādiḥ śarabho yathā |

45.2४५.२

दुद्राव खड्गं निष्कृष्य तारकाख्यो गणेश्वरम् ॥ (४५।२)

dudrāva khaḍgaṃ niṣkṛṣya tārakākhyo gaṇeśvaram ||

46.1४६.१

यज्ञोपवीतम् आदाय चिछेद च ननाद च । (४६।१)

yajñopavītam ādāya cicheda ca nanāda ca |

46.2४६.२

ततः सिंहरवो घोरः शङ्खशब्दश्च भैरवः । (४६।२)

tataḥ siṃharavo ghoraḥ śaṅkhaśabdaśca bhairavaḥ |

46.3४६.३

गणेश्वरैः कृतस्तत्र तारकाख्ये निषूदिते ॥ (४६।३)

gaṇeśvaraiḥ kṛtastatra tārakākhye niṣūdite ||

47.1४७.१

प्रमथारसितं श्रुत्वा वादित्रस्वनमेव च । (४७।१)

pramathārasitaṃ śrutvā vāditrasvanameva ca |

47.2४७.२

पार्श्वस्थः सुमहापार्श्वं विद्युन्मालिं मयोऽब्रवीत् ॥ (४७।२)

pārśvasthaḥ sumahāpārśvaṃ vidyunmāliṃ mayo'bravīt ||

48.1४८.१

बहुवदनवतां किमेष शब्दो नदतां श्रूयते भिन्नसागराभः । (४८।१)

bahuvadanavatāṃ kimeṣa śabdo nadatāṃ śrūyate bhinnasāgarābhaḥ |

48.2४८.२

वद वचनं तडिन्मालिन् किं किमेतद्गणपाला युयुधुर्ययुर्गजेन्द्राः ॥ (४८।२)

vada vacanaṃ taḍinmālin kiṃ kimetadgaṇapālā yuyudhuryayurgajendrāḥ ||

49.1४९.१

इति मयवचनाङ्कुशार्दितस्तं तडिन्माली रविरिवांशुमाली । (४९।१)

iti mayavacanāṅkuśārditastaṃ taḍinmālī ravirivāṃśumālī |

49.2४९.२

रणशिरसि समागतः सुराणां निजगादेदम् अरिंदमो ऽतिहर्षात् ॥ (४९।२)

raṇaśirasi samāgataḥ surāṇāṃ nijagādedam ariṃdamo 'tiharṣāt ||

50.1५०.१

यमवरुणमहेन्द्ररुद्रवीर्यस्तव यशसो निधिर्धीर तारकाख्यः । (५०।१)

yamavaruṇamahendrarudravīryastava yaśaso nidhirdhīra tārakākhyaḥ |

50.2५०.२

सकलसमरशीर्षपर्वतेन्द्रो युद्ध्वा यस्तपति हि तारको गणेन्द्रैः ॥ (५०।२)

sakalasamaraśīrṣaparvatendro yuddhvā yastapati hi tārako gaṇendraiḥ ||

51.1५१.१

मृदितम् उपनिशम्य तारकाख्यं रविदीप्तानलभीषणायताक्षम् । (५१।१)

mṛditam upaniśamya tārakākhyaṃ ravidīptānalabhīṣaṇāyatākṣam |

51.2५१.२

हृषितसकलनेत्रलोमसत्त्वाः प्रमथास्तोयमुचो यथा नदन्ति ॥ (५१।२)

hṛṣitasakalanetralomasattvāḥ pramathāstoyamuco yathā nadanti ||

52.1५२.१

इति सुहृदो वचनं निशम्य तत्त्वं तडिमालेः स मयः सुवर्णमाली । (५२।१)

iti suhṛdo vacanaṃ niśamya tattvaṃ taḍimāleḥ sa mayaḥ suvarṇamālī |

52.2५२.२

रणशिरस्य् असिताञ्जनाचलाभो जगदे वाक्यमिदं नवेन्दुमालिम् ॥ (५२।२)

raṇaśirasy asitāñjanācalābho jagade vākyamidaṃ navendumālim ||

53.1५३.१

विद्युन्मालिन्न नः कालः साधितुं ह्यवहेलया । (५३।१)

vidyunmālinna naḥ kālaḥ sādhituṃ hyavahelayā |

53.2५३.२

करोमि विक्रमेणैतत्पुरं व्यसनवर्जितम् ॥ (५३।२)

karomi vikrameṇaitatpuraṃ vyasanavarjitam ||

54.1५४.१

विद्युन्माली ततः क्रुद्धो मयश्च त्रिपुरेश्वरः । (५४।१)

vidyunmālī tataḥ kruddho mayaśca tripureśvaraḥ |

54.2५४.२

गणाञ्जघ्नुस्तु द्राघिष्ठाः सहितास्तैर्महासुरैः ॥ (५४।२)

gaṇāñjaghnustu drāghiṣṭhāḥ sahitāstairmahāsuraiḥ ||

55.1५५.१

येन येन ततो विद्युन्माली याति मयश्च सः । (५५।१)

yena yena tato vidyunmālī yāti mayaśca saḥ |

55.2५५.२

तेन तेन पुरं शून्यं प्रमथैः प्रहृतैः कृतम् ॥ (५५।२)

tena tena puraṃ śūnyaṃ pramathaiḥ prahṛtaiḥ kṛtam ||

56.1५६.१

अथ यमवरुणमृदङ्गघोषैः पणवडिण्डिमज्यास्वनप्रघोषैः । (५६।१)

atha yamavaruṇamṛdaṅgaghoṣaiḥ paṇavaḍiṇḍimajyāsvanapraghoṣaiḥ |

56.2५६.२

सकरतलपुटैश्च सिंहनादैर्भवमभिपूज्य तदा सुरा अवतस्थुः ॥ (५६।२)

sakaratalapuṭaiśca siṃhanādairbhavamabhipūjya tadā surā avatasthuḥ ||

57.1५७.१

सम्पूज्यमानो दितिजैर्महात्मभिः सहस्ररश्मिप्रतिमौजसैर् विभुः । (५७।१)

sampūjyamāno ditijairmahātmabhiḥ sahasraraśmipratimaujasair vibhuḥ |

57.2५७.२

अभिष्टुतः सत्यरतैस् तपोधनैर् यथास्तशृङ्गाभिगतो दिवाकरः ॥ (५७।२)

abhiṣṭutaḥ satyaratais tapodhanair yathāstaśṛṅgābhigato divākaraḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MPur, 138

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit