मत्स्यपुराणMatsyapurāṇa

MPur, 67

66 of 175 · 54 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

चन्द्रादित्योपरागे तु यत्स्नानमभिधीयते । (१।१)

candrādityoparāge tu yatsnānamabhidhīyate |

1.2१.२

तदहं श्रोतुमिच्छामि द्रव्यमन्त्रविधानवित् ॥ (१।२)

tadahaṃ śrotumicchāmi dravyamantravidhānavit ||

2.1२.१

मत्स्य उवाच । (२।१)

matsya uvāca

2.2२.२

यस्य राशिं समासाद्य भवेद्ग्रहणसम्प्लवः । (२।२)

yasya rāśiṃ samāsādya bhavedgrahaṇasamplavaḥ |

2.3२.३

तस्य स्नानं प्रवक्ष्यामि मन्त्रौषधविधानतः ॥ (२।३)

tasya snānaṃ pravakṣyāmi mantrauṣadhavidhānataḥ ||

3.1३.१

चन्द्रोपरागं सम्प्राप्य कृत्वा ब्राह्मणवाचनम् । (३।१)

candroparāgaṃ samprāpya kṛtvā brāhmaṇavācanam |

3.2३.२

सम्पूज्य चतुरो विप्राञ्शुक्लमाल्यानुलेपनैः ॥ (३।२)

sampūjya caturo viprāñśuklamālyānulepanaiḥ ||

4.1४.१

पूर्वमेवोपरागस्य समासाद्यौषधादिकम् । (४।१)

pūrvamevoparāgasya samāsādyauṣadhādikam |

4.2४.२

स्थापयेच् चतुरः कुम्भानव्रणान्सागरानिति ॥ (४।२)

sthāpayec caturaḥ kumbhānavraṇānsāgarāniti ||

5.1५.१

गजाश्वरथ्यावल्मीकसंगमाद्ध्रदगोकुलात् । (५।१)

gajāśvarathyāvalmīkasaṃgamāddhradagokulāt |

5.2५.२

राजद्वारप्रदेशाच्च मृदमानीय चाक्षिपेत् ॥ (५।२)

rājadvārapradeśācca mṛdamānīya cākṣipet ||

6.1६.१

पञ्चगव्यं च कुम्भेषु शुद्धमुक्ताफलानि च । (६।१)

pañcagavyaṃ ca kumbheṣu śuddhamuktāphalāni ca |

6.2६.२

रोचनां पद्मशङ्खौ च पञ्चरत्नसमन्वितम् ॥ (६।२)

rocanāṃ padmaśaṅkhau ca pañcaratnasamanvitam ||

7.1७.१

स्फटिकं चन्दनं श्वेतं तीर्थवारि ससर्षपम् । (७।१)

sphaṭikaṃ candanaṃ śvetaṃ tīrthavāri sasarṣapam |

7.2७.२

राजदन्तं सकुमुदं तथैवोशीरगुग्गुलम् । (७।२)

rājadantaṃ sakumudaṃ tathaivośīraguggulam |

7.3७.३

एतत्सर्वं विनिक्षिप्य कुम्भेष्वावाहयेत्सुरान् ॥ (७।३)

etatsarvaṃ vinikṣipya kumbheṣvāvāhayetsurān ||

8.1८.१

सर्वे समुद्राः सरितस्तीर्थानि जलदा नदाः । (८।१)

sarve samudrāḥ saritastīrthāni jaladā nadāḥ |

8.2८.२

आयान्तु यजमानस्य दुरितक्षयकारकाः ॥ (८।२)

āyāntu yajamānasya duritakṣayakārakāḥ ||

9.1९.१

योऽसौ वज्रधरो देव आदित्यानां प्रभुर्मतः । (९।१)

yo'sau vajradharo deva ādityānāṃ prabhurmataḥ |

9.2९.२

सहस्रनयनश्चेन्द्रो ग्रहपीडां व्यपोहतु ॥ (९।२)

sahasranayanaścendro grahapīḍāṃ vyapohatu ||

10.1१०.१

मुखं यः सर्वदेवानां सप्तार्चिरमितद्युतिः । (१०।१)

mukhaṃ yaḥ sarvadevānāṃ saptārciramitadyutiḥ |

10.2१०.२

चन्द्रोपरागसम्भूतामग्निः पीडां व्यपोहतु ॥ (१०।२)

candroparāgasambhūtāmagniḥ pīḍāṃ vyapohatu ||

11.1११.१

यः कर्मसाक्षी भूतानां धर्मो महिषवाहनः । (११।१)

yaḥ karmasākṣī bhūtānāṃ dharmo mahiṣavāhanaḥ |

11.2११.२

यमश्चन्द्रोपरागोत्थां मम पीडां व्यपोहतु ॥ (११।२)

yamaścandroparāgotthāṃ mama pīḍāṃ vyapohatu ||

12.1१२.१

स रक्षोगणाधिपः साक्षात्प्रलयानलसंनिभः । (१२।१)

sa rakṣogaṇādhipaḥ sākṣātpralayānalasaṃnibhaḥ |

12.2१२.२

खड्गव्यग्रो ऽतिभीमश्च रक्षःपीडां व्यपोहतु ॥ (१२।२)

khaḍgavyagro 'tibhīmaśca rakṣaḥpīḍāṃ vyapohatu ||

13.1१३.१

नागपाशधरो देवः साक्षान्मकरवाहनः । (१३।१)

nāgapāśadharo devaḥ sākṣānmakaravāhanaḥ |

13.2१३.२

स जलाधिपतिश् चन्द्रग्रहपीडां व्यपोहतु ॥ (१३।२)

sa jalādhipatiś candragrahapīḍāṃ vyapohatu ||

14.1१४.१

प्राणरूपेण यो लोकान्पाति कृष्णमृगप्रियः । (१४।१)

prāṇarūpeṇa yo lokānpāti kṛṣṇamṛgapriyaḥ |

14.2१४.२

वायुश्चन्द्रोपरागोत्थां पीडामत्र व्यपोहतु ॥ (१४।२)

vāyuścandroparāgotthāṃ pīḍāmatra vyapohatu ||

15.1१५.१

योऽसौ निधिपतिर्देवः खड्गशूलगदाधरः । (१५।१)

yo'sau nidhipatirdevaḥ khaḍgaśūlagadādharaḥ |

15.2१५.२

चन्द्रोपरागकलुषं धनदो मे व्यपोहतु ॥ (१५।२)

candroparāgakaluṣaṃ dhanado me vyapohatu ||

16.1१६.१

योऽसाविन्दुधरो देवः पिनाकी वृषवाहनः । (१६।१)

yo'sāvindudharo devaḥ pinākī vṛṣavāhanaḥ |

16.2१६.२

चन्द्रोपरागजां पीडां विनाशयतु शंकरः ॥ (१६।२)

candroparāgajāṃ pīḍāṃ vināśayatu śaṃkaraḥ ||

17.1१७.१

त्रैलोक्ये यानि भूतानि स्थावराणि चराणि च । (१७।१)

trailokye yāni bhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca |

17.2१७.२

ब्रह्मविष्ण्वर्कयुक्तानि तानि पापं दहन्तु वै ॥ (१७।२)

brahmaviṣṇvarkayuktāni tāni pāpaṃ dahantu vai ||

18.1१८.१

एवमामन्त्र्य तैः कुम्भैरभिषिक्तो गुणान्वितैः । (१८।१)

evamāmantrya taiḥ kumbhairabhiṣikto guṇānvitaiḥ |

18.2१८.२

ऋग्यजुःसाममन्त्रैश्च शुक्लमाल्यानुलेपनैः । (१८।२)

ṛgyajuḥsāmamantraiśca śuklamālyānulepanaiḥ |

18.3१८.३

पूजयेद्वस्त्रगोदानैर्ब्राह्मणानिष्टदेवताः ॥ (१८।३)

pūjayedvastragodānairbrāhmaṇāniṣṭadevatāḥ ||

19.1१९.१

एतानेव ततो मन्त्रान्विलिखेत् करकान्वितान् । (१९।१)

etāneva tato mantrānvilikhet karakānvitān |

19.2१९.२

वस्त्रपट्टेऽथवा पद्मे पञ्चरत्नसमन्वितान् ॥ (१९।२)

vastrapaṭṭe'thavā padme pañcaratnasamanvitān ||

20.1२०.१

यजमानस्य शिरसि निदध्युस्ते द्विजोत्तमाः । (२०।१)

yajamānasya śirasi nidadhyuste dvijottamāḥ |

20.2२०.२

ततोऽतिवाहयेद्वेलामुपरागानुगामिनीम् ॥ (२०।२)

tato'tivāhayedvelāmuparāgānugāminīm ||

21.1२१.१

प्राङ्मुखः पूजयित्वा तु नमस्यन्निष्टदेवताम् । (२१।१)

prāṅmukhaḥ pūjayitvā tu namasyanniṣṭadevatām |

21.2२१.२

चन्द्रग्रहे विनिर्वृत्ते कृतगोदानमङ्गलः । (२१।२)

candragrahe vinirvṛtte kṛtagodānamaṅgalaḥ |

21.3२१.३

कृतस्नानाय तं पट्टं ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ (२१।३)

kṛtasnānāya taṃ paṭṭaṃ brāhmaṇāya nivedayet ||

22.1२२.१

अनेन विधिना यस्तु ग्रहस्नानं समाचरेत् । (२२।१)

anena vidhinā yastu grahasnānaṃ samācaret |

22.2२२.२

न तस्य ग्रहपीडा स्यान्न च बन्धुजनक्षयः ॥ (२२।२)

na tasya grahapīḍā syānna ca bandhujanakṣayaḥ ||

23.1२३.१

परमां सिद्धिमाप्नोति पुनरावृत्तिदुर्लभाम् । (२३।१)

paramāṃ siddhimāpnoti punarāvṛttidurlabhām |

23.2२३.२

सूर्यग्रहे सूर्यनाम सदा मन्त्रेषु कीर्तयेत् ॥ (२३।२)

sūryagrahe sūryanāma sadā mantreṣu kīrtayet ||

24.1२४.१

अधिकाः पद्मरागाः स्युः कपिलां च सुशोभनाम् । (२४।१)

adhikāḥ padmarāgāḥ syuḥ kapilāṃ ca suśobhanām |

24.2२४.२

प्रयच्छेच्च निशां पत्ये चन्द्रसूर्योपरागयोः ॥ (२४।२)

prayacchecca niśāṃ patye candrasūryoparāgayoḥ ||

25.1२५.१

य इदं शृणुयान्नित्यं श्रावयेद्वापि मानवः । (२५।१)

ya idaṃ śṛṇuyānnityaṃ śrāvayedvāpi mānavaḥ |

25.2२५.२

सर्वपापविनिर्मुक्तः शक्रलोके महीयते ॥ (२५।२)

sarvapāpavinirmuktaḥ śakraloke mahīyate ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

MPur, 67

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit