Devatā देवता

Indra

Ṛṣi ऋषि

Savya Āṅgirasa

Chandas छन्दस्

Jagatī, Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   त्यं सु मे॒षं म॑हया स्व॒र्विदं॑ श॒तं यस्य॑ सु॒भ्वः॑ सा॒कमीर॑ते ।
   अत्यं॒ न वाजं॑ हवन॒स्यदं॒ रथ॒मेंद्रं॑ ववृत्या॒मव॑से सुवृ॒क्तिभिः॑ ॥

   त्यं सु मेषम् महया स्वर्विदं शतं यस्य सुभ्वः साकम् ईरते |
   अत्यं न वाजं हवनस्यदं रथम् एन्द्रं ववृत्याम् अवसे सुवृक्तिभिः ||

   tyám sú meṣám mahayā svarvídam śatám yásya subhváḥ sākámī́rate ǀ
   átyam ná vā́jam havanasyádam ráthaméndram vavṛtyāmávase suvṛktíbhiḥ ǁ

   tyaṃ su meṣam mahayā svarvidaṃ śataṃ yasya subhvaḥ sākam īrate |
   atyaṃ na vājaṃ havanasyadaṃ ratham endraṃ vavṛtyām avase suvṛktibhiḥ ||

   त्यम् । सु । मे॒षम् । म॒ह॒य॒ । स्वः॒ऽविद॑म् । श॒तम् । यस्य॑ । सु॒ऽभ्वः॑ । सा॒कम् । ईर॑ते ।
   अत्य॑म् । न । वाज॑म् । ह॒व॒न॒ऽस्यद॑म् । रथ॑म् । आ । इन्द्र॑म् । व॒वृ॒त्या॒म् । अव॑से । सु॒वृ॒क्तिऽभिः॑ ॥

   त्यम् । सु । मेषम् । महय । स्वःऽविदम् । शतम् । यस्य । सुऽभ्वः । साकम् । ईरते ।
   अत्यम् । न । वाजम् । हवनऽस्यदम् । रथम् । आ । इन्द्रम् । ववृत्याम् । अवसे । सुवृक्तिऽभिः ॥

   tyám ǀ sú ǀ meṣám ǀ mahaya ǀ svaḥ-vídam ǀ śatám ǀ yásya ǀ su-bhváḥ ǀ sākám ǀ ī́rate ǀ
   átyam ǀ ná ǀ vā́jam ǀ havana-syádam ǀ rátham ǀ ā́ ǀ índram ǀ vavṛtyām ǀ ávase ǀ suvṛktí-bhiḥ ǁ

   tyam ǀ su ǀ meṣam ǀ mahaya ǀ svaḥ-vidam ǀ śatam ǀ yasya ǀ su-bhvaḥ ǀ sākam ǀ īrate ǀ
   atyam ǀ na ǀ vājam ǀ havana-syadam ǀ ratham ǀ ā ǀ indram ǀ vavṛtyām ǀ avase ǀ suvṛkti-bhiḥ ǁ

   1.52.1 Aṣṭaka 1.4.12.1Anuvāka 1.10.16Interpretations

2. Ṛk 2

   स पर्व॑तो॒ न ध॒रुणे॒ष्वच्यु॑तः स॒हस्र॑मूति॒स्तवि॑षीषु वावृधे ।
   इंद्रो॒ यद्वृ॒त्रमव॑धीन्नदी॒वृत॑मु॒ब्जन्नर्णां॑सि॒ जर्हृ॑षाणो॒ अंध॑सा ॥

   स पर्वतो न धरुणेष्व् अच्युतः सहस्रमूतिस् तविषीषु वावृधे |
   इन्द्रो यद् वृत्रम् अवधीन् नदीवृतम् उब्जन्न् अर्णांसि जर्हृषाणो अन्धसा ||

   sá párvato ná dharúṇeṣvácyutaḥ sahásramūtistáviṣīṣu vāvṛdhe ǀ
   índro yádvṛtrámávadhīnnadīvṛ́tamubjánnárṇāṃsi járhṛṣāṇo ándhasā ǁ

   sa parvato na dharuṇeṣv acyutaḥ sahasramūtis taviṣīṣu vāvṛdhe |
   indro yad vṛtram avadhīn nadīvṛtam ubjann arṇāṃsi jarhṛṣāṇo andhasā ||

   सः । पर्व॑तः । न । ध॒रुणे॑षु । अच्यु॑तः । स॒हस्र॑म्ऽऊतिः । तवि॑षीषु । व॒वृ॒धे॒ ।
   इन्द्रः॑ । यत् । वृ॒त्रम् । अव॑धीत् । न॒दी॒ऽवृत॑म् । उ॒ब्जन् । अर्णां॑सि । जर्हृ॑षाणः । अन्ध॑सा ॥

   सः । पर्वतः । न । धरुणेषु । अच्युतः । सहस्रम्ऽऊतिः । तविषीषु । ववृधे ।
   इन्द्रः । यत् । वृत्रम् । अवधीत् । नदीऽवृतम् । उब्जन् । अर्णांसि । जर्हृषाणः । अन्धसा ॥

   sáḥ ǀ párvataḥ ǀ ná ǀ dharúṇeṣu ǀ ácyutaḥ ǀ sahásram-ūtiḥ ǀ táviṣīṣu ǀ vavṛdhe ǀ
   índraḥ ǀ yát ǀ vṛtrám ǀ ávadhīt ǀ nadī-vṛ́tam ǀ ubján ǀ árṇāṃsi ǀ járhṛṣāṇaḥ ǀ ándhasā ǁ

   saḥ ǀ parvataḥ ǀ na ǀ dharuṇeṣu ǀ acyutaḥ ǀ sahasram-ūtiḥ ǀ taviṣīṣu ǀ vavṛdhe ǀ
   indraḥ ǀ yat ǀ vṛtram ǀ avadhīt ǀ nadī-vṛtam ǀ ubjan ǀ arṇāṃsi ǀ jarhṛṣāṇaḥ ǀ andhasā ǁ

   1.52.2 Aṣṭaka 1.4.12.2Anuvāka 1.10.17Interpretations

3. Ṛk 3

   स हि द्व॒रो द्व॒रिषु॑ व॒व्र ऊध॑नि चं॒द्रबु॑ध्नो॒ मद॑वृद्धो मनी॒षिभिः॑ ।
   इंद्रं॒ तम॑ह्वे स्वप॒स्यया॑ धि॒या मंहि॑ष्ठरातिं॒ स हि पप्रि॒रंध॑सः ॥

   स हि द्वरो द्वरिषु वव्र ऊधनि चन्द्रबुध्नो मदवृद्धो मनीषिभिः |
   इन्द्रं तम् अह्वे स्वपस्यया धिया मंहिष्ठरातिं स हि पप्रिर् अन्धसः ||

   sá hí dvaró dvaríṣu vavrá ū́dhani candrábudhno mádavṛddho manīṣíbhiḥ ǀ
   índram támahve svapasyáyā dhiyā́ máṃhiṣṭharātim sá hí páprirándhasaḥ ǁ

   sa hi dvaro dvariṣu vavra ūdhani candrabudhno madavṛddho manīṣibhiḥ |
   indraṃ tam ahve svapasyayā dhiyā maṃhiṣṭharātiṃ sa hi paprir andhasaḥ ||

   सः । हि । द्व॒रः । द्व॒रिषु॑ । व॒व्रः । ऊध॑नि । च॒न्द्रऽबु॑ध्नः । मद॑ऽवृद्धः । म॒नी॒षिऽभिः॑ ।
   इन्द्र॑म् । तम् । अ॒ह्वे॒ । सु॒ऽअ॒प॒स्यया॑ । धि॒या । मंहि॑ष्ठऽरातिम् । सः । हि । पप्रिः॑ । अन्ध॑सः ॥

   सः । हि । द्वरः । द्वरिषु । वव्रः । ऊधनि । चन्द्रऽबुध्नः । मदऽवृद्धः । मनीषिऽभिः ।
   इन्द्रम् । तम् । अह्वे । सुऽअपस्यया । धिया । मंहिष्ठऽरातिम् । सः । हि । पप्रिः । अन्धसः ॥

   sáḥ ǀ hí ǀ dvaráḥ ǀ dvaríṣu ǀ vavráḥ ǀ ū́dhani ǀ candrá-budhnaḥ ǀ máda-vṛddhaḥ ǀ manīṣí-bhiḥ ǀ
   índram ǀ tám ǀ ahve ǀ su-apasyáyā ǀ dhiyā́ ǀ máṃhiṣṭha-rātim ǀ sáḥ ǀ hí ǀ pápriḥ ǀ ándhasaḥ ǁ

   saḥ ǀ hi ǀ dvaraḥ ǀ dvariṣu ǀ vavraḥ ǀ ūdhani ǀ candra-budhnaḥ ǀ mada-vṛddhaḥ ǀ manīṣi-bhiḥ ǀ
   indram ǀ tam ǀ ahve ǀ su-apasyayā ǀ dhiyā ǀ maṃhiṣṭha-rātim ǀ saḥ ǀ hi ǀ papriḥ ǀ andhasaḥ ǁ

   1.52.3 Aṣṭaka 1.4.12.3Anuvāka 1.10.18Interpretations

4. Ṛk 4

   आ यं पृ॒णंति॑ दि॒वि सद्म॑बर्हिषः समु॒द्रं न सु॒भ्वः१॒॑ स्वा अ॒भिष्ट॑यः ।
   तं वृ॑त्र॒हत्ये॒ अनु॑ तस्थुरू॒तयः॒ शुष्मा॒ इंद्र॑मवा॒ता अह्रु॑तप्सवः ॥

   आ यम् पृणन्ति दिवि सद्मबर्हिषः समुद्रं न सुभ्वः स्वा अभिष्टयः |
   तं वृत्रहत्ये अनु तस्थुर् ऊतयः शुष्मा इन्द्रम् अवाता अह्रुतप्सवः ||

   ā́ yám pṛṇánti diví sádmabarhiṣaḥ samudrám ná subhváḥ svā́ abhíṣṭayaḥ ǀ
   tám vṛtrahátye ánu tasthurūtáyaḥ śúṣmā índramavātā́ áhrutapsavaḥ ǁ

   ā yam pṛṇanti divi sadmabarhiṣaḥ samudraṃ na subhvaḥ svā abhiṣṭayaḥ |
   taṃ vṛtrahatye anu tasthur ūtayaḥ śuṣmā indram avātā ahrutapsavaḥ ||

   आ । यम् । पृ॒णन्ति॑ । दि॒वि । सद्म॑ऽबर्हिषः । स॒मु॒द्रम् । न । सु॒ऽभ्वः॑ । स्वाः । अ॒भिष्ट॑यः ।
   तम् । वृ॒त्र॒ऽहत्ये॑ । अनु॑ । त॒स्थुः॒ । ऊ॒तयः॑ । शुष्माः॑ । इन्द्र॑म् । अ॒वा॒ताः । अह्रु॑तऽप्सवः ॥

   आ । यम् । पृणन्ति । दिवि । सद्मऽबर्हिषः । समुद्रम् । न । सुऽभ्वः । स्वाः । अभिष्टयः ।
   तम् । वृत्रऽहत्ये । अनु । तस्थुः । ऊतयः । शुष्माः । इन्द्रम् । अवाताः । अह्रुतऽप्सवः ॥

   ā́ ǀ yám ǀ pṛṇánti ǀ diví ǀ sádma-barhiṣaḥ ǀ samudrám ǀ ná ǀ su-bhváḥ ǀ svā́ḥ ǀ abhíṣṭayaḥ ǀ
   tám ǀ vṛtra-hátye ǀ ánu ǀ tasthuḥ ǀ ūtáyaḥ ǀ śúṣmāḥ ǀ índram ǀ avātā́ḥ ǀ áhruta-psavaḥ ǁ

   ā ǀ yam ǀ pṛṇanti ǀ divi ǀ sadma-barhiṣaḥ ǀ samudram ǀ na ǀ su-bhvaḥ ǀ svāḥ ǀ abhiṣṭayaḥ ǀ
   tam ǀ vṛtra-hatye ǀ anu ǀ tasthuḥ ǀ ūtayaḥ ǀ śuṣmāḥ ǀ indram ǀ avātāḥ ǀ ahruta-psavaḥ ǁ

   1.52.4 Aṣṭaka 1.4.12.4Anuvāka 1.10.19Interpretations

5. Ṛk 5

   अ॒भि स्ववृ॑ष्टिं॒ मदे॑ अस्य॒ युध्य॑तो र॒घ्वीरि॑व प्रव॒णे स॑स्रुरू॒तयः॑ ।
   इंद्रो॒ यद्व॒ज्री धृ॒षमा॑णो॒ अंध॑सा भि॒नद्व॒लस्य॑ परि॒धीँरि॑व त्रि॒तः ॥

   अभि स्ववृष्टिम् मदे अस्य युध्यतो रघ्वीर् इव प्रवणे सस्रुर् ऊतयः |
   इन्द्रो यद् वज्री धृषमाणो अन्धसा भिनद् वलस्य परिधींर् इव त्रितः ||

   abhí svávṛṣṭim máde asya yúdhyato raghvī́riva pravaṇé sasrurūtáyaḥ ǀ
   índro yádvajrī́ dhṛṣámāṇo ándhasā bhinádvalásya paridhī́m̐riva tritáḥ ǁ

   abhi svavṛṣṭim made asya yudhyato raghvīr iva pravaṇe sasrur ūtayaḥ |
   indro yad vajrī dhṛṣamāṇo andhasā bhinad valasya paridhīṃr iva tritaḥ ||

   अ॒भि । स्वऽवृ॑ष्टिम् । मदे॑ । अ॒स्य॒ । युध्य॑तः । र॒घ्वीःऽइ॑व । प्र॒व॒णे । स॒स्रुः॒ । ऊ॒तयः॑ ।
   इन्द्रः॑ । यत् । व॒ज्री । धृ॒षमा॑णः । अन्ध॑सा । भि॒नत् । व॒लस्य॑ । प॒रि॒धीन्ऽइ॑व । त्रि॒तः ॥

   अभि । स्वऽवृष्टिम् । मदे । अस्य । युध्यतः । रघ्वीःऽइव । प्रवणे । सस्रुः । ऊतयः ।
   इन्द्रः । यत् । वज्री । धृषमाणः । अन्धसा । भिनत् । वलस्य । परिधीन्ऽइव । त्रितः ॥

   abhí ǀ svá-vṛṣṭim ǀ máde ǀ asya ǀ yúdhyataḥ ǀ raghvī́ḥ-iva ǀ pravaṇé ǀ sasruḥ ǀ ūtáyaḥ ǀ
   índraḥ ǀ yát ǀ vajrī́ ǀ dhṛṣámāṇaḥ ǀ ándhasā ǀ bhinát ǀ valásya ǀ paridhī́n-iva ǀ tritáḥ ǁ

   abhi ǀ sva-vṛṣṭim ǀ made ǀ asya ǀ yudhyataḥ ǀ raghvīḥ-iva ǀ pravaṇe ǀ sasruḥ ǀ ūtayaḥ ǀ
   indraḥ ǀ yat ǀ vajrī ǀ dhṛṣamāṇaḥ ǀ andhasā ǀ bhinat ǀ valasya ǀ paridhīn-iva ǀ tritaḥ ǁ

   1.52.5 Aṣṭaka 1.4.12.5Anuvāka 1.10.20Interpretations

6. Ṛk 6

   परीं॑ घृ॒णा च॑रति तित्वि॒षे शवो॒ऽपो वृ॒त्वी रज॑सो बु॒ध्नमाश॑यत् ।
   वृ॒त्रस्य॒ यत्प्र॑व॒णे दु॒र्गृभि॑श्वनो निज॒घंथ॒ हन्वो॑रिंद्र तन्य॒तुं ॥

   परीं घृणा चरति तित्विषे शवो ऽपो वृत्वी रजसो बुध्नम् आशयत् |
   वृत्रस्य यत् प्रवणे दुर्गृभिश्वनो निजघन्थ हन्वोर् इन्द्र तन्यतुम् ||

   párīm ghṛṇā́ carati titviṣé śávo’pó vṛtvī́ rájaso budhnámā́śayat ǀ
   vṛtrásya yátpravaṇé durgṛ́bhiśvano nijaghántha hánvorindra tanyatúm ǁ

   parīṃ ghṛṇā carati titviṣe śavo 'po vṛtvī rajaso budhnam āśayat |
   vṛtrasya yat pravaṇe durgṛbhiśvano nijaghantha hanvor indra tanyatum ||

   परि॑ । ई॒म् । घृ॒णा । च॒र॒ति॒ । ति॒त्वि॒षे । शवः॑ । अ॒पः । वृ॒त्वी । रज॑सः । बु॒ध्नम् । आ । अ॒श॒य॒त् ।
   वृ॒त्रस्य॑ । यत् । प्र॒व॒णे । दुः॒ऽगृभि॑श्वनः । नि॒ऽज॒घन्थ॑ । हन्वोः॑ । इ॒न्द्र॒ । त॒न्य॒तुम् ॥

   परि । ईम् । घृणा । चरति । तित्विषे । शवः । अपः । वृत्वी । रजसः । बुध्नम् । आ । अशयत् ।
   वृत्रस्य । यत् । प्रवणे । दुःऽगृभिश्वनः । निऽजघन्थ । हन्वोः । इन्द्र । तन्यतुम् ॥

   pári ǀ īm ǀ ghṛṇā́ ǀ carati ǀ titviṣé ǀ śávaḥ ǀ apáḥ ǀ vṛtvī́ ǀ rájasaḥ ǀ budhnám ǀ ā́ ǀ aśayat ǀ
   vṛtrásya ǀ yát ǀ pravaṇé ǀ duḥ-gṛ́bhiśvanaḥ ǀ ni-jaghántha ǀ hánvoḥ ǀ indra ǀ tanyatúm ǁ

   pari ǀ īm ǀ ghṛṇā ǀ carati ǀ titviṣe ǀ śavaḥ ǀ apaḥ ǀ vṛtvī ǀ rajasaḥ ǀ budhnam ǀ ā ǀ aśayat ǀ
   vṛtrasya ǀ yat ǀ pravaṇe ǀ duḥ-gṛbhiśvanaḥ ǀ ni-jaghantha ǀ hanvoḥ ǀ indra ǀ tanyatum ǁ

   1.52.6 Aṣṭaka 1.4.13.1Anuvāka 1.10.21Interpretations

7. Ṛk 7

   ह्र॒दं न हि त्वा॑ न्यृ॒षंत्यू॒र्मयो॒ ब्रह्मा॑णींद्र॒ तव॒ यानि॒ वर्ध॑ना ।
   त्वष्टा॑ चित्ते॒ युज्यं॑ वावृधे॒ शव॑स्त॒तक्ष॒ वज्र॑म॒भिभू॑त्योजसं ॥

   ह्रदं न हि त्वा न्यृषन्त्य् ऊर्मयो ब्रह्माणीन्द्र तव यानि वर्धना |
   त्वष्टा चित् ते युज्यं वावृधे शवस् ततक्ष वज्रम् अभिभूत्योजसम् ||

   hradám ná hí tvā nyṛṣántyūrmáyo bráhmāṇīndra táva yā́ni várdhanā ǀ
   tváṣṭā citte yújyam vāvṛdhe śávastatákṣa vájramabhíbhūtyojasam ǁ

   hradaṃ na hi tvā nyṛṣanty ūrmayo brahmāṇīndra tava yāni vardhanā |
   tvaṣṭā cit te yujyaṃ vāvṛdhe śavas tatakṣa vajram abhibhūtyojasam ||

   ह्र॒दम् । न । हि । त्वा॒ । नि॒ऽऋ॒षन्ति॑ । ऊ॒र्मयः॑ । ब्रह्मा॑णि । इ॒न्द्र॒ । तव॑ । यानि॑ । वर्ध॑ना ।
   त्वष्टा॑ । चि॒त् । ते॒ । युज्य॑म् । व॒वृ॒धे॒ । शवः॑ । त॒तक्ष॑ । वज्र॑म् । अ॒भिभू॑तिऽओजसम् ॥

   ह्रदम् । न । हि । त्वा । निऽऋषन्ति । ऊर्मयः । ब्रह्माणि । इन्द्र । तव । यानि । वर्धना ।
   त्वष्टा । चित् । ते । युज्यम् । ववृधे । शवः । ततक्ष । वज्रम् । अभिभूतिऽओजसम् ॥

   hradám ǀ ná ǀ hí ǀ tvā ǀ ni-ṛṣánti ǀ ūrmáyaḥ ǀ bráhmāṇi ǀ indra ǀ táva ǀ yā́ni ǀ várdhanā ǀ
   tváṣṭā ǀ cit ǀ te ǀ yújyam ǀ vavṛdhe ǀ śávaḥ ǀ tatákṣa ǀ vájram ǀ abhíbhūti-ojasam ǁ

   hradam ǀ na ǀ hi ǀ tvā ǀ ni-ṛṣanti ǀ ūrmayaḥ ǀ brahmāṇi ǀ indra ǀ tava ǀ yāni ǀ vardhanā ǀ
   tvaṣṭā ǀ cit ǀ te ǀ yujyam ǀ vavṛdhe ǀ śavaḥ ǀ tatakṣa ǀ vajram ǀ abhibhūti-ojasam ǁ

   1.52.7 Aṣṭaka 1.4.13.2Anuvāka 1.10.22Interpretations

8. Ṛk 8

   ज॒घ॒न्वाँ उ॒ हरि॑भिः संभृतक्रत॒विंद्र॑ वृ॒त्रं मनु॑षे गातु॒यन्न॒पः ।
   अय॑च्छथा बा॒ह्वोर्वज्र॑माय॒समधा॑रयो दि॒व्या सूर्यं॑ दृ॒शे ॥

   जघन्वां उ हरिभिः सम्भृतक्रतव् इन्द्र वृत्रम् मनुषे गातुयन्न् अपः |
   अयच्छथा बाह्वोर् वज्रम् आयसम् अधारयो दिव्य् आ सूर्यं दृशे ||

   jaghanvā́m̐ u háribhiḥ sambhṛtakratavíndra vṛtrám mánuṣe gātuyánnapáḥ ǀ
   áyacchathā bāhvórvájramāyasámádhārayo divyā́ sū́ryam dṛśé ǁ

   jaghanvāṃ u haribhiḥ sambhṛtakratav indra vṛtram manuṣe gātuyann apaḥ |
   ayacchathā bāhvor vajram āyasam adhārayo divy ā sūryaṃ dṛśe ||

   ज॒घ॒न्वान् । ऊं॒ इति॑ । हरि॑ऽभिः । स॒म्भृ॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ सम्भृतऽक्रतो । इन्द्र॑ । वृ॒त्रम् । मनु॑षे । गा॒तु॒ऽयन् । अ॒पः ।
   अय॑च्छथाः । बा॒ह्वोः । वज्र॑म् । आ॒य॒सम् । अधा॑रयः । दि॒वि । आ । सूर्य॑म् । दृ॒शे ॥

   जघन्वान् । ऊं इति । हरिऽभिः । सम्भृतक्रतो इति सम्भृतऽक्रतो । इन्द्र । वृत्रम् । मनुषे । गातुऽयन् । अपः ।
   अयच्छथाः । बाह्वोः । वज्रम् । आयसम् । अधारयः । दिवि । आ । सूर्यम् । दृशे ॥

   jaghanvā́n ǀ ūṃ íti ǀ hári-bhiḥ ǀ sambhṛtakrato íti sambhṛta-krato ǀ índra ǀ vṛtrám ǀ mánuṣe ǀ gātu-yán ǀ apáḥ ǀ
   áyacchathāḥ ǀ bāhvóḥ ǀ vájram ǀ āyasám ǀ ádhārayaḥ ǀ diví ǀ ā́ ǀ sū́ryam ǀ dṛśé ǁ

   jaghanvān ǀ ūṃ iti ǀ hari-bhiḥ ǀ sambhṛtakrato iti sambhṛta-krato ǀ indra ǀ vṛtram ǀ manuṣe ǀ gātu-yan ǀ apaḥ ǀ
   ayacchathāḥ ǀ bāhvoḥ ǀ vajram ǀ āyasam ǀ adhārayaḥ ǀ divi ǀ ā ǀ sūryam ǀ dṛśe ǁ

   1.52.8 Aṣṭaka 1.4.13.3Anuvāka 1.10.23Interpretations

9. Ṛk 9

   बृ॒हत्स्वश्चं॑द्र॒मम॑व॒द्यदु॒क्थ्य१॒॑मकृ॑ण्वत भि॒यसा॒ रोह॑णं दि॒वः ।
   यन्मानु॑षप्रधना॒ इंद्र॑मू॒तयः॒ स्व॑र्नृ॒षाचो॑ म॒रुतोऽम॑द॒न्ननु॑ ॥

   बृहत् स्वश्चन्द्रम् अमवद् यद् उक्थ्यम् अकृण्वत भियसा रोहणं दिवः |
   यन् मानुषप्रधना इन्द्रम् ऊतयः स्वर् नृषाचो मरुतो ऽमदन्न् अनु ||

   bṛhátsváścandramámavadyádukthyámákṛṇvata bhiyásā róhaṇam diváḥ ǀ
   yánmā́nuṣapradhanā índramūtáyaḥ svárnṛṣā́co marútó’madannánu ǁ

   bṛhat svaścandram amavad yad ukthyam akṛṇvata bhiyasā rohaṇaṃ divaḥ |
   yan mānuṣapradhanā indram ūtayaḥ svar nṛṣāco maruto 'madann anu ||

   बृ॒हत् । स्वऽच॑न्द्रम् । अम॑ऽवत् । यत् । उ॒क्थ्य॑म् । अकृ॑ण्वत । भि॒यसा॑ । रोह॑णम् । दि॒वः ।
   यत् । मानु॑षऽप्रधनाः । इन्द्र॑म् । ऊ॒तयः॑ । स्वः॑ । नृ॒ऽसाचः॑ । म॒रुतः॑ । अम॑दन् । अनु॑ ॥

   बृहत् । स्वऽचन्द्रम् । अमऽवत् । यत् । उक्थ्यम् । अकृण्वत । भियसा । रोहणम् । दिवः ।
   यत् । मानुषऽप्रधनाः । इन्द्रम् । ऊतयः । स्वः । नृऽसाचः । मरुतः । अमदन् । अनु ॥

   bṛhát ǀ svá-candram ǀ áma-vat ǀ yát ǀ ukthyám ǀ ákṛṇvata ǀ bhiyásā ǀ róhaṇam ǀ diváḥ ǀ
   yát ǀ mā́nuṣa-pradhanāḥ ǀ índram ǀ ūtáyaḥ ǀ sváḥ ǀ nṛ-sā́caḥ ǀ marútaḥ ǀ ámadan ǀ ánu ǁ

   bṛhat ǀ sva-candram ǀ ama-vat ǀ yat ǀ ukthyam ǀ akṛṇvata ǀ bhiyasā ǀ rohaṇam ǀ divaḥ ǀ
   yat ǀ mānuṣa-pradhanāḥ ǀ indram ǀ ūtayaḥ ǀ svaḥ ǀ nṛ-sācaḥ ǀ marutaḥ ǀ amadan ǀ anu ǁ

   1.52.9 Aṣṭaka 1.4.13.4Anuvāka 1.10.24Interpretations

10. Ṛk 10

    द्यौश्चि॑द॒स्याम॑वाँ॒ अहेः॑ स्व॒नादयो॑यवीद्भि॒यसा॒ वज्र॑ इंद्र ते ।
    वृ॒त्रस्य॒ यद्ब॑द्बधा॒नस्य॑ रोदसी॒ मदे॑ सु॒तस्य॒ शव॒साभि॑न॒च्छिरः॑ ॥

    द्यौश् चिद् अस्यामवां अहेः स्वनाद् अयोयवीद् भियसा वज्र इन्द्र ते |
    वृत्रस्य यद् बद्बधानस्य रोदसी मदे सुतस्य शवसाभिनच् छिरः ||

    dyáuścidasyā́mavām̐ áheḥ svanā́dáyoyavīdbhiyásā vájra indra te ǀ
    vṛtrásya yádbadbadhānásya rodasī máde sutásya śávasā́bhinacchíraḥ ǁ

    dyauś cid asyāmavāṃ aheḥ svanād ayoyavīd bhiyasā vajra indra te |
    vṛtrasya yad badbadhānasya rodasī made sutasya śavasābhinac chiraḥ ||

    द्यौः । चि॒त् । अ॒स्य॒ । अम॑ऽवान् । अहेः॑ । स्व॒नात् । अयो॑यवीत् । भि॒यसा॑ । वज्रः॑ । इ॒न्द्र॒ । ते॒ ।
    वृ॒त्रस्य॑ । यत् । ब॒द्ब॒धा॒नस्य॑ । रो॒द॒सी॒ इति॑ । मदे॑ । सु॒तस्य॑ । शव॑सा । अभि॑नत् । शिरः॑ ॥

    द्यौः । चित् । अस्य । अमऽवान् । अहेः । स्वनात् । अयोयवीत् । भियसा । वज्रः । इन्द्र । ते ।
    वृत्रस्य । यत् । बद्बधानस्य । रोदसी इति । मदे । सुतस्य । शवसा । अभिनत् । शिरः ॥

    dyáuḥ ǀ cit ǀ asya ǀ áma-vān ǀ áheḥ ǀ svanā́t ǀ áyoyavīt ǀ bhiyásā ǀ vájraḥ ǀ indra ǀ te ǀ
    vṛtrásya ǀ yát ǀ badbadhānásya ǀ rodasī íti ǀ máde ǀ sutásya ǀ śávasā ǀ ábhinat ǀ śíraḥ ǁ

    dyauḥ ǀ cit ǀ asya ǀ ama-vān ǀ aheḥ ǀ svanāt ǀ ayoyavīt ǀ bhiyasā ǀ vajraḥ ǀ indra ǀ te ǀ
    vṛtrasya ǀ yat ǀ badbadhānasya ǀ rodasī iti ǀ made ǀ sutasya ǀ śavasā ǀ abhinat ǀ śiraḥ ǁ

    1.52.10 Aṣṭaka 1.4.13.5Anuvāka 1.10.25Interpretations

11. Ṛk 11

    यदिन्न्विं॑द्र पृथि॒वी दश॑भुजि॒रहा॑नि॒ विश्वा॑ त॒तनं॑त कृ॒ष्टयः॑ ।
    अत्राह॑ ते मघव॒न्विश्रु॑तं॒ सहो॒ द्यामनु॒ शव॑सा ब॒र्हणा॑ भुवत् ॥

    यद् इन् न्व् इन्द्र पृथिवी दशभुजिर् अहानि विश्वा ततनन्त कृष्टयः |
    अत्राह ते मघवन् विश्रुतं सहो द्याम् अनु शवसा बर्हणा भुवत् ||

    yádínnvíndra pṛthivī́ dáśabhujiráhāni víśvā tatánanta kṛṣṭáyaḥ ǀ
    átrā́ha te maghavanvíśrutam sáho dyā́mánu śávasā barháṇā bhuvat ǁ

    yad in nv indra pṛthivī daśabhujir ahāni viśvā tatananta kṛṣṭayaḥ |
    atrāha te maghavan viśrutaṃ saho dyām anu śavasā barhaṇā bhuvat ||

    यत् । इत् । नु । इ॒न्द्र॒ । पृ॒थि॒वी । दश॑ऽभुजिः । अहा॑नि । विश्वा॑ । त॒तन॑न्त । कृ॒ष्टयः॑ ।
    अत्र॑ । अह॑ । ते॒ । म॒घ॒ऽव॒न् । विऽश्रु॑तम् । सहः॑ । द्याम् । अनु॑ । शव॑सा । ब॒र्हणा॑ । भु॒व॒त् ॥

    यत् । इत् । नु । इन्द्र । पृथिवी । दशऽभुजिः । अहानि । विश्वा । ततनन्त । कृष्टयः ।
    अत्र । अह । ते । मघऽवन् । विऽश्रुतम् । सहः । द्याम् । अनु । शवसा । बर्हणा । भुवत् ॥

    yát ǀ ít ǀ nú ǀ indra ǀ pṛthivī́ ǀ dáśa-bhujiḥ ǀ áhāni ǀ víśvā ǀ tatánanta ǀ kṛṣṭáyaḥ ǀ
    átra ǀ áha ǀ te ǀ magha-van ǀ ví-śrutam ǀ sáhaḥ ǀ dyā́m ǀ ánu ǀ śávasā ǀ barháṇā ǀ bhuvat ǁ

    yat ǀ it ǀ nu ǀ indra ǀ pṛthivī ǀ daśa-bhujiḥ ǀ ahāni ǀ viśvā ǀ tatananta ǀ kṛṣṭayaḥ ǀ
    atra ǀ aha ǀ te ǀ magha-van ǀ vi-śrutam ǀ sahaḥ ǀ dyām ǀ anu ǀ śavasā ǀ barhaṇā ǀ bhuvat ǁ

    1.52.11 Aṣṭaka 1.4.14.1Anuvāka 1.10.26Interpretations

12. Ṛk 12

    त्वम॒स्य पा॒रे रज॑सो॒ व्यो॑मनः॒ स्वभू॑त्योजा॒ अव॑से धृषन्मनः ।
    च॒कृ॒षे भूमिं॑ प्रति॒मान॒मोज॑सो॒ऽपः स्वः॑ परि॒भूरे॒ष्या दिवं॑ ॥

    त्वम् अस्य पारे रजसो व्योमनः स्वभूत्योजा अवसे धृषन्मनः |
    चकृषे भूमिम् प्रतिमानम् ओजसो ऽपः स्वः परिभूर् एष्य् आ दिवम् ||

    tvámasyá pāré rájaso vyómanaḥ svábhūtyojā ávase dhṛṣanmanaḥ ǀ
    cakṛṣé bhū́mim pratimā́namójaso’páḥ sváḥ paribhū́reṣyā́ dívam ǁ

    tvam asya pāre rajaso vyomanaḥ svabhūtyojā avase dhṛṣanmanaḥ |
    cakṛṣe bhūmim pratimānam ojaso 'paḥ svaḥ paribhūr eṣy ā divam ||

    त्वम् । अ॒स्य । पा॒रे । रज॑सः । विऽओ॑मनः । स्वभू॑तिऽओजाः । अव॑से । धृ॒ष॒त्ऽम॒नः॒ ।
    च॒कृ॒षे । भूमि॑म् । प्र॒ति॒ऽमान॑म् । ओज॑सः । अ॒पः । स्व१॒॑रिति॑ स्वः॑ । प॒रि॒ऽभूः । ए॒षि॒ । आ । दिव॑म् ॥

    त्वम् । अस्य । पारे । रजसः । विऽओमनः । स्वभूतिऽओजाः । अवसे । धृषत्ऽमनः ।
    चकृषे । भूमिम् । प्रतिऽमानम् । ओजसः । अपः । स्वरिति स्वः । परिऽभूः । एषि । आ । दिवम् ॥

    tvám ǀ asyá ǀ pāré ǀ rájasaḥ ǀ ví-omanaḥ ǀ svábhūti-ojāḥ ǀ ávase ǀ dhṛṣat-manaḥ ǀ
    cakṛṣé ǀ bhū́mim ǀ prati-mā́nam ǀ ójasaḥ ǀ apáḥ ǀ sváríti sváḥ ǀ pari-bhū́ḥ ǀ eṣi ǀ ā́ ǀ dívam ǁ

    tvam ǀ asya ǀ pāre ǀ rajasaḥ ǀ vi-omanaḥ ǀ svabhūti-ojāḥ ǀ avase ǀ dhṛṣat-manaḥ ǀ
    cakṛṣe ǀ bhūmim ǀ prati-mānam ǀ ojasaḥ ǀ apaḥ ǀ svariti svaḥ ǀ pari-bhūḥ ǀ eṣi ǀ ā ǀ divam ǁ

    1.52.12 Aṣṭaka 1.4.14.2Anuvāka 1.10.27Interpretations

13. Ṛk 13

    त्वं भु॑वः प्रति॒मानं॑ पृथि॒व्या ऋ॒ष्ववी॑रस्य बृह॒तः पति॑र्भूः ।
    विश्व॒माप्रा॑ अं॒तरि॑क्षं महि॒त्वा स॒त्यम॒द्धा नकि॑र॒न्यस्त्वावा॑न् ॥

    त्वम् भुवः प्रतिमानम् पृथिव्या ऋष्ववीरस्य बृहतः पतिर् भूः |
    विश्वम् आप्रा अन्तरिक्षम् महित्वा सत्यम् अद्धा नकिर् अन्यस् त्वावान् ||

    tvám bhuvaḥ pratimā́nam pṛthivyā́ ṛṣvávīrasya bṛhatáḥ pátirbhūḥ ǀ
    víśvamā́prā antárikṣam mahitvā́ satyámaddhā́ nákiranyástvā́vān ǁ

    tvam bhuvaḥ pratimānam pṛthivyā ṛṣvavīrasya bṛhataḥ patir bhūḥ |
    viśvam āprā antarikṣam mahitvā satyam addhā nakir anyas tvāvān ||

    त्वम् । भु॒वः॒ । प्र॒ति॒ऽमान॑म् । पृ॒थि॒व्याः । ऋ॒ष्वऽवी॑रस्य । बृ॒ह॒तः । पतिः॑ । भूः॒ ।
    विश्व॑म् । आ । अ॒प्राः॒ । अ॒न्तरि॑क्षम् । म॒हि॒ऽत्वा । स॒त्यम् । अ॒द्धा । नकिः॑ । अ॒न्यः । त्वाऽवा॑न् ॥

    त्वम् । भुवः । प्रतिऽमानम् । पृथिव्याः । ऋष्वऽवीरस्य । बृहतः । पतिः । भूः ।
    विश्वम् । आ । अप्राः । अन्तरिक्षम् । महिऽत्वा । सत्यम् । अद्धा । नकिः । अन्यः । त्वाऽवान् ॥

    tvám ǀ bhuvaḥ ǀ prati-mā́nam ǀ pṛthivyā́ḥ ǀ ṛṣvá-vīrasya ǀ bṛhatáḥ ǀ pátiḥ ǀ bhūḥ ǀ
    víśvam ǀ ā́ ǀ aprāḥ ǀ antárikṣam ǀ mahi-tvā́ ǀ satyám ǀ addhā́ ǀ nákiḥ ǀ anyáḥ ǀ tvā́-vān ǁ

    tvam ǀ bhuvaḥ ǀ prati-mānam ǀ pṛthivyāḥ ǀ ṛṣva-vīrasya ǀ bṛhataḥ ǀ patiḥ ǀ bhūḥ ǀ
    viśvam ǀ ā ǀ aprāḥ ǀ antarikṣam ǀ mahi-tvā ǀ satyam ǀ addhā ǀ nakiḥ ǀ anyaḥ ǀ tvā-vān ǁ

    1.52.13 Aṣṭaka 1.4.14.3Anuvāka 1.10.28Interpretations

14. Ṛk 14

    न यस्य॒ द्यावा॑पृथि॒वी अनु॒ व्यचो॒ न सिंध॑वो॒ रज॑सो॒ अंत॑मान॒शुः ।
    नोत स्ववृ॑ष्टिं॒ मदे॑ अस्य॒ युध्य॑त॒ एको॑ अ॒न्यच्च॑कृषे॒ विश्व॑मानु॒षक् ॥

    न यस्य द्यावापृथिवी अनु व्यचो न सिन्धवो रजसो अन्तम् आनशुः |
    नोत स्ववृष्टिम् मदे अस्य युध्यत एको अन्यच् चकृषे विश्वम् आनुषक् ||

    ná yásya dyā́vāpṛthivī́ ánu vyáco ná síndhavo rájaso ántamānaśúḥ ǀ
    nótá svávṛṣṭim máde asya yúdhyata éko anyáccakṛṣe víśvamānuṣák ǁ

    na yasya dyāvāpṛthivī anu vyaco na sindhavo rajaso antam ānaśuḥ |
    nota svavṛṣṭim made asya yudhyata eko anyac cakṛṣe viśvam ānuṣak ||

    न । यस्य॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । अनु॑ । व्यचः॑ । न । सिन्ध॑वः । रज॑सः । अन्त॑म् । आ॒न॒शुः ।
    न । उ॒त । स्वऽवृ॑ष्टिम् । मदे॑ । अ॒स्य॒ । युध्य॑तः । एकः॑ । अ॒न्यत् । च॒कृ॒षे॒ । विश्व॑म् । आ॒नु॒षक् ॥

    न । यस्य । द्यावापृथिवी इति । अनु । व्यचः । न । सिन्धवः । रजसः । अन्तम् । आनशुः ।
    न । उत । स्वऽवृष्टिम् । मदे । अस्य । युध्यतः । एकः । अन्यत् । चकृषे । विश्वम् । आनुषक् ॥

    ná ǀ yásya ǀ dyā́vāpṛthivī́ íti ǀ ánu ǀ vyácaḥ ǀ ná ǀ síndhavaḥ ǀ rájasaḥ ǀ ántam ǀ ānaśúḥ ǀ
    ná ǀ utá ǀ svá-vṛṣṭim ǀ máde ǀ asya ǀ yúdhyataḥ ǀ ékaḥ ǀ anyát ǀ cakṛṣe ǀ víśvam ǀ ānuṣák ǁ

    na ǀ yasya ǀ dyāvāpṛthivī iti ǀ anu ǀ vyacaḥ ǀ na ǀ sindhavaḥ ǀ rajasaḥ ǀ antam ǀ ānaśuḥ ǀ
    na ǀ uta ǀ sva-vṛṣṭim ǀ made ǀ asya ǀ yudhyataḥ ǀ ekaḥ ǀ anyat ǀ cakṛṣe ǀ viśvam ǀ ānuṣak ǁ

    1.52.14 Aṣṭaka 1.4.14.4Anuvāka 1.10.29Interpretations

15. Ṛk 15

    आर्च॒न्नत्र॑ म॒रुतः॒ सस्मि॑न्ना॒जौ विश्वे॑ दे॒वासो॑ अमद॒न्ननु॑ त्वा ।
    वृ॒त्रस्य॒ यद्भृ॑ष्टि॒मता॑ व॒धेन॒ नि त्वमिं॑द्र॒ प्रत्या॒नं ज॒घंथ॑ ॥

    आर्चन्न् अत्र मरुतः सस्मिन्न् आजौ विश्वे देवासो अमदन्न् अनु त्वा |
    वृत्रस्य यद् भृष्टिमता वधेन नि त्वम् इन्द्र प्रत्य् आनं जघन्थ ||

    ā́rcannátra marútaḥ sásminnājáu víśve devā́so amadannánu tvā ǀ
    vṛtrásya yádbhṛṣṭimátā vadhéna ní tvámindra prátyānám jaghántha ǁ

    ārcann atra marutaḥ sasminn ājau viśve devāso amadann anu tvā |
    vṛtrasya yad bhṛṣṭimatā vadhena ni tvam indra praty ānaṃ jaghantha ||

    आर्च॑न् । अत्र॑ । म॒रुतः॑ । सस्मि॑न् । आ॒जौ । विश्वे॑ । दे॒वासः॑ । अ॒म॒द॒न् । अनु॑ । त्वा॒ ।
    वृ॒त्रस्य॑ । यत् । भृ॒ष्टि॒ऽमता॑ । व॒धेन॑ । नि । त्वम् । इ॒न्द्र॒ । प्रति॑ । आ॒नम् । ज॒घन्थ॑ ॥

    आर्चन् । अत्र । मरुतः । सस्मिन् । आजौ । विश्वे । देवासः । अमदन् । अनु । त्वा ।
    वृत्रस्य । यत् । भृष्टिऽमता । वधेन । नि । त्वम् । इन्द्र । प्रति । आनम् । जघन्थ ॥

    ā́rcan ǀ átra ǀ marútaḥ ǀ sásmin ǀ ājáu ǀ víśve ǀ devā́saḥ ǀ amadan ǀ ánu ǀ tvā ǀ
    vṛtrásya ǀ yát ǀ bhṛṣṭi-mátā ǀ vadhéna ǀ ní ǀ tvám ǀ indra ǀ práti ǀ ānám ǀ jaghántha ǁ

    ārcan ǀ atra ǀ marutaḥ ǀ sasmin ǀ ājau ǀ viśve ǀ devāsaḥ ǀ amadan ǀ anu ǀ tvā ǀ
    vṛtrasya ǀ yat ǀ bhṛṣṭi-matā ǀ vadhena ǀ ni ǀ tvam ǀ indra ǀ prati ǀ ānam ǀ jaghantha ǁ

    1.52.15 Aṣṭaka 1.4.14.5Anuvāka 1.10.30Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.