Devatā देवता

Aśvins

Ṛṣi ऋषि

Kakṣīvat Dairghatamasa

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   मध्वः॒ सोम॑स्याश्विना॒ मदा॑य प्र॒त्नो होता वि॑वासते वां ।
   ब॒र्हिष्म॑ती रा॒तिर्विश्रि॑ता॒ गीरि॒षा या॑तं नास॒त्योप॒ वाजैः॑ ॥

   मध्वः सोमस्याश्विना मदाय प्रत्नो होता विवासते वाम् |
   बर्हिष्मती रातिर् विश्रिता गीर् इषा यातं नासत्योप वाजैः ||

   mádhvaḥ sómasyāśvinā mádāya pratnó hótā́ vivāsate vām ǀ
   barhíṣmatī rātírvíśritā gī́riṣā́ yātam nāsatyópa vā́jaiḥ ǁ

   madhvaḥ somasyāśvinā madāya pratno hotā vivāsate vām |
   barhiṣmatī rātir viśritā gīr iṣā yātaṃ nāsatyopa vājaiḥ ||

   मध्वः॑ । सोम॑स्य । अ॒श्वि॒ना॒ । मदा॑य । प्र॒त्नः । होता॑ । आ । वि॒वा॒स॒ते॒ । वा॒म् ।
   ब॒र्हिष्म॑ती । रा॒तिः । विऽश्रि॑ता । गीः । इ॒षा । या॒त॒म् । ना॒स॒त्या॒ । उप॑ । वाजैः॑ ॥

   मध्वः । सोमस्य । अश्विना । मदाय । प्रत्नः । होता । आ । विवासते । वाम् ।
   बर्हिष्मती । रातिः । विऽश्रिता । गीः । इषा । यातम् । नासत्या । उप । वाजैः ॥

   mádhvaḥ ǀ sómasya ǀ aśvinā ǀ mádāya ǀ pratnáḥ ǀ hótā ǀ ā́ ǀ vivāsate ǀ vām ǀ
   barhíṣmatī ǀ rātíḥ ǀ ví-śritā ǀ gī́ḥ ǀ iṣā́ ǀ yātam ǀ nāsatyā ǀ úpa ǀ vā́jaiḥ ǁ

   madhvaḥ ǀ somasya ǀ aśvinā ǀ madāya ǀ pratnaḥ ǀ hotā ǀ ā ǀ vivāsate ǀ vām ǀ
   barhiṣmatī ǀ rātiḥ ǀ vi-śritā ǀ gīḥ ǀ iṣā ǀ yātam ǀ nāsatyā ǀ upa ǀ vājaiḥ ǁ

   1.117.1 Aṣṭaka 1.8.13.1Anuvāka 1.17.26Interpretations

2. Ṛk 2

   यो वा॑मश्विना॒ मन॑सो॒ जवी॑या॒न्रथः॒ स्वश्वो॒ विश॑ आ॒जिगा॑ति ।
   येन॒ गच्छ॑थः सु॒कृतो॑ दुरो॒णं तेन॑ नरा व॒र्तिर॒स्मभ्यं॑ यातं ॥

   यो वाम् अश्विना मनसो जवीयान् रथः स्वश्वो विश आजिगाति |
   येन गच्छथः सुकृतो दुरोणं तेन नरा वर्तिर् अस्मभ्यं यातम् ||

   yó vāmaśvinā mánaso jávīyānráthaḥ sváśvo víśa ājígāti ǀ
   yéna gácchathaḥ sukṛ́to duroṇám téna narā vartírasmábhyam yātam ǁ

   yo vām aśvinā manaso javīyān rathaḥ svaśvo viśa ājigāti |
   yena gacchathaḥ sukṛto duroṇaṃ tena narā vartir asmabhyaṃ yātam ||

   यः । वा॒म् । अ॒श्वि॒ना॒ । मन॑सः । जवी॑यान् । रथः॑ । सु॒ऽअश्वः॑ । विशः॑ । आ॒ऽजिगा॑ति ।
   येन॑ । गच्छ॑थः । सु॒ऽकृतः॑ । दु॒रो॒णम् । तेन॑ । न॒रा॒ । व॒र्तिः । अ॒स्मभ्य॑म् । या॒त॒म् ॥

   यः । वाम् । अश्विना । मनसः । जवीयान् । रथः । सुऽअश्वः । विशः । आऽजिगाति ।
   येन । गच्छथः । सुऽकृतः । दुरोणम् । तेन । नरा । वर्तिः । अस्मभ्यम् । यातम् ॥

   yáḥ ǀ vām ǀ aśvinā ǀ mánasaḥ ǀ jávīyān ǀ ráthaḥ ǀ su-áśvaḥ ǀ víśaḥ ǀ ā-jígāti ǀ
   yéna ǀ gácchathaḥ ǀ su-kṛ́taḥ ǀ duroṇám ǀ téna ǀ narā ǀ vartíḥ ǀ asmábhyam ǀ yātam ǁ

   yaḥ ǀ vām ǀ aśvinā ǀ manasaḥ ǀ javīyān ǀ rathaḥ ǀ su-aśvaḥ ǀ viśaḥ ǀ ā-jigāti ǀ
   yena ǀ gacchathaḥ ǀ su-kṛtaḥ ǀ duroṇam ǀ tena ǀ narā ǀ vartiḥ ǀ asmabhyam ǀ yātam ǁ

   1.117.2 Aṣṭaka 1.8.13.2Anuvāka 1.17.27Interpretations

3. Ṛk 3

   ऋषिं॑ नरा॒वंह॑सः॒ पांच॑जन्यमृ॒बीसा॒दत्रिं॑ मुंचथो ग॒णेन॑ ।
   मि॒नंता॒ दस्यो॒रशि॑वस्य मा॒या अ॑नुपू॒र्वं वृ॑षणा चो॒दयं॑ता ॥

   ऋषिं नराव् अंहसः पाञ्चजन्यम् ऋबीसाद् अत्रिम् मुञ्चथो गणेन |
   मिनन्ता दस्योर् अशिवस्य माया अनुपूर्वं वृषणा चोदयन्ता ||

   ṛ́ṣim narāváṃhasaḥ pā́ñcajanyamṛbī́sādátrim muñcatho gaṇéna ǀ
   minántā dásyoráśivasya māyā́ anupūrvám vṛṣaṇā codáyantā ǁ

   ṛṣiṃ narāv aṃhasaḥ pāñcajanyam ṛbīsād atrim muñcatho gaṇena |
   minantā dasyor aśivasya māyā anupūrvaṃ vṛṣaṇā codayantā ||

   ऋषि॑म् । न॒रौ॒ । अंह॑सः । पाञ्च॑ऽजन्यम् । ऋ॒बीसा॑त् । अत्रि॑म् । मु॒ञ्च॒थः॒ । ग॒णेन॑ ।
   मि॒नन्ता॑ । दस्योः॑ । अशि॑वस्य । मा॒याः । अ॒नु॒ऽपू॒र्वम् । वृ॒ष॒णा॒ । चो॒दय॑न्ता ॥

   ऋषिम् । नरौ । अंहसः । पाञ्चऽजन्यम् । ऋबीसात् । अत्रिम् । मुञ्चथः । गणेन ।
   मिनन्ता । दस्योः । अशिवस्य । मायाः । अनुऽपूर्वम् । वृषणा । चोदयन्ता ॥

   ṛ́ṣim ǀ narau ǀ áṃhasaḥ ǀ pā́ñca-janyam ǀ ṛbī́sāt ǀ átrim ǀ muñcathaḥ ǀ gaṇéna ǀ
   minántā ǀ dásyoḥ ǀ áśivasya ǀ māyā́ḥ ǀ anu-pūrvám ǀ vṛṣaṇā ǀ codáyantā ǁ

   ṛṣim ǀ narau ǀ aṃhasaḥ ǀ pāñca-janyam ǀ ṛbīsāt ǀ atrim ǀ muñcathaḥ ǀ gaṇena ǀ
   minantā ǀ dasyoḥ ǀ aśivasya ǀ māyāḥ ǀ anu-pūrvam ǀ vṛṣaṇā ǀ codayantā ǁ

   1.117.3 Aṣṭaka 1.8.13.3Anuvāka 1.17.28Interpretations

4. Ṛk 4

   अश्वं॒ न गू॒ळ्हम॑श्विना दु॒रेवै॒र्ऋषिं॑ नरा वृषणा रे॒भम॒प्सु ।
   सं तं रि॑णीथो॒ विप्रु॑तं॒ दंसो॑भि॒र्न वां॑ जूर्यंति पू॒र्व्या कृ॒तानि॑ ॥

   अश्वं न गूऌहम् अश्विना दुरेवैर् ऋषिं नरा वृषणा रेभम् अप्सु |
   सं तं रिणीथो विप्रुतं दंसोभिर् न वां जूर्यन्ति पूर्व्या कृतानि ||

   áśvam ná gūḷhámaśvinā durévairṛ́ṣim narā vṛṣaṇā rebhámapsú ǀ
   sám tám riṇītho víprutam dáṃsobhirná vām jūryanti pūrvyā́ kṛtā́ni ǁ

   aśvaṃ na gūḷham aśvinā durevair ṛṣiṃ narā vṛṣaṇā rebham apsu |
   saṃ taṃ riṇītho viprutaṃ daṃsobhir na vāṃ jūryanti pūrvyā kṛtāni ||

   अश्व॑म् । न । गू॒ळ्हम् । अ॒श्वि॒ना॒ । दुः॒ऽएवैः॑ । ऋषि॑म् । न॒रा॒ । वृ॒ष॒णा॒ । रे॒भम् । अ॒प्ऽसु ।
   सम् । तम् । रि॒णी॒थः॒ । विऽप्रु॑तम् । दंसः॑ऽभिः । न । वा॒म् । जू॒र्य॒न्ति॒ । पू॒र्व्या । कृ॒तानि॑ ॥

   अश्वम् । न । गूळ्हम् । अश्विना । दुःऽएवैः । ऋषिम् । नरा । वृषणा । रेभम् । अप्ऽसु ।
   सम् । तम् । रिणीथः । विऽप्रुतम् । दंसःऽभिः । न । वाम् । जूर्यन्ति । पूर्व्या । कृतानि ॥

   áśvam ǀ ná ǀ gūḷhám ǀ aśvinā ǀ duḥ-évaiḥ ǀ ṛ́ṣim ǀ narā ǀ vṛṣaṇā ǀ rebhám ǀ ap-sú ǀ
   sám ǀ tám ǀ riṇīthaḥ ǀ ví-prutam ǀ dáṃsaḥ-bhiḥ ǀ ná ǀ vām ǀ jūryanti ǀ pūrvyā́ ǀ kṛtā́ni ǁ

   aśvam ǀ na ǀ gūḷham ǀ aśvinā ǀ duḥ-evaiḥ ǀ ṛṣim ǀ narā ǀ vṛṣaṇā ǀ rebham ǀ ap-su ǀ
   sam ǀ tam ǀ riṇīthaḥ ǀ vi-prutam ǀ daṃsaḥ-bhiḥ ǀ na ǀ vām ǀ jūryanti ǀ pūrvyā ǀ kṛtāni ǁ

   1.117.4 Aṣṭaka 1.8.13.4Anuvāka 1.17.29Interpretations

5. Ṛk 5

   सु॒षु॒प्वांसं॒ न निर्ऋ॑तेरु॒पस्थे॒ सूर्यं॒ न द॑स्रा॒ तम॑सि क्षि॒यंतं॑ ।
   शु॒भे रु॒क्मं न द॑र्श॒तं निखा॑त॒मुदू॑पथुरश्विना॒ वंद॑नाय ॥

   सुषुप्वांसं न निरृतेर् उपस्थे सूर्यं न दस्रा तमसि क्षियन्तम् |
   शुभे रुक्मं न दर्शतं निखातम् उद् ऊपथुर् अश्विना वन्दनाय ||

   suṣupvā́ṃsam ná nírṛterupásthe sū́ryam ná dasrā támasi kṣiyántam ǀ
   śubhé rukmám ná darśatám níkhātamúdūpathuraśvinā vándanāya ǁ

   suṣupvāṃsaṃ na nirṛter upasthe sūryaṃ na dasrā tamasi kṣiyantam |
   śubhe rukmaṃ na darśataṃ nikhātam ud ūpathur aśvinā vandanāya ||

   सु॒सु॒प्वांस॑म् । न । निःऽऋ॑तेः । उ॒पऽस्थे॑ । सूर्य॑म् । न । द॒स्रा॒ । तम॑सि । क्षि॒यन्त॑म् ।
   शु॒भे । रु॒क्मम् । न । द॒र्श॒तम् । निऽखा॑तम् । उत् । ऊ॒प॒थुः॒ । अ॒श्वि॒ना॒ । वन्द॑नाय ॥

   सुसुप्वांसम् । न । निःऽऋतेः । उपऽस्थे । सूर्यम् । न । दस्रा । तमसि । क्षियन्तम् ।
   शुभे । रुक्मम् । न । दर्शतम् । निऽखातम् । उत् । ऊपथुः । अश्विना । वन्दनाय ॥

   susupvā́ṃsam ǀ ná ǀ níḥ-ṛteḥ ǀ upá-sthe ǀ sū́ryam ǀ ná ǀ dasrā ǀ támasi ǀ kṣiyántam ǀ
   śubhé ǀ rukmám ǀ ná ǀ darśatám ǀ ní-khātam ǀ út ǀ ūpathuḥ ǀ aśvinā ǀ vándanāya ǁ

   susupvāṃsam ǀ na ǀ niḥ-ṛteḥ ǀ upa-sthe ǀ sūryam ǀ na ǀ dasrā ǀ tamasi ǀ kṣiyantam ǀ
   śubhe ǀ rukmam ǀ na ǀ darśatam ǀ ni-khātam ǀ ut ǀ ūpathuḥ ǀ aśvinā ǀ vandanāya ǁ

   1.117.5 Aṣṭaka 1.8.13.5Anuvāka 1.17.30Interpretations

6. Ṛk 6

   तद्वां॑ नरा॒ शंस्यं॑ पज्रि॒येण॑ क॒क्षीव॑ता नासत्या॒ परि॑ज्मन् ।
   श॒फादश्व॑स्य वा॒जिनो॒ जना॑य श॒तं कुं॒भाँ अ॑सिंचतं॒ मधू॑नां ॥

   तद् वां नरा शंस्यम् पज्रियेण कक्षीवता नासत्या परिज्मन् |
   शफाद् अश्वस्य वाजिनो जनाय शतं कुम्भां असिञ्चतम् मधूनाम् ||

   tádvām narā śáṃsyam pajriyéṇa kakṣī́vatā nāsatyā párijman ǀ
   śaphā́dáśvasya vājíno jánāya śatám kumbhā́m̐ asiñcatam mádhūnām ǁ

   tad vāṃ narā śaṃsyam pajriyeṇa kakṣīvatā nāsatyā parijman |
   śaphād aśvasya vājino janāya śataṃ kumbhāṃ asiñcatam madhūnām ||

   तत् । वा॒म् । न॒रा॒ । शंस्य॑म् । प॒ज्रि॒येण॑ । क॒क्षीव॑ता । ना॒स॒त्या॒ । परि॑ऽज्मन् ।
   श॒फात् । अश्व॑स्य । वा॒जिनः॑ । जना॑य । श॒तम् । कु॒म्भान् । अ॒सि॒ञ्च॒त॒म् । मधू॑नाम् ॥

   तत् । वाम् । नरा । शंस्यम् । पज्रियेण । कक्षीवता । नासत्या । परिऽज्मन् ।
   शफात् । अश्वस्य । वाजिनः । जनाय । शतम् । कुम्भान् । असिञ्चतम् । मधूनाम् ॥

   tát ǀ vām ǀ narā ǀ śáṃsyam ǀ pajriyéṇa ǀ kakṣī́vatā ǀ nāsatyā ǀ pári-jman ǀ
   śaphā́t ǀ áśvasya ǀ vājínaḥ ǀ jánāya ǀ śatám ǀ kumbhā́n ǀ asiñcatam ǀ mádhūnām ǁ

   tat ǀ vām ǀ narā ǀ śaṃsyam ǀ pajriyeṇa ǀ kakṣīvatā ǀ nāsatyā ǀ pari-jman ǀ
   śaphāt ǀ aśvasya ǀ vājinaḥ ǀ janāya ǀ śatam ǀ kumbhān ǀ asiñcatam ǀ madhūnām ǁ

   1.117.6 Aṣṭaka 1.8.14.1Anuvāka 1.17.31Interpretations

7. Ṛk 7

   यु॒वं न॑रा स्तुव॒ते कृ॑ष्णि॒याय॑ विष्णा॒प्वं॑ ददथु॒र्विश्व॑काय ।
   घोषा॑यै चित्पितृ॒षदे॑ दुरो॒णे पतिं॒ जूर्यं॑त्या अश्विनावदत्तं ॥

   युवं नरा स्तुवते कृष्णियाय विष्णाप्वं ददथुर् विश्वकाय |
   घोषायै चित् पितृषदे दुरोणे पतिं जूर्यन्त्या अश्विनाव् अदत्तम् ||

   yuvám narā stuvaté kṛṣṇiyā́ya viṣṇāpvám dadathurvíśvakāya ǀ
   ghóṣāyai citpitṛṣáde duroṇé pátim jū́ryantyā aśvināvadattam ǁ

   yuvaṃ narā stuvate kṛṣṇiyāya viṣṇāpvaṃ dadathur viśvakāya |
   ghoṣāyai cit pitṛṣade duroṇe patiṃ jūryantyā aśvināv adattam ||

   यु॒वम् । न॒रा॒ । स्तु॒व॒ते । कृ॒ष्णि॒याय॑ । वि॒ष्णा॒प्व॑म् । द॒द॒थुः॒ । विश्व॑काय ।
   घोषा॑यै । चि॒त् । पि॒तृ॒ऽसदे॑ । दु॒रो॒णे । पति॑म् । जूर्य॑न्त्यै । अ॒श्वि॒नौ॒ । अ॒द॒त्त॒म् ॥

   युवम् । नरा । स्तुवते । कृष्णियाय । विष्णाप्वम् । ददथुः । विश्वकाय ।
   घोषायै । चित् । पितृऽसदे । दुरोणे । पतिम् । जूर्यन्त्यै । अश्विनौ । अदत्तम् ॥

   yuvám ǀ narā ǀ stuvaté ǀ kṛṣṇiyā́ya ǀ viṣṇāpvám ǀ dadathuḥ ǀ víśvakāya ǀ
   ghóṣāyai ǀ cit ǀ pitṛ-sáde ǀ duroṇé ǀ pátim ǀ jū́ryantyai ǀ aśvinau ǀ adattam ǁ

   yuvam ǀ narā ǀ stuvate ǀ kṛṣṇiyāya ǀ viṣṇāpvam ǀ dadathuḥ ǀ viśvakāya ǀ
   ghoṣāyai ǀ cit ǀ pitṛ-sade ǀ duroṇe ǀ patim ǀ jūryantyai ǀ aśvinau ǀ adattam ǁ

   1.117.7 Aṣṭaka 1.8.14.2Anuvāka 1.17.32Interpretations

8. Ṛk 8

   यु॒वं श्यावा॑य॒ रुश॑तीमदत्तं म॒हः क्षो॒णस्या॑श्विना॒ कण्वा॑य ।
   प्र॒वाच्यं॒ तद्वृ॑षणा कृ॒तं वां॒ यन्ना॑र्ष॒दाय॒ श्रवो॑ अ॒ध्यध॑त्तं ॥

   युवं श्यावाय रुशतीम् अदत्तम् महः क्षोणस्याश्विना कण्वाय |
   प्रवाच्यं तद् वृषणा कृतं वां यन् नार्षदाय श्रवो अध्यधत्तम् ||

   yuvám śyā́vāya rúśatīmadattam maháḥ kṣoṇásyāśvinā káṇvāya ǀ
   pravā́cyam tádvṛṣaṇā kṛtám vām yánnārṣadā́ya śrávo adhyádhattam ǁ

   yuvaṃ śyāvāya ruśatīm adattam mahaḥ kṣoṇasyāśvinā kaṇvāya |
   pravācyaṃ tad vṛṣaṇā kṛtaṃ vāṃ yan nārṣadāya śravo adhyadhattam ||

   यु॒वम् । श्यावा॑य । रुश॑तीम् । अ॒द॒त्त॒म् । म॒हः । क्षो॒णस्य॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । कण्वा॑य ।
   प्र॒ऽवाच्य॑म् । तत् । वृ॒ष॒णा॒ । कृ॒तम् । वा॒म् । यत् । ना॒र्स॒दाय॑ । श्रवः॑ । अ॒धि॒ऽअध॑त्तम् ॥

   युवम् । श्यावाय । रुशतीम् । अदत्तम् । महः । क्षोणस्य । अश्विना । कण्वाय ।
   प्रऽवाच्यम् । तत् । वृषणा । कृतम् । वाम् । यत् । नार्सदाय । श्रवः । अधिऽअधत्तम् ॥

   yuvám ǀ śyā́vāya ǀ rúśatīm ǀ adattam ǀ maháḥ ǀ kṣoṇásya ǀ aśvinā ǀ káṇvāya ǀ
   pra-vā́cyam ǀ tát ǀ vṛṣaṇā ǀ kṛtám ǀ vām ǀ yát ǀ nārsadā́ya ǀ śrávaḥ ǀ adhi-ádhattam ǁ

   yuvam ǀ śyāvāya ǀ ruśatīm ǀ adattam ǀ mahaḥ ǀ kṣoṇasya ǀ aśvinā ǀ kaṇvāya ǀ
   pra-vācyam ǀ tat ǀ vṛṣaṇā ǀ kṛtam ǀ vām ǀ yat ǀ nārsadāya ǀ śravaḥ ǀ adhi-adhattam ǁ

   1.117.8 Aṣṭaka 1.8.14.3Anuvāka 1.17.33Interpretations

9. Ṛk 9

   पु॒रू वर्पां॑स्यश्विना॒ दधा॑ना॒ नि पे॒दव॑ ऊहथुरा॒शुमश्वं॑ ।
   स॒ह॒स्र॒सां वा॒जिन॒मप्र॑तीतमहि॒हनं॑ श्रव॒स्यं१॒॑ तरु॑त्रं ॥

   पुरू वर्पांस्य् अश्विना दधाना नि पेदव ऊहथुर् आशुम् अश्वम् |
   सहस्रसां वाजिनम् अप्रतीतम् अहिहनं श्रवस्यं तरुत्रम् ||

   purū́ várpāṃsyaśvinā dádhānā ní pedáva ūhathurāśúmáśvam ǀ
   sahasrasā́m vājínamápratītamahihánam śravasyám tárutram ǁ

   purū varpāṃsy aśvinā dadhānā ni pedava ūhathur āśum aśvam |
   sahasrasāṃ vājinam apratītam ahihanaṃ śravasyaṃ tarutram ||

   पु॒रु । वर्पां॑सि । अ॒श्वि॒ना॒ । दधा॑ना । नि । पे॒दवे॑ । ऊ॒ह॒थुः॒ । आ॒शुम् । अश्व॑म् ।
   स॒ह॒स्र॒ऽसाम् । वा॒जिन॑म् । अप्र॑तिऽइतम् । अ॒हि॒ऽहन॑म् । श्र॒व॒स्य॑म् । तरु॑त्रम् ॥

   पुरु । वर्पांसि । अश्विना । दधाना । नि । पेदवे । ऊहथुः । आशुम् । अश्वम् ।
   सहस्रऽसाम् । वाजिनम् । अप्रतिऽइतम् । अहिऽहनम् । श्रवस्यम् । तरुत्रम् ॥

   purú ǀ várpāṃsi ǀ aśvinā ǀ dádhānā ǀ ní ǀ pedáve ǀ ūhathuḥ ǀ āśúm ǀ áśvam ǀ
   sahasra-sā́m ǀ vājínam ǀ áprati-itam ǀ ahi-hánam ǀ śravasyám ǀ tárutram ǁ

   puru ǀ varpāṃsi ǀ aśvinā ǀ dadhānā ǀ ni ǀ pedave ǀ ūhathuḥ ǀ āśum ǀ aśvam ǀ
   sahasra-sām ǀ vājinam ǀ aprati-itam ǀ ahi-hanam ǀ śravasyam ǀ tarutram ǁ

   1.117.9 Aṣṭaka 1.8.14.4Anuvāka 1.17.34Interpretations

10. Ṛk 10

    ए॒तानि॑ वां श्रव॒स्या॑ सुदानू॒ ब्रह्मां॑गू॒षं सद॑नं॒ रोद॑स्योः ।
    यद्वां॑ प॒ज्रासो॑ अश्विना॒ हवं॑ते या॒तमि॒षा च॑ वि॒दुषे॑ च॒ वाजं॑ ॥

    एतानि वां श्रवस्या सुदानू ब्रह्माङ्गूषं सदनं रोदस्योः |
    यद् वाम् पज्रासो अश्विना हवन्ते यातम् इषा च विदुषे च वाजम् ||

    etā́ni vām śravasyā́ sudānū bráhmāṅgūṣám sádanam ródasyoḥ ǀ
    yádvām pajrā́so aśvinā hávante yātámiṣā́ ca vidúṣe ca vā́jam ǁ

    etāni vāṃ śravasyā sudānū brahmāṅgūṣaṃ sadanaṃ rodasyoḥ |
    yad vām pajrāso aśvinā havante yātam iṣā ca viduṣe ca vājam ||

    ए॒तानि॑ । वा॒म् । श्र॒व॒स्या॑ । सु॒दा॒नू॒ इति॑ सुऽदानू । ब्रह्म॑ । आ॒ङ्गू॒षम् । सद॑नम् । रोद॑स्योः ।
    यत् । वा॒म् । प॒ज्रासः॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । हव॑न्ते । या॒तम् । इ॒षा । च॒ । वि॒दुषे॑ । च॒ । वाज॑म् ॥

    एतानि । वाम् । श्रवस्या । सुदानू इति सुऽदानू । ब्रह्म । आङ्गूषम् । सदनम् । रोदस्योः ।
    यत् । वाम् । पज्रासः । अश्विना । हवन्ते । यातम् । इषा । च । विदुषे । च । वाजम् ॥

    etā́ni ǀ vām ǀ śravasyā́ ǀ sudānū íti su-dānū ǀ bráhma ǀ āṅgūṣám ǀ sádanam ǀ ródasyoḥ ǀ
    yát ǀ vām ǀ pajrā́saḥ ǀ aśvinā ǀ hávante ǀ yātám ǀ iṣā́ ǀ ca ǀ vidúṣe ǀ ca ǀ vā́jam ǁ

    etāni ǀ vām ǀ śravasyā ǀ sudānū iti su-dānū ǀ brahma ǀ āṅgūṣam ǀ sadanam ǀ rodasyoḥ ǀ
    yat ǀ vām ǀ pajrāsaḥ ǀ aśvinā ǀ havante ǀ yātam ǀ iṣā ǀ ca ǀ viduṣe ǀ ca ǀ vājam ǁ

    1.117.10 Aṣṭaka 1.8.14.5Anuvāka 1.17.35Interpretations

11. Ṛk 11

    सू॒नोर्माने॑नाश्विना गृणा॒ना वाजं॒ विप्रा॑य भुरणा॒ रदं॑ता ।
    अ॒गस्त्ये॒ ब्रह्म॑णा वावृधा॒ना सं वि॒श्पलां॑ नासत्यारिणीतं ॥

    सूनोर् मानेनाश्विना गृणाना वाजं विप्राय भुरणा रदन्ता |
    अगस्त्ये ब्रह्मणा वावृधाना सं विश्पलां नासत्यारिणीतम् ||

    sūnórmā́nenāśvinā gṛṇānā́ vā́jam víprāya bhuraṇā rádantā ǀ
    agástye bráhmaṇā vāvṛdhānā́ sám viśpálām nāsatyāriṇītam ǁ

    sūnor mānenāśvinā gṛṇānā vājaṃ viprāya bhuraṇā radantā |
    agastye brahmaṇā vāvṛdhānā saṃ viśpalāṃ nāsatyāriṇītam ||

    सू॒नोः । माने॑न । अ॒श्वि॒ना॒ । गृ॒णा॒ना । वाज॑म् । विप्रा॑य । भु॒र॒णा॒ । रद॑न्ता ।
    अ॒गस्त्ये॑ । ब्रह्म॑णा । व॒वृ॒धा॒ना । सम् । वि॒श्पला॑म् । ना॒स॒त्या॒ । अ॒रि॒णी॒त॒म् ॥

    सूनोः । मानेन । अश्विना । गृणाना । वाजम् । विप्राय । भुरणा । रदन्ता ।
    अगस्त्ये । ब्रह्मणा । ववृधाना । सम् । विश्पलाम् । नासत्या । अरिणीतम् ॥

    sūnóḥ ǀ mā́nena ǀ aśvinā ǀ gṛṇānā́ ǀ vā́jam ǀ víprāya ǀ bhuraṇā ǀ rádantā ǀ
    agástye ǀ bráhmaṇā ǀ vavṛdhānā́ ǀ sám ǀ viśpálām ǀ nāsatyā ǀ ariṇītam ǁ

    sūnoḥ ǀ mānena ǀ aśvinā ǀ gṛṇānā ǀ vājam ǀ viprāya ǀ bhuraṇā ǀ radantā ǀ
    agastye ǀ brahmaṇā ǀ vavṛdhānā ǀ sam ǀ viśpalām ǀ nāsatyā ǀ ariṇītam ǁ

    1.117.11 Aṣṭaka 1.8.15.1Anuvāka 1.17.36Interpretations

12. Ṛk 12

    कुह॒ यांता॑ सुष्टु॒तिं का॒व्यस्य॒ दिवो॑ नपाता वृषणा शयु॒त्रा ।
    हिर॑ण्यस्येव क॒लशं॒ निखा॑त॒मुदू॑पथुर्दश॒मे अ॑श्वि॒नाह॑न् ॥

    कुह यान्ता सुष्टुतिं काव्यस्य दिवो नपाता वृषणा शयुत्रा |
    हिरण्यस्येव कलशं निखातम् उद् ऊपथुर् दशमे अश्विनाहन् ||

    kúha yā́ntā suṣṭutím kāvyásya dívo napātā vṛṣaṇā śayutrā́ ǀ
    híraṇyasyeva kaláśam níkhātamúdūpathurdaśamé aśvinā́han ǁ

    kuha yāntā suṣṭutiṃ kāvyasya divo napātā vṛṣaṇā śayutrā |
    hiraṇyasyeva kalaśaṃ nikhātam ud ūpathur daśame aśvināhan ||

    कुह॑ । यान्ता॑ । सु॒ऽस्तु॒तिम् । का॒व्यस्य॑ । दिवः॑ । न॒पा॒ता॒ । वृ॒ष॒णा॒ । श॒यु॒ऽत्रा ।
    हिर॑ण्यस्यऽइव । क॒लश॑म् । निऽखा॑तम् । उत् । ऊ॒प॒थुः॒ । द॒श॒मे । अ॒श्वि॒ना॒ । अह॑न् ॥

    कुह । यान्ता । सुऽस्तुतिम् । काव्यस्य । दिवः । नपाता । वृषणा । शयुऽत्रा ।
    हिरण्यस्यऽइव । कलशम् । निऽखातम् । उत् । ऊपथुः । दशमे । अश्विना । अहन् ॥

    kúha ǀ yā́ntā ǀ su-stutím ǀ kāvyásya ǀ dívaḥ ǀ napātā ǀ vṛṣaṇā ǀ śayu-trā́ ǀ
    híraṇyasya-iva ǀ kaláśam ǀ ní-khātam ǀ út ǀ ūpathuḥ ǀ daśamé ǀ aśvinā ǀ áhan ǁ

    kuha ǀ yāntā ǀ su-stutim ǀ kāvyasya ǀ divaḥ ǀ napātā ǀ vṛṣaṇā ǀ śayu-trā ǀ
    hiraṇyasya-iva ǀ kalaśam ǀ ni-khātam ǀ ut ǀ ūpathuḥ ǀ daśame ǀ aśvinā ǀ ahan ǁ

    1.117.12 Aṣṭaka 1.8.15.2Anuvāka 1.17.37Interpretations

13. Ṛk 13

    यु॒वं च्यवा॑नमश्विना॒ जरं॑तं॒ पुन॒र्युवा॑नं चक्रथुः॒ शची॑भिः ।
    यु॒वो रथं॑ दुहि॒ता सूर्य॑स्य स॒ह श्रि॒या ना॑सत्यावृणीत ॥

    युवं च्यवानम् अश्विना जरन्तम् पुनर् युवानं चक्रथुः शचीभिः |
    युवो रथं दुहिता सूर्यस्य सह श्रिया नासत्यावृणीत ||

    yuvám cyávānamaśvinā járantam púnaryúvānam cakrathuḥ śácībhiḥ ǀ
    yuvó rátham duhitā́ sū́ryasya sahá śriyā́ nāsatyāvṛṇīta ǁ

    yuvaṃ cyavānam aśvinā jarantam punar yuvānaṃ cakrathuḥ śacībhiḥ |
    yuvo rathaṃ duhitā sūryasya saha śriyā nāsatyāvṛṇīta ||

    यु॒वम् । च्यवा॑नम् । अ॒श्वि॒ना॒ । जर॑न्तम् । पुनः॑ । युवा॑नम् । च॒क्र॒थुः॒ । शची॑भिः ।
    यु॒वोः । रथ॑म् । दु॒हि॒ता । सूर्य॑स्य । स॒ह । श्रि॒या । ना॒स॒त्या॒ । अ॒वृ॒णी॒त॒ ॥

    युवम् । च्यवानम् । अश्विना । जरन्तम् । पुनः । युवानम् । चक्रथुः । शचीभिः ।
    युवोः । रथम् । दुहिता । सूर्यस्य । सह । श्रिया । नासत्या । अवृणीत ॥

    yuvám ǀ cyávānam ǀ aśvinā ǀ járantam ǀ púnaḥ ǀ yúvānam ǀ cakrathuḥ ǀ śácībhiḥ ǀ
    yuvóḥ ǀ rátham ǀ duhitā́ ǀ sū́ryasya ǀ sahá ǀ śriyā́ ǀ nāsatyā ǀ avṛṇīta ǁ

    yuvam ǀ cyavānam ǀ aśvinā ǀ jarantam ǀ punaḥ ǀ yuvānam ǀ cakrathuḥ ǀ śacībhiḥ ǀ
    yuvoḥ ǀ ratham ǀ duhitā ǀ sūryasya ǀ saha ǀ śriyā ǀ nāsatyā ǀ avṛṇīta ǁ

    1.117.13 Aṣṭaka 1.8.15.3Anuvāka 1.17.38Interpretations

14. Ṛk 14

    यु॒वं तुग्रा॑य पू॒र्व्येभि॒रेवैः॑ पुनर्म॒न्याव॑भवतं युवाना ।
    यु॒वं भु॒ज्युमर्ण॑सो॒ निः स॑मु॒द्राद्विभि॑रूहथुर्ऋ॒ज्रेभि॒रश्वैः॑ ॥

    युवं तुग्राय पूर्व्येभिर् एवैः पुनर्मन्याव् अभवतं युवाना |
    युवम् भुज्युम् अर्णसो निः समुद्राद् विभिर् ऊहथुर् ऋज्रेभिर् अश्वैः ||

    yuvám túgrāya pūrvyébhirévaiḥ punarmanyā́vabhavatam yuvānā ǀ
    yuvám bhujyúmárṇaso níḥ samudrā́dvíbhirūhathurṛjrébhiráśvaiḥ ǁ

    yuvaṃ tugrāya pūrvyebhir evaiḥ punarmanyāv abhavataṃ yuvānā |
    yuvam bhujyum arṇaso niḥ samudrād vibhir ūhathur ṛjrebhir aśvaiḥ ||

    यु॒वम् । तुग्रा॑य । पू॒र्व्येभिः॑ । एवैः॑ । पु॒नः॒ऽम॒न्यौ । अ॒भ॒व॒त॒म् । यु॒वा॒ना॒ ।
    यु॒वम् । भु॒ज्युम् । अर्ण॑सः । निः । स॒मु॒द्रात् । विऽभिः॑ । ऊ॒ह॒थुः॒ । ऋ॒ज्रेभिः॑ । अश्वैः॑ ॥

    युवम् । तुग्राय । पूर्व्येभिः । एवैः । पुनःऽमन्यौ । अभवतम् । युवाना ।
    युवम् । भुज्युम् । अर्णसः । निः । समुद्रात् । विऽभिः । ऊहथुः । ऋज्रेभिः । अश्वैः ॥

    yuvám ǀ túgrāya ǀ pūrvyébhiḥ ǀ évaiḥ ǀ punaḥ-manyáu ǀ abhavatam ǀ yuvānā ǀ
    yuvám ǀ bhujyúm ǀ árṇasaḥ ǀ níḥ ǀ samudrā́t ǀ ví-bhiḥ ǀ ūhathuḥ ǀ ṛjrébhiḥ ǀ áśvaiḥ ǁ

    yuvam ǀ tugrāya ǀ pūrvyebhiḥ ǀ evaiḥ ǀ punaḥ-manyau ǀ abhavatam ǀ yuvānā ǀ
    yuvam ǀ bhujyum ǀ arṇasaḥ ǀ niḥ ǀ samudrāt ǀ vi-bhiḥ ǀ ūhathuḥ ǀ ṛjrebhiḥ ǀ aśvaiḥ ǁ

    1.117.14 Aṣṭaka 1.8.15.4Anuvāka 1.17.39Interpretations

15. Ṛk 15

    अजो॑हवीदश्विना तौ॒ग्र्यो वां॒ प्रोळ्हः॑ समु॒द्रम॑व्य॒थिर्ज॑ग॒न्वान् ।
    निष्टमू॑हथुः सु॒युजा॒ रथे॑न॒ मनो॑जवसा वृषणा स्व॒स्ति ॥

    अजोहवीद् अश्विना तौग्र्यो वाम् प्रोऌहः समुद्रम् अव्यथिर् जगन्वान् |
    निष् टम् ऊहथुः सुयुजा रथेन मनोजवसा वृषणा स्वस्ति ||

    ájohavīdaśvinā taugryó vām próḷhaḥ samudrámavyathírjaganvā́n ǀ
    níṣṭámūhathuḥ suyújā ráthena mánojavasā vṛṣaṇā svastí ǁ

    ajohavīd aśvinā taugryo vām proḷhaḥ samudram avyathir jaganvān |
    niṣ ṭam ūhathuḥ suyujā rathena manojavasā vṛṣaṇā svasti ||

    अजो॑हवीत् । अ॒श्वि॒ना॒ । तौ॒ग्र्यः । वा॒म् । प्रऽऊ॑ळ्हः । स॒मु॒द्रम् । अ॒व्य॒थिः । ज॒ग॒न्वान् ।
    निः । तम् । ऊ॒ह॒थुः॒ । सु॒ऽयुजा॑ । रथे॑न । मनः॑ऽजवसा । वृ॒ष॒णा॒ । स्व॒स्ति ॥

    अजोहवीत् । अश्विना । तौग्र्यः । वाम् । प्रऽऊळ्हः । समुद्रम् । अव्यथिः । जगन्वान् ।
    निः । तम् । ऊहथुः । सुऽयुजा । रथेन । मनःऽजवसा । वृषणा । स्वस्ति ॥

    ájohavīt ǀ aśvinā ǀ taugryáḥ ǀ vām ǀ prá-ūḷhaḥ ǀ samudrám ǀ avyathíḥ ǀ jaganvā́n ǀ
    níḥ ǀ tám ǀ ūhathuḥ ǀ su-yújā ǀ ráthena ǀ mánaḥ-javasā ǀ vṛṣaṇā ǀ svastí ǁ

    ajohavīt ǀ aśvinā ǀ taugryaḥ ǀ vām ǀ pra-ūḷhaḥ ǀ samudram ǀ avyathiḥ ǀ jaganvān ǀ
    niḥ ǀ tam ǀ ūhathuḥ ǀ su-yujā ǀ rathena ǀ manaḥ-javasā ǀ vṛṣaṇā ǀ svasti ǁ

    1.117.15 Aṣṭaka 1.8.15.5Anuvāka 1.17.40Interpretations

16. Ṛk 16

    अजो॑हवीदश्विना॒ वर्ति॑का वामा॒स्नो यत्सी॒ममुं॑चतं॒ वृक॑स्य ।
    वि ज॒युषा॑ ययथुः॒ सान्वद्रे॑र्जा॒तं वि॒ष्वाचो॑ अहतं वि॒षेण॑ ॥

    अजोहवीद् अश्विना वर्तिका वाम् आस्नो यत् सीम् अमुञ्चतं वृकस्य |
    वि जयुषा ययथुः सान्व् अद्रेर् जातं विष्वाचो अहतं विषेण ||

    ájohavīdaśvinā vártikā vāmāsnó yátsīmámuñcatam vṛ́kasya ǀ
    ví jayúṣā yayathuḥ sā́nvádrerjātám viṣvā́co ahatam viṣéṇa ǁ

    ajohavīd aśvinā vartikā vām āsno yat sīm amuñcataṃ vṛkasya |
    vi jayuṣā yayathuḥ sānv adrer jātaṃ viṣvāco ahataṃ viṣeṇa ||

    अजो॑हवीत् । अ॒श्वि॒ना॒ । वर्ति॑का । वा॒म् । आ॒स्नः । यत् । सी॒म् । अमु॑ञ्चतम् । वृक॑स्य ।
    वि । ज॒युषा॑ । य॒य॒थुः॒ । सानु॑ । अद्रेः॑ । जा॒तम् । वि॒ष्वाचः॑ । अ॒ह॒त॒म् । वि॒षेण॑ ॥

    अजोहवीत् । अश्विना । वर्तिका । वाम् । आस्नः । यत् । सीम् । अमुञ्चतम् । वृकस्य ।
    वि । जयुषा । ययथुः । सानु । अद्रेः । जातम् । विष्वाचः । अहतम् । विषेण ॥

    ájohavīt ǀ aśvinā ǀ vártikā ǀ vām ǀ āsnáḥ ǀ yát ǀ sīm ǀ ámuñcatam ǀ vṛ́kasya ǀ
    ví ǀ jayúṣā ǀ yayathuḥ ǀ sā́nu ǀ ádreḥ ǀ jātám ǀ viṣvā́caḥ ǀ ahatam ǀ viṣéṇa ǁ

    ajohavīt ǀ aśvinā ǀ vartikā ǀ vām ǀ āsnaḥ ǀ yat ǀ sīm ǀ amuñcatam ǀ vṛkasya ǀ
    vi ǀ jayuṣā ǀ yayathuḥ ǀ sānu ǀ adreḥ ǀ jātam ǀ viṣvācaḥ ǀ ahatam ǀ viṣeṇa ǁ

    1.117.16 Aṣṭaka 1.8.16.1Anuvāka 1.17.41Interpretations

17. Ṛk 17

    श॒तं मे॒षान्वृ॒क्ये॑ मामहा॒नं तमः॒ प्रणी॑त॒मशि॑वेन पि॒त्रा ।
    आक्षी ऋ॒ज्राश्वे॑ अश्विनावधत्तं॒ ज्योति॑रं॒धाय॑ चक्रथुर्वि॒चक्षे॑ ॥

    शतम् मेषान् वृक्ये मामहानं तमः प्रणीतम् अशिवेन पित्रा |
    आक्षी ऋज्राश्वे अश्विनाव् अधत्तं ज्योतिर् अन्धाय चक्रथुर् विचक्षे ||

    śatám meṣā́nvṛkyé māmahānám támaḥ práṇītamáśivena pitrā́ ǀ
    ā́kṣī́ ṛjrā́śve aśvināvadhattam jyótirandhā́ya cakrathurvicákṣe ǁ

    śatam meṣān vṛkye māmahānaṃ tamaḥ praṇītam aśivena pitrā |
    ākṣī ṛjrāśve aśvināv adhattaṃ jyotir andhāya cakrathur vicakṣe ||

    श॒तम् । मे॒षान् । वृ॒क्ये॑ । म॒म॒हा॒नम् । तमः॑ । प्रऽनी॑तम् । अशि॑वेन । पि॒त्रा ।
    आ । अ॒क्षी इति॑ । ऋ॒ज्रऽअ॑श्वे । अ॒श्वि॒नौ॒ । अ॒ध॒त्त॒म् । ज्योतिः॑ । अ॒न्धाय॑ । च॒क्र॒थुः॒ । वि॒ऽचक्षे॑ ॥

    शतम् । मेषान् । वृक्ये । ममहानम् । तमः । प्रऽनीतम् । अशिवेन । पित्रा ।
    आ । अक्षी इति । ऋज्रऽअश्वे । अश्विनौ । अधत्तम् । ज्योतिः । अन्धाय । चक्रथुः । विऽचक्षे ॥

    śatám ǀ meṣā́n ǀ vṛkyé ǀ mamahānám ǀ támaḥ ǀ prá-nītam ǀ áśivena ǀ pitrā́ ǀ
    ā́ ǀ akṣī́ íti ǀ ṛjrá-aśve ǀ aśvinau ǀ adhattam ǀ jyótiḥ ǀ andhā́ya ǀ cakrathuḥ ǀ vi-cákṣe ǁ

    śatam ǀ meṣān ǀ vṛkye ǀ mamahānam ǀ tamaḥ ǀ pra-nītam ǀ aśivena ǀ pitrā ǀ
    ā ǀ akṣī iti ǀ ṛjra-aśve ǀ aśvinau ǀ adhattam ǀ jyotiḥ ǀ andhāya ǀ cakrathuḥ ǀ vi-cakṣe ǁ

    1.117.17 Aṣṭaka 1.8.16.2Anuvāka 1.17.42Interpretations

18. Ṛk 18

    शु॒नमं॒धाय॒ भर॑मह्वय॒त्सा वृ॒कीर॑श्विना वृषणा॒ नरेति॑ ।
    जा॒रः क॒नीन॑ इव चक्षदा॒न ऋ॒ज्राश्वः॑ श॒तमेकं॑ च मे॒षान् ॥

    शुनम् अन्धाय भरम् अह्वयत् सा वृकीर् अश्विना वृषणा नरेति |
    जारः कनीन इव चक्षदान ऋज्राश्वः शतम् एकं च मेषान् ||

    śunámandhā́ya bháramahvayatsā́ vṛkī́raśvinā vṛṣaṇā náréti ǀ
    jāráḥ kanī́na iva cakṣadāná ṛjrā́śvaḥ śatámékam ca meṣā́n ǁ

    śunam andhāya bharam ahvayat sā vṛkīr aśvinā vṛṣaṇā nareti |
    jāraḥ kanīna iva cakṣadāna ṛjrāśvaḥ śatam ekaṃ ca meṣān ||

    शु॒नम् । अ॒न्धाय॑ । भर॑म् । अ॒ह्व॒य॒त् । सा । वृ॒कीः । अ॒श्वि॒ना॒ । वृ॒ष॒णा॒ । नरा॑ । इति॑ ।
    जा॒रः । क॒नीनः॑ऽइव । च॒क्ष॒दा॒नः । ऋ॒ज्रऽअ॑श्वः । श॒तम् । एक॑म् । च॒ । मे॒षान् ॥

    शुनम् । अन्धाय । भरम् । अह्वयत् । सा । वृकीः । अश्विना । वृषणा । नरा । इति ।
    जारः । कनीनःऽइव । चक्षदानः । ऋज्रऽअश्वः । शतम् । एकम् । च । मेषान् ॥

    śunám ǀ andhā́ya ǀ bháram ǀ ahvayat ǀ sā́ ǀ vṛkī́ḥ ǀ aśvinā ǀ vṛṣaṇā ǀ nárā ǀ íti ǀ
    jāráḥ ǀ kanī́naḥ-iva ǀ cakṣadānáḥ ǀ ṛjrá-aśvaḥ ǀ śatám ǀ ékam ǀ ca ǀ meṣā́n ǁ

    śunam ǀ andhāya ǀ bharam ǀ ahvayat ǀ sā ǀ vṛkīḥ ǀ aśvinā ǀ vṛṣaṇā ǀ narā ǀ iti ǀ
    jāraḥ ǀ kanīnaḥ-iva ǀ cakṣadānaḥ ǀ ṛjra-aśvaḥ ǀ śatam ǀ ekam ǀ ca ǀ meṣān ǁ

    1.117.18 Aṣṭaka 1.8.16.3Anuvāka 1.17.43Interpretations

19. Ṛk 19

    म॒ही वा॑मू॒तिर॑श्विना मयो॒भूरु॒त स्रा॒मं धि॑ष्ण्या॒ सं रि॑णीथः ।
    अथा॑ यु॒वामिद॑ह्वय॒त्पुरं॑धि॒राग॑च्छतं सीं वृषणा॒ववो॑भिः ॥

    मही वाम् ऊतिर् अश्विना मयोभूर् उत स्रामं धिष्ण्या सं रिणीथः |
    अथा युवाम् इद् अह्वयत् पुरन्धिर् आगच्छतं सीं वृषणाव् अवोभिः ||

    mahī́ vāmūtíraśvinā mayobhū́rutá srāmám dhiṣṇyā sám riṇīthaḥ ǀ
    áthā yuvā́mídahvayatpúraṃdhirā́gacchatam sīm vṛṣaṇāvávobhiḥ ǁ

    mahī vām ūtir aśvinā mayobhūr uta srāmaṃ dhiṣṇyā saṃ riṇīthaḥ |
    athā yuvām id ahvayat purandhir āgacchataṃ sīṃ vṛṣaṇāv avobhiḥ ||

    म॒ही । वा॒म् । ऊ॒तिः । अ॒श्वि॒ना॒ । म॒यः॒ऽभूः । उ॒त । स्रा॒मम् । धि॒ष्ण्या॒ । सम् । रि॒णी॒थः॒ ।
    अथ॑ । यु॒वाम् । इत् । अ॒ह्व॒य॒त् । पुर॑म्ऽधिः । आ । अ॒ग॒च्छ॒त॒म् । सी॒म् । वृ॒ष॒णौ॒ । अवः॑ऽभिः ॥

    मही । वाम् । ऊतिः । अश्विना । मयःऽभूः । उत । स्रामम् । धिष्ण्या । सम् । रिणीथः ।
    अथ । युवाम् । इत् । अह्वयत् । पुरम्ऽधिः । आ । अगच्छतम् । सीम् । वृषणौ । अवःऽभिः ॥

    mahī́ ǀ vām ǀ ūtíḥ ǀ aśvinā ǀ mayaḥ-bhū́ḥ ǀ utá ǀ srāmám ǀ dhiṣṇyā ǀ sám ǀ riṇīthaḥ ǀ
    átha ǀ yuvā́m ǀ ít ǀ ahvayat ǀ púram-dhiḥ ǀ ā́ ǀ agacchatam ǀ sīm ǀ vṛṣaṇau ǀ ávaḥ-bhiḥ ǁ

    mahī ǀ vām ǀ ūtiḥ ǀ aśvinā ǀ mayaḥ-bhūḥ ǀ uta ǀ srāmam ǀ dhiṣṇyā ǀ sam ǀ riṇīthaḥ ǀ
    atha ǀ yuvām ǀ it ǀ ahvayat ǀ puram-dhiḥ ǀ ā ǀ agacchatam ǀ sīm ǀ vṛṣaṇau ǀ avaḥ-bhiḥ ǁ

    1.117.19 Aṣṭaka 1.8.16.4Anuvāka 1.17.44Interpretations

20. Ṛk 20

    अधे॑नुं दस्रा स्त॒र्यं१॒॑ विष॑क्ता॒मपि॑न्वतं श॒यवे॑ अश्विना॒ गां ।
    यु॒वं शची॑भिर्विम॒दाय॑ जा॒यां न्यू॑हथुः पुरुमि॒त्रस्य॒ योषां॑ ॥

    अधेनुं दस्रा स्तर्यं विषक्ताम् अपिन्वतं शयवे अश्विना गाम् |
    युवं शचीभिर् विमदाय जायां न्य् ऊहथुः पुरुमित्रस्य योषाम् ||

    ádhenum dasrā staryám víṣaktāmápinvatam śayáve aśvinā gā́m ǀ
    yuvám śácībhirvimadā́ya jāyā́m nyū́hathuḥ purumitrásya yóṣām ǁ

    adhenuṃ dasrā staryaṃ viṣaktām apinvataṃ śayave aśvinā gām |
    yuvaṃ śacībhir vimadāya jāyāṃ ny ūhathuḥ purumitrasya yoṣām ||

    अधे॑नुम् । द॒स्रा॒ । स्त॒र्य॑म् । विऽस॑क्ताम् । अपि॑न्वतम् । श॒यवे॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । गाम् ।
    यु॒वम् । शची॑भिः । वि॒ऽम॒दाय॑ । जा॒याम् । नि । ऊ॒ह॒थुः॒ । पु॒रु॒ऽमि॒त्रस्य॑ । योषा॑म् ॥

    अधेनुम् । दस्रा । स्तर्यम् । विऽसक्ताम् । अपिन्वतम् । शयवे । अश्विना । गाम् ।
    युवम् । शचीभिः । विऽमदाय । जायाम् । नि । ऊहथुः । पुरुऽमित्रस्य । योषाम् ॥

    ádhenum ǀ dasrā ǀ staryám ǀ ví-saktām ǀ ápinvatam ǀ śayáve ǀ aśvinā ǀ gā́m ǀ
    yuvám ǀ śácībhiḥ ǀ vi-madā́ya ǀ jāyā́m ǀ ní ǀ ūhathuḥ ǀ puru-mitrásya ǀ yóṣām ǁ

    adhenum ǀ dasrā ǀ staryam ǀ vi-saktām ǀ apinvatam ǀ śayave ǀ aśvinā ǀ gām ǀ
    yuvam ǀ śacībhiḥ ǀ vi-madāya ǀ jāyām ǀ ni ǀ ūhathuḥ ǀ puru-mitrasya ǀ yoṣām ǁ

    1.117.20 Aṣṭaka 1.8.16.5Anuvāka 1.17.45Interpretations

21. Ṛk 21

    यवं॒ वृके॑णाश्विना॒ वपं॒तेषं॑ दु॒हंता॒ मनु॑षाय दस्रा ।
    अ॒भि दस्युं॒ बकु॑रेणा॒ धमं॑तो॒रु ज्योति॑श्चक्रथु॒रार्या॑य ॥

    यवं वृकेणाश्विना वपन्तेषं दुहन्ता मनुषाय दस्रा |
    अभि दस्युम् बकुरेणा धमन्तोरु ज्योतिश् चक्रथुर् आर्याय ||

    yávam vṛ́keṇāśvinā vápantéṣam duhántā mánuṣāya dasrā ǀ
    abhí dásyum bákureṇā dhámantorú jyótiścakrathurā́ryāya ǁ

    yavaṃ vṛkeṇāśvinā vapanteṣaṃ duhantā manuṣāya dasrā |
    abhi dasyum bakureṇā dhamantoru jyotiś cakrathur āryāya ||

    यव॑म् । वृके॑ण । अ॒श्वि॒न॒ । वप॑न्ता । इष॑म् । दु॒हन्ता॑ । मनु॑षाय । द॒स्रा॒ ।
    अ॒भि । दस्यु॑म् । बकु॑रेण । धम॑न्ता । उ॒रु । ज्योतिः॑ । च॒क्र॒थुः॒ । आर्या॑य ॥

    यवम् । वृकेण । अश्विन । वपन्ता । इषम् । दुहन्ता । मनुषाय । दस्रा ।
    अभि । दस्युम् । बकुरेण । धमन्ता । उरु । ज्योतिः । चक्रथुः । आर्याय ॥

    yávam ǀ vṛ́keṇa ǀ aśvina ǀ vápantā ǀ íṣam ǀ duhántā ǀ mánuṣāya ǀ dasrā ǀ
    abhí ǀ dásyum ǀ bákureṇa ǀ dhámantā ǀ urú ǀ jyótiḥ ǀ cakrathuḥ ǀ ā́ryāya ǁ

    yavam ǀ vṛkeṇa ǀ aśvina ǀ vapantā ǀ iṣam ǀ duhantā ǀ manuṣāya ǀ dasrā ǀ
    abhi ǀ dasyum ǀ bakureṇa ǀ dhamantā ǀ uru ǀ jyotiḥ ǀ cakrathuḥ ǀ āryāya ǁ

    1.117.21 Aṣṭaka 1.8.17.1Anuvāka 1.17.46Interpretations

22. Ṛk 22

    आ॒थ॒र्व॒णाया॑श्विना दधी॒चेऽश्व्यं॒ शिरः॒ प्रत्यै॑रयतं ।
    स वां॒ मधु॒ प्र वो॑चदृता॒यंत्वा॒ष्ट्रं यद्द॑स्रावपिक॒क्ष्यं॑ वां ॥

    आथर्वणायाश्विना दधीचे ऽश्व्यं शिरः प्रत्य् ऐरयतम् |
    स वाम् मधु प्र वोचद् ऋतायन् त्वाष्ट्रं यद् दस्राव् अपिकक्ष्यं वाम् ||

    ātharvaṇā́yāśvinā dadhīcé’śvyam śíraḥ prátyairayatam ǀ
    sá vām mádhu prá vocadṛtāyántvāṣṭrám yáddasrāvapikakṣyám vām ǁ

    ātharvaṇāyāśvinā dadhīce 'śvyaṃ śiraḥ praty airayatam |
    sa vām madhu pra vocad ṛtāyan tvāṣṭraṃ yad dasrāv apikakṣyaṃ vām ||

    आ॒थ॒र्व॒णाय॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । द॒धी॒चे । अश्व्य॑म् । शिरः॑ । प्रति॑ । ऐ॒र॒य॒त॒म् ।
    सः । वा॒म् । मधु॑ । प्र । वो॒च॒त् । ऋ॒त॒ऽयन् । त्वा॒ष्ट्रम् । यत् । द॒स्रौ॒ । अ॒पि॒ऽक॒क्ष्य॑म् । वा॒म् ॥

    आथर्वणाय । अश्विना । दधीचे । अश्व्यम् । शिरः । प्रति । ऐरयतम् ।
    सः । वाम् । मधु । प्र । वोचत् । ऋतऽयन् । त्वाष्ट्रम् । यत् । दस्रौ । अपिऽकक्ष्यम् । वाम् ॥

    ātharvaṇā́ya ǀ aśvinā ǀ dadhīcé ǀ áśvyam ǀ śíraḥ ǀ práti ǀ airayatam ǀ
    sáḥ ǀ vām ǀ mádhu ǀ prá ǀ vocat ǀ ṛta-yán ǀ tvāṣṭrám ǀ yát ǀ dasrau ǀ api-kakṣyám ǀ vām ǁ

    ātharvaṇāya ǀ aśvinā ǀ dadhīce ǀ aśvyam ǀ śiraḥ ǀ prati ǀ airayatam ǀ
    saḥ ǀ vām ǀ madhu ǀ pra ǀ vocat ǀ ṛta-yan ǀ tvāṣṭram ǀ yat ǀ dasrau ǀ api-kakṣyam ǀ vām ǁ

    1.117.22 Aṣṭaka 1.8.17.2Anuvāka 1.17.47Interpretations

23. Ṛk 23

    सदा॑ कवी सुम॒तिमा च॑के वां॒ विश्वा॒ धियो॑ अश्विना॒ प्राव॑तं मे ।
    अ॒स्मे र॒यिं ना॑सत्या बृ॒हंत॑मपत्य॒साचं॒ श्रुत्यं॑ रराथां ॥

    सदा कवी सुमतिम् आ चके वां विश्वा धियो अश्विना प्रावतम् मे |
    अस्मे रयिं नासत्या बृहन्तम् अपत्यसाचं श्रुत्यं रराथाम् ||

    sádā kavī sumatímā́ cake vām víśvā dhíyo aśvinā prā́vatam me ǀ
    asmé rayím nāsatyā bṛhántamapatyasā́cam śrútyam rarāthām ǁ

    sadā kavī sumatim ā cake vāṃ viśvā dhiyo aśvinā prāvatam me |
    asme rayiṃ nāsatyā bṛhantam apatyasācaṃ śrutyaṃ rarāthām ||

    सदा॑ । क॒वी॒ इति॑ । सु॒ऽम॒तिम् । आ । च॒के॒ । वा॒म् । विश्वाः॑ । धियः॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । प्र । अ॒व॒त॒म् । मे॒ ।
    अ॒स्मे इति॑ । र॒यिम् । ना॒स॒त्या॒ । बृ॒हन्त॑म् । अ॒प॒त्य॒ऽसाच॑म् । श्रुत्य॑म् । र॒रा॒था॒म् ॥

    सदा । कवी इति । सुऽमतिम् । आ । चके । वाम् । विश्वाः । धियः । अश्विना । प्र । अवतम् । मे ।
    अस्मे इति । रयिम् । नासत्या । बृहन्तम् । अपत्यऽसाचम् । श्रुत्यम् । रराथाम् ॥

    sádā ǀ kavī íti ǀ su-matím ǀ ā́ ǀ cake ǀ vām ǀ víśvāḥ ǀ dhíyaḥ ǀ aśvinā ǀ prá ǀ avatam ǀ me ǀ
    asmé íti ǀ rayím ǀ nāsatyā ǀ bṛhántam ǀ apatya-sā́cam ǀ śrútyam ǀ rarāthām ǁ

    sadā ǀ kavī iti ǀ su-matim ǀ ā ǀ cake ǀ vām ǀ viśvāḥ ǀ dhiyaḥ ǀ aśvinā ǀ pra ǀ avatam ǀ me ǀ
    asme iti ǀ rayim ǀ nāsatyā ǀ bṛhantam ǀ apatya-sācam ǀ śrutyam ǀ rarāthām ǁ

    1.117.23 Aṣṭaka 1.8.17.3Anuvāka 1.17.48Interpretations

24. Ṛk 24

    हिर॑ण्यहस्तमश्विना॒ ररा॑णा पु॒त्रं न॑रा वध्रिम॒त्या अ॑दत्तं ।
    त्रिधा॑ ह॒ श्याव॑मश्विना॒ विक॑स्त॒मुज्जी॒वस॑ ऐरयतं सुदानू ॥

    हिरण्यहस्तम् अश्विना रराणा पुत्रं नरा वध्रिमत्या अदत्तम् |
    त्रिधा ह श्यावम् अश्विना विकस्तम् उज् जीवस ऐरयतं सुदानू ||

    híraṇyahastamaśvinā rárāṇā putrám narā vadhrimatyā́ adattam ǀ
    trídhā ha śyā́vamaśvinā víkastamújjīvása airayatam sudānū ǁ

    hiraṇyahastam aśvinā rarāṇā putraṃ narā vadhrimatyā adattam |
    tridhā ha śyāvam aśvinā vikastam uj jīvasa airayataṃ sudānū ||

    हिर॑ण्यऽहस्तम् । अ॒श्वि॒ना॒ । ररा॑णा । पु॒त्रम् । न॒रा॒ । व॒ध्रि॒ऽम॒त्याः । अ॒द॒त्त॒म् ।
    त्रिधा॑ । ह॒ । श्याव॑म् । अ॒श्वि॒ना॒ । विऽक॑स्तम् । उत् । जी॒वसे॑ । ऐ॒र॒य॒त॒म् । सु॒दा॒नू॒ इति॑ सुऽदानू ॥

    हिरण्यऽहस्तम् । अश्विना । रराणा । पुत्रम् । नरा । वध्रिऽमत्याः । अदत्तम् ।
    त्रिधा । ह । श्यावम् । अश्विना । विऽकस्तम् । उत् । जीवसे । ऐरयतम् । सुदानू इति सुऽदानू ॥

    híraṇya-hastam ǀ aśvinā ǀ rárāṇā ǀ putrám ǀ narā ǀ vadhri-matyā́ḥ ǀ adattam ǀ
    trídhā ǀ ha ǀ śyā́vam ǀ aśvinā ǀ ví-kastam ǀ út ǀ jīváse ǀ airayatam ǀ sudānū íti su-dānū ǁ

    hiraṇya-hastam ǀ aśvinā ǀ rarāṇā ǀ putram ǀ narā ǀ vadhri-matyāḥ ǀ adattam ǀ
    tridhā ǀ ha ǀ śyāvam ǀ aśvinā ǀ vi-kastam ǀ ut ǀ jīvase ǀ airayatam ǀ sudānū iti su-dānū ǁ

    1.117.24 Aṣṭaka 1.8.17.4Anuvāka 1.17.49Interpretations

25. Ṛk 25

    ए॒तानि॑ वामश्विना वी॒र्या॑णि॒ प्र पू॒र्व्याण्या॒यवो॑ऽवोचन् ।
    ब्रह्म॑ कृ॒ण्वंतो॑ वृषणा यु॒वभ्यां॑ सु॒वीरा॑सो वि॒दथ॒मा व॑देम ॥

    एतानि वाम् अश्विना वीर्याणि प्र पूर्व्याण्य् आयवो ऽवोचन् |
    ब्रह्म कृण्वन्तो वृषणा युवभ्यां सुवीरासो विदथम् आ वदेम ||

    etā́ni vāmaśvinā vīryā́ṇi prá pūrvyā́ṇyāyávo’vocan ǀ
    bráhma kṛṇvánto vṛṣaṇā yuvábhyām suvī́rāso vidáthamā́ vadema ǁ

    etāni vām aśvinā vīryāṇi pra pūrvyāṇy āyavo 'vocan |
    brahma kṛṇvanto vṛṣaṇā yuvabhyāṃ suvīrāso vidatham ā vadema ||

    ए॒तानि॑ । वा॒म् । अ॒श्वि॒ना॒ । वी॒र्या॑णि । प्र । पू॒र्व्याणि॑ । आ॒यवः॑ । अ॒वो॒च॒न् ।
    ब्रह्म॑ । कृ॒ण्वन्तः॑ । वृ॒ष॒णा॒ । यु॒वऽभ्या॑म् । सु॒ऽवीरा॑सः । वि॒दथ॑म् । आ । व॒दे॒म॒ ॥

    एतानि । वाम् । अश्विना । वीर्याणि । प्र । पूर्व्याणि । आयवः । अवोचन् ।
    ब्रह्म । कृण्वन्तः । वृषणा । युवऽभ्याम् । सुऽवीरासः । विदथम् । आ । वदेम ॥

    etā́ni ǀ vām ǀ aśvinā ǀ vīryā́ṇi ǀ prá ǀ pūrvyā́ṇi ǀ āyávaḥ ǀ avocan ǀ
    bráhma ǀ kṛṇvántaḥ ǀ vṛṣaṇā ǀ yuvá-bhyām ǀ su-vī́rāsaḥ ǀ vidátham ǀ ā́ ǀ vadema ǁ

    etāni ǀ vām ǀ aśvinā ǀ vīryāṇi ǀ pra ǀ pūrvyāṇi ǀ āyavaḥ ǀ avocan ǀ
    brahma ǀ kṛṇvantaḥ ǀ vṛṣaṇā ǀ yuva-bhyām ǀ su-vīrāsaḥ ǀ vidatham ǀ ā ǀ vadema ǁ

    1.117.25 Aṣṭaka 1.8.17.5Anuvāka 1.17.50Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.