Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

Parucchepa Daivodāsi

Chandas छन्दस्

Atyaṣṭi, Atidhṛti

1. Ṛk 1

   अ॒ग्निं होता॑रं मन्ये॒ दास्वं॑तं॒ वसुं॑ सू॒नुं सह॑सो जा॒तवे॑दसं॒ विप्रं॒ न जा॒तवे॑दसं ।
   य ऊ॒र्ध्वया॑ स्वध्व॒रो दे॒वो दे॒वाच्या॑ कृ॒पा ।
   घृ॒तस्य॒ विभ्रा॑ष्टि॒मनु॑ वष्टि शो॒चिषा॒जुह्वा॑नस्य स॒र्पिषः॑ ॥

   अग्निं होतारम् मन्ये दास्वन्तं वसुं सूनुं सहसो जातवेदसं विप्रं न जातवेदसम् |
   य ऊर्ध्वया स्वध्वरो देवो देवाच्या कृपा |
   घृतस्य विभ्राष्टिम् अनु वष्टि शोचिषाजुह्वानस्य सर्पिषः ||

   agním hótāram manye dā́svantam vásum sūnúm sáhaso jātávedasam vípram ná jātávedasam ǀ
   yá ūrdhváyā svadhvaró devó devā́cyā kṛpā́ ǀ
   ghṛtásya víbhrāṣṭimánu vaṣṭi śocíṣājúhvānasya sarpíṣaḥ ǁ

   agniṃ hotāram manye dāsvantaṃ vasuṃ sūnuṃ sahaso jātavedasaṃ vipraṃ na jātavedasam |
   ya ūrdhvayā svadhvaro devo devācyā kṛpā |
   ghṛtasya vibhrāṣṭim anu vaṣṭi śociṣājuhvānasya sarpiṣaḥ ||

   अ॒ग्निम् । होता॑रम् । म॒न्ये॒ । दास्व॑न्तम् । वसु॑म् । सू॒नुम् । सह॑सः । जा॒तऽवे॑दसम् । विप्र॑म् । न । जा॒तऽवे॑दसम् ।
   यः । ऊ॒र्ध्वया॑ । सु॒ऽअ॒ध्व॒रः । दे॒वः । दे॒वाच्या॑ । कृ॒पा ।
   घृ॒तस्य॑ । विऽभ्रा॑ष्टिम् । अनु॑ । व॒ष्टि॒ । शो॒चिषा॑ । आ॒ऽजुह्वा॑नस्य । स॒र्पिषः॑ ॥

   अग्निम् । होतारम् । मन्ये । दास्वन्तम् । वसुम् । सूनुम् । सहसः । जातऽवेदसम् । विप्रम् । न । जातऽवेदसम् ।
   यः । ऊर्ध्वया । सुऽअध्वरः । देवः । देवाच्या । कृपा ।
   घृतस्य । विऽभ्राष्टिम् । अनु । वष्टि । शोचिषा । आऽजुह्वानस्य । सर्पिषः ॥

   agním ǀ hótāram ǀ manye ǀ dā́svantam ǀ vásum ǀ sūnúm ǀ sáhasaḥ ǀ jātá-vedasam ǀ vípram ǀ ná ǀ jātá-vedasam ǀ
   yáḥ ǀ ūrdhváyā ǀ su-adhvaráḥ ǀ deváḥ ǀ devā́cyā ǀ kṛpā́ ǀ
   ghṛtásya ǀ ví-bhrāṣṭim ǀ ánu ǀ vaṣṭi ǀ śocíṣā ǀ ā-júhvānasya ǀ sarpíṣaḥ ǁ

   agnim ǀ hotāram ǀ manye ǀ dāsvantam ǀ vasum ǀ sūnum ǀ sahasaḥ ǀ jāta-vedasam ǀ vipram ǀ na ǀ jāta-vedasam ǀ
   yaḥ ǀ ūrdhvayā ǀ su-adhvaraḥ ǀ devaḥ ǀ devācyā ǀ kṛpā ǀ
   ghṛtasya ǀ vi-bhrāṣṭim ǀ anu ǀ vaṣṭi ǀ śociṣā ǀ ā-juhvānasya ǀ sarpiṣaḥ ǁ

   1.127.1 Aṣṭaka 2.1.12.1Anuvāka 1.19.1Interpretations

2. Ṛk 2

   यजि॑ष्ठं त्वा॒ यज॑माना हुवेम॒ ज्येष्ठ॒मंगि॑रसां विप्र॒ मन्म॑भि॒र्विप्रे॑भिः शुक्र॒ मन्म॑भिः ।
   परि॑ज्मानमिव॒ द्यां होता॑रं चर्षणी॒नां ।
   शो॒चिष्के॑शं॒ वृष॑णं॒ यमि॒मा विशः॒ प्रावं॑तु जू॒तये॒ विशः॑ ॥

   यजिष्ठं त्वा यजमाना हुवेम ज्येष्ठम् अङ्गिरसां विप्र मन्मभिर् विप्रेभिः शुक्र मन्मभिः |
   परिज्मानम् इव द्यां होतारं चर्षणीनाम् |
   शोचिष्केशं वृषणं यम् इमा विशः प्रावन्तु जूतये विशः ||

   yájiṣṭham tvā yájamānā huvema jyéṣṭhamáṅgirasām vipra mánmabhirvíprebhiḥ śukra mánmabhiḥ ǀ
   párijmānamiva dyā́m hótāram carṣaṇīnā́m ǀ
   śocíṣkeśam vṛ́ṣaṇam yámimā́ víśaḥ prā́vantu jūtáye víśaḥ ǁ

   yajiṣṭhaṃ tvā yajamānā huvema jyeṣṭham aṅgirasāṃ vipra manmabhir viprebhiḥ śukra manmabhiḥ |
   parijmānam iva dyāṃ hotāraṃ carṣaṇīnām |
   śociṣkeśaṃ vṛṣaṇaṃ yam imā viśaḥ prāvantu jūtaye viśaḥ ||

   यजि॑ष्ठम् । त्वा॒ । यज॑मानाः । हु॒वे॒म॒ । ज्येष्ठ॑म् । अङ्गि॑रसाम् । वि॒प्र॒ । मन्म॑ऽभिः । विप्रे॑भिः । शु॒क्र॒ । मन्म॑ऽभिः ।
   परि॑ज्मानम्ऽइव । द्याम् । होता॑रम् । च॒र्ष॒णी॒नाम् ।
   शो॒चिःऽके॑शम् । वृष॑णम् । यम् । इ॒माः । विशः॑ । प्र । अ॒व॒न्तु॒ । जू॒तये॑ । विशः॑ ॥

   यजिष्ठम् । त्वा । यजमानाः । हुवेम । ज्येष्ठम् । अङ्गिरसाम् । विप्र । मन्मऽभिः । विप्रेभिः । शुक्र । मन्मऽभिः ।
   परिज्मानम्ऽइव । द्याम् । होतारम् । चर्षणीनाम् ।
   शोचिःऽकेशम् । वृषणम् । यम् । इमाः । विशः । प्र । अवन्तु । जूतये । विशः ॥

   yájiṣṭham ǀ tvā ǀ yájamānāḥ ǀ huvema ǀ jyéṣṭham ǀ áṅgirasām ǀ vipra ǀ mánma-bhiḥ ǀ víprebhiḥ ǀ śukra ǀ mánma-bhiḥ ǀ
   párijmānam-iva ǀ dyā́m ǀ hótāram ǀ carṣaṇīnā́m ǀ
   śocíḥ-keśam ǀ vṛ́ṣaṇam ǀ yám ǀ imā́ḥ ǀ víśaḥ ǀ prá ǀ avantu ǀ jūtáye ǀ víśaḥ ǁ

   yajiṣṭham ǀ tvā ǀ yajamānāḥ ǀ huvema ǀ jyeṣṭham ǀ aṅgirasām ǀ vipra ǀ manma-bhiḥ ǀ viprebhiḥ ǀ śukra ǀ manma-bhiḥ ǀ
   parijmānam-iva ǀ dyām ǀ hotāram ǀ carṣaṇīnām ǀ
   śociḥ-keśam ǀ vṛṣaṇam ǀ yam ǀ imāḥ ǀ viśaḥ ǀ pra ǀ avantu ǀ jūtaye ǀ viśaḥ ǁ

   1.127.2 Aṣṭaka 2.1.12.2Anuvāka 1.19.2Interpretations

3. Ṛk 3

   स हि पु॒रू चि॒दोज॑सा वि॒रुक्म॑ता॒ दीद्या॑नो॒ भव॑ति द्रुहंत॒रः प॑र॒शुर्न द्रु॑हंत॒रः ।
   वी॒ळु चि॒द्यस्य॒ समृ॑तौ॒ श्रुव॒द्वने॑व॒ यत्स्थि॒रं ।
   निः॒षह॑माणो यमते॒ नाय॑ते धन्वा॒सहा॒ नाय॑ते ॥

   स हि पुरू चिद् ओजसा विरुक्मता दीद्यानो भवति द्रुहन्तरः परशुर् न द्रुहन्तरः |
   वीऌउ चिद् यस्य समृतौ श्रुवद् वनेव यत् स्थिरम् |
   निःषहमाणो यमते नायते धन्वासहा नायते ||

   sá hí purū́ cidójasā virúkmatā dī́dyāno bhávati druhaṃtaráḥ paraśúrná druhaṃtaráḥ ǀ
   vīḷú cidyásya sámṛtau śrúvadváneva yátsthirám ǀ
   niḥṣáhamāṇo yamate nā́yate dhanvāsáhā nā́yate ǁ

   sa hi purū cid ojasā virukmatā dīdyāno bhavati druhantaraḥ paraśur na druhantaraḥ |
   vīḷu cid yasya samṛtau śruvad vaneva yat sthiram |
   niḥṣahamāṇo yamate nāyate dhanvāsahā nāyate ||

   सः । हि । पु॒रु । चि॒त् । ओज॑सा । वि॒रुक्म॑ता । दीद्या॑नः । भव॑ति । द्रु॒ह॒म्ऽत॒रः । प॒र॒शुः । न । द्रु॒ह॒म्ऽत॒रः ।
   वी॒ळु । चि॒त् । यस्य॑ । सम्ऽऋ॑तौ । श्रुव॑त् । वना॑ऽइव । यत् । स्थि॒रम् ।
   निः॒ऽसह॑मानः । य॒म॒ते॒ । न । अ॒य॒ते॒ । ध॒न्व॒ऽसहा॑ । न । अ॒य॒ते॒ ॥

   सः । हि । पुरु । चित् । ओजसा । विरुक्मता । दीद्यानः । भवति । द्रुहम्ऽतरः । परशुः । न । द्रुहम्ऽतरः ।
   वीळु । चित् । यस्य । सम्ऽऋतौ । श्रुवत् । वनाऽइव । यत् । स्थिरम् ।
   निःऽसहमानः । यमते । न । अयते । धन्वऽसहा । न । अयते ॥

   sáḥ ǀ hí ǀ purú ǀ cit ǀ ójasā ǀ virúkmatā ǀ dī́dyānaḥ ǀ bhávati ǀ druham-taráḥ ǀ paraśúḥ ǀ ná ǀ druham-taráḥ ǀ
   vīḷú ǀ cit ǀ yásya ǀ sám-ṛtau ǀ śrúvat ǀ vánā-iva ǀ yát ǀ sthirám ǀ
   niḥ-sáhamānaḥ ǀ yamate ǀ ná ǀ ayate ǀ dhanva-sáhā ǀ ná ǀ ayate ǁ

   saḥ ǀ hi ǀ puru ǀ cit ǀ ojasā ǀ virukmatā ǀ dīdyānaḥ ǀ bhavati ǀ druham-taraḥ ǀ paraśuḥ ǀ na ǀ druham-taraḥ ǀ
   vīḷu ǀ cit ǀ yasya ǀ sam-ṛtau ǀ śruvat ǀ vanā-iva ǀ yat ǀ sthiram ǀ
   niḥ-sahamānaḥ ǀ yamate ǀ na ǀ ayate ǀ dhanva-sahā ǀ na ǀ ayate ǁ

   1.127.3 Aṣṭaka 2.1.12.3Anuvāka 1.19.3Interpretations

4. Ṛk 4

   दृ॒ळ्हा चि॑दस्मा॒ अनु॑ दु॒र्यथा॑ वि॒दे तेजि॑ष्ठाभिर॒रणि॑भिर्दा॒ष्ट्यव॑से॒ऽग्नये॑ दा॒ष्ट्यव॑से ।
   प्र यः पु॒रूणि॒ गाह॑ते॒ तक्ष॒द्वने॑व शो॒चिषा॑ ।
   स्थि॒रा चि॒दन्ना॒ नि रि॑णा॒त्योज॑सा॒ नि स्थि॒राणि॑ चि॒दोज॑सा ॥

   दृऌहा चिद् अस्मा अनु दुर् यथा विदे तेजिष्ठाभिर् अरणिभिर् दाष्ट्य् अवसे ऽग्नये दाष्ट्य् अवसे |
   प्र यः पुरूणि गाहते तक्षद् वनेव शोचिषा |
   स्थिरा चिद् अन्ना नि रिणात्य् ओजसा नि स्थिराणि चिद् ओजसा ||

   dṛḷhā́ cidasmā ánu duryáthā vidé téjiṣṭhābhiraráṇibhirdāṣṭyávase’gnáye dāṣṭyávase ǀ
   prá yáḥ purū́ṇi gā́hate tákṣadváneva śocíṣā ǀ
   sthirā́ cidánnā ní riṇātyójasā ní sthirā́ṇi cidójasā ǁ

   dṛḷhā cid asmā anu dur yathā vide tejiṣṭhābhir araṇibhir dāṣṭy avase 'gnaye dāṣṭy avase |
   pra yaḥ purūṇi gāhate takṣad vaneva śociṣā |
   sthirā cid annā ni riṇāty ojasā ni sthirāṇi cid ojasā ||

   दृ॒ळ्हा । चि॒त् । अ॒स्मै॒ । अनु॑ । दुः॒ । यथा॑ । वि॒दे । तेजि॑ष्ठाभिः । अ॒रणि॑ऽभिः । दा॒ष्टि॒ । अव॑से । अ॒ग्नये॑ । दा॒ष्टि॒ । अव॑से ।
   प्र । यः । पु॒रूणि॑ । गाह॑ते । तक्ष॑त् । वना॑ऽइव । शो॒चिषा॑ ।
   स्थि॒रा । चि॒त् । अन्ना॑ । नि । रि॒णा॒ति॒ । ओज॑सा । नि । स्थि॒राणि॑ । चि॒त् । ओज॑सा ॥

   दृळ्हा । चित् । अस्मै । अनु । दुः । यथा । विदे । तेजिष्ठाभिः । अरणिऽभिः । दाष्टि । अवसे । अग्नये । दाष्टि । अवसे ।
   प्र । यः । पुरूणि । गाहते । तक्षत् । वनाऽइव । शोचिषा ।
   स्थिरा । चित् । अन्ना । नि । रिणाति । ओजसा । नि । स्थिराणि । चित् । ओजसा ॥

   dṛḷhā́ ǀ cit ǀ asmai ǀ ánu ǀ duḥ ǀ yáthā ǀ vidé ǀ téjiṣṭhābhiḥ ǀ aráṇi-bhiḥ ǀ dāṣṭi ǀ ávase ǀ agnáye ǀ dāṣṭi ǀ ávase ǀ
   prá ǀ yáḥ ǀ purū́ṇi ǀ gā́hate ǀ tákṣat ǀ vánā-iva ǀ śocíṣā ǀ
   sthirā́ ǀ cit ǀ ánnā ǀ ní ǀ riṇāti ǀ ójasā ǀ ní ǀ sthirā́ṇi ǀ cit ǀ ójasā ǁ

   dṛḷhā ǀ cit ǀ asmai ǀ anu ǀ duḥ ǀ yathā ǀ vide ǀ tejiṣṭhābhiḥ ǀ araṇi-bhiḥ ǀ dāṣṭi ǀ avase ǀ agnaye ǀ dāṣṭi ǀ avase ǀ
   pra ǀ yaḥ ǀ purūṇi ǀ gāhate ǀ takṣat ǀ vanā-iva ǀ śociṣā ǀ
   sthirā ǀ cit ǀ annā ǀ ni ǀ riṇāti ǀ ojasā ǀ ni ǀ sthirāṇi ǀ cit ǀ ojasā ǁ

   1.127.4 Aṣṭaka 2.1.12.4Anuvāka 1.19.4Interpretations

5. Ṛk 5

   तम॑स्य पृ॒क्षमुप॑रासु धीमहि॒ नक्तं॒ यः सु॒दर्श॑तरो॒ दिवा॑तरा॒दप्रा॑युषे॒ दिवा॑तरात् ।
   आद॒स्यायु॒र्ग्रभ॑णवद्वी॒ळु शर्म॒ न सू॒नवे॑ ।
   भ॒क्तमभ॑क्त॒मवो॒ व्यंतो॑ अ॒जरा॑ अ॒ग्नयो॒ व्यंतो॑ अ॒जराः॑ ॥

   तम् अस्य पृक्षम् उपरासु धीमहि नक्तं यः सुदर्शतरो दिवातराद् अप्रायुषे दिवातरात् |
   आद् अस्यायुर् ग्रभणवद् वीऌउ शर्म न सूनवे |
   भक्तम् अभक्तम् अवो व्यन्तो अजरा अग्नयो व्यन्तो अजराः ||

   támasya pṛkṣámúparāsu dhīmahi náktam yáḥ sudárśataro dívātarādáprāyuṣe dívātarāt ǀ
   ā́dasyā́yurgrábhaṇavadvīḷú śárma ná sūnáve ǀ
   bhaktámábhaktamávo vyánto ajárā agnáyo vyánto ajárāḥ ǁ

   tam asya pṛkṣam uparāsu dhīmahi naktaṃ yaḥ sudarśataro divātarād aprāyuṣe divātarāt |
   ād asyāyur grabhaṇavad vīḷu śarma na sūnave |
   bhaktam abhaktam avo vyanto ajarā agnayo vyanto ajarāḥ ||

   तम् । अ॒स्य॒ । पृ॒क्षम् । उप॑रासु । धी॒म॒हि॒ । नक्त॑म् । यः । सु॒दर्श॑ऽतरः । दिवा॑ऽतरात् । अप्र॑ऽआयुषे । दिवा॑ऽतरात् ।
   आत् । अ॒स्य॒ । आयुः॑ । ग्रभ॑णऽवत् । वी॒ळु । शर्म॑ । न । सू॒नवे॑ ।
   भ॒क्तम् । अभ॑क्तम् । अवः॑ । व्यन्तः॑ । अ॒जराः॑ । अ॒ग्नयः॑ । व्यन्तः॑ । अ॒जराः॑ ॥

   तम् । अस्य । पृक्षम् । उपरासु । धीमहि । नक्तम् । यः । सुदर्शऽतरः । दिवाऽतरात् । अप्रऽआयुषे । दिवाऽतरात् ।
   आत् । अस्य । आयुः । ग्रभणऽवत् । वीळु । शर्म । न । सूनवे ।
   भक्तम् । अभक्तम् । अवः । व्यन्तः । अजराः । अग्नयः । व्यन्तः । अजराः ॥

   tám ǀ asya ǀ pṛkṣám ǀ úparāsu ǀ dhīmahi ǀ náktam ǀ yáḥ ǀ sudárśa-taraḥ ǀ dívā-tarāt ǀ ápra-āyuṣe ǀ dívā-tarāt ǀ
   ā́t ǀ asya ǀ ā́yuḥ ǀ grábhaṇa-vat ǀ vīḷú ǀ śárma ǀ ná ǀ sūnáve ǀ
   bhaktám ǀ ábhaktam ǀ ávaḥ ǀ vyántaḥ ǀ ajárāḥ ǀ agnáyaḥ ǀ vyántaḥ ǀ ajárāḥ ǁ

   tam ǀ asya ǀ pṛkṣam ǀ uparāsu ǀ dhīmahi ǀ naktam ǀ yaḥ ǀ sudarśa-taraḥ ǀ divā-tarāt ǀ apra-āyuṣe ǀ divā-tarāt ǀ
   āt ǀ asya ǀ āyuḥ ǀ grabhaṇa-vat ǀ vīḷu ǀ śarma ǀ na ǀ sūnave ǀ
   bhaktam ǀ abhaktam ǀ avaḥ ǀ vyantaḥ ǀ ajarāḥ ǀ agnayaḥ ǀ vyantaḥ ǀ ajarāḥ ǁ

   1.127.5 Aṣṭaka 2.1.12.5Anuvāka 1.19.5Interpretations

6. Ṛk 6

   स हि शर्धो॒ न मारु॑तं तुवि॒ष्वणि॒रप्न॑स्वतीषू॒र्वरा॑स्वि॒ष्टनि॒रार्त॑नास्वि॒ष्टनिः॑ ।
   आद॑द्ध॒व्यान्या॑द॒दिर्य॒ज्ञस्य॑ के॒तुर॒र्हणा॑ ।
   अध॑ स्मास्य॒ हर्ष॑तो॒ हृषी॑वतो॒ विश्वे॑ जुषंत॒ पंथां॒ नरः॑ शु॒भे न पंथां॑ ॥

   स हि शर्धो न मारुतं तुविष्वणिर् अप्नस्वतीषूर्वरास्व् इष्टनिर् आर्तनास्व् इष्टनिः |
   आदद् धव्यान्य् आददिर् यज्ञस्य केतुर् अर्हणा |
   अध स्मास्य हर्षतो हृषीवतो विश्वे जुषन्त पन्थां नरः शुभे न पन्थाम् ||

   sá hí śárdho ná mā́rutam tuviṣváṇirápnasvatīṣūrvárāsviṣṭánirā́rtanāsviṣṭániḥ ǀ
   ā́daddhavyā́nyādadíryajñásya ketúrarháṇā ǀ
   ádha smāsya hárṣato hṛ́ṣīvato víśve juṣanta pánthām náraḥ śubhé na panthām ǁ

   sa hi śardho na mārutaṃ tuviṣvaṇir apnasvatīṣūrvarāsv iṣṭanir ārtanāsv iṣṭaniḥ |
   ādad dhavyāny ādadir yajñasya ketur arhaṇā |
   adha smāsya harṣato hṛṣīvato viśve juṣanta panthāṃ naraḥ śubhe na panthām ||

   सः । हि । शर्धः॑ । न । मारु॑तम् । तु॒वि॒ऽस्वनिः॑ । अप्न॑स्वतीषु । उ॒र्वरा॑सु । इ॒ष्टनिः॑ । आर्त॑नासु । इ॒ष्टनिः॑ ।
   आद॑त् । ह॒व्यानि॑ । आ॒ऽद॒दिः । य॒ज्ञस्य॑ । के॒तुः । अ॒र्हणा॑ ।
   अध॑ । स्म॒ । अ॒स्य॒ । हर्ष॑तः । हृषी॑वतः । विश्वे॑ । जु॒ष॒न्त॒ । पन्था॑म् । नरः॑ । शु॒भे । न । पन्था॑म् ॥

   सः । हि । शर्धः । न । मारुतम् । तुविऽस्वनिः । अप्नस्वतीषु । उर्वरासु । इष्टनिः । आर्तनासु । इष्टनिः ।
   आदत् । हव्यानि । आऽददिः । यज्ञस्य । केतुः । अर्हणा ।
   अध । स्म । अस्य । हर्षतः । हृषीवतः । विश्वे । जुषन्त । पन्थाम् । नरः । शुभे । न । पन्थाम् ॥

   sáḥ ǀ hí ǀ śárdhaḥ ǀ ná ǀ mā́rutam ǀ tuvi-svániḥ ǀ ápnasvatīṣu ǀ urvárāsu ǀ iṣṭániḥ ǀ ā́rtanāsu ǀ iṣṭániḥ ǀ
   ā́dat ǀ havyā́ni ǀ ā-dadíḥ ǀ yajñásya ǀ ketúḥ ǀ arháṇā ǀ
   ádha ǀ sma ǀ asya ǀ hárṣataḥ ǀ hṛ́ṣīvataḥ ǀ víśve ǀ juṣanta ǀ pánthām ǀ náraḥ ǀ śubhé ǀ ná ǀ pánthām ǁ

   saḥ ǀ hi ǀ śardhaḥ ǀ na ǀ mārutam ǀ tuvi-svaniḥ ǀ apnasvatīṣu ǀ urvarāsu ǀ iṣṭaniḥ ǀ ārtanāsu ǀ iṣṭaniḥ ǀ
   ādat ǀ havyāni ǀ ā-dadiḥ ǀ yajñasya ǀ ketuḥ ǀ arhaṇā ǀ
   adha ǀ sma ǀ asya ǀ harṣataḥ ǀ hṛṣīvataḥ ǀ viśve ǀ juṣanta ǀ panthām ǀ naraḥ ǀ śubhe ǀ na ǀ panthām ǁ

   1.127.6 Aṣṭaka 2.1.13.1Anuvāka 1.19.6Interpretations

7. Ṛk 7

   द्वि॒ता यदीं॑ की॒स्तासो॑ अ॒भिद्य॑वो नम॒स्यंत॑ उप॒वोचं॑त॒ भृग॑वो म॒थ्नंतो॑ दा॒शा भृग॑वः ।
   अ॒ग्निरी॑शे॒ वसू॑नां॒ शुचि॒र्यो ध॒र्णिरे॑षां ।
   प्रि॒याँ अ॑पि॒धीँर्व॑निषीष्ट॒ मेधि॑र॒ आ व॑निषीष्ट॒ मेधि॑रः ॥

   द्विता यद् ईं कीस्तासो अभिद्यवो नमस्यन्त उपवोचन्त भृगवो मथ्नन्तो दाशा भृगवः |
   अग्निर् ईशे वसूनां शुचिर् यो धर्णिर् एषाम् |
   प्रियां अपिधींर् वनिषीष्ट मेधिर आ वनिषीष्ट मेधिरः ||

   dvitā́ yádīm kīstā́so abhídyavo namasyánta upavócanta bhṛ́gavo mathnánto dāśā́ bhṛ́gavaḥ ǀ
   agnírīśe vásūnām śúciryó dharṇíreṣām ǀ
   priyā́m̐ apidhī́m̐rvaniṣīṣṭa médhira ā́ vaniṣīṣṭa médhiraḥ ǁ

   dvitā yad īṃ kīstāso abhidyavo namasyanta upavocanta bhṛgavo mathnanto dāśā bhṛgavaḥ |
   agnir īśe vasūnāṃ śucir yo dharṇir eṣām |
   priyāṃ apidhīṃr vaniṣīṣṭa medhira ā vaniṣīṣṭa medhiraḥ ||

   द्वि॒ता । यत् । ई॒म् । की॒स्तासः॑ । अ॒भिऽद्य॑वः । न॒म॒स्यन्तः॑ । उ॒प॒ऽवोच॑न्त । भृग॑वः । म॒थ्नन्तः॑ । दा॒शा । भृग॑वः ।
   अ॒ग्निः । ई॒शे॒ । वसू॑नाम् । शुचिः॑ । यः । ध॒र्णिः । ए॒षा॒म् ।
   प्रि॒यान् । अ॒पि॒ऽधीन् । व॒नि॒षी॒ष्ट॒ । मेधि॑रः । आ । व॒नि॒षी॒ष्ट॒ । मेधि॑रः ॥

   द्विता । यत् । ईम् । कीस्तासः । अभिऽद्यवः । नमस्यन्तः । उपऽवोचन्त । भृगवः । मथ्नन्तः । दाशा । भृगवः ।
   अग्निः । ईशे । वसूनाम् । शुचिः । यः । धर्णिः । एषाम् ।
   प्रियान् । अपिऽधीन् । वनिषीष्ट । मेधिरः । आ । वनिषीष्ट । मेधिरः ॥

   dvitā́ ǀ yát ǀ īm ǀ kīstā́saḥ ǀ abhí-dyavaḥ ǀ namasyántaḥ ǀ upa-vócanta ǀ bhṛ́gavaḥ ǀ mathnántaḥ ǀ dāśā́ ǀ bhṛ́gavaḥ ǀ
   agníḥ ǀ īśe ǀ vásūnām ǀ śúciḥ ǀ yáḥ ǀ dharṇíḥ ǀ eṣām ǀ
   priyā́n ǀ api-dhī́n ǀ vaniṣīṣṭa ǀ médhiraḥ ǀ ā́ ǀ vaniṣīṣṭa ǀ médhiraḥ ǁ

   dvitā ǀ yat ǀ īm ǀ kīstāsaḥ ǀ abhi-dyavaḥ ǀ namasyantaḥ ǀ upa-vocanta ǀ bhṛgavaḥ ǀ mathnantaḥ ǀ dāśā ǀ bhṛgavaḥ ǀ
   agniḥ ǀ īśe ǀ vasūnām ǀ śuciḥ ǀ yaḥ ǀ dharṇiḥ ǀ eṣām ǀ
   priyān ǀ api-dhīn ǀ vaniṣīṣṭa ǀ medhiraḥ ǀ ā ǀ vaniṣīṣṭa ǀ medhiraḥ ǁ

   1.127.7 Aṣṭaka 2.1.13.2Anuvāka 1.19.7Interpretations

8. Ṛk 8

   विश्वा॑सां त्वा वि॒शां पतिं॑ हवामहे॒ सर्वा॑सां समा॒नं दंप॑तिं भु॒जे स॒त्यगि॑र्वाहसं भु॒जे ।
   अति॑थिं॒ मानु॑षाणां पि॒तुर्न यस्या॑स॒या ।
   अ॒मी च॒ विश्वे॑ अ॒मृता॑स॒ आ वयो॑ ह॒व्या दे॒वेष्वा वयः॑ ॥

   विश्वासां त्वा विशाम् पतिं हवामहे सर्वासां समानं दम्पतिम् भुजे सत्यगिर्वाहसम् भुजे |
   अतिथिम् मानुषाणाम् पितुर् न यस्यासया |
   अमी च विश्वे अमृतास आ वयो हव्या देवेष्व् आ वयः ||

   víśvāsām tvā viśā́m pátim havāmahe sárvāsām samānám dámpatim bhujé satyágirvāhasam bhujé ǀ
   átithim mā́nuṣāṇām pitúrná yásyāsayā́ ǀ
   amī́ ca víśve amṛ́tāsa ā́ váyo havyā́ devéṣvā́ váyaḥ ǁ

   viśvāsāṃ tvā viśām patiṃ havāmahe sarvāsāṃ samānaṃ dampatim bhuje satyagirvāhasam bhuje |
   atithim mānuṣāṇām pitur na yasyāsayā |
   amī ca viśve amṛtāsa ā vayo havyā deveṣv ā vayaḥ ||

   विश्वा॑साम् । त्वा॒ । वि॒शाम् । पति॑म् । ह॒वा॒म॒हे॒ । सर्वा॑साम् । स॒मा॒नम् । दम्ऽप॑तिम् । भु॒जे । स॒त्यऽगि॑र्वाहसम् । भु॒जे ।
   अति॑थिम् । मानु॑षाणाम् । पि॒तुः । न । यस्य॑ । आ॒स॒या ।
   अ॒मी इति॑ । च॒ । विश्वे॑ । अ॒मृता॑सः । आ । वयः॑ । ह॒व्या । दे॒वेषु॑ । आ । वयः॑ ॥

   विश्वासाम् । त्वा । विशाम् । पतिम् । हवामहे । सर्वासाम् । समानम् । दम्ऽपतिम् । भुजे । सत्यऽगिर्वाहसम् । भुजे ।
   अतिथिम् । मानुषाणाम् । पितुः । न । यस्य । आसया ।
   अमी इति । च । विश्वे । अमृतासः । आ । वयः । हव्या । देवेषु । आ । वयः ॥

   víśvāsām ǀ tvā ǀ viśā́m ǀ pátim ǀ havāmahe ǀ sárvāsām ǀ samānám ǀ dám-patim ǀ bhujé ǀ satyá-girvāhasam ǀ bhujé ǀ
   átithim ǀ mā́nuṣāṇām ǀ pitúḥ ǀ ná ǀ yásya ǀ āsayā́ ǀ
   amī́ íti ǀ ca ǀ víśve ǀ amṛ́tāsaḥ ǀ ā́ ǀ váyaḥ ǀ havyā́ ǀ devéṣu ǀ ā́ ǀ váyaḥ ǁ

   viśvāsām ǀ tvā ǀ viśām ǀ patim ǀ havāmahe ǀ sarvāsām ǀ samānam ǀ dam-patim ǀ bhuje ǀ satya-girvāhasam ǀ bhuje ǀ
   atithim ǀ mānuṣāṇām ǀ pituḥ ǀ na ǀ yasya ǀ āsayā ǀ
   amī iti ǀ ca ǀ viśve ǀ amṛtāsaḥ ǀ ā ǀ vayaḥ ǀ havyā ǀ deveṣu ǀ ā ǀ vayaḥ ǁ

   1.127.8 Aṣṭaka 2.1.13.3Anuvāka 1.19.8Interpretations

9. Ṛk 9

   त्वम॑ग्ने॒ सह॑सा॒ सहं॑तमः शु॒ष्मिंत॑मो जायसे दे॒वता॑तये र॒यिर्न दे॒वता॑तये ।
   शु॒ष्मिंत॑मो॒ हि ते॒ मदो॑ द्यु॒म्निंत॑म उ॒त क्रतुः॑ ।
   अध॑ स्मा ते॒ परि॑ चरंत्यजर श्रुष्टी॒वानो॒ नाज॑र ॥

   त्वम् अग्ने सहसा सहन्तमः शुष्मिन्तमो जायसे देवतातये रयिर् न देवतातये |
   शुष्मिन्तमो हि ते मदो द्युम्निन्तम उत क्रतुः |
   अध स्मा ते परि चरन्त्य् अजर श्रुष्टीवानो नाजर ||

   tvámagne sáhasā sáhantamaḥ śuṣmíntamo jāyase devátātaye rayírná devátātaye ǀ
   śuṣmíntamo hí te mádo dyumníntama utá krátuḥ ǀ
   ádha smā te pári carantyajara śruṣṭīvā́no nā́jara ǁ

   tvam agne sahasā sahantamaḥ śuṣmintamo jāyase devatātaye rayir na devatātaye |
   śuṣmintamo hi te mado dyumnintama uta kratuḥ |
   adha smā te pari caranty ajara śruṣṭīvāno nājara ||

   त्वम् । अ॒ग्ने॒ । सह॑सा । सह॑न्ऽतमः । शु॒ष्मिन्ऽत॑मः । जा॒य॒से॒ । दे॒वऽता॑तये । र॒यिः । न । दे॒वऽता॑तये ।
   शु॒ष्मिन्ऽत॑मः । हि । ते॒ । मदः॑ । द्यु॒म्निन्ऽत॑मः । उ॒त । क्रतुः॑ ।
   अध॑ । स्म॒ । ते॒ । परि॑ । च॒र॒न्ति॒ । अ॒ज॒र॒ । श्रु॒ष्टी॒वानः॑ । न । अ॒ज॒र॒ ॥

   त्वम् । अग्ने । सहसा । सहन्ऽतमः । शुष्मिन्ऽतमः । जायसे । देवऽतातये । रयिः । न । देवऽतातये ।
   शुष्मिन्ऽतमः । हि । ते । मदः । द्युम्निन्ऽतमः । उत । क्रतुः ।
   अध । स्म । ते । परि । चरन्ति । अजर । श्रुष्टीवानः । न । अजर ॥

   tvám ǀ agne ǀ sáhasā ǀ sáhan-tamaḥ ǀ śuṣmín-tamaḥ ǀ jāyase ǀ devá-tātaye ǀ rayíḥ ǀ ná ǀ devá-tātaye ǀ
   śuṣmín-tamaḥ ǀ hí ǀ te ǀ mádaḥ ǀ dyumnín-tamaḥ ǀ utá ǀ krátuḥ ǀ
   ádha ǀ sma ǀ te ǀ pári ǀ caranti ǀ ajara ǀ śruṣṭīvā́naḥ ǀ ná ǀ ajara ǁ

   tvam ǀ agne ǀ sahasā ǀ sahan-tamaḥ ǀ śuṣmin-tamaḥ ǀ jāyase ǀ deva-tātaye ǀ rayiḥ ǀ na ǀ deva-tātaye ǀ
   śuṣmin-tamaḥ ǀ hi ǀ te ǀ madaḥ ǀ dyumnin-tamaḥ ǀ uta ǀ kratuḥ ǀ
   adha ǀ sma ǀ te ǀ pari ǀ caranti ǀ ajara ǀ śruṣṭīvānaḥ ǀ na ǀ ajara ǁ

   1.127.9 Aṣṭaka 2.1.13.4Anuvāka 1.19.9Interpretations

10. Ṛk 10

    प्र वो॑ म॒हे सह॑सा॒ सह॑स्वत उष॒र्बुधे॑ पशु॒षे नाग्नये॒ स्तोमो॑ बभूत्व॒ग्नये॑ ।
    प्रति॒ यदीं॑ ह॒विष्मा॒न्विश्वा॑सु॒ क्षासु॒ जोगु॑वे ।
    अग्रे॑ रे॒भो न ज॑रत ऋषू॒णां जूर्णि॒र्होत॑ ऋषू॒णां ॥

    प्र वो महे सहसा सहस्वत उषर्बुधे पशुषे नाग्नये स्तोमो बभूत्व् अग्नये |
    प्रति यद् ईं हविष्मान् विश्वासु क्षासु जोगुवे |
    अग्रे रेभो न जरत ऋषूणां जूर्णिर् होत ऋषूणाम् ||

    prá vo mahé sáhasā sáhasvata uṣarbúdhe paśuṣé nā́gnáye stómo babhūtvagnáye ǀ
    práti yádīm havíṣmānvíśvāsu kṣā́su jóguve ǀ
    ágre rebhó ná jarata ṛṣūṇā́m jū́rṇirhóta ṛṣūṇā́m ǁ

    pra vo mahe sahasā sahasvata uṣarbudhe paśuṣe nāgnaye stomo babhūtv agnaye |
    prati yad īṃ haviṣmān viśvāsu kṣāsu joguve |
    agre rebho na jarata ṛṣūṇāṃ jūrṇir hota ṛṣūṇām ||

    प्र । वः॒ । म॒हे । सह॑सा । सह॑स्वते । उ॒षः॒ऽबुधे॑ । प॒शु॒ऽसे । न । अ॒ग्नये॑ । स्तोमः॑ । ब॒भू॒तु॒ । अ॒ग्नये॑ ।
    प्रति॑ । यत् । ई॒म् । ह॒विष्मा॑न् । विश्वा॑सु । क्षासु॑ । जोगु॑वे ।
    अग्रे॑ । रे॒भः । न । ज॒र॒ते॒ । ऋ॒षू॒णाम् । जूर्णिः॑ । होता॑ । ऋ॒षू॒णाम् ॥

    प्र । वः । महे । सहसा । सहस्वते । उषःऽबुधे । पशुऽसे । न । अग्नये । स्तोमः । बभूतु । अग्नये ।
    प्रति । यत् । ईम् । हविष्मान् । विश्वासु । क्षासु । जोगुवे ।
    अग्रे । रेभः । न । जरते । ऋषूणाम् । जूर्णिः । होता । ऋषूणाम् ॥

    prá ǀ vaḥ ǀ mahé ǀ sáhasā ǀ sáhasvate ǀ uṣaḥ-búdhe ǀ paśu-sé ǀ ná ǀ agnáye ǀ stómaḥ ǀ babhūtu ǀ agnáye ǀ
    práti ǀ yát ǀ īm ǀ havíṣmān ǀ víśvāsu ǀ kṣā́su ǀ jóguve ǀ
    ágre ǀ rebháḥ ǀ ná ǀ jarate ǀ ṛṣūṇā́m ǀ jū́rṇiḥ ǀ hótā ǀ ṛṣūṇā́m ǁ

    pra ǀ vaḥ ǀ mahe ǀ sahasā ǀ sahasvate ǀ uṣaḥ-budhe ǀ paśu-se ǀ na ǀ agnaye ǀ stomaḥ ǀ babhūtu ǀ agnaye ǀ
    prati ǀ yat ǀ īm ǀ haviṣmān ǀ viśvāsu ǀ kṣāsu ǀ joguve ǀ
    agre ǀ rebhaḥ ǀ na ǀ jarate ǀ ṛṣūṇām ǀ jūrṇiḥ ǀ hotā ǀ ṛṣūṇām ǁ

    1.127.10 Aṣṭaka 2.1.13.5Anuvāka 1.19.10Interpretations

11. Ṛk 11

    स नो॒ नेदि॑ष्ठं॒ ददृ॑शान॒ आ भ॒राग्ने॑ दे॒वेभिः॒ सच॑नाः सुचे॒तुना॑ म॒हो रा॒यः सु॑चे॒तुना॑ ।
    महि॑ शविष्ठ नस्कृधि सं॒चक्षे॑ भु॒जे अ॒स्यै ।
    महि॑ स्तो॒तृभ्यो॑ मघवन्त्सु॒वीर्यं॒ मथी॑रु॒ग्रो न शव॑सा ॥

    स नो नेदिष्ठं ददृशान आ भराग्ने देवेभिः सचनाः सुचेतुना महो रायः सुचेतुना |
    महि शविष्ठ नस् कृधि संचक्षे भुजे अस्यै |
    महि स्तोतृभ्यो मघवन् सुवीर्यम् मथीर् उग्रो न शवसा ||

    sá no nédiṣṭham dádṛśāna ā́ bharā́gne devébhiḥ sácanāḥ sucetúnā mahó rāyáḥ sucetúnā ǀ
    máhi śaviṣṭha naskṛdhi saṃcákṣe bhujé asyái ǀ
    máhi stotṛ́bhyo maghavantsuvī́ryam máthīrugró ná śávasā ǁ

    sa no nediṣṭhaṃ dadṛśāna ā bharāgne devebhiḥ sacanāḥ sucetunā maho rāyaḥ sucetunā |
    mahi śaviṣṭha nas kṛdhi saṃcakṣe bhuje asyai |
    mahi stotṛbhyo maghavan suvīryam mathīr ugro na śavasā ||

    सः । नः॒ । नेदि॑ष्ठम् । ददृ॑शानः । आ । भ॒र॒ । अग्ने॑ । दे॒वेभिः॑ । सऽच॑नाः । सु॒ऽचे॒तुना॑ । म॒हः । रा॒यः । सु॒ऽचे॒तुना॑ ।
    महि॑ । श॒वि॒ष्ठ॒ । नः॒ । कृ॒धि॒ । स॒म्ऽचक्षे॑ । भु॒जे । अ॒स्यै ।
    महि॑ । स्तो॒तृऽभ्यः॑ । म॒घ॒ऽव॒न् । सु॒ऽवीर्य॑म् । मथीः॑ । उ॒ग्रः । न । शव॑सा ॥

    सः । नः । नेदिष्ठम् । ददृशानः । आ । भर । अग्ने । देवेभिः । सऽचनाः । सुऽचेतुना । महः । रायः । सुऽचेतुना ।
    महि । शविष्ठ । नः । कृधि । सम्ऽचक्षे । भुजे । अस्यै ।
    महि । स्तोतृऽभ्यः । मघऽवन् । सुऽवीर्यम् । मथीः । उग्रः । न । शवसा ॥

    sáḥ ǀ naḥ ǀ nédiṣṭham ǀ dádṛśānaḥ ǀ ā́ ǀ bhara ǀ ágne ǀ devébhiḥ ǀ sá-canāḥ ǀ su-cetúnā ǀ maháḥ ǀ rāyáḥ ǀ su-cetúnā ǀ
    máhi ǀ śaviṣṭha ǀ naḥ ǀ kṛdhi ǀ sam-cákṣe ǀ bhujé ǀ asyái ǀ
    máhi ǀ stotṛ́-bhyaḥ ǀ magha-van ǀ su-vī́ryam ǀ máthīḥ ǀ ugráḥ ǀ ná ǀ śávasā ǁ

    saḥ ǀ naḥ ǀ nediṣṭham ǀ dadṛśānaḥ ǀ ā ǀ bhara ǀ agne ǀ devebhiḥ ǀ sa-canāḥ ǀ su-cetunā ǀ mahaḥ ǀ rāyaḥ ǀ su-cetunā ǀ
    mahi ǀ śaviṣṭha ǀ naḥ ǀ kṛdhi ǀ sam-cakṣe ǀ bhuje ǀ asyai ǀ
    mahi ǀ stotṛ-bhyaḥ ǀ magha-van ǀ su-vīryam ǀ mathīḥ ǀ ugraḥ ǀ na ǀ śavasā ǁ

    1.127.11 Aṣṭaka 2.1.13.6Anuvāka 1.19.11Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.