Ṛgveda · Maṇḍala 1

Sūkta 76

Agni · Gotama Rāhūgaṇa · 5 ṛks

Link
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Gotama Rāhūgaṇa
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles nicṛttriṣṭup (1, 3, 4); virāṭtrisṭup (2, 5)

2nd set of styles triṣṭubh

  1. Ṛk 1

    का त॒ उपे॑ति॒र्मन॑सो॒ वरा॑य॒ भुव॑दग्ने॒ शंत॑मा॒ का म॑नी॒षा ।
    को वा॑ य॒ज्ञैः परि॒ दक्षं॑ त आप॒ केन॑ वा ते॒ मन॑सा दाशेम ॥

    का त उपेतिर् मनसो वराय भुवद् अग्ने शन्तमा का मनीषा |
    को वा यज्ञैः परि दक्षं त आप केन वा ते मनसा दाशेम ||

    kā́ ta úpetirmánaso várāya bhúvadagne śáṃtamā kā́ manīṣā́ ǀ
    kó vā yajñáiḥ pári dákṣam ta āpa kéna vā te mánasā dāśema ǁ

    kā ta upetir manaso varāya bhuvad agne śantamā kā manīṣā |
    ko vā yajñaiḥ pari dakṣaṃ ta āpa kena vā te manasā dāśema ||

    का । ते॒ । उप॑ऽइतिः । मन॑सः । वरा॑य । भुव॑त् । अ॒ग्ने॒ । शम्ऽत॑मा । का । म॒नी॒षा ।
    कः । वा॒ । य॒ज्ञैः । परि॑ । दक्ष॑म् । ते॒ । आ॒प॒ । केन॑ । वा॒ । ते॒ । मन॑सा । दा॒शे॒म॒ ॥

    का । ते । उपऽइतिः । मनसः । वराय । भुवत् । अग्ने । शम्ऽतमा । का । मनीषा ।
    कः । वा । यज्ञैः । परि । दक्षम् । ते । आप । केन । वा । ते । मनसा । दाशेम ॥

    kā́ ǀ te ǀ úpa-itiḥ ǀ mánasaḥ ǀ várāya ǀ bhúvat ǀ agne ǀ śám-tamā ǀ kā́ ǀ manīṣā́ ǀ
    káḥ ǀ vā ǀ yajñáiḥ ǀ pári ǀ dákṣam ǀ te ǀ āpa ǀ kéna ǀ vā ǀ te ǀ mánasā ǀ dāśema ǁ

    kā ǀ te ǀ upa-itiḥ ǀ manasaḥ ǀ varāya ǀ bhuvat ǀ agne ǀ śam-tamā ǀ kā ǀ manīṣā ǀ
    kaḥ ǀ vā ǀ yajñaiḥ ǀ pari ǀ dakṣam ǀ te ǀ āpa ǀ kena ǀ vā ǀ te ǀ manasā ǀ dāśema ǁ

    1.76.1 Aṣṭaka 1.5.24.1Anuvāka 1.13.15

  2. Ṛk 2

    एह्य॑ग्न इ॒ह होता॒ नि षी॒दाद॑ब्धः॒ सु पु॑रए॒ता भ॑वा नः ।
    अव॑तां त्वा॒ रोद॑सी विश्वमि॒न्वे यजा॑ म॒हे सौ॑मन॒साय॑ दे॒वान् ॥

    एह्य् अग्न इह होता नि षीदादब्धः सु पुरएता भवा नः |
    अवतां त्वा रोदसी विश्वमिन्वे यजा महे सौमनसाय देवान् ||

    éhyagna ihá hótā ní ṣīdā́dabdhaḥ sú puraetā́ bhavā naḥ ǀ
    ávatām tvā ródasī viśvaminvé yájā mahé saumanasā́ya devā́n ǁ

    ehy agna iha hotā ni ṣīdādabdhaḥ su puraetā bhavā naḥ |
    avatāṃ tvā rodasī viśvaminve yajā mahe saumanasāya devān ||

    आ । इ॒हि॒ । अ॒ग्ने॒ । इ॒ह । होता॑ । नि । सी॒द॒ । अद॑ब्धः । सु । पु॒रः॒ऽए॒ता । भ॒व॒ । नः॒ ।
    अव॑ताम् । त्वा॒ । रोद॑सी॒ इति॑ । वि॒श्व॒मि॒न्वे इति॑ वि॒श्व॒म्ऽइ॒न्वे । यज॑ । म॒हे । सौ॒म॒न॒साय॑ । दे॒वान् ॥

    आ । इहि । अग्ने । इह । होता । नि । सीद । अदब्धः । सु । पुरःऽएता । भव । नः ।
    अवताम् । त्वा । रोदसी इति । विश्वमिन्वे इति विश्वम्ऽइन्वे । यज । महे । सौमनसाय । देवान् ॥

    ā́ ǀ ihi ǀ agne ǀ ihá ǀ hótā ǀ ní ǀ sīda ǀ ádabdhaḥ ǀ sú ǀ puraḥ-etā́ ǀ bhava ǀ naḥ ǀ
    ávatām ǀ tvā ǀ ródasī íti ǀ viśvaminvé íti viśvam-invé ǀ yája ǀ mahé ǀ saumanasā́ya ǀ devā́n ǁ

    ā ǀ ihi ǀ agne ǀ iha ǀ hotā ǀ ni ǀ sīda ǀ adabdhaḥ ǀ su ǀ puraḥ-etā ǀ bhava ǀ naḥ ǀ
    avatām ǀ tvā ǀ rodasī iti ǀ viśvaminve iti viśvam-inve ǀ yaja ǀ mahe ǀ saumanasāya ǀ devān ǁ

    1.76.2 Aṣṭaka 1.5.24.2Anuvāka 1.13.16

  3. Ṛk 3

    प्र सु विश्वा॑न्र॒क्षसो॒ धक्ष्य॑ग्ने॒ भवा॑ य॒ज्ञाना॑मभिशस्ति॒पावा॑ ।
    अथा व॑ह॒ सोम॑पतिं॒ हरि॑भ्यामाति॒थ्यम॑स्मै चकृमा सु॒दाव्ने॑ ॥

    प्र सु विश्वान् रक्षसो धक्ष्य् अग्ने भवा यज्ञानाम् अभिशस्तिपावा |
    अथा वह सोमपतिं हरिभ्याम् आतिथ्यम् अस्मै चकृमा सुदाव्ने ||

    prá sú víśvānrakṣáso dhákṣyagne bhávā yajñā́nāmabhiśastipā́vā ǀ
    áthā́ vaha sómapatim háribhyāmātithyámasmai cakṛmā sudā́vne ǁ

    pra su viśvān rakṣaso dhakṣy agne bhavā yajñānām abhiśastipāvā |
    athā vaha somapatiṃ haribhyām ātithyam asmai cakṛmā sudāvne ||

    प्र । सु । विश्वा॑न् । र॒क्षसः॑ । धक्षि॑ । अ॒ग्ने॒ । भव॑ । य॒ज्ञाना॑म् । अ॒भि॒श॒स्ति॒ऽपावा॑ ।
    अथ॑ । आ । व॒ह॒ । सोम॑ऽपतिम् । हरि॑ऽभ्याम् । आ॒ति॒थ्यम् । अ॒स्मै॒ । च॒कृ॒म॒ । सु॒ऽदाव्ने॑ ॥

    प्र । सु । विश्वान् । रक्षसः । धक्षि । अग्ने । भव । यज्ञानाम् । अभिशस्तिऽपावा ।
    अथ । आ । वह । सोमऽपतिम् । हरिऽभ्याम् । आतिथ्यम् । अस्मै । चकृम । सुऽदाव्ने ॥

    prá ǀ sú ǀ víśvān ǀ rakṣásaḥ ǀ dhákṣi ǀ agne ǀ bháva ǀ yajñā́nām ǀ abhiśasti-pā́vā ǀ
    átha ǀ ā́ ǀ vaha ǀ sóma-patim ǀ hári-bhyām ǀ ātithyám ǀ asmai ǀ cakṛma ǀ su-dā́vne ǁ

    pra ǀ su ǀ viśvān ǀ rakṣasaḥ ǀ dhakṣi ǀ agne ǀ bhava ǀ yajñānām ǀ abhiśasti-pāvā ǀ
    atha ǀ ā ǀ vaha ǀ soma-patim ǀ hari-bhyām ǀ ātithyam ǀ asmai ǀ cakṛma ǀ su-dāvne ǁ

    1.76.3 Aṣṭaka 1.5.24.3Anuvāka 1.13.17

  4. Ṛk 4

    प्र॒जाव॑ता॒ वच॑सा॒ वह्नि॑रा॒सा च॑ हु॒वे नि च॑ सत्सी॒ह दे॒वैः ।
    वेषि॑ हो॒त्रमु॒त पो॒त्रं य॑जत्र बो॒धि प्र॑यंतर्जनित॒र्वसू॑नां ॥

    प्रजावता वचसा वह्निर् आसा च हुवे नि च सत्सीह देवैः |
    वेषि होत्रम् उत पोत्रं यजत्र बोधि प्रयन्तर् जनितर् वसूनाम् ||

    prajā́vatā vácasā váhnirāsā́ ca huvé ní ca satsīhá deváiḥ ǀ
    véṣi hotrámutá potrám yajatra bodhí prayantarjanitarvásūnām ǁ

    prajāvatā vacasā vahnir āsā ca huve ni ca satsīha devaiḥ |
    veṣi hotram uta potraṃ yajatra bodhi prayantar janitar vasūnām ||

    प्र॒जाऽव॑ता । वच॑सा । वह्निः॑ । आ॒सा । आ । च॒ । हु॒वे । नि । च॒ । स॒त्सि॒ । इ॒ह । दे॒वैः ।
    वेषि॑ । हो॒त्रम् । उ॒त । पो॒त्रम् । य॒ज॒त्र॒ । बो॒धि । प्र॒ऽय॒न्तः॒ । ज॒नि॒तः॒ । वसू॑नाम् ॥

    प्रजाऽवता । वचसा । वह्निः । आसा । आ । च । हुवे । नि । च । सत्सि । इह । देवैः ।
    वेषि । होत्रम् । उत । पोत्रम् । यजत्र । बोधि । प्रऽयन्तः । जनितः । वसूनाम् ॥

    prajā́-vatā ǀ vácasā ǀ váhniḥ ǀ āsā́ ǀ ā́ ǀ ca ǀ huvé ǀ ní ǀ ca ǀ satsi ǀ ihá ǀ deváiḥ ǀ
    véṣi ǀ hotrám ǀ utá ǀ potrám ǀ yajatra ǀ bodhí ǀ pra-yantaḥ ǀ janitaḥ ǀ vásūnām ǁ

    prajā-vatā ǀ vacasā ǀ vahniḥ ǀ āsā ǀ ā ǀ ca ǀ huve ǀ ni ǀ ca ǀ satsi ǀ iha ǀ devaiḥ ǀ
    veṣi ǀ hotram ǀ uta ǀ potram ǀ yajatra ǀ bodhi ǀ pra-yantaḥ ǀ janitaḥ ǀ vasūnām ǁ

    1.76.4 Aṣṭaka 1.5.24.4Anuvāka 1.13.18

  5. Ṛk 5

    यथा॒ विप्र॑स्य॒ मनु॑षो ह॒विर्भि॑र्दे॒वाँ अय॑जः क॒विभिः॑ क॒विः सन् ।
    ए॒वा हो॑तः सत्यतर॒ त्वम॒द्याग्ने॑ मं॒द्रया॑ जु॒ह्वा॑ यजस्व ॥

    यथा विप्रस्य मनुषो हविर्भिर् देवां अयजः कविभिः कविः सन् |
    एवा होतः सत्यतर त्वम् अद्याग्ने मन्द्रया जुह्वा यजस्व ||

    yáthā víprasya mánuṣo havírbhirdevā́m̐ áyajaḥ kavíbhiḥ kavíḥ sán ǀ
    evā́ hotaḥ satyatara tvámadyā́gne mandráyā juhvā́ yajasva ǁ

    yathā viprasya manuṣo havirbhir devāṃ ayajaḥ kavibhiḥ kaviḥ san |
    evā hotaḥ satyatara tvam adyāgne mandrayā juhvā yajasva ||

    यथा॑ । विप्र॑स्य । मनु॑षः । ह॒विःऽभिः॑ । दे॒वान् । अय॑जः । क॒विऽभिः॑ । क॒विः । सन् ।
    ए॒व । हो॒त॒रिति॑ । स॒त्य॒ऽत॒र॒ । त्वम् । अ॒द्य । अग्ने॑ । म॒न्द्रया॑ । जु॒ह्वा॑ । य॒ज॒स्व॒ ॥

    यथा । विप्रस्य । मनुषः । हविःऽभिः । देवान् । अयजः । कविऽभिः । कविः । सन् ।
    एव । होतरिति । सत्यऽतर । त्वम् । अद्य । अग्ने । मन्द्रया । जुह्वा । यजस्व ॥

    yáthā ǀ víprasya ǀ mánuṣaḥ ǀ havíḥ-bhiḥ ǀ devā́n ǀ áyajaḥ ǀ kaví-bhiḥ ǀ kavíḥ ǀ sán ǀ
    evá ǀ hotaríti ǀ satya-tara ǀ tvám ǀ adyá ǀ ágne ǀ mandráyā ǀ juhvā́ ǀ yajasva ǁ

    yathā ǀ viprasya ǀ manuṣaḥ ǀ haviḥ-bhiḥ ǀ devān ǀ ayajaḥ ǀ kavi-bhiḥ ǀ kaviḥ ǀ san ǀ
    eva ǀ hotariti ǀ satya-tara ǀ tvam ǀ adya ǀ agne ǀ mandrayā ǀ juhvā ǀ yajasva ǁ

    1.76.5 Aṣṭaka 1.5.24.5Anuvāka 1.13.19

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.76 · Agni

Interpretations

Kapali Shastri

Ṛk 1

Commentary

O Agni, what approach would draw thy mind (towards us)? What praise be exceedingly pleasing? Who by sacrifices hath gained thy discernment? With what thought shall we bring offerings to thee?

Ṛk 2

Commentary

Come hither, Agni, be seated as the invoker, Unassailable, be our leader. Guarded by the all-pervading Heaven and Earth, worship thou the Gods for their high favour (to us).

Ṛk 3

Commentary

O Agni, scorch out all the demons; guard thou from affliction to our sacrifices; bring hither the lord of Soma with his steeds. We offer hospitality to the bounteous giver

Ṛk 4

Commentary

I invoke thee who, lauded with resultful hymns carriest offerings in thy mouth; be seated here along with the Gods. Worshipful one, fulfil the task of the invoker and the purifier. Generator and controller of riches, awaken us to them.

Ṛk 5

Commentary

Worship thou today, O Agni, summoner, Truth-full, with delightful flame-tongue, even as, seer with seers, thou didst worship the Gods with the offerings of the illumined Manu.