Sūkta 115
- Devatā देवता
- Sūrya
- Ṛṣi ऋषि
- Kutsa Āṅgirasa
- Chandas छन्दस्
- Triṣṭubh
Metres by ṛk
1st set of styles nicṛttriṣṭup (1, 2, 6); triṣṭup (4, 5); virāṭtrisṭup (3)
2nd set of styles triṣṭubh
-
Ṛk 1
चि॒त्रं दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑कं॒ चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः ।
आप्रा॒ द्यावा॑पृथि॒वी अं॒तरि॑क्षं॒ सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च ॥चित्रं देवानाम् उद् अगाद् अनीकं चक्षुर् मित्रस्य वरुणस्याग्नेः |
आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस् तस्थुषश् च ||citrám devā́nāmúdagādánīkam cákṣurmitrásya váruṇasyāgnéḥ ǀ
ā́prā dyā́vāpṛthivī́ antárikṣam sū́rya ātmā́ jágatastasthúṣaśca ǁcitraṃ devānām ud agād anīkaṃ cakṣur mitrasya varuṇasyāgneḥ |
āprā dyāvāpṛthivī antarikṣaṃ sūrya ātmā jagatas tasthuṣaś ca ||चि॒त्रम् । दे॒वाना॑म् । उत् । अ॒गा॒त् । अनी॑कम् । चक्षुः॑ । मि॒त्रस्य॑ । वरु॑णस्य । अ॒ग्नेः ।
आ । अ॒प्राः॒ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । अ॒न्तरि॑क्षम् । सूर्यः॑ । आ॒त्मा । जग॑तः । त॒स्थुषः॑ । च॒ ॥चित्रम् । देवानाम् । उत् । अगात् । अनीकम् । चक्षुः । मित्रस्य । वरुणस्य । अग्नेः ।
आ । अप्राः । द्यावापृथिवी इति । अन्तरिक्षम् । सूर्यः । आत्मा । जगतः । तस्थुषः । च ॥citrám ǀ devā́nām ǀ út ǀ agāt ǀ ánīkam ǀ cákṣuḥ ǀ mitrásya ǀ váruṇasya ǀ agnéḥ ǀ
ā́ ǀ aprāḥ ǀ dyā́vāpṛthivī́ íti ǀ antárikṣam ǀ sū́ryaḥ ǀ ātmā́ ǀ jágataḥ ǀ tasthúṣaḥ ǀ ca ǁcitram ǀ devānām ǀ ut ǀ agāt ǀ anīkam ǀ cakṣuḥ ǀ mitrasya ǀ varuṇasya ǀ agneḥ ǀ
ā ǀ aprāḥ ǀ dyāvāpṛthivī iti ǀ antarikṣam ǀ sūryaḥ ǀ ātmā ǀ jagataḥ ǀ tasthuṣaḥ ǀ ca ǁ1.115.1 Aṣṭaka 1.8.7.0
-
Ṛk 2
सूर्यो॑ दे॒वीमु॒षसं॒ रोच॑मानां॒ मर्यो॒ न योषा॑म॒भ्ये॑ति प॒श्चात् ।
यत्रा॒ नरो॑ देव॒यंतो॑ यु॒गानि॑ वितन्व॒ते प्रति॑ भ॒द्राय॑ भ॒द्रं ॥सूर्यो देवीम् उषसं रोचमानाम् मर्यो न योषाम् अभ्य् एति पश्चात् |
यत्रा नरो देवयन्तो युगानि वितन्वते प्रति भद्राय भद्रम् ||sū́ryo devī́muṣásam rócamānām máryo ná yóṣāmabhyéti paścā́t ǀ
yátrā náro devayánto yugā́ni vitanvaté práti bhadrā́ya bhadrám ǁsūryo devīm uṣasaṃ rocamānām maryo na yoṣām abhy eti paścāt |
yatrā naro devayanto yugāni vitanvate prati bhadrāya bhadram ||सूर्यः॑ । दे॒वीम् । उ॒षस॑म् । रोच॑मानाम् । मर्यः॑ । न । योषा॑म् । अ॒भि । ए॒ति॒ । प॒श्चात् ।
यत्र॑ । नरः॑ । दे॒व॒ऽयन्तः॑ । यु॒गानि॑ । वि॒ऽत॒न्व॒ते । प्रति॑ । भ॒द्राय॑ । भ॒द्रम् ॥सूर्यः । देवीम् । उषसम् । रोचमानाम् । मर्यः । न । योषाम् । अभि । एति । पश्चात् ।
यत्र । नरः । देवऽयन्तः । युगानि । विऽतन्वते । प्रति । भद्राय । भद्रम् ॥sū́ryaḥ ǀ devī́m ǀ uṣásam ǀ rócamānām ǀ máryaḥ ǀ ná ǀ yóṣām ǀ abhí ǀ eti ǀ paścā́t ǀ
yátra ǀ náraḥ ǀ deva-yántaḥ ǀ yugā́ni ǀ vi-tanvaté ǀ práti ǀ bhadrā́ya ǀ bhadrám ǁsūryaḥ ǀ devīm ǀ uṣasam ǀ rocamānām ǀ maryaḥ ǀ na ǀ yoṣām ǀ abhi ǀ eti ǀ paścāt ǀ
yatra ǀ naraḥ ǀ deva-yantaḥ ǀ yugāni ǀ vi-tanvate ǀ prati ǀ bhadrāya ǀ bhadram ǁ1.115.2 Aṣṭaka 1.8.7.0
-
Ṛk 3
भ॒द्रा अश्वा॑ ह॒रितः॒ सूर्य॑स्य चि॒त्रा एत॑ग्वा अनु॒माद्या॑सः ।
न॒म॒स्यंतो॑ दि॒व आ पृ॒ष्ठम॑स्थुः॒ परि॒ द्यावा॑पृथि॒वी यं॑ति स॒द्यः ॥भद्रा अश्वा हरितः सूर्यस्य चित्रा एतग्वा अनुमाद्यासः |
नमस्यन्तो दिव आ पृष्ठम् अस्थुः परि द्यावापृथिवी यन्ति सद्यः ||bhadrā́ áśvā harítaḥ sū́ryasya citrā́ étagvā anumā́dyāsaḥ ǀ
namasyánto divá ā́ pṛṣṭhámasthuḥ pári dyā́vāpṛthivī́ yanti sadyáḥ ǁbhadrā aśvā haritaḥ sūryasya citrā etagvā anumādyāsaḥ |
namasyanto diva ā pṛṣṭham asthuḥ pari dyāvāpṛthivī yanti sadyaḥ ||भ॒द्राः । अश्वाः॑ । ह॒रितः॑ । सूर्य॑स्य । चि॒त्राः । एत॑ऽग्वाः । अ॒नु॒ऽमाद्या॑सः ।
न॒म॒स्यन्तः॑ । दि॒वः । आ । पृ॒ष्ठम् । अ॒स्थुः॒ । परि॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । य॒न्ति॒ । स॒द्यः ॥भद्राः । अश्वाः । हरितः । सूर्यस्य । चित्राः । एतऽग्वाः । अनुऽमाद्यासः ।
नमस्यन्तः । दिवः । आ । पृष्ठम् । अस्थुः । परि । द्यावापृथिवी इति । यन्ति । सद्यः ॥bhadrā́ḥ ǀ áśvāḥ ǀ harítaḥ ǀ sū́ryasya ǀ citrā́ḥ ǀ éta-gvāḥ ǀ anu-mā́dyāsaḥ ǀ
namasyántaḥ ǀ diváḥ ǀ ā́ ǀ pṛṣṭhám ǀ asthuḥ ǀ pári ǀ dyā́vāpṛthivī́ íti ǀ yanti ǀ sadyáḥ ǁbhadrāḥ ǀ aśvāḥ ǀ haritaḥ ǀ sūryasya ǀ citrāḥ ǀ eta-gvāḥ ǀ anu-mādyāsaḥ ǀ
namasyantaḥ ǀ divaḥ ǀ ā ǀ pṛṣṭham ǀ asthuḥ ǀ pari ǀ dyāvāpṛthivī iti ǀ yanti ǀ sadyaḥ ǁ1.115.3 Aṣṭaka 1.8.7.0
-
Ṛk 4
तत्सूर्य॑स्य देव॒त्वं तन्म॑हि॒त्वं म॒ध्या कर्तो॒र्वित॑तं॒ सं ज॑भार ।
य॒देदयु॑क्त ह॒रितः॑ स॒धस्था॒दाद्रात्री॒ वास॑स्तनुते सि॒मस्मै॑ ॥तत् सूर्यस्य देवत्वं तन् महित्वम् मध्या कर्तोर् विततं सं जभार |
यदेद् अयुक्त हरितः सधस्थाद् आद् रात्री वासस् तनुते सिमस्मै ||tátsū́ryasya devatvám tánmahitvám madhyā́ kártorvítatam sám jabhāra ǀ
yadédáyukta harítaḥ sadhásthādā́drā́trī vā́sastanute simásmai ǁtat sūryasya devatvaṃ tan mahitvam madhyā kartor vitataṃ saṃ jabhāra |
yaded ayukta haritaḥ sadhasthād ād rātrī vāsas tanute simasmai ||तत् । सूर्य॑स्य । दे॒व॒ऽत्वम् । तत् । म॒हि॒ऽत्वम् । म॒ध्या । कर्तोः॑ । विऽत॑तम् । सम् । ज॒भा॒र॒ ।
य॒दा । इत् । अयु॑क्त । ह॒रितः॑ । स॒धऽस्था॑त् । आत् । रात्री॑ । वासः॑ । त॒नु॒ते॒ । सि॒मस्मै॑ ॥तत् । सूर्यस्य । देवऽत्वम् । तत् । महिऽत्वम् । मध्या । कर्तोः । विऽततम् । सम् । जभार ।
यदा । इत् । अयुक्त । हरितः । सधऽस्थात् । आत् । रात्री । वासः । तनुते । सिमस्मै ॥tát ǀ sū́ryasya ǀ deva-tvám ǀ tát ǀ mahi-tvám ǀ madhyā́ ǀ kártoḥ ǀ ví-tatam ǀ sám ǀ jabhāra ǀ
yadā́ ǀ ít ǀ áyukta ǀ harítaḥ ǀ sadhá-sthāt ǀ ā́t ǀ rā́trī ǀ vā́saḥ ǀ tanute ǀ simásmai ǁtat ǀ sūryasya ǀ deva-tvam ǀ tat ǀ mahi-tvam ǀ madhyā ǀ kartoḥ ǀ vi-tatam ǀ sam ǀ jabhāra ǀ
yadā ǀ it ǀ ayukta ǀ haritaḥ ǀ sadha-sthāt ǀ āt ǀ rātrī ǀ vāsaḥ ǀ tanute ǀ simasmai ǁ1.115.4 Aṣṭaka 1.8.7.0
-
Ṛk 5
तन्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्याभि॒चक्षे॒ सूर्यो॑ रू॒पं कृ॑णुते॒ द्योरु॒पस्थे॑ ।
अ॒नं॒तम॒न्यद्रुश॑दस्य॒ पाजः॑ कृ॒ष्णम॒न्यद्ध॒रितः॒ सं भ॑रंति ॥तन् मित्रस्य वरुणस्याभिचक्षे सूर्यो रूपं कृणुते द्योर् उपस्थे |
अनन्तम् अन्यद् रुशद् अस्य पाजः कृष्णम् अन्यद् धरितः सम् भरन्ति ||tánmitrásya váruṇasyābhicákṣe sū́ryo rūpám kṛṇute dyórupásthe ǀ
anantámanyádrúśadasya pā́jaḥ kṛṣṇámanyáddharítaḥ sám bharanti ǁtan mitrasya varuṇasyābhicakṣe sūryo rūpaṃ kṛṇute dyor upasthe |
anantam anyad ruśad asya pājaḥ kṛṣṇam anyad dharitaḥ sam bharanti ||तत् । मि॒त्रस्य॑ । वरु॑णस्य । अ॒भि॒ऽचक्षे॑ । सूर्यः॑ । रू॒पम् । कृ॒णु॒ते॒ । द्योः । उ॒पऽस्थे॑ ।
अ॒न॒न्तम् । अ॒न्यत् । रुश॑त् । अ॒स्य॒ । पाजः॑ । कृ॒ष्णम् । अ॒न्यत् । ह॒रितः॑ । सम् । भ॒र॒न्ति॒ ॥तत् । मित्रस्य । वरुणस्य । अभिऽचक्षे । सूर्यः । रूपम् । कृणुते । द्योः । उपऽस्थे ।
अनन्तम् । अन्यत् । रुशत् । अस्य । पाजः । कृष्णम् । अन्यत् । हरितः । सम् । भरन्ति ॥tát ǀ mitrásya ǀ váruṇasya ǀ abhi-cákṣe ǀ sū́ryaḥ ǀ rūpám ǀ kṛṇute ǀ dyóḥ ǀ upá-sthe ǀ
anantám ǀ anyát ǀ rúśat ǀ asya ǀ pā́jaḥ ǀ kṛṣṇám ǀ anyát ǀ harítaḥ ǀ sám ǀ bharanti ǁtat ǀ mitrasya ǀ varuṇasya ǀ abhi-cakṣe ǀ sūryaḥ ǀ rūpam ǀ kṛṇute ǀ dyoḥ ǀ upa-sthe ǀ
anantam ǀ anyat ǀ ruśat ǀ asya ǀ pājaḥ ǀ kṛṣṇam ǀ anyat ǀ haritaḥ ǀ sam ǀ bharanti ǁ1.115.5 Aṣṭaka 1.8.7.0
-
Ṛk 6
अ॒द्या दे॑वा॒ उदि॑ता॒ सूर्य॑स्य॒ निरंह॑सः पिपृ॒ता निर॑व॒द्यात् ।
तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहंता॒मदि॑तिः॒ सिंधुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥अद्या देवा उदिता सूर्यस्य निर् अंहसः पिपृता निर् अवद्यात् |
तन् नो मित्रो वरुणो मामहन्ताम् अदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ||adyā́ devā úditā sū́ryasya níráṃhasaḥ pipṛtā́ níravadyā́t ǀ
tánno mitró váruṇo māmahantāmáditiḥ síndhuḥ pṛthivī́ utá dyáuḥ ǁadyā devā uditā sūryasya nir aṃhasaḥ pipṛtā nir avadyāt |
tan no mitro varuṇo māmahantām aditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ||अ॒द्य । दे॒वाः॒ । उत्ऽइ॑ता । सूर्य॑स्य । निः । अंह॑सः । पि॒पृ॒त । निः । अ॒व॒द्यात् ।
तत् । नः॒ । मि॒त्रः । वरु॑णः । म॒म॒ह॒न्ता॒म् । अदि॑तिः । सिन्धुः॑ । पृ॒थि॒वी । उ॒त । द्यौः ॥अद्य । देवाः । उत्ऽइता । सूर्यस्य । निः । अंहसः । पिपृत । निः । अवद्यात् ।
तत् । नः । मित्रः । वरुणः । ममहन्ताम् । अदितिः । सिन्धुः । पृथिवी । उत । द्यौः ॥adyá ǀ devāḥ ǀ út-itā ǀ sū́ryasya ǀ níḥ ǀ áṃhasaḥ ǀ pipṛtá ǀ níḥ ǀ avadyā́t ǀ
tát ǀ naḥ ǀ mitráḥ ǀ váruṇaḥ ǀ mamahantām ǀ áditiḥ ǀ síndhuḥ ǀ pṛthivī́ ǀ utá ǀ dyáuḥ ǁadya ǀ devāḥ ǀ ut-itā ǀ sūryasya ǀ niḥ ǀ aṃhasaḥ ǀ pipṛta ǀ niḥ ǀ avadyāt ǀ
tat ǀ naḥ ǀ mitraḥ ǀ varuṇaḥ ǀ mamahantām ǀ aditiḥ ǀ sindhuḥ ǀ pṛthivī ǀ uta ǀ dyauḥ ǁ1.115.6 Aṣṭaka 1.8.7.0
Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.