Devatā देवता

Indra

Ṛṣi ऋषि

Savya Āṅgirasa

Chandas छन्दस्

Jagatī, Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   अ॒भि त्यं मे॒षं पु॑रुहू॒तमृ॒ग्मिय॒मिंद्रं॑ गी॒र्भिर्म॑दता॒ वस्वो॑ अर्ण॒वं ।
   यस्य॒ द्यावो॒ न वि॒चरं॑ति॒ मानु॑षा भु॒जे मंहि॑ष्ठम॒भि विप्र॑मर्चत ॥

   अभि त्यम् मेषम् पुरुहूतम् ऋग्मियम् इन्द्रं गीर्भिर् मदता वस्वो अर्णवम् |
   यस्य द्यावो न विचरन्ति मानुषा भुजे मंहिष्ठम् अभि विप्रम् अर्चत ||

   abhí tyám meṣám puruhūtámṛgmíyamíndram gīrbhírmadatā vásvo arṇavám ǀ
   yásya dyā́vo ná vicáranti mā́nuṣā bhujé máṃhiṣṭhamabhí vípramarcata ǁ

   abhi tyam meṣam puruhūtam ṛgmiyam indraṃ gīrbhir madatā vasvo arṇavam |
   yasya dyāvo na vicaranti mānuṣā bhuje maṃhiṣṭham abhi vipram arcata ||

   अ॒भि । त्यम् । मे॒षम् । पु॒रु॒ऽहू॒तम् । ऋ॒ग्मिय॑म् । इन्द्र॑म् । गीः॒ऽभिः । म॒द॒त॒ । वस्वः॑ । अ॒र्ण॒वम् ।
   यस्य॑ । द्यावः॑ । न । वि॒ऽचर॑न्ति । मानु॑षा । भु॒जे । मंहि॑ष्ठम् । अ॒भि । विप्र॑म् । अ॒र्च॒त॒ ॥

   अभि । त्यम् । मेषम् । पुरुऽहूतम् । ऋग्मियम् । इन्द्रम् । गीःऽभिः । मदत । वस्वः । अर्णवम् ।
   यस्य । द्यावः । न । विऽचरन्ति । मानुषा । भुजे । मंहिष्ठम् । अभि । विप्रम् । अर्चत ॥

   abhí ǀ tyám ǀ meṣám ǀ puru-hūtám ǀ ṛgmíyam ǀ índram ǀ gīḥ-bhíḥ ǀ madata ǀ vásvaḥ ǀ arṇavám ǀ
   yásya ǀ dyā́vaḥ ǀ ná ǀ vi-cáranti ǀ mā́nuṣā ǀ bhujé ǀ máṃhiṣṭham ǀ abhí ǀ vípram ǀ arcata ǁ

   abhi ǀ tyam ǀ meṣam ǀ puru-hūtam ǀ ṛgmiyam ǀ indram ǀ gīḥ-bhiḥ ǀ madata ǀ vasvaḥ ǀ arṇavam ǀ
   yasya ǀ dyāvaḥ ǀ na ǀ vi-caranti ǀ mānuṣā ǀ bhuje ǀ maṃhiṣṭham ǀ abhi ǀ vipram ǀ arcata ǁ

   1.51.1 Aṣṭaka 1.4.9.0Interpretations

2. Ṛk 2

   अ॒भीम॑वन्वन्त्स्वभि॒ष्टिमू॒तयो॑ऽंतरिक्ष॒प्रां तवि॑षीभि॒रावृ॑तं ।
   इंद्रं॒ दक्षा॑स ऋ॒भवो॑ मद॒च्युतं॑ श॒तक्र॑तुं॒ जव॑नी सू॒नृतारु॑हत् ॥

   अभीम् अवन्वन् स्वभिष्टिम् ऊतयो ऽन्तरिक्षप्रां तविषीभिर् आवृतम् |
   इन्द्रं दक्षास ऋभवो मदच्युतं शतक्रतुं जवनी सूनृतारुहत् ||

   abhī́mavanvantsvabhiṣṭímūtáyo’ntarikṣaprā́m táviṣībhirā́vṛtam ǀ
   índram dákṣāsa ṛbhávo madacyútam śatákratum jávanī sūnṛ́tā́ruhat ǁ

   abhīm avanvan svabhiṣṭim ūtayo 'ntarikṣaprāṃ taviṣībhir āvṛtam |
   indraṃ dakṣāsa ṛbhavo madacyutaṃ śatakratuṃ javanī sūnṛtāruhat ||

   अ॒भि । ई॒म् । अ॒व॒न्व॒न् । सु॒ऽअ॒भि॒ष्टिम् । ऊ॒तयः॑ । अ॒न्त॒रि॒क्ष॒ऽप्राम् । तवि॑षीभिः । आऽवृ॑तम् ।
   इन्द्र॑म् । दक्षा॑सः । ऋ॒भवः॑ । म॒द॒ऽच्युत॑म् । श॒तऽक्र॑तुम् । जव॑नी । सू॒नृता॑ । आ । अ॒रु॒ह॒त् ॥

   अभि । ईम् । अवन्वन् । सुऽअभिष्टिम् । ऊतयः । अन्तरिक्षऽप्राम् । तविषीभिः । आऽवृतम् ।
   इन्द्रम् । दक्षासः । ऋभवः । मदऽच्युतम् । शतऽक्रतुम् । जवनी । सूनृता । आ । अरुहत् ॥

   abhí ǀ īm ǀ avanvan ǀ su-abhiṣṭím ǀ ūtáyaḥ ǀ antarikṣa-prā́m ǀ táviṣībhiḥ ǀ ā́-vṛtam ǀ
   índram ǀ dákṣāsaḥ ǀ ṛbhávaḥ ǀ mada-cyútam ǀ śatá-kratum ǀ jávanī ǀ sūnṛ́tā ǀ ā́ ǀ aruhat ǁ

   abhi ǀ īm ǀ avanvan ǀ su-abhiṣṭim ǀ ūtayaḥ ǀ antarikṣa-prām ǀ taviṣībhiḥ ǀ ā-vṛtam ǀ
   indram ǀ dakṣāsaḥ ǀ ṛbhavaḥ ǀ mada-cyutam ǀ śata-kratum ǀ javanī ǀ sūnṛtā ǀ ā ǀ aruhat ǁ

   1.51.2 Aṣṭaka 1.4.9.0Interpretations

3. Ṛk 3

   त्वं गो॒त्रमंगि॑रोभ्योऽवृणो॒रपो॒तात्र॑ये श॒तदु॑रेषु गातु॒वित् ।
   स॒सेन॑ चिद्विम॒दाया॑वहो॒ वस्वा॒जावद्रिं॑ वावसा॒नस्य॑ न॒र्तय॑न् ॥

   त्वं गोत्रम् अङ्गिरोभ्यो ऽवृणोर् अपोतात्रये शतदुरेषु गातुवित् |
   ससेन चिद् विमदायावहो वस्व् आजाव् अद्रिं वावसानस्य नर्तयन् ||

   tvám gotrámáṅgirobhyo’vṛṇorápotā́traye śatádureṣu gātuvít ǀ
   saséna cidvimadā́yāvaho vásvājā́vádrim vāvasānásya nartáyan ǁ

   tvaṃ gotram aṅgirobhyo 'vṛṇor apotātraye śatadureṣu gātuvit |
   sasena cid vimadāyāvaho vasv ājāv adriṃ vāvasānasya nartayan ||

   त्वम् । गो॒त्रम् । अङ्गि॑रःऽभ्यः । अ॒वृ॒णोः॒ । अप॑ । उ॒त । अत्र॑ये । श॒तऽदु॑रेषु । गा॒तु॒ऽवित् ।
   स॒सेन॑ । चि॒त् । वि॒ऽम॒दाय॑ । अ॒व॒हः॒ । वसु॑ । आ॒जौ । अद्रि॑म् । व॒व॒सा॒नस्य॑ । न॒र्तय॑न् ॥

   त्वम् । गोत्रम् । अङ्गिरःऽभ्यः । अवृणोः । अप । उत । अत्रये । शतऽदुरेषु । गातुऽवित् ।
   ससेन । चित् । विऽमदाय । अवहः । वसु । आजौ । अद्रिम् । ववसानस्य । नर्तयन् ॥

   tvám ǀ gotrám ǀ áṅgiraḥ-bhyaḥ ǀ avṛṇoḥ ǀ ápa ǀ utá ǀ átraye ǀ śatá-dureṣu ǀ gātu-vít ǀ
   saséna ǀ cit ǀ vi-madā́ya ǀ avahaḥ ǀ vásu ǀ ājáu ǀ ádrim ǀ vavasānásya ǀ nartáyan ǁ

   tvam ǀ gotram ǀ aṅgiraḥ-bhyaḥ ǀ avṛṇoḥ ǀ apa ǀ uta ǀ atraye ǀ śata-dureṣu ǀ gātu-vit ǀ
   sasena ǀ cit ǀ vi-madāya ǀ avahaḥ ǀ vasu ǀ ājau ǀ adrim ǀ vavasānasya ǀ nartayan ǁ

   1.51.3 Aṣṭaka 1.4.9.0Interpretations

4. Ṛk 4

   त्वम॒पाम॑पि॒धाना॑वृणो॒रपाधा॑रयः॒ पर्व॑ते॒ दानु॑म॒द्वसु॑ ।
   वृ॒त्रं यदिं॑द्र॒ शव॒साव॑धी॒रहि॒मादित्सूर्यं॑ दि॒व्यारो॑हयो दृ॒शे ॥

   त्वम् अपाम् अपिधानावृणोर् अपाधारयः पर्वते दानुमद् वसु |
   वृत्रं यद् इन्द्र शवसावधीर् अहिम् आद् इत् सूर्यं दिव्य् आरोहयो दृशे ||

   tvámapā́mapidhā́nāvṛṇorápā́dhārayaḥ párvate dā́numadvásu ǀ
   vṛtrám yádindra śávasā́vadhīráhimā́dítsū́ryam divyā́rohayo dṛśé ǁ

   tvam apām apidhānāvṛṇor apādhārayaḥ parvate dānumad vasu |
   vṛtraṃ yad indra śavasāvadhīr ahim ād it sūryaṃ divy ārohayo dṛśe ||

   त्वम् । अ॒पाम् । अ॒पि॒ऽधाना॑ । अ॒वृ॒णोः॒ । अप॑ । अधा॑रयः । पर्व॑ते । दानु॑ऽमत् । वसु॑ ।
   वृ॒त्रम् । यत् । इ॒न्द्र॒ । शव॑सा । अव॑धीः । अहि॑म् । आत् । इत् । सूर्य॑म् । दि॒वि । आ । अ॒रो॒ह॒यः॒ । दृ॒शे ॥

   त्वम् । अपाम् । अपिऽधाना । अवृणोः । अप । अधारयः । पर्वते । दानुऽमत् । वसु ।
   वृत्रम् । यत् । इन्द्र । शवसा । अवधीः । अहिम् । आत् । इत् । सूर्यम् । दिवि । आ । अरोहयः । दृशे ॥

   tvám ǀ apā́m ǀ api-dhā́nā ǀ avṛṇoḥ ǀ ápa ǀ ádhārayaḥ ǀ párvate ǀ dā́nu-mat ǀ vásu ǀ
   vṛtrám ǀ yát ǀ indra ǀ śávasā ǀ ávadhīḥ ǀ áhim ǀ ā́t ǀ ít ǀ sū́ryam ǀ diví ǀ ā́ ǀ arohayaḥ ǀ dṛśé ǁ

   tvam ǀ apām ǀ api-dhānā ǀ avṛṇoḥ ǀ apa ǀ adhārayaḥ ǀ parvate ǀ dānu-mat ǀ vasu ǀ
   vṛtram ǀ yat ǀ indra ǀ śavasā ǀ avadhīḥ ǀ ahim ǀ āt ǀ it ǀ sūryam ǀ divi ǀ ā ǀ arohayaḥ ǀ dṛśe ǁ

   1.51.4 Aṣṭaka 1.4.9.0Interpretations

5. Ṛk 5

   त्वं मा॒याभि॒रप॑ मा॒यिनो॑ऽधमः स्व॒धाभि॒र्ये अधि॒ शुप्ता॒वजु॑ह्वत ।
   त्वं पिप्रो॑र्नृमणः॒ प्रारु॑जः॒ पुरः॒ प्र ऋ॒जिश्वा॑नं दस्यु॒हत्ये॑ष्वाविथ ॥

   त्वम् मायाभिर् अप मायिनो ऽधमः स्वधाभिर् ये अधि शुप्ताव् अजुह्वत |
   त्वम् पिप्रोर् नृमणः प्रारुजः पुरः प्र ऋजिश्वानं दस्युहत्येष्व् आविथ ||

   tvám māyā́bhirápa māyíno’dhamaḥ svadhā́bhiryé ádhi śúptāvájuhvata ǀ
   tvám píprornṛmaṇaḥ prā́rujaḥ púraḥ prá ṛjíśvānam dasyuhátyeṣvāvitha ǁ

   tvam māyābhir apa māyino 'dhamaḥ svadhābhir ye adhi śuptāv ajuhvata |
   tvam pipror nṛmaṇaḥ prārujaḥ puraḥ pra ṛjiśvānaṃ dasyuhatyeṣv āvitha ||

   त्वम् । मा॒याभिः॑ । अप॑ । मा॒यिनः॑ । अ॒ध॒मः॒ । स्व॒धाभिः॑ । ये । अधि॑ । शुप्तौ॑ । अजु॑ह्वत ।
   त्वम् । पिप्रोः॑ । नृ॒ऽम॒नः॒ । प्र । अ॒रु॒जः॒ । पुरः॑ । प्र । ऋ॒जिश्वा॑नम् । द॒स्यु॒ऽहत्ये॑षु । आ॒वि॒थ॒ ॥

   त्वम् । मायाभिः । अप । मायिनः । अधमः । स्वधाभिः । ये । अधि । शुप्तौ । अजुह्वत ।
   त्वम् । पिप्रोः । नृऽमनः । प्र । अरुजः । पुरः । प्र । ऋजिश्वानम् । दस्युऽहत्येषु । आविथ ॥

   tvám ǀ māyā́bhiḥ ǀ ápa ǀ māyínaḥ ǀ adhamaḥ ǀ svadhā́bhiḥ ǀ yé ǀ ádhi ǀ śúptau ǀ ájuhvata ǀ
   tvám ǀ píproḥ ǀ nṛ-manaḥ ǀ prá ǀ arujaḥ ǀ púraḥ ǀ prá ǀ ṛjíśvānam ǀ dasyu-hátyeṣu ǀ āvitha ǁ

   tvam ǀ māyābhiḥ ǀ apa ǀ māyinaḥ ǀ adhamaḥ ǀ svadhābhiḥ ǀ ye ǀ adhi ǀ śuptau ǀ ajuhvata ǀ
   tvam ǀ piproḥ ǀ nṛ-manaḥ ǀ pra ǀ arujaḥ ǀ puraḥ ǀ pra ǀ ṛjiśvānam ǀ dasyu-hatyeṣu ǀ āvitha ǁ

   1.51.5 Aṣṭaka 1.4.9.0Interpretations

6. Ṛk 6

   त्वं कुत्सं॑ शुष्ण॒हत्ये॑ष्वावि॒थारं॑धयोऽतिथि॒ग्वाय॒ शंब॑रं ।
   म॒हांतं॑ चिदर्बु॒दं नि क्र॑मीः प॒दा स॒नादे॒व द॑स्यु॒हत्या॑य जज्ञिषे ॥

   त्वं कुत्सं शुष्णहत्येष्व् आविथारन्धयो ऽतिथिग्वाय शम्बरम् |
   महान्तं चिद् अर्बुदं नि क्रमीः पदा सनाद् एव दस्युहत्याय जज्ञिषे ||

   tvám kútsam śuṣṇahátyeṣvāvithā́randhayo’tithigvā́ya śámbaram ǀ
   mahā́ntam cidarbudám ní kramīḥ padā́ sanā́devá dasyuhátyāya jajñiṣe ǁ

   tvaṃ kutsaṃ śuṣṇahatyeṣv āvithārandhayo 'tithigvāya śambaram |
   mahāntaṃ cid arbudaṃ ni kramīḥ padā sanād eva dasyuhatyāya jajñiṣe ||

   त्वम् । कुत्स॑म् । शु॒ष्ण॒ऽहत्ये॑षु । आ॒वि॒थ॒ । अर॑न्धयः । अ॒ति॒थि॒ऽग्वाय॑ । शम्ब॑रम् ।
   म॒हान्त॑म् । चि॒त् । अ॒र्बु॒दम् । नि । क्र॒मीः॒ । प॒दा । स॒नात् । ए॒व । द॒स्यु॒ऽहत्या॑य । ज॒ज्ञि॒षे॒ ॥

   त्वम् । कुत्सम् । शुष्णऽहत्येषु । आविथ । अरन्धयः । अतिथिऽग्वाय । शम्बरम् ।
   महान्तम् । चित् । अर्बुदम् । नि । क्रमीः । पदा । सनात् । एव । दस्युऽहत्याय । जज्ञिषे ॥

   tvám ǀ kútsam ǀ śuṣṇa-hátyeṣu ǀ āvitha ǀ árandhayaḥ ǀ atithi-gvā́ya ǀ śámbaram ǀ
   mahā́ntam ǀ cit ǀ arbudám ǀ ní ǀ kramīḥ ǀ padā́ ǀ sanā́t ǀ evá ǀ dasyu-hátyāya ǀ jajñiṣe ǁ

   tvam ǀ kutsam ǀ śuṣṇa-hatyeṣu ǀ āvitha ǀ arandhayaḥ ǀ atithi-gvāya ǀ śambaram ǀ
   mahāntam ǀ cit ǀ arbudam ǀ ni ǀ kramīḥ ǀ padā ǀ sanāt ǀ eva ǀ dasyu-hatyāya ǀ jajñiṣe ǁ

   1.51.6 Aṣṭaka 1.4.10.1Anuvāka 1.10.6Interpretations

7. Ṛk 7

   त्वे विश्वा॒ तवि॑षी स॒ध्र्य॑ग्घि॒ता तव॒ राधः॑ सोमपी॒थाय॑ हर्षते ।
   तव॒ वज्र॑श्चिकिते बा॒ह्वोर्हि॒तो वृ॒श्चा शत्रो॒रव॒ विश्वा॑नि॒ वृष्ण्या॑ ॥

   त्वे विश्वा तविषी सध्र्यग् घिता तव राधः सोमपीथाय हर्षते |
   तव वज्रश् चिकिते बाह्वोर् हितो वृश्चा शत्रोर् अव विश्वानि वृष्ण्या ||

   tvé víśvā táviṣī sadhryágghitā́ táva rā́dhaḥ somapīthā́ya harṣate ǀ
   táva vájraścikite bāhvórhitó vṛścā́ śátroráva víśvāni vṛ́ṣṇyā ǁ

   tve viśvā taviṣī sadhryag ghitā tava rādhaḥ somapīthāya harṣate |
   tava vajraś cikite bāhvor hito vṛścā śatror ava viśvāni vṛṣṇyā ||

   त्वे इति॑ । विश्वा॑ । तवि॑षी । स॒ध्र्य॑क् । हि॒ता । तव॑ । राधः॑ । सो॒म॒ऽपी॒थाय॑ । ह॒र्ष॒ते॒ ।
   तव॑ । वज्रः॑ । चि॒कि॒ते॒ । बा॒ह्वोः । हि॒तः । वृ॒श्च । शत्रोः॑ । अव॑ । विश्वा॑नि । वृष्ण्या॑ ॥

   त्वे इति । विश्वा । तविषी । सध्र्यक् । हिता । तव । राधः । सोमऽपीथाय । हर्षते ।
   तव । वज्रः । चिकिते । बाह्वोः । हितः । वृश्च । शत्रोः । अव । विश्वानि । वृष्ण्या ॥

   tvé íti ǀ víśvā ǀ táviṣī ǀ sadhryák ǀ hitā́ ǀ táva ǀ rā́dhaḥ ǀ soma-pīthā́ya ǀ harṣate ǀ
   táva ǀ vájraḥ ǀ cikite ǀ bāhvóḥ ǀ hitáḥ ǀ vṛścá ǀ śátroḥ ǀ áva ǀ víśvāni ǀ vṛ́ṣṇyā ǁ

   tve iti ǀ viśvā ǀ taviṣī ǀ sadhryak ǀ hitā ǀ tava ǀ rādhaḥ ǀ soma-pīthāya ǀ harṣate ǀ
   tava ǀ vajraḥ ǀ cikite ǀ bāhvoḥ ǀ hitaḥ ǀ vṛśca ǀ śatroḥ ǀ ava ǀ viśvāni ǀ vṛṣṇyā ǁ

   1.51.7 Aṣṭaka 1.4.10.2Anuvāka 1.10.7Interpretations

8. Ṛk 8

   वि जा॑नी॒ह्यार्या॒न्ये च॒ दस्य॑वो ब॒र्हिष्म॑ते रंधया॒ शास॑दव्र॒तान् ।
   शाकी॑ भव॒ यज॑मानस्य चोदि॒ता विश्वेत्ता ते॑ सध॒मादे॑षु चाकन ॥

   वि जानीह्य् आर्यान् ये च दस्यवो बर्हिष्मते रन्धया शासद् अव्रतान् |
   शाकी भव यजमानस्य चोदिता विश्वेत् ता ते सधमादेषु चाकन ||

   ví jānīhyā́ryānyé ca dásyavo barhíṣmate randhayā śā́sadavratā́n ǀ
   śā́kī bhava yájamānasya coditā́ víśvéttā́ te sadhamā́deṣu cākana ǁ

   vi jānīhy āryān ye ca dasyavo barhiṣmate randhayā śāsad avratān |
   śākī bhava yajamānasya coditā viśvet tā te sadhamādeṣu cākana ||

   वि । जा॒नी॒हि॒ । आर्या॑न् । ये । च॒ । दस्य॑वः । ब॒र्हिष्म॑ते । र॒न्ध॒य॒ । शास॑त् । अ॒व्र॒तान् ।
   शाकी॑ । भ॒व॒ । यज॑मानस्य । चो॒दि॒ता । विश्वा॑ । इत् । ता । ते॒ । स॒ध॒ऽमादे॑षु । चा॒क॒न॒ ॥

   वि । जानीहि । आर्यान् । ये । च । दस्यवः । बर्हिष्मते । रन्धय । शासत् । अव्रतान् ।
   शाकी । भव । यजमानस्य । चोदिता । विश्वा । इत् । ता । ते । सधऽमादेषु । चाकन ॥

   ví ǀ jānīhi ǀ ā́ryān ǀ yé ǀ ca ǀ dásyavaḥ ǀ barhíṣmate ǀ randhaya ǀ śā́sat ǀ avratā́n ǀ
   śā́kī ǀ bhava ǀ yájamānasya ǀ coditā́ ǀ víśvā ǀ ít ǀ tā́ ǀ te ǀ sadha-mā́deṣu ǀ cākana ǁ

   vi ǀ jānīhi ǀ āryān ǀ ye ǀ ca ǀ dasyavaḥ ǀ barhiṣmate ǀ randhaya ǀ śāsat ǀ avratān ǀ
   śākī ǀ bhava ǀ yajamānasya ǀ coditā ǀ viśvā ǀ it ǀ tā ǀ te ǀ sadha-mādeṣu ǀ cākana ǁ

   1.51.8 Aṣṭaka 1.4.10.3Anuvāka 1.10.8Interpretations

9. Ṛk 9

   अनु॑व्रताय रं॒धय॒न्नप॑व्रताना॒भूभि॒रिंद्रः॑ श्न॒थय॒न्नना॑भुवः ।
   वृ॒द्धस्य॑ चि॒द्वर्ध॑तो॒ द्यामिन॑क्षतः॒ स्तवा॑नो व॒म्रो वि ज॑घान सं॒दिहः॑ ॥

   अनुव्रताय रन्धयन्न् अपव्रतान् आभूभिर् इन्द्रः श्नथयन्न् अनाभुवः |
   वृद्धस्य चिद् वर्धतो द्याम् इनक्षत स्तवानो वम्रो वि जघान संदिहः ||

   ánuvratāya randháyannápavratānābhū́bhiríndraḥ śnatháyannánābhuvaḥ ǀ
   vṛddhásya cidvárdhato dyā́mínakṣataḥ stávāno vamró ví jaghāna saṃdíhaḥ ǁ

   anuvratāya randhayann apavratān ābhūbhir indraḥ śnathayann anābhuvaḥ |
   vṛddhasya cid vardhato dyām inakṣata stavāno vamro vi jaghāna saṃdihaḥ ||

   अनु॑ऽव्रताय । र॒न्धय॑न् । अप॑ऽव्रतान् । आ॒ऽभूभिः॑ । इन्द्रः॑ । श्न॒थय॑न् । अना॑भुवः ।
   वृ॒द्धस्य॑ । चि॒त् । वर्ध॑तः । द्याम् । इन॑क्षतः । स्तवा॑नः । व॒म्रः । वि । ज॒घा॒न॒ । स॒म्ऽदिहः॑ ॥

   अनुऽव्रताय । रन्धयन् । अपऽव्रतान् । आऽभूभिः । इन्द्रः । श्नथयन् । अनाभुवः ।
   वृद्धस्य । चित् । वर्धतः । द्याम् । इनक्षतः । स्तवानः । वम्रः । वि । जघान । सम्ऽदिहः ॥

   ánu-vratāya ǀ randháyan ǀ ápa-vratān ǀ ā-bhū́bhiḥ ǀ índraḥ ǀ śnatháyan ǀ ánābhuvaḥ ǀ
   vṛddhásya ǀ cit ǀ várdhataḥ ǀ dyā́m ǀ ínakṣataḥ ǀ stávānaḥ ǀ vamráḥ ǀ ví ǀ jaghāna ǀ sam-díhaḥ ǁ

   anu-vratāya ǀ randhayan ǀ apa-vratān ǀ ā-bhūbhiḥ ǀ indraḥ ǀ śnathayan ǀ anābhuvaḥ ǀ
   vṛddhasya ǀ cit ǀ vardhataḥ ǀ dyām ǀ inakṣataḥ ǀ stavānaḥ ǀ vamraḥ ǀ vi ǀ jaghāna ǀ sam-dihaḥ ǁ

   1.51.9 Aṣṭaka 1.4.10.4Anuvāka 1.10.9Interpretations

10. Ṛk 10

    तक्ष॒द्यत्त॑ उ॒शना॒ सह॑सा॒ सहो॒ वि रोद॑सी म॒ज्मना॑ बाधते॒ शवः॑ ।
    आ त्वा॒ वात॑स्य नृमणो मनो॒युज॒ आ पूर्य॑माणमवहन्न॒भि श्रवः॑ ॥

    तक्षद् यत् त उशना सहसा सहो वि रोदसी मज्मना बाधते शवः |
    आ त्वा वातस्य नृमणो मनोयुज आ पूर्यमाणम् अवहन्न् अभि श्रवः ||

    tákṣadyátta uśánā sáhasā sáho ví ródasī majmánā bādhate śávaḥ ǀ
    ā́ tvā vā́tasya nṛmaṇo manoyúja ā́ pū́ryamāṇamavahannabhí śrávaḥ ǁ

    takṣad yat ta uśanā sahasā saho vi rodasī majmanā bādhate śavaḥ |
    ā tvā vātasya nṛmaṇo manoyuja ā pūryamāṇam avahann abhi śravaḥ ||

    तक्ष॑त् । यत् । ते॒ । उ॒शना॑ । सह॑सा । सहः॑ । वि । रोद॑सी॒ इति॑ । म॒ज्मना॑ । बा॒ध॒ते॒ । शवः॑ ।
    आ । त्वा॒ । वात॑स्य । नृ॒ऽम॒नः॒ । म॒नः॒ऽयुजः॑ । आ । पूर्य॑माणम् । अ॒व॒ह॒न् । अ॒भि । श्रवः॑ ॥

    तक्षत् । यत् । ते । उशना । सहसा । सहः । वि । रोदसी इति । मज्मना । बाधते । शवः ।
    आ । त्वा । वातस्य । नृऽमनः । मनःऽयुजः । आ । पूर्यमाणम् । अवहन् । अभि । श्रवः ॥

    tákṣat ǀ yát ǀ te ǀ uśánā ǀ sáhasā ǀ sáhaḥ ǀ ví ǀ ródasī íti ǀ majmánā ǀ bādhate ǀ śávaḥ ǀ
    ā́ ǀ tvā ǀ vā́tasya ǀ nṛ-manaḥ ǀ manaḥ-yújaḥ ǀ ā́ ǀ pū́ryamāṇam ǀ avahan ǀ abhí ǀ śrávaḥ ǁ

    takṣat ǀ yat ǀ te ǀ uśanā ǀ sahasā ǀ sahaḥ ǀ vi ǀ rodasī iti ǀ majmanā ǀ bādhate ǀ śavaḥ ǀ
    ā ǀ tvā ǀ vātasya ǀ nṛ-manaḥ ǀ manaḥ-yujaḥ ǀ ā ǀ pūryamāṇam ǀ avahan ǀ abhi ǀ śravaḥ ǁ

    1.51.10 Aṣṭaka 1.4.10.5Anuvāka 1.10.10Interpretations

11. Ṛk 11

    मंदि॑ष्ट॒ यदु॒शने॑ का॒व्ये सचाँ॒ इंद्रो॑ वं॒कू वं॑कु॒तराधि॑ तिष्ठति ।
    उ॒ग्रो य॒यिं निर॒पः स्रोत॑सासृज॒द्वि शुष्ण॑स्य दृंहि॒ता ऐ॑रय॒त्पुरः॑ ॥

    मन्दिष्ट यद् उशने काव्ये सचां इन्द्रो वङ्कू वङ्कुतराधि तिष्ठति |
    उग्रो ययिं निर् अपः स्रोतसासृजद् वि शुष्णस्य दृंहिता ऐरयत् पुरः ||

    mándiṣṭa yáduśáne kāvyé sácām̐ índro vaṅkū́ vaṅkutárā́dhi tiṣṭhati ǀ
    ugró yayím nírapáḥ srótasāsṛjadví śúṣṇasya dṛṃhitā́ airayatpúraḥ ǁ

    mandiṣṭa yad uśane kāvye sacāṃ indro vaṅkū vaṅkutarādhi tiṣṭhati |
    ugro yayiṃ nir apaḥ srotasāsṛjad vi śuṣṇasya dṛṃhitā airayat puraḥ ||

    मन्दि॑ष्ट । यत् । उ॒शने॑ । का॒व्ये । सचा॑ । इन्द्रः॑ । व॒ङ्कू इति॑ । व॒ङ्कु॒ऽतरा । अधि॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ ।
    उ॒ग्रः । य॒यिम् । निः । अ॒पः । स्रोत॑सा । अ॒सृ॒ज॒त् । वि । शुष्ण॑स्य । दृं॒हि॒ताः । ऐ॒र॒य॒त् । पुरः॑ ॥

    मन्दिष्ट । यत् । उशने । काव्ये । सचा । इन्द्रः । वङ्कू इति । वङ्कुऽतरा । अधि । तिष्ठति ।
    उग्रः । ययिम् । निः । अपः । स्रोतसा । असृजत् । वि । शुष्णस्य । दृंहिताः । ऐरयत् । पुरः ॥

    mándiṣṭa ǀ yát ǀ uśáne ǀ kāvyé ǀ sácā ǀ índraḥ ǀ vaṅkū́ íti ǀ vaṅku-tárā́ ǀ ádhi ǀ tiṣṭhati ǀ
    ugráḥ ǀ yayím ǀ níḥ ǀ apáḥ ǀ srótasā ǀ asṛjat ǀ ví ǀ śúṣṇasya ǀ dṛṃhitā́ḥ ǀ airayat ǀ púraḥ ǁ

    mandiṣṭa ǀ yat ǀ uśane ǀ kāvye ǀ sacā ǀ indraḥ ǀ vaṅkū iti ǀ vaṅku-tarā ǀ adhi ǀ tiṣṭhati ǀ
    ugraḥ ǀ yayim ǀ niḥ ǀ apaḥ ǀ srotasā ǀ asṛjat ǀ vi ǀ śuṣṇasya ǀ dṛṃhitāḥ ǀ airayat ǀ puraḥ ǁ

    1.51.11 Aṣṭaka 1.4.11.1Anuvāka 1.10.11Interpretations

12. Ṛk 12

    आ स्मा॒ रथं॑ वृष॒पाणे॑षु तिष्ठसि शार्या॒तस्य॒ प्रभृ॑ता॒ येषु॒ मंद॑से ।
    इंद्र॒ यथा॑ सु॒तसो॑मेषु चा॒कनो॑ऽन॒र्वाणं॒ श्लोक॒मा रो॑हसे दि॒वि ॥

    आ स्मा रथं वृषपाणेषु तिष्ठसि शार्यातस्य प्रभृता येषु मन्दसे |
    इन्द्र यथा सुतसोमेषु चाकनो ऽनर्वाणं श्लोकम् आ रोहसे दिवि ||

    ā́ smā rátham vṛṣapā́ṇeṣu tiṣṭhasi śāryātásya prábhṛtā yéṣu mándase ǀ
    índra yáthā sutásomeṣu cākáno’narvā́ṇam ślókamā́ rohase diví ǁ

    ā smā rathaṃ vṛṣapāṇeṣu tiṣṭhasi śāryātasya prabhṛtā yeṣu mandase |
    indra yathā sutasomeṣu cākano 'narvāṇaṃ ślokam ā rohase divi ||

    आ । स्म॒ । रथ॑म् । वृ॒ष॒ऽपाने॑षु । ति॒ष्ठ॒सि॒ । शा॒र्या॒तस्य॑ । प्रऽभृ॑ताः । येषु॑ । मन्द॑से ।
    इन्द्र॑ । यथा॑ । सु॒तऽसो॑मेषु । चा॒कनः॑ । अ॒न॒र्वाण॑म् । श्लोक॑म् । आ । रो॒ह॒से॒ । दि॒वि ॥

    आ । स्म । रथम् । वृषऽपानेषु । तिष्ठसि । शार्यातस्य । प्रऽभृताः । येषु । मन्दसे ।
    इन्द्र । यथा । सुतऽसोमेषु । चाकनः । अनर्वाणम् । श्लोकम् । आ । रोहसे । दिवि ॥

    ā́ ǀ sma ǀ rátham ǀ vṛṣa-pā́neṣu ǀ tiṣṭhasi ǀ śāryātásya ǀ prá-bhṛtāḥ ǀ yéṣu ǀ mándase ǀ
    índra ǀ yáthā ǀ sutá-someṣu ǀ cākánaḥ ǀ anarvā́ṇam ǀ ślókam ǀ ā́ ǀ rohase ǀ diví ǁ

    ā ǀ sma ǀ ratham ǀ vṛṣa-pāneṣu ǀ tiṣṭhasi ǀ śāryātasya ǀ pra-bhṛtāḥ ǀ yeṣu ǀ mandase ǀ
    indra ǀ yathā ǀ suta-someṣu ǀ cākanaḥ ǀ anarvāṇam ǀ ślokam ǀ ā ǀ rohase ǀ divi ǁ

    1.51.12 Aṣṭaka 1.4.11.2Anuvāka 1.10.12Interpretations

13. Ṛk 13

    अद॑दा॒ अर्भां॑ मह॒ते व॑च॒स्यवे॑ क॒क्षीव॑ते वृच॒यामिं॑द्र सुन्व॒ते ।
    मेना॑भवो वृषण॒श्वस्य॑ सुक्रतो॒ विश्वेत्ता ते॒ सव॑नेषु प्र॒वाच्या॑ ॥

    अददा अर्भाम् महते वचस्यवे कक्षीवते वृचयाम् इन्द्र सुन्वते |
    मेनाभवो वृषणश्वस्य सुक्रतो विश्वेत् ता ते सवनेषु प्रवाच्या ||

    ádadā árbhām mahaté vacasyáve kakṣī́vate vṛcayā́mindra sunvaté ǀ
    ménābhavo vṛṣaṇaśvásya sukrato víśvéttā́ te sávaneṣu pravā́cyā ǁ

    adadā arbhām mahate vacasyave kakṣīvate vṛcayām indra sunvate |
    menābhavo vṛṣaṇaśvasya sukrato viśvet tā te savaneṣu pravācyā ||

    अद॑दाः । अर्भा॑म् । म॒ह॒ते । व॒च॒स्यवे॑ । क॒क्षीव॑ते । वृ॒च॒याम् । इ॒न्द्र॒ । सु॒न्व॒ते ।
    मेना॑ । अ॒भ॒वः॒ । वृ॒ष॒ण॒श्वस्य॑ । सु॒क्र॒तो॒ इति॑ सुऽक्रतो । विश्वा॑ । इत् । ता । ते॒ । सव॑नेषु । प्र॒ऽवाच्या॑ ॥

    अददाः । अर्भाम् । महते । वचस्यवे । कक्षीवते । वृचयाम् । इन्द्र । सुन्वते ।
    मेना । अभवः । वृषणश्वस्य । सुक्रतो इति सुऽक्रतो । विश्वा । इत् । ता । ते । सवनेषु । प्रऽवाच्या ॥

    ádadāḥ ǀ árbhām ǀ mahaté ǀ vacasyáve ǀ kakṣī́vate ǀ vṛcayā́m ǀ indra ǀ sunvaté ǀ
    ménā ǀ abhavaḥ ǀ vṛṣaṇaśvásya ǀ sukrato íti su-krato ǀ víśvā ǀ ít ǀ tā́ ǀ te ǀ sávaneṣu ǀ pra-vā́cyā ǁ

    adadāḥ ǀ arbhām ǀ mahate ǀ vacasyave ǀ kakṣīvate ǀ vṛcayām ǀ indra ǀ sunvate ǀ
    menā ǀ abhavaḥ ǀ vṛṣaṇaśvasya ǀ sukrato iti su-krato ǀ viśvā ǀ it ǀ tā ǀ te ǀ savaneṣu ǀ pra-vācyā ǁ

    1.51.13 Aṣṭaka 1.4.11.3Anuvāka 1.10.13Interpretations

14. Ṛk 14

    इंद्रो॑ अश्रायि सु॒ध्यो॑ निरे॒के प॒ज्रेषु॒ स्तोमो॒ दुर्यो॒ न यूपः॑ ।
    अ॒श्व॒युर्ग॒व्यू र॑थ॒युर्व॑सू॒युरिंद्र॒ इद्रा॒यः क्ष॑यति प्रयं॒ता ॥

    इन्द्रो अश्रायि सुध्यो निरेके पज्रेषु स्तोमो दुर्यो न यूपः |
    अश्वयुर् गव्यू रथयुर् वसूयुर् इन्द्र इद् रायः क्षयति प्रयन्ता ||

    índro aśrāyi sudhyó nireké pajréṣu stómo dúryo ná yū́paḥ ǀ
    aśvayúrgavyū́ rathayúrvasūyúríndra ídrāyáḥ kṣayati prayantā́ ǁ

    indro aśrāyi sudhyo nireke pajreṣu stomo duryo na yūpaḥ |
    aśvayur gavyū rathayur vasūyur indra id rāyaḥ kṣayati prayantā ||

    इन्द्रः॑ । अ॒श्रा॒यि॒ । सु॒ऽध्यः॑ । नि॒रे॒के । प॒ज्रेषु॑ । स्तोमः॑ । दुर्यः॑ । न । यूपः॑ ।
    अ॒श्व॒ऽयुः । ग॒व्युः । र॒थ॒ऽयुः । व॒सु॒ऽयुः । इन्द्रः॑ । इत् । रा॒यः । क्ष॒य॒ति॒ । प्र॒ऽय॒न्ता ॥

    इन्द्रः । अश्रायि । सुऽध्यः । निरेके । पज्रेषु । स्तोमः । दुर्यः । न । यूपः ।
    अश्वऽयुः । गव्युः । रथऽयुः । वसुऽयुः । इन्द्रः । इत् । रायः । क्षयति । प्रऽयन्ता ॥

    índraḥ ǀ aśrāyi ǀ su-dhyáḥ ǀ nireké ǀ pajréṣu ǀ stómaḥ ǀ dúryaḥ ǀ ná ǀ yū́paḥ ǀ
    aśva-yúḥ ǀ gavyúḥ ǀ ratha-yúḥ ǀ vasu-yúḥ ǀ índraḥ ǀ ít ǀ rāyáḥ ǀ kṣayati ǀ pra-yantā́ ǁ

    indraḥ ǀ aśrāyi ǀ su-dhyaḥ ǀ nireke ǀ pajreṣu ǀ stomaḥ ǀ duryaḥ ǀ na ǀ yūpaḥ ǀ
    aśva-yuḥ ǀ gavyuḥ ǀ ratha-yuḥ ǀ vasu-yuḥ ǀ indraḥ ǀ it ǀ rāyaḥ ǀ kṣayati ǀ pra-yantā ǁ

    1.51.14 Aṣṭaka 1.4.11.4Anuvāka 1.10.14Interpretations

15. Ṛk 15

    इ॒दं नमो॑ वृष॒भाय॑ स्व॒राजे॑ स॒त्यशु॑ष्माय त॒वसे॑ऽवाचि ।
    अ॒स्मिन्निं॑द्र वृ॒जने॒ सर्व॑वीराः॒ स्मत्सू॒रिभि॒स्तव॒ शर्म॑न्त्स्याम ॥

    इदं नमो वृषभाय स्वराजे सत्यशुष्माय तवसे ऽवाचि |
    अस्मिन्न् इन्द्र वृजने सर्ववीराः स्मत् सूरिभिस् तव शर्मन् स्याम ||

    idám námo vṛṣabhā́ya svarā́je satyáśuṣmāya taváse’vāci ǀ
    asmínnindra vṛjáne sárvavīrāḥ smátsūríbhistáva śármantsyāma ǁ

    idaṃ namo vṛṣabhāya svarāje satyaśuṣmāya tavase 'vāci |
    asminn indra vṛjane sarvavīrāḥ smat sūribhis tava śarman syāma ||

    इ॒दम् । नमः॑ । वृ॒ष॒भाय॑ । स्व॒ऽराजे॑ । स॒त्यऽशु॑ष्माय । त॒वसे॑ । अ॒वा॒चि॒ ।
    अ॒स्मिन् । इ॒न्द्र॒ । वृ॒जने॑ । सर्व॑ऽवीराः । स्मत् । सू॒रिऽभिः॑ । तव॑ । शर्म॑न् । स्या॒म॒ ॥

    इदम् । नमः । वृषभाय । स्वऽराजे । सत्यऽशुष्माय । तवसे । अवाचि ।
    अस्मिन् । इन्द्र । वृजने । सर्वऽवीराः । स्मत् । सूरिऽभिः । तव । शर्मन् । स्याम ॥

    idám ǀ námaḥ ǀ vṛṣabhā́ya ǀ sva-rā́je ǀ satyá-śuṣmāya ǀ taváse ǀ avāci ǀ
    asmín ǀ indra ǀ vṛjáne ǀ sárva-vīrāḥ ǀ smát ǀ sūrí-bhiḥ ǀ táva ǀ śárman ǀ syāma ǁ

    idam ǀ namaḥ ǀ vṛṣabhāya ǀ sva-rāje ǀ satya-śuṣmāya ǀ tavase ǀ avāci ǀ
    asmin ǀ indra ǀ vṛjane ǀ sarva-vīrāḥ ǀ smat ǀ sūri-bhiḥ ǀ tava ǀ śarman ǀ syāma ǁ

    1.51.15 Aṣṭaka 1.4.11.5Anuvāka 1.10.15Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.