Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

Dīrghatamas Aucathya

Chandas छन्दस्

Jagatī

1. Ṛk 1

   एति॒ प्र होता॑ व्र॒तम॑स्य मा॒ययो॒र्ध्वां दधा॑नः॒ शुचि॑पेशसं॒ धियं॑ ।
   अ॒भि स्रुचः॑ क्रमते दक्षिणा॒वृतो॒ या अ॑स्य॒ धाम॑ प्रथ॒मं ह॒ निंस॑ते ॥

   एति प्र होता व्रतम् अस्य माययोर्ध्वां दधानः शुचिपेशसं धियम् |
   अभि स्रुचः क्रमते दक्षिणावृतो या अस्य धाम प्रथमं ह निंसते ||

   éti prá hótā vratámasya māyáyordhvā́m dádhānaḥ śúcipeśasam dhíyam ǀ
   abhí srúcaḥ kramate dakṣiṇāvṛ́to yā́ asya dhā́ma prathamám ha níṃsate ǁ

   eti pra hotā vratam asya māyayordhvāṃ dadhānaḥ śucipeśasaṃ dhiyam |
   abhi srucaḥ kramate dakṣiṇāvṛto yā asya dhāma prathamaṃ ha niṃsate ||

   एति॑ । प्र । होता॑ । व्र॒तम् । अ॒स्य॒ । मा॒यया॑ । ऊ॒र्ध्वाम् । दधा॑नः । शुचि॑ऽपेशसम् । धिय॑म् ।
   अ॒भि । स्रुचः॑ । क्र॒म॒ते॒ । द॒क्षि॒णा॒ऽआ॒वृतः॑ । याः । अ॒स्य॒ । धाम॑ । प्र॒थ॒मम् । ह॒ । निंस॑ते ॥

   एति । प्र । होता । व्रतम् । अस्य । मायया । ऊर्ध्वाम् । दधानः । शुचिऽपेशसम् । धियम् ।
   अभि । स्रुचः । क्रमते । दक्षिणाऽआवृतः । याः । अस्य । धाम । प्रथमम् । ह । निंसते ॥

   éti ǀ prá ǀ hótā ǀ vratám ǀ asya ǀ māyáyā ǀ ūrdhvā́m ǀ dádhānaḥ ǀ śúci-peśasam ǀ dhíyam ǀ
   abhí ǀ srúcaḥ ǀ kramate ǀ dakṣiṇā-āvṛ́taḥ ǀ yā́ḥ ǀ asya ǀ dhā́ma ǀ prathamám ǀ ha ǀ níṃsate ǁ

   eti ǀ pra ǀ hotā ǀ vratam ǀ asya ǀ māyayā ǀ ūrdhvām ǀ dadhānaḥ ǀ śuci-peśasam ǀ dhiyam ǀ
   abhi ǀ srucaḥ ǀ kramate ǀ dakṣiṇā-āvṛtaḥ ǀ yāḥ ǀ asya ǀ dhāma ǀ prathamam ǀ ha ǀ niṃsate ǁ

   1.144.1 Aṣṭaka 2.2.13.1Anuvāka 1.21.48Interpretations

2. Ṛk 2

   अ॒भीमृ॒तस्य॑ दो॒हना॑ अनूषत॒ योनौ॑ दे॒वस्य॒ सद॑ने॒ परी॑वृताः ।
   अ॒पामु॒पस्थे॒ विभृ॑तो॒ यदाव॑स॒दध॑ स्व॒धा अ॑धय॒द्याभि॒रीय॑ते ॥

   अभीम् ऋतस्य दोहना अनूषत योनौ देवस्य सदने परीवृताः |
   अपाम् उपस्थे विभृतो यद् आवसद् अध स्वधा अधयद् याभिर् ईयते ||

   abhī́mṛtásya dohánā anūṣata yónau devásya sádane párīvṛtāḥ ǀ
   apā́mupásthe víbhṛto yádā́vasadádha svadhā́ adhayadyā́bhirī́yate ǁ

   abhīm ṛtasya dohanā anūṣata yonau devasya sadane parīvṛtāḥ |
   apām upasthe vibhṛto yad āvasad adha svadhā adhayad yābhir īyate ||

   अ॒भि । ई॒म् । ऋ॒तस्य॑ । दो॒हनाः॑ । अ॒नू॒ष॒त॒ । योनौ॑ । दे॒वस्य॑ । सद॑ने । परि॑ऽवृताः ।
   अ॒पाम् । उ॒पऽस्थे॑ । विऽभृ॑तः । यत् । आ । अव॑सत् । अध॑ । स्व॒धाः । अ॒ध॒य॒त् । याभिः॑ । ईय॑ते ॥

   अभि । ईम् । ऋतस्य । दोहनाः । अनूषत । योनौ । देवस्य । सदने । परिऽवृताः ।
   अपाम् । उपऽस्थे । विऽभृतः । यत् । आ । अवसत् । अध । स्वधाः । अधयत् । याभिः । ईयते ॥

   abhí ǀ īm ǀ ṛtásya ǀ dohánāḥ ǀ anūṣata ǀ yónau ǀ devásya ǀ sádane ǀ pári-vṛtāḥ ǀ
   apā́m ǀ upá-sthe ǀ ví-bhṛtaḥ ǀ yát ǀ ā́ ǀ ávasat ǀ ádha ǀ svadhā́ḥ ǀ adhayat ǀ yā́bhiḥ ǀ ī́yate ǁ

   abhi ǀ īm ǀ ṛtasya ǀ dohanāḥ ǀ anūṣata ǀ yonau ǀ devasya ǀ sadane ǀ pari-vṛtāḥ ǀ
   apām ǀ upa-sthe ǀ vi-bhṛtaḥ ǀ yat ǀ ā ǀ avasat ǀ adha ǀ svadhāḥ ǀ adhayat ǀ yābhiḥ ǀ īyate ǁ

   1.144.2 Aṣṭaka 2.2.13.2Anuvāka 1.21.49Interpretations

3. Ṛk 3

   युयू॑षतः॒ सव॑यसा॒ तदिद्वपुः॑ समा॒नमर्थं॑ वि॒तरि॑त्रता मि॒थः ।
   आदीं॒ भगो॒ न हव्यः॒ सम॒स्मदा वोळ्हु॒र्न र॒श्मीन्त्सम॑यंस्त॒ सार॑थिः ॥

   युयूषतः सवयसा तद् इद् वपुः समानम् अर्थं वितरित्रता मिथः |
   आद् ईम् भगो न हव्यः सम् अस्मद् आ वोऌहुर् न रश्मीन् सम् अयंस्त सारथिः ||

   yúyūṣataḥ sávayasā tádídvápuḥ samānámártham vitáritratā mitháḥ ǀ
   ā́dīm bhágo ná hávyaḥ sámasmádā́ vóḷhurná raśmī́ntsámayaṃsta sā́rathiḥ ǁ

   yuyūṣataḥ savayasā tad id vapuḥ samānam arthaṃ vitaritratā mithaḥ |
   ād īm bhago na havyaḥ sam asmad ā voḷhur na raśmīn sam ayaṃsta sārathiḥ ||

   युयू॑षतः । सऽव॑यसा । तत् । इत् । वपुः॑ । स॒मा॒नम् । अर्थ॑म् । वि॒ऽतरि॑त्रता । मि॒थः ।
   आत् । ई॒म् । भगः॑ । न । हव्यः॑ । सम् । अ॒स्मत् । आ । वोळ्हुः॑ । न । र॒श्मीन् । सम् । अ॒यं॒स्त॒ । सार॑थिः ॥

   युयूषतः । सऽवयसा । तत् । इत् । वपुः । समानम् । अर्थम् । विऽतरित्रता । मिथः ।
   आत् । ईम् । भगः । न । हव्यः । सम् । अस्मत् । आ । वोळ्हुः । न । रश्मीन् । सम् । अयंस्त । सारथिः ॥

   yúyūṣataḥ ǀ sá-vayasā ǀ tát ǀ ít ǀ vápuḥ ǀ samānám ǀ ártham ǀ vi-táritratā ǀ mitháḥ ǀ
   ā́t ǀ īm ǀ bhágaḥ ǀ ná ǀ hávyaḥ ǀ sám ǀ asmát ǀ ā́ ǀ vóḷhuḥ ǀ ná ǀ raśmī́n ǀ sám ǀ ayaṃsta ǀ sā́rathiḥ ǁ

   yuyūṣataḥ ǀ sa-vayasā ǀ tat ǀ it ǀ vapuḥ ǀ samānam ǀ artham ǀ vi-taritratā ǀ mithaḥ ǀ
   āt ǀ īm ǀ bhagaḥ ǀ na ǀ havyaḥ ǀ sam ǀ asmat ǀ ā ǀ voḷhuḥ ǀ na ǀ raśmīn ǀ sam ǀ ayaṃsta ǀ sārathiḥ ǁ

   1.144.3 Aṣṭaka 2.2.13.3Anuvāka 1.21.50Interpretations

4. Ṛk 4

   यमीं॒ द्वा सव॑यसा सप॒र्यतः॑ समा॒ने योना॑ मिथु॒ना समो॑कसा ।
   दिवा॒ न नक्तं॑ पलि॒तो युवा॑जनि पु॒रू चर॑न्न॒जरो॒ मानु॑षा यु॒गा ॥

   यम् ईं द्वा सवयसा सपर्यतः समाने योना मिथुना समोकसा |
   दिवा न नक्तम् पलितो युवाजनि पुरू चरन्न् अजरो मानुषा युगा ||

   yámīm dvā́ sávayasā saparyátaḥ samāné yónā mithunā́ sámokasā ǀ
   dívā ná náktam palitó yúvājani purū́ cárannajáro mā́nuṣā yugā́ ǁ

   yam īṃ dvā savayasā saparyataḥ samāne yonā mithunā samokasā |
   divā na naktam palito yuvājani purū carann ajaro mānuṣā yugā ||

   यम् । ई॒म् । द्वा । सऽव॑यसा । स॒प॒र्यतः॑ । स॒मा॒ने । योना॑ । मि॒थु॒ना । सम्ऽओ॑कसा ।
   दिवा॑ । न । नक्त॑म् । प॒लि॒तः । युवा॑ । अ॒ज॒नि॒ । पु॒रु । चर॑न् । अ॒जरः॑ । मानु॑षा । यु॒गा ॥

   यम् । ईम् । द्वा । सऽवयसा । सपर्यतः । समाने । योना । मिथुना । सम्ऽओकसा ।
   दिवा । न । नक्तम् । पलितः । युवा । अजनि । पुरु । चरन् । अजरः । मानुषा । युगा ॥

   yám ǀ īm ǀ dvā́ ǀ sá-vayasā ǀ saparyátaḥ ǀ samāné ǀ yónā ǀ mithunā́ ǀ sám-okasā ǀ
   dívā ǀ ná ǀ náktam ǀ palitáḥ ǀ yúvā ǀ ajani ǀ purú ǀ cáran ǀ ajáraḥ ǀ mā́nuṣā ǀ yugā́ ǁ

   yam ǀ īm ǀ dvā ǀ sa-vayasā ǀ saparyataḥ ǀ samāne ǀ yonā ǀ mithunā ǀ sam-okasā ǀ
   divā ǀ na ǀ naktam ǀ palitaḥ ǀ yuvā ǀ ajani ǀ puru ǀ caran ǀ ajaraḥ ǀ mānuṣā ǀ yugā ǁ

   1.144.4 Aṣṭaka 2.2.13.4Anuvāka 1.21.51Interpretations

5. Ṛk 5

   तमीं॑ हिन्वंति धी॒तयो॒ दश॒ व्रिशो॑ दे॒वं मर्ता॑स ऊ॒तये॑ हवामहे ।
   धनो॒रधि॑ प्र॒वत॒ आ स ऋ॑ण्वत्यभि॒व्रज॑द्भिर्व॒युना॒ नवा॑धित ॥

   तम् ईं हिन्वन्ति धीतयो दश व्रिशो देवम् मर्तास ऊतये हवामहे |
   धनोर् अधि प्रवत आ स ऋण्वत्य् अभिव्रजद्भिर् वयुना नवाधित ||

   támīm hinvanti dhītáyo dáśa vríśo devám mártāsa ūtáye havāmahe ǀ
   dhánorádhi praváta ā́ sá ṛṇvatyabhivrájadbhirvayúnā návādhita ǁ

   tam īṃ hinvanti dhītayo daśa vriśo devam martāsa ūtaye havāmahe |
   dhanor adhi pravata ā sa ṛṇvaty abhivrajadbhir vayunā navādhita ||

   तम् । ई॒म् । हि॒न्व॒न्ति॒ । धी॒तयः॑ । दश॑ । व्रिशः॑ । दे॒वम् । मर्ता॑सः । ऊ॒तये॑ । ह॒वा॒म॒हे॒ ।
   धनोः॑ । अधि॑ । प्र॒ऽवतः॑ । आ । सः । ऋ॒ण्व॒ति॒ । अ॒भि॒व्रज॑त्ऽभिः । व॒युना॑ । नवा॑ । अ॒धि॒त॒ ॥

   तम् । ईम् । हिन्वन्ति । धीतयः । दश । व्रिशः । देवम् । मर्तासः । ऊतये । हवामहे ।
   धनोः । अधि । प्रऽवतः । आ । सः । ऋण्वति । अभिव्रजत्ऽभिः । वयुना । नवा । अधित ॥

   tám ǀ īm ǀ hinvanti ǀ dhītáyaḥ ǀ dáśa ǀ vríśaḥ ǀ devám ǀ mártāsaḥ ǀ ūtáye ǀ havāmahe ǀ
   dhánoḥ ǀ ádhi ǀ pra-vátaḥ ǀ ā́ ǀ sáḥ ǀ ṛṇvati ǀ abhivrájat-bhiḥ ǀ vayúnā ǀ návā ǀ adhita ǁ

   tam ǀ īm ǀ hinvanti ǀ dhītayaḥ ǀ daśa ǀ vriśaḥ ǀ devam ǀ martāsaḥ ǀ ūtaye ǀ havāmahe ǀ
   dhanoḥ ǀ adhi ǀ pra-vataḥ ǀ ā ǀ saḥ ǀ ṛṇvati ǀ abhivrajat-bhiḥ ǀ vayunā ǀ navā ǀ adhita ǁ

   1.144.5 Aṣṭaka 2.2.13.5Anuvāka 1.21.52Interpretations

6. Ṛk 6

   त्वं ह्य॑ग्ने दि॒व्यस्य॒ राज॑सि॒ त्वं पार्थि॑वस्य पशु॒पा इ॑व॒ त्मना॑ ।
   एनी॑ त ए॒ते बृ॑ह॒ती अ॑भि॒श्रिया॑ हिर॒ण्ययी॒ वक्व॑री ब॒र्हिरा॑शाते ॥

   त्वं ह्य् अग्ने दिव्यस्य राजसि त्वम् पार्थिवस्य पशुपा इव त्मना |
   एनी त एते बृहती अभिश्रिया हिरण्ययी वक्वरी बर्हिर् आशाते ||

   tvám hyágne divyásya rā́jasi tvám pā́rthivasya paśupā́ iva tmánā ǀ
   énī ta eté bṛhatī́ abhiśríyā hiraṇyáyī vákvarī barhírāśāte ǁ

   tvaṃ hy agne divyasya rājasi tvam pārthivasya paśupā iva tmanā |
   enī ta ete bṛhatī abhiśriyā hiraṇyayī vakvarī barhir āśāte ||

   त्वम् । हि । अ॒ग्ने॒ । दि॒व्यस्य॑ । राज॑सि । त्वम् । पार्थि॑वस्य । प॒शु॒पाःऽइ॑व । त्मना॑ ।
   एनी॒ इति॑ । ते॒ । ए॒ते इति॑ । बृ॒ह॒ती इति॑ । अ॒भि॒ऽश्रिया॑ । हि॒र॒ण्ययी॒ इति॑ । वक्व॑री॒ इति॑ । ब॒र्हिः । आ॒शा॒ते॒ इति॑ ॥

   त्वम् । हि । अग्ने । दिव्यस्य । राजसि । त्वम् । पार्थिवस्य । पशुपाःऽइव । त्मना ।
   एनी इति । ते । एते इति । बृहती इति । अभिऽश्रिया । हिरण्ययी इति । वक्वरी इति । बर्हिः । आशाते इति ॥

   tvám ǀ hí ǀ agne ǀ divyásya ǀ rā́jasi ǀ tvám ǀ pā́rthivasya ǀ paśupā́ḥ-iva ǀ tmánā ǀ
   énī íti ǀ te ǀ eté íti ǀ bṛhatī́ íti ǀ abhi-śríyā ǀ hiraṇyáyī íti ǀ vákvarī íti ǀ barhíḥ ǀ āśāte íti ǁ

   tvam ǀ hi ǀ agne ǀ divyasya ǀ rājasi ǀ tvam ǀ pārthivasya ǀ paśupāḥ-iva ǀ tmanā ǀ
   enī iti ǀ te ǀ ete iti ǀ bṛhatī iti ǀ abhi-śriyā ǀ hiraṇyayī iti ǀ vakvarī iti ǀ barhiḥ ǀ āśāte iti ǁ

   1.144.6 Aṣṭaka 2.2.13.6Anuvāka 1.21.53Interpretations

7. Ṛk 7

   अग्ने॑ जु॒षस्व॒ प्रति॑ हर्य॒ तद्वचो॒ मंद्र॒ स्वधा॑व॒ ऋत॑जात॒ सुक्र॑तो ।
   यो वि॒श्वतः॑ प्र॒त्यङ्ङसि॑ दर्श॒तो र॒ण्वः संदृ॑ष्टौ पितु॒माँ इ॑व॒ क्षयः॑ ॥

   अग्ने जुषस्व प्रति हर्य तद् वचो मन्द्र स्वधाव ऋतजात सुक्रतो |
   यो विश्वतः प्रत्यङ्ङ् असि दर्शतो रण्वः संदृष्टौ पितुमां इव क्षयः ||

   ágne juṣásva práti harya tádváco mándra svádhāva ṛ́tajāta súkrato ǀ
   yó viśvátaḥ pratyáṅṅási darśató raṇváḥ sáṃdṛṣṭau pitumā́m̐ iva kṣáyaḥ ǁ

   agne juṣasva prati harya tad vaco mandra svadhāva ṛtajāta sukrato |
   yo viśvataḥ pratyaṅṅ asi darśato raṇvaḥ saṃdṛṣṭau pitumāṃ iva kṣayaḥ ||

   अग्ने॑ । जु॒षस्व॑ । प्रति॑ । ह॒र्य॒ । तत् । वचः॑ । मन्द्र॑ । स्वधा॑ऽवः । ऋत॑ऽजात । सुक्र॑तो॒ इति॒ सुऽक्र॑तो ।
   यः । वि॒श्वतः॑ । प्र॒त्यङ् । असि॑ । द॒र्श॒तः । र॒ण्वः । सम्ऽदृ॑ष्टौ । पि॒तु॒मान्ऽइ॑व । क्षयः॑ ॥

   अग्ने । जुषस्व । प्रति । हर्य । तत् । वचः । मन्द्र । स्वधाऽवः । ऋतऽजात । सुक्रतो इति सुऽक्रतो ।
   यः । विश्वतः । प्रत्यङ् । असि । दर्शतः । रण्वः । सम्ऽदृष्टौ । पितुमान्ऽइव । क्षयः ॥

   ágne ǀ juṣásva ǀ práti ǀ harya ǀ tát ǀ vácaḥ ǀ mándra ǀ svádhā-vaḥ ǀ ṛ́ta-jāta ǀ súkrato íti sú-krato ǀ
   yáḥ ǀ viśvátaḥ ǀ pratyáṅ ǀ ási ǀ darśatáḥ ǀ raṇváḥ ǀ sám-dṛṣṭau ǀ pitumā́n-iva ǀ kṣáyaḥ ǁ

   agne ǀ juṣasva ǀ prati ǀ harya ǀ tat ǀ vacaḥ ǀ mandra ǀ svadhā-vaḥ ǀ ṛta-jāta ǀ sukrato iti su-krato ǀ
   yaḥ ǀ viśvataḥ ǀ pratyaṅ ǀ asi ǀ darśataḥ ǀ raṇvaḥ ǀ sam-dṛṣṭau ǀ pitumān-iva ǀ kṣayaḥ ǁ

   1.144.7 Aṣṭaka 2.2.13.7Anuvāka 1.21.54Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.