Sūkta 42
- Devatā देवता
- Pūṣan
- Ṛṣi ऋषि
- Kaṇva Ghaura
- Chandas छन्दस्
- Gāyatrī
Metres by ṛk
1st set of styles gāyatrī (2, 3, 5-8, 10); nicṛdgāyatrī (1, 9); virāḍgāyatrī (4)
2nd set of styles gāyatrī
-
Ṛk 1
सं पू॑ष॒न्नध्व॑नस्तिर॒ व्यंहो॑ विमुचो नपात् ।
सक्ष्वा॑ देव॒ प्र ण॑स्पु॒रः ॥सम् पूषन्न् अध्वनस् तिर व्य् अंहो विमुचो नपात् |
सक्ष्वा देव प्र णस् पुरः ||sám pūṣannádhvanastira vyáṃho vimuco napāt ǀ
sákṣvā deva prá ṇaspuráḥ ǁsam pūṣann adhvanas tira vy aṃho vimuco napāt |
sakṣvā deva pra ṇas puraḥ ||सम् । पू॒ष॒न् । अध्व॑नः । ति॒र॒ । वि । अंहः॑ । वि॒ऽमु॒चः॒ । न॒पा॒त् ।
सक्ष्व॑ । दे॒व॒ । प्र । नः॒ । पु॒रः ॥सम् । पूषन् । अध्वनः । तिर । वि । अंहः । विऽमुचः । नपात् ।
सक्ष्व । देव । प्र । नः । पुरः ॥sám ǀ pūṣan ǀ ádhvanaḥ ǀ tira ǀ ví ǀ áṃhaḥ ǀ vi-mucaḥ ǀ napāt ǀ
sákṣva ǀ deva ǀ prá ǀ naḥ ǀ puráḥ ǁsam ǀ pūṣan ǀ adhvanaḥ ǀ tira ǀ vi ǀ aṃhaḥ ǀ vi-mucaḥ ǀ napāt ǀ
sakṣva ǀ deva ǀ pra ǀ naḥ ǀ puraḥ ǁ1.42.1 Aṣṭaka 1.3.24.1Anuvāka 1.8.78
-
Ṛk 2
यो नः॑ पूषन्न॒घो वृको॑ दुः॒शेव॑ आ॒दिदे॑शति ।
अप॑ स्म॒ तं प॒थो ज॑हि ॥यो नः पूषन्न् अघो वृको दुःशेव आदिदेशति |
अप स्म तम् पथो जहि ||yó naḥ pūṣannaghó vṛ́ko duḥśéva ādídeśati ǀ
ápa sma tám pathó jahi ǁyo naḥ pūṣann agho vṛko duḥśeva ādideśati |
apa sma tam patho jahi ||यः । नः॒ । पू॒ष॒न् । अ॒घः । वृकः॑ । दुः॒शेवः॑ । आ॒ऽदिदे॑शति ।
अप॑ । स्म॒ । तम् । प॒थः । ज॒हि॒ ॥यः । नः । पूषन् । अघः । वृकः । दुःशेवः । आऽदिदेशति ।
अप । स्म । तम् । पथः । जहि ॥yáḥ ǀ naḥ ǀ pūṣan ǀ agháḥ ǀ vṛ́kaḥ ǀ duḥśévaḥ ǀ ā-dídeśati ǀ
ápa ǀ sma ǀ tám ǀ patháḥ ǀ jahi ǁyaḥ ǀ naḥ ǀ pūṣan ǀ aghaḥ ǀ vṛkaḥ ǀ duḥśevaḥ ǀ ā-dideśati ǀ
apa ǀ sma ǀ tam ǀ pathaḥ ǀ jahi ǁ1.42.2 Aṣṭaka 1.3.24.2Anuvāka 1.8.79
-
Ṛk 3
अप॒ त्यं प॑रिपं॒थिनं॑ मुषी॒वाणं॑ हुर॒श्चितं॑ ।
दू॒रमधि॑ स्रु॒तेर॑ज ॥अप त्यम् परिपन्थिनम् मुषीवाणं हुरश्चितम् |
दूरम् अधि स्रुतेर् अज ||ápa tyám paripanthínam muṣīvā́ṇam huraścítam ǀ
dūrámádhi srutéraja ǁapa tyam paripanthinam muṣīvāṇaṃ huraścitam |
dūram adhi sruter aja ||अप॑ । त्यम् । प॒रि॒ऽप॒न्थिन॑म् । मु॒षी॒वाण॑म् । हु॒रः॒ऽचित॑म् ।
दू॒रम् । अधि॑ । स्रु॒तेः । अ॒ज॒ ॥अप । त्यम् । परिऽपन्थिनम् । मुषीवाणम् । हुरःऽचितम् ।
दूरम् । अधि । स्रुतेः । अज ॥ápa ǀ tyám ǀ pari-panthínam ǀ muṣīvā́ṇam ǀ huraḥ-cítam ǀ
dūrám ǀ ádhi ǀ srutéḥ ǀ aja ǁapa ǀ tyam ǀ pari-panthinam ǀ muṣīvāṇam ǀ huraḥ-citam ǀ
dūram ǀ adhi ǀ sruteḥ ǀ aja ǁ1.42.3 Aṣṭaka 1.3.24.3Anuvāka 1.8.80
-
Ṛk 4
त्वं तस्य॑ द्वया॒विनो॒ऽघशं॑सस्य॒ कस्य॑ चित् ।
प॒दाभि ति॑ष्ठ॒ तपु॑षिं ॥त्वं तस्य द्वयाविनो ऽघशंसस्य कस्य चित् |
पदाभि तिष्ठ तपुषिम् ||tvám tásya dvayāvíno’gháśaṃsasya kásya cit ǀ
padā́bhí tiṣṭha tápuṣim ǁtvaṃ tasya dvayāvino 'ghaśaṃsasya kasya cit |
padābhi tiṣṭha tapuṣim ||त्वम् । तस्य॑ । द्व॒या॒विनः॑ । अ॒घऽशं॑सस्य । कस्य॑ । चि॒त् ।
प॒दा । अ॒भि । ति॒ष्ठ॒ । तपु॑षिम् ॥त्वम् । तस्य । द्वयाविनः । अघऽशंसस्य । कस्य । चित् ।
पदा । अभि । तिष्ठ । तपुषिम् ॥tvám ǀ tásya ǀ dvayāvínaḥ ǀ aghá-śaṃsasya ǀ kásya ǀ cit ǀ
padā́ ǀ abhí ǀ tiṣṭha ǀ tápuṣim ǁtvam ǀ tasya ǀ dvayāvinaḥ ǀ agha-śaṃsasya ǀ kasya ǀ cit ǀ
padā ǀ abhi ǀ tiṣṭha ǀ tapuṣim ǁ1.42.4 Aṣṭaka 1.3.24.4Anuvāka 1.8.81
-
Ṛk 5
आ तत्ते॑ दस्र मंतुमः॒ पूष॒न्नवो॑ वृणीमहे ।
येन॑ पि॒तॄनचो॑दयः ॥आ तत् ते दस्र मन्तुमः पूषन्न् अवो वृणीमहे |
येन पितॄन् अचोदयः ||ā́ tátte dasra mantumaḥ pū́ṣannávo vṛṇīmahe ǀ
yéna pitṝ́nácodayaḥ ǁā tat te dasra mantumaḥ pūṣann avo vṛṇīmahe |
yena pitṝn acodayaḥ ||आ । तत् । ते॒ । द॒स्र॒ । म॒न्तु॒ऽमः॒ । पू॒ष॒न् । अवः॑ । वृ॒णी॒म॒हे॒ ।
येन॑ । पि॒तॄन् । अचो॑दयः ॥आ । तत् । ते । दस्र । मन्तुऽमः । पूषन् । अवः । वृणीमहे ।
येन । पितॄन् । अचोदयः ॥ā́ ǀ tát ǀ te ǀ dasra ǀ mantu-maḥ ǀ pūṣan ǀ ávaḥ ǀ vṛṇīmahe ǀ
yéna ǀ pitṝ́n ǀ ácodayaḥ ǁā ǀ tat ǀ te ǀ dasra ǀ mantu-maḥ ǀ pūṣan ǀ avaḥ ǀ vṛṇīmahe ǀ
yena ǀ pitṝn ǀ acodayaḥ ǁ1.42.5 Aṣṭaka 1.3.24.5Anuvāka 1.8.82
-
Ṛk 6
अधा॑ नो विश्वसौभग॒ हिर॑ण्यवाशीमत्तम ।
धना॑नि सु॒षणा॑ कृधि ॥अधा नो विश्वसौभग हिरण्यवाशीमत्तम |
धनानि सुषणा कृधि ||ádhā no viśvasaubhaga híraṇyavāśīmattama ǀ
dhánāni suṣáṇā kṛdhi ǁadhā no viśvasaubhaga hiraṇyavāśīmattama |
dhanāni suṣaṇā kṛdhi ||अध॑ । नः॒ । वि॒श्व॒ऽसौ॒भ॒ग॒ । हिर॑ण्यवाशीमत्ऽतम ।
धना॑नि । सु॒ऽसना॑ । कृ॒धि॒ ॥अध । नः । विश्वऽसौभग । हिरण्यवाशीमत्ऽतम ।
धनानि । सुऽसना । कृधि ॥ádha ǀ naḥ ǀ viśva-saubhaga ǀ híraṇyavāśīmat-tama ǀ
dhánāni ǀ su-sánā ǀ kṛdhi ǁadha ǀ naḥ ǀ viśva-saubhaga ǀ hiraṇyavāśīmat-tama ǀ
dhanāni ǀ su-sanā ǀ kṛdhi ǁ1.42.6 Aṣṭaka 1.3.25.1Anuvāka 1.8.83
-
Ṛk 7
अति॑ नः स॒श्चतो॑ नय सु॒गा नः॑ सु॒पथा॑ कृणु ।
पूष॑न्नि॒ह क्रतुं॑ विदः ॥अति नः सश्चतो नय सुगा नः सुपथा कृणु |
पूषन्न् इह क्रतुं विदः ||áti naḥ saścáto naya sugā́ naḥ supáthā kṛṇu ǀ
pū́ṣannihá krátum vidaḥ ǁati naḥ saścato naya sugā naḥ supathā kṛṇu |
pūṣann iha kratuṃ vidaḥ ||अति॑ । नः॒ । स॒श्चतः॑ । न॒य॒ । सु॒ऽगा । नः॒ । सु॒ऽपथा॑ । कृ॒णु॒ ।
पूष॑न् । इ॒ह । क्रतु॑म् । वि॒दः॒ ॥अति । नः । सश्चतः । नय । सुऽगा । नः । सुऽपथा । कृणु ।
पूषन् । इह । क्रतुम् । विदः ॥áti ǀ naḥ ǀ saścátaḥ ǀ naya ǀ su-gā́ ǀ naḥ ǀ su-páthā ǀ kṛṇu ǀ
pū́ṣan ǀ ihá ǀ krátum ǀ vidaḥ ǁati ǀ naḥ ǀ saścataḥ ǀ naya ǀ su-gā ǀ naḥ ǀ su-pathā ǀ kṛṇu ǀ
pūṣan ǀ iha ǀ kratum ǀ vidaḥ ǁ1.42.7 Aṣṭaka 1.3.25.2Anuvāka 1.8.84
-
Ṛk 8
अ॒भि सू॒यव॑सं नय॒ न न॑वज्वा॒रो अध्व॑ने ।
पूष॑न्नि॒ह क्रतुं॑ विदः ॥अभि सूयवसं नय न नवज्वारो अध्वने |
पूषन्न् इह क्रतुं विदः ||abhí sūyávasam naya ná navajvāró ádhvane ǀ
pū́ṣannihá krátum vidaḥ ǁabhi sūyavasaṃ naya na navajvāro adhvane |
pūṣann iha kratuṃ vidaḥ ||अ॒भि । सु॒ऽयव॑सम् । न॒य॒ । न । न॒व॒ऽज्वा॒रः । अध्व॑ने ।
पूष॑न् । इ॒ह । क्रतु॑म् । वि॒दः॒ ॥अभि । सुऽयवसम् । नय । न । नवऽज्वारः । अध्वने ।
पूषन् । इह । क्रतुम् । विदः ॥abhí ǀ su-yávasam ǀ naya ǀ ná ǀ nava-jvāráḥ ǀ ádhvane ǀ
pū́ṣan ǀ ihá ǀ krátum ǀ vidaḥ ǁabhi ǀ su-yavasam ǀ naya ǀ na ǀ nava-jvāraḥ ǀ adhvane ǀ
pūṣan ǀ iha ǀ kratum ǀ vidaḥ ǁ1.42.8 Aṣṭaka 1.3.25.3Anuvāka 1.8.85
-
Ṛk 9
श॒ग्धि पू॒र्धि प्र यं॑सि च शिशी॒हि प्रास्यु॒दरं॑ ।
पूष॑न्नि॒ह क्रतुं॑ विदः ॥शग्धि पूर्धि प्र यंसि च शिशीहि प्रास्य् उदरम् |
पूषन्न् इह क्रतुं विदः ||śagdhí pūrdhí prá yaṃsi ca śiśīhí prā́syudáram ǀ
pū́ṣannihá krátum vidaḥ ǁśagdhi pūrdhi pra yaṃsi ca śiśīhi prāsy udaram |
pūṣann iha kratuṃ vidaḥ ||श॒ग्धि । पू॒र्धि । प्र । यं॒सि॒ । च॒ । शि॒शी॒हि । प्रासि॑ । उ॒दर॑म् ।
पूष॑न् । इ॒ह । क्रतु॑म् । वि॒दः॒ ॥शग्धि । पूर्धि । प्र । यंसि । च । शिशीहि । प्रासि । उदरम् ।
पूषन् । इह । क्रतुम् । विदः ॥śagdhí ǀ pūrdhí ǀ prá ǀ yaṃsi ǀ ca ǀ śiśīhí ǀ prā́si ǀ udáram ǀ
pū́ṣan ǀ ihá ǀ krátum ǀ vidaḥ ǁśagdhi ǀ pūrdhi ǀ pra ǀ yaṃsi ǀ ca ǀ śiśīhi ǀ prāsi ǀ udaram ǀ
pūṣan ǀ iha ǀ kratum ǀ vidaḥ ǁ1.42.9 Aṣṭaka 1.3.25.4Anuvāka 1.8.86
-
Ṛk 10
न पू॒षणं॑ मेथामसि सू॒क्तैर॒भि गृ॑णीमसि ।
वसू॑नि द॒स्ममी॑महे ॥न पूषणम् मेथामसि सूक्तैर् अभि गृणीमसि |
वसूनि दस्मम् ईमहे ||ná pūṣáṇam methāmasi sūktáirabhí gṛṇīmasi ǀ
vásūni dasmámīmahe ǁna pūṣaṇam methāmasi sūktair abhi gṛṇīmasi |
vasūni dasmam īmahe ||न । पू॒षण॑म् । मे॒था॒म॒सि॒ । सु॒ऽउ॒क्तैः । अ॒भि । गृ॒णी॒म॒सि॒ ।
वसू॑नि । द॒स्मम् । ई॒म॒हे॒ ॥न । पूषणम् । मेथामसि । सुऽउक्तैः । अभि । गृणीमसि ।
वसूनि । दस्मम् । ईमहे ॥ná ǀ pūṣáṇam ǀ methāmasi ǀ su-uktáiḥ ǀ abhí ǀ gṛṇīmasi ǀ
vásūni ǀ dasmám ǀ īmahe ǁna ǀ pūṣaṇam ǀ methāmasi ǀ su-uktaiḥ ǀ abhi ǀ gṛṇīmasi ǀ
vasūni ǀ dasmam ǀ īmahe ǁ1.42.10 Aṣṭaka 1.3.25.5Anuvāka 1.8.87
Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.