Ṛgveda · Maṇḍala 1

Sūkta 53

Indra · Savya Āṅgirasa · 11 ṛks

Link
Devatā देवता
Indra
Ṛṣi ऋषि
Savya Āṅgirasa
Chandas छन्दस्
Jagatī, Triṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles virāḍjagatī (5-7); nicṛjjagatī (1, 3); triṣṭup (8, 9); bhurigjagatī (2); jagatī (4); bhuriktriṣṭup (10); sataḥpaṅkti (11)

2nd set of styles jagatī (1-9); triṣṭubh (10-11)

  1. Ṛk 1

    न्यू॒३॒॑ षु वाचं॒ प्र म॒हे भ॑रामहे॒ गिर॒ इंद्रा॑य॒ सद॑ने वि॒वस्व॑तः ।
    नू चि॒द्धि रत्नं॑ सस॒तामि॒वावि॑द॒न्न दु॑ष्टु॒तिर्द्र॑विणो॒देषु॑ शस्यते ॥

    न्य् ऊ षु वाचम् प्र महे भरामहे गिर इन्द्राय सदने विवस्वतः |
    नू चिद् धि रत्नं ससताम् इवाविदन् न दुष्टुतिर् द्रविणोदेषु शस्यते ||

    nyū́ ṣú vā́cam prá mahé bharāmahe gíra índrāya sádane vivásvataḥ ǀ
    nū́ ciddhí rátnam sasatā́mivā́vidanná duṣṭutírdraviṇodéṣu śasyate ǁ

    ny ū ṣu vācam pra mahe bharāmahe gira indrāya sadane vivasvataḥ |
    nū cid dhi ratnaṃ sasatām ivāvidan na duṣṭutir draviṇodeṣu śasyate ||

    नि । ऊं॒ इति॑ । सु । वाच॑म् । प्र । म॒हे । भ॒रा॒म॒हे॒ । गिरः॑ । इन्द्रा॑य । सद॑ने । वि॒वस्व॑तः ।
    नु । चि॒त् । हि । रत्न॑म् । स॒स॒ताम्ऽइ॑व । अवि॑दत् । न । दुः॒ऽस्तु॒तिः । द्र॒वि॒णः॒ऽदेषु॑ । श॒स्य॒ते॒ ॥

    नि । ऊं इति । सु । वाचम् । प्र । महे । भरामहे । गिरः । इन्द्राय । सदने । विवस्वतः ।
    नु । चित् । हि । रत्नम् । ससताम्ऽइव । अविदत् । न । दुःऽस्तुतिः । द्रविणःऽदेषु । शस्यते ॥

    ní ǀ ūṃ íti ǀ sú ǀ vā́cam ǀ prá ǀ mahé ǀ bharāmahe ǀ gíraḥ ǀ índrāya ǀ sádane ǀ vivásvataḥ ǀ
    nú ǀ cit ǀ hí ǀ rátnam ǀ sasatā́m-iva ǀ ávidat ǀ ná ǀ duḥ-stutíḥ ǀ draviṇaḥ-déṣu ǀ śasyate ǁ

    ni ǀ ūṃ iti ǀ su ǀ vācam ǀ pra ǀ mahe ǀ bharāmahe ǀ giraḥ ǀ indrāya ǀ sadane ǀ vivasvataḥ ǀ
    nu ǀ cit ǀ hi ǀ ratnam ǀ sasatām-iva ǀ avidat ǀ na ǀ duḥ-stutiḥ ǀ draviṇaḥ-deṣu ǀ śasyate ǁ

    1.53.1 Aṣṭaka 1.4.15.1Anuvāka 1.10.31

  2. Ṛk 2

    दु॒रो अश्व॑स्य दु॒र इं॑द्र॒ गोर॑सि दु॒रो यव॑स्य॒ वसु॑न इ॒नस्पतिः॑ ।
    शि॒क्षा॒न॒रः प्र॒दिवो॒ अका॑मकर्शनः॒ सखा॒ सखि॑भ्य॒स्तमि॒दं गृ॑णीमसि ॥

    दुरो अश्वस्य दुर इन्द्र गोर् असि दुरो यवस्य वसुन इनस् पतिः |
    शिक्षानरः प्रदिवो अकामकर्शनः सखा सखिभ्यस् तम् इदं गृणीमसि ||

    duró áśvasya durá indra górasi duró yávasya vásuna ináspátiḥ ǀ
    śikṣānaráḥ pradívo ákāmakarśanaḥ sákhā sákhibhyastámidám gṛṇīmasi ǁ

    duro aśvasya dura indra gor asi duro yavasya vasuna inas patiḥ |
    śikṣānaraḥ pradivo akāmakarśanaḥ sakhā sakhibhyas tam idaṃ gṛṇīmasi ||

    दु॒रः । अश्व॑स्य । दु॒रः । इ॒न्द्र॒ । गोः । अ॒सि॒ । दु॒रः । यव॑स्य । वसु॑नः । इ॒नः । पतिः॑ ।
    शि॒क्षा॒ऽन॒रः । प्र॒ऽदिवः॑ । अका॑मऽकर्शनः । सखा॑ । सखि॑ऽभ्यः । तम् । इ॒दम् । गृ॒णी॒म॒सि॒ ॥

    दुरः । अश्वस्य । दुरः । इन्द्र । गोः । असि । दुरः । यवस्य । वसुनः । इनः । पतिः ।
    शिक्षाऽनरः । प्रऽदिवः । अकामऽकर्शनः । सखा । सखिऽभ्यः । तम् । इदम् । गृणीमसि ॥

    duráḥ ǀ áśvasya ǀ duráḥ ǀ indra ǀ góḥ ǀ asi ǀ duráḥ ǀ yávasya ǀ vásunaḥ ǀ ináḥ ǀ pátiḥ ǀ
    śikṣā-naráḥ ǀ pra-dívaḥ ǀ ákāma-karśanaḥ ǀ sákhā ǀ sákhi-bhyaḥ ǀ tám ǀ idám ǀ gṛṇīmasi ǁ

    duraḥ ǀ aśvasya ǀ duraḥ ǀ indra ǀ goḥ ǀ asi ǀ duraḥ ǀ yavasya ǀ vasunaḥ ǀ inaḥ ǀ patiḥ ǀ
    śikṣā-naraḥ ǀ pra-divaḥ ǀ akāma-karśanaḥ ǀ sakhā ǀ sakhi-bhyaḥ ǀ tam ǀ idam ǀ gṛṇīmasi ǁ

    1.53.2 Aṣṭaka 1.4.15.2Anuvāka 1.10.32

  3. Ṛk 3

    शची॑व इंद्र पुरुकृद्द्युमत्तम॒ तवेदि॒दम॒भित॑श्चेकिते॒ वसु॑ ।
    अतः॑ सं॒गृभ्या॑भिभूत॒ आ भ॑र॒ मा त्वा॑य॒तो ज॑रि॒तुः काम॑मूनयीः ॥

    शचीव इन्द्र पुरुकृद् द्युमत्तम तवेद् इदम् अभितश् चेकिते वसु |
    अतः संगृभ्याभिभूत आ भर मा त्वायतो जरितुः कामम् ऊनयीः ||

    śácīva indra purukṛddyumattama távédidámabhítaścekite vásu ǀ
    átaḥ saṃgṛ́bhyābhibhūta ā́ bhara mā́ tvāyató jaritúḥ kā́mamūnayīḥ ǁ

    śacīva indra purukṛd dyumattama taved idam abhitaś cekite vasu |
    ataḥ saṃgṛbhyābhibhūta ā bhara mā tvāyato jarituḥ kāmam ūnayīḥ ||

    शची॑ऽवः । इ॒न्द्र॒ । पु॒रु॒ऽकृ॒त् । द्यु॒म॒त्ऽत॒म॒ । तव॑ । इत् । इ॒दम् । अ॒भितः॑ । चे॒कि॒ते॒ । वसु॑ ।
    अतः॑ । स॒म्ऽगृभ्य॑ । अ॒भि॒ऽभू॒ते॒ । आ । भ॒र॒ । मा । त्वा॒ऽय॒तः । ज॒रि॒तुः । काम॑म् । ऊ॒न॒यीः॒ ॥

    शचीऽवः । इन्द्र । पुरुऽकृत् । द्युमत्ऽतम । तव । इत् । इदम् । अभितः । चेकिते । वसु ।
    अतः । सम्ऽगृभ्य । अभिऽभूते । आ । भर । मा । त्वाऽयतः । जरितुः । कामम् । ऊनयीः ॥

    śácī-vaḥ ǀ indra ǀ puru-kṛt ǀ dyumat-tama ǀ táva ǀ ít ǀ idám ǀ abhítaḥ ǀ cekite ǀ vásu ǀ
    átaḥ ǀ sam-gṛ́bhya ǀ abhi-bhūte ǀ ā́ ǀ bhara ǀ mā́ ǀ tvā-yatáḥ ǀ jaritúḥ ǀ kā́mam ǀ ūnayīḥ ǁ

    śacī-vaḥ ǀ indra ǀ puru-kṛt ǀ dyumat-tama ǀ tava ǀ it ǀ idam ǀ abhitaḥ ǀ cekite ǀ vasu ǀ
    ataḥ ǀ sam-gṛbhya ǀ abhi-bhūte ǀ ā ǀ bhara ǀ mā ǀ tvā-yataḥ ǀ jarituḥ ǀ kāmam ǀ ūnayīḥ ǁ

    1.53.3 Aṣṭaka 1.4.15.3Anuvāka 1.10.33

  4. Ṛk 4

    ए॒भिर्द्युभिः॑ सु॒मना॑ ए॒भिरिंदु॑भिर्निरुंधा॒नो अम॑तिं॒ गोभि॑र॒श्विना॑ ।
    इंद्रे॑ण॒ दस्युं॑ द॒रयं॑त॒ इंदु॑भिर्यु॒तद्वे॑षसः॒ समि॒षा र॑भेमहि ॥

    एभिर् द्युभिः सुमना एभिर् इन्दुभिर् निरुन्धानो अमतिं गोभिर् अश्विना |
    इन्द्रेण दस्युं दरयन्त इन्दुभिर् युतद्वेषसः सम् इषा रभेमहि ||

    ebhírdyúbhiḥ sumánā ebhíríndubhirnirundhānó ámatim góbhiraśvínā ǀ
    índreṇa dásyum daráyanta índubhiryutádveṣasaḥ sámiṣā́ rabhemahi ǁ

    ebhir dyubhiḥ sumanā ebhir indubhir nirundhāno amatiṃ gobhir aśvinā |
    indreṇa dasyuṃ darayanta indubhir yutadveṣasaḥ sam iṣā rabhemahi ||

    ए॒भिः । द्युऽभिः॑ । सु॒ऽमनाः॑ । ए॒भिः । इन्दु॑ऽभिः । नि॒ऽरु॒न्धा॒नः । अम॑तिम् । गोभिः॑ । अ॒श्विना॑ ।
    इन्द्रे॑ण । दस्यु॑म् । द॒रय॑न्तः । इन्दु॑ऽभिः । यु॒तऽद्वे॑षसः । सम् । इ॒षा । र॒भे॒म॒हि॒ ॥

    एभिः । द्युऽभिः । सुऽमनाः । एभिः । इन्दुऽभिः । निऽरुन्धानः । अमतिम् । गोभिः । अश्विना ।
    इन्द्रेण । दस्युम् । दरयन्तः । इन्दुऽभिः । युतऽद्वेषसः । सम् । इषा । रभेमहि ॥

    ebhíḥ ǀ dyú-bhiḥ ǀ su-mánāḥ ǀ ebhíḥ ǀ índu-bhiḥ ǀ ni-rundhānáḥ ǀ ámatim ǀ góbhiḥ ǀ aśvínā ǀ
    índreṇa ǀ dásyum ǀ daráyantaḥ ǀ índu-bhiḥ ǀ yutá-dveṣasaḥ ǀ sám ǀ iṣā́ ǀ rabhemahi ǁ

    ebhiḥ ǀ dyu-bhiḥ ǀ su-manāḥ ǀ ebhiḥ ǀ indu-bhiḥ ǀ ni-rundhānaḥ ǀ amatim ǀ gobhiḥ ǀ aśvinā ǀ
    indreṇa ǀ dasyum ǀ darayantaḥ ǀ indu-bhiḥ ǀ yuta-dveṣasaḥ ǀ sam ǀ iṣā ǀ rabhemahi ǁ

    1.53.4 Aṣṭaka 1.4.15.4Anuvāka 1.10.34

  5. Ṛk 5

    समिं॑द्र रा॒या समि॒षा र॑भेमहि॒ सं वाजे॑भिः पुरुश्चं॒द्रैर॒भिद्यु॑भिः ।
    सं दे॒व्या प्रम॑त्या वी॒रशु॑ष्मया॒ गोअ॑ग्र॒याश्वा॑वत्या रभेमहि ॥

    सम् इन्द्र राया सम् इषा रभेमहि सं वाजेभिः पुरुश्चन्द्रैर् अभिद्युभिः |
    सं देव्या प्रमत्या वीरशुष्मया गोअग्रयाश्वावत्या रभेमहि ||

    sámindra rāyā́ sámiṣā́ rabhemahi sám vā́jebhiḥ puruścandráirabhídyubhiḥ ǀ
    sám devyā́ prámatyā vīráśuṣmayā góagrayā́śvāvatyā rabhemahi ǁ

    sam indra rāyā sam iṣā rabhemahi saṃ vājebhiḥ puruścandrair abhidyubhiḥ |
    saṃ devyā pramatyā vīraśuṣmayā goagrayāśvāvatyā rabhemahi ||

    सम् । इ॒न्द्र॒ । रा॒या । सम् । इ॒षा । र॒भे॒म॒हि॒ । सम् । वाजे॑भिः । पु॒रु॒ऽच॒न्द्रैः । अ॒भिद्यु॑ऽभिः ।
    सम् । दे॒व्या । प्रऽम॑त्या । वी॒रऽशु॑ष्मया । गोऽअ॑ग्रया । अश्व॑ऽवत्या । र॒भे॒म॒हि॒ ॥

    सम् । इन्द्र । राया । सम् । इषा । रभेमहि । सम् । वाजेभिः । पुरुऽचन्द्रैः । अभिद्युऽभिः ।
    सम् । देव्या । प्रऽमत्या । वीरऽशुष्मया । गोऽअग्रया । अश्वऽवत्या । रभेमहि ॥

    sám ǀ indra ǀ rāyā́ ǀ sám ǀ iṣā́ ǀ rabhemahi ǀ sám ǀ vā́jebhiḥ ǀ puru-candráiḥ ǀ abhídyu-bhiḥ ǀ
    sám ǀ devyā́ ǀ prá-matyā ǀ vīrá-śuṣmayā ǀ gó-agrayā ǀ áśva-vatyā ǀ rabhemahi ǁ

    sam ǀ indra ǀ rāyā ǀ sam ǀ iṣā ǀ rabhemahi ǀ sam ǀ vājebhiḥ ǀ puru-candraiḥ ǀ abhidyu-bhiḥ ǀ
    sam ǀ devyā ǀ pra-matyā ǀ vīra-śuṣmayā ǀ go-agrayā ǀ aśva-vatyā ǀ rabhemahi ǁ

    1.53.5 Aṣṭaka 1.4.15.5Anuvāka 1.10.35

  6. Ṛk 6

    ते त्वा॒ मदा॑ अमदं॒तानि॒ वृष्ण्या॒ ते सोमा॑सो वृत्र॒हत्ये॑षु सत्पते ।
    यत्का॒रवे॒ दश॑ वृ॒त्राण्य॑प्र॒ति ब॒र्हिष्म॑ते॒ नि स॒हस्रा॑णि ब॒र्हयः॑ ॥

    ते त्वा मदा अमदन् तानि वृष्ण्या ते सोमासो वृत्रहत्येषु सत्पते |
    यत् कारवे दश वृत्राण्य् अप्रति बर्हिष्मते नि सहस्राणि बर्हयः ||

    té tvā mádā amadantā́ni vṛ́ṣṇyā té sómāso vṛtrahátyeṣu satpate ǀ
    yátkāráve dáśa vṛtrā́ṇyapratí barhíṣmate ní sahásrāṇi barháyaḥ ǁ

    te tvā madā amadan tāni vṛṣṇyā te somāso vṛtrahatyeṣu satpate |
    yat kārave daśa vṛtrāṇy aprati barhiṣmate ni sahasrāṇi barhayaḥ ||

    ते । त्वा॒ । मदाः॑ । अ॒म॒द॒न् । तानि॑ । वृष्ण्या॑ । ते । सोमा॑सः । वृ॒त्र॒ऽहत्ये॑षु । स॒त्ऽप॒ते॒ ।
    यत् । का॒रवे॑ । दश॑ । वृ॒त्राणि॑ । अ॒प्र॒ति । ब॒र्हिष्म॑ते । नि । स॒हस्रा॑णि । ब॒र्हयः॑ ॥

    ते । त्वा । मदाः । अमदन् । तानि । वृष्ण्या । ते । सोमासः । वृत्रऽहत्येषु । सत्ऽपते ।
    यत् । कारवे । दश । वृत्राणि । अप्रति । बर्हिष्मते । नि । सहस्राणि । बर्हयः ॥

    té ǀ tvā ǀ mádāḥ ǀ amadan ǀ tā́ni ǀ vṛ́ṣṇyā ǀ té ǀ sómāsaḥ ǀ vṛtra-hátyeṣu ǀ sat-pate ǀ
    yát ǀ kāráve ǀ dáśa ǀ vṛtrā́ṇi ǀ apratí ǀ barhíṣmate ǀ ní ǀ sahásrāṇi ǀ barháyaḥ ǁ

    te ǀ tvā ǀ madāḥ ǀ amadan ǀ tāni ǀ vṛṣṇyā ǀ te ǀ somāsaḥ ǀ vṛtra-hatyeṣu ǀ sat-pate ǀ
    yat ǀ kārave ǀ daśa ǀ vṛtrāṇi ǀ aprati ǀ barhiṣmate ǀ ni ǀ sahasrāṇi ǀ barhayaḥ ǁ

    1.53.6 Aṣṭaka 1.4.16.1Anuvāka 1.10.36

  7. Ṛk 7

    यु॒धा युध॒मुप॒ घेदे॑षि धृष्णु॒या पु॒रा पुरं॒ समि॒दं हं॒स्योज॑सा ।
    नम्या॒ यदिं॑द्र॒ सख्या॑ परा॒वति॑ निब॒र्हयो॒ नमु॑चिं॒ नाम॑ मा॒यिनं॑ ॥

    युधा युधम् उप घेद् एषि धृष्णुया पुरा पुरं सम् इदं हंस्य् ओजसा |
    नम्या यद् इन्द्र सख्या परावति निबर्हयो नमुचिं नाम मायिनम् ||

    yudhā́ yúdhamúpa ghédeṣi dhṛṣṇuyā́ purā́ púram sámidám haṃsyójasā ǀ
    námyā yádindra sákhyā parāváti nibarháyo námucim nā́ma māyínam ǁ

    yudhā yudham upa ghed eṣi dhṛṣṇuyā purā puraṃ sam idaṃ haṃsy ojasā |
    namyā yad indra sakhyā parāvati nibarhayo namuciṃ nāma māyinam ||

    यु॒धा । युध॑म् । उप॑ । घ॒ । इत् । ए॒षि॒ । धृ॒ष्णु॒ऽया । पु॒रा । पुर॑म् । सम् । इ॒दम् । हं॒सि॒ । ओज॑सा ।
    नम्या॑ । यत् । इ॒न्द्र॒ । सख्या॑ । प॒रा॒ऽवति॑ । नि॒ऽब॒र्हयः॑ । नमु॑चिम् । नाम॑ । मा॒यिन॑म् ॥

    युधा । युधम् । उप । घ । इत् । एषि । धृष्णुऽया । पुरा । पुरम् । सम् । इदम् । हंसि । ओजसा ।
    नम्या । यत् । इन्द्र । सख्या । पराऽवति । निऽबर्हयः । नमुचिम् । नाम । मायिनम् ॥

    yudhā́ ǀ yúdham ǀ úpa ǀ gha ǀ ít ǀ eṣi ǀ dhṛṣṇu-yā́ ǀ purā́ ǀ púram ǀ sám ǀ idám ǀ haṃsi ǀ ójasā ǀ
    námyā ǀ yát ǀ indra ǀ sákhyā ǀ parā-váti ǀ ni-barháyaḥ ǀ námucim ǀ nā́ma ǀ māyínam ǁ

    yudhā ǀ yudham ǀ upa ǀ gha ǀ it ǀ eṣi ǀ dhṛṣṇu-yā ǀ purā ǀ puram ǀ sam ǀ idam ǀ haṃsi ǀ ojasā ǀ
    namyā ǀ yat ǀ indra ǀ sakhyā ǀ parā-vati ǀ ni-barhayaḥ ǀ namucim ǀ nāma ǀ māyinam ǁ

    1.53.7 Aṣṭaka 1.4.16.2Anuvāka 1.10.37

  8. Ṛk 8

    त्वं करं॑जमु॒त प॒र्णयं॑ वधी॒स्तेजि॑ष्ठयातिथि॒ग्वस्य॑ वर्त॒नी ।
    त्वं श॒ता वंगृ॑दस्याभिन॒त्पुरो॑ऽनानु॒दः परि॑षूता ऋ॒जिश्व॑ना ॥

    त्वं करञ्जम् उत पर्णयं वधीस् तेजिष्ठयातिथिग्वस्य वर्तनी |
    त्वं शता वङ्गृदस्याभिनत् पुरो ऽनानुदः परिषूता ऋजिश्वना ||

    tvám kárañjamutá parṇáyam vadhīstéjiṣṭhayātithigvásya vartanī́ ǀ
    tvám śatā́ váṅgṛdasyābhinatpúro’nānudáḥ páriṣūtā ṛjíśvanā ǁ

    tvaṃ karañjam uta parṇayaṃ vadhīs tejiṣṭhayātithigvasya vartanī |
    tvaṃ śatā vaṅgṛdasyābhinat puro 'nānudaḥ pariṣūtā ṛjiśvanā ||

    त्वम् । कर॑ञ्जम् । उ॒त । प॒र्णय॑म् । व॒धीः॒ । तेजि॑ष्ठया । अ॒ति॒थि॒ऽग्वस्य॑ । व॒र्त॒नी ।
    त्वम् । श॒ता । वङ्गृ॑दस्य । अ॒भि॒न॒त् । पुरः॑ । अ॒न॒नु॒ऽदः । परि॑ऽसूताः । ऋ॒जिश्व॑ना ॥

    त्वम् । करञ्जम् । उत । पर्णयम् । वधीः । तेजिष्ठया । अतिथिऽग्वस्य । वर्तनी ।
    त्वम् । शता । वङ्गृदस्य । अभिनत् । पुरः । अननुऽदः । परिऽसूताः । ऋजिश्वना ॥

    tvám ǀ kárañjam ǀ utá ǀ parṇáyam ǀ vadhīḥ ǀ téjiṣṭhayā ǀ atithi-gvásya ǀ vartanī́ ǀ
    tvám ǀ śatā́ ǀ váṅgṛdasya ǀ abhinat ǀ púraḥ ǀ ananu-dáḥ ǀ pári-sūtāḥ ǀ ṛjíśvanā ǁ

    tvam ǀ karañjam ǀ uta ǀ parṇayam ǀ vadhīḥ ǀ tejiṣṭhayā ǀ atithi-gvasya ǀ vartanī ǀ
    tvam ǀ śatā ǀ vaṅgṛdasya ǀ abhinat ǀ puraḥ ǀ ananu-daḥ ǀ pari-sūtāḥ ǀ ṛjiśvanā ǁ

    1.53.8 Aṣṭaka 1.4.16.3Anuvāka 1.10.38

  9. Ṛk 9

    त्वमे॒तांज॑न॒राज्ञो॒ द्विर्दशा॑बं॒धुना॑ सु॒श्रव॑सोपज॒ग्मुषः॑ ।
    ष॒ष्टिं स॒हस्रा॑ नव॒तिं नव॑ श्रु॒तो नि च॒क्रेण॒ रथ्या॑ दु॒ष्पदा॑वृणक् ॥

    त्वम् एताञ् जनराज्ञो द्विर् दशाबन्धुना सुश्रवसोपजग्मुषः |
    षष्टिं सहस्रा नवतिं नव श्रुतो नि चक्रेण रथ्या दुष्पदावृणक् ||

    tvámetā́ñjanarā́jño dvírdáśābandhúnā suśrávasopajagmúṣaḥ ǀ
    ṣaṣṭím sahásrā navatím náva śrutó ní cakréṇa ráthyā duṣpádāvṛṇak ǁ

    tvam etāñ janarājño dvir daśābandhunā suśravasopajagmuṣaḥ |
    ṣaṣṭiṃ sahasrā navatiṃ nava śruto ni cakreṇa rathyā duṣpadāvṛṇak ||

    त्वम् । ए॒तान् । ज॒न॒ऽराज्ञः॑ । द्विः । दश॑ । अ॒ब॒न्धुना॑ । सु॒ऽश्रव॑सा । उ॒प॒ऽज॒ग्मुषः॑ ।
    ष॒ष्टिम् । स॒हस्रा॑ । न॒व॒तिम् । नव॑ । श्रु॒तः । नि । च॒क्रेण॑ । रथ्या॑ । दुः॒ऽपदा॑ । अ॒वृ॒ण॒क् ॥

    त्वम् । एतान् । जनऽराज्ञः । द्विः । दश । अबन्धुना । सुऽश्रवसा । उपऽजग्मुषः ।
    षष्टिम् । सहस्रा । नवतिम् । नव । श्रुतः । नि । चक्रेण । रथ्या । दुःऽपदा । अवृणक् ॥

    tvám ǀ etā́n ǀ jana-rā́jñaḥ ǀ dvíḥ ǀ dáśa ǀ abandhúnā ǀ su-śrávasā ǀ upa-jagmúṣaḥ ǀ
    ṣaṣṭím ǀ sahásrā ǀ navatím ǀ náva ǀ śrutáḥ ǀ ní ǀ cakréṇa ǀ ráthyā ǀ duḥ-pádā ǀ avṛṇak ǁ

    tvam ǀ etān ǀ jana-rājñaḥ ǀ dviḥ ǀ daśa ǀ abandhunā ǀ su-śravasā ǀ upa-jagmuṣaḥ ǀ
    ṣaṣṭim ǀ sahasrā ǀ navatim ǀ nava ǀ śrutaḥ ǀ ni ǀ cakreṇa ǀ rathyā ǀ duḥ-padā ǀ avṛṇak ǁ

    1.53.9 Aṣṭaka 1.4.16.4Anuvāka 1.10.39

  10. Ṛk 10

    त्वमा॑विथ सु॒श्रव॑सं॒ तवो॒तिभि॒स्तव॒ त्राम॑भिरिंद्र॒ तूर्व॑याणं ।
    त्वम॑स्मै॒ कुत्स॑मतिथि॒ग्वमा॒युं म॒हे राज्ञे॒ यूने॑ अरंधनायः ॥

    त्वम् आविथ सुश्रवसं तवोतिभिस् तव त्रामभिर् इन्द्र तूर्वयाणम् |
    त्वम् अस्मै कुत्सम् अतिथिग्वम् आयुम् महे राज्ञे यूने अरन्धनायः ||

    tvámāvitha suśrávasam távotíbhistáva trā́mabhirindra tū́rvayāṇam ǀ
    tvámasmai kútsamatithigvámāyúm mahé rā́jñe yū́ne arandhanāyaḥ ǁ

    tvam āvitha suśravasaṃ tavotibhis tava trāmabhir indra tūrvayāṇam |
    tvam asmai kutsam atithigvam āyum mahe rājñe yūne arandhanāyaḥ ||

    त्वम् । आ॒वि॒थ॒ । सु॒ऽश्रव॑सम् । तव॑ । ऊ॒तिऽभिः॑ । तव॑ । त्राम॑ऽभिः । इ॒न्द्र॒ । तुर्व॑याणम् ।
    त्वम् । अ॒स्मै॒ । कुत्स॑म् । अ॒ति॒थि॒ऽग्वम् । आ॒युम् । म॒हे । राज्ञे॑ । यूने॑ । अ॒र॒न्ध॒ना॒यः॒ ॥

    त्वम् । आविथ । सुऽश्रवसम् । तव । ऊतिऽभिः । तव । त्रामऽभिः । इन्द्र । तुर्वयाणम् ।
    त्वम् । अस्मै । कुत्सम् । अतिथिऽग्वम् । आयुम् । महे । राज्ञे । यूने । अरन्धनायः ॥

    tvám ǀ āvitha ǀ su-śrávasam ǀ táva ǀ ūtí-bhiḥ ǀ táva ǀ trā́ma-bhiḥ ǀ indra ǀ túrvayāṇam ǀ
    tvám ǀ asmai ǀ kútsam ǀ atithi-gvám ǀ āyúm ǀ mahé ǀ rā́jñe ǀ yū́ne ǀ arandhanāyaḥ ǁ

    tvam ǀ āvitha ǀ su-śravasam ǀ tava ǀ ūti-bhiḥ ǀ tava ǀ trāma-bhiḥ ǀ indra ǀ turvayāṇam ǀ
    tvam ǀ asmai ǀ kutsam ǀ atithi-gvam ǀ āyum ǀ mahe ǀ rājñe ǀ yūne ǀ arandhanāyaḥ ǁ

    1.53.10 Aṣṭaka 1.4.16.5Anuvāka 1.10.40

  11. Ṛk 11

    य उ॒दृचीं॑द्र दे॒वगो॑पाः॒ सखा॑यस्ते शि॒वत॑मा॒ असा॑म ।
    त्वां स्तो॑षाम॒ त्वया॑ सु॒वीरा॒ द्राघी॑य॒ आयुः॑ प्रत॒रं दधा॑नाः ॥

    य उदृचीन्द्र देवगोपाः सखायस् ते शिवतमा असाम |
    त्वां स्तोषाम त्वया सुवीरा द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः ||

    yá udṛ́cīndra devágopāḥ sákhāyaste śivátamā ásāma ǀ
    tvā́m stoṣāma tváyā suvī́rā drā́ghīya ā́yuḥ pratarám dádhānāḥ ǁ

    ya udṛcīndra devagopāḥ sakhāyas te śivatamā asāma |
    tvāṃ stoṣāma tvayā suvīrā drāghīya āyuḥ prataraṃ dadhānāḥ ||

    ये । उ॒त्ऽऋचि॑ । इ॒न्द्र॒ । दे॒वऽगो॑पाः । सखा॑यः । ते॒ । शि॒वऽत॑माः । असा॑म ।
    त्वाम् । स्तो॒षा॒म॒ । त्वया॑ । सु॒ऽवीराः॑ । द्राघी॑यः । आयुः॑ । प्र॒ऽत॒रम् । दधा॑नाः ॥

    ये । उत्ऽऋचि । इन्द्र । देवऽगोपाः । सखायः । ते । शिवऽतमाः । असाम ।
    त्वाम् । स्तोषाम । त्वया । सुऽवीराः । द्राघीयः । आयुः । प्रऽतरम् । दधानाः ॥

    yé ǀ ut-ṛ́ci ǀ indra ǀ devá-gopāḥ ǀ sákhāyaḥ ǀ te ǀ śivá-tamāḥ ǀ ásāma ǀ
    tvā́m ǀ stoṣāma ǀ tváyā ǀ su-vī́rāḥ ǀ drā́ghīyaḥ ǀ ā́yuḥ ǀ pra-tarám ǀ dádhānāḥ ǁ

    ye ǀ ut-ṛci ǀ indra ǀ deva-gopāḥ ǀ sakhāyaḥ ǀ te ǀ śiva-tamāḥ ǀ asāma ǀ
    tvām ǀ stoṣāma ǀ tvayā ǀ su-vīrāḥ ǀ drāghīyaḥ ǀ āyuḥ ǀ pra-taram ǀ dadhānāḥ ǁ

    1.53.11 Aṣṭaka 1.4.16.6Anuvāka 1.10.41

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.53 · Indra

Interpretations

Kapali Shastri

Ṛk 1

Translation

Those in deep sleep experience joy; likewise with Indra when superbly lauded.

Commentary

We offer auspicious praise to mighty Indra. The lauds to Indra are from the luminous station of the supreme ether. So praised, Indra is instantly delighted as do those in sleep. Vitiated praise is not welcome among the munificent.

Ṛk 2

Commentary

Thou, Indra, openest the doors to Horses (life-forces), to Cows (rays of knowledge), to Grain (symbolising sustaining crop). Thou art the lord and guardian of wealth; master of instruction, ancient fulfiller of wishes, friend to seekers of companionship of the Gods. To such Indra do we offer this hymn.

Ṛk 3

Commentary

O Indra, powerful, doer of many deeds, exceedingly luminous, all this wealth is known to be thine own. Gather from it and bring thou (what is fit) for us. Conqueror, do not disappoirit the worshipper who seeks thee.

Ṛk 4

Translation

The Yajamanas offer bright oblations and Soma libations. Indra gives in return, Cows, Horses. Indra is pleased with the offerings of the Yajamanas; he returns gifts in the form of Cow-Wealth signifying light, Horse-Wealth, denoting life-force of enjoyment and dispels poverty that is ignorance.

Commentary

Propitiated by these bright oblations, these Soma pourings, dispel our ignorance with Cow-Rays and Horse-Wealth, O Indra, be pleased. And with the aid of Indra pleased with Soma libation, we shall afflict the Robber, and relieved from enemies, be impelled together (ahead).

Ṛk 5

Commentary

O Indra, may we march together with wealth, with impelling force, with plenty of energies delighting many, shining around; may we march led by they superb intelligence, light-fronted, power-endowed, capable of overcoming the foe.

Ṛk 6

Commentary

Guardian of all, thy inspiring allies gladdened thee in thy fight with Vritra, (with) those invigorating hymns, the Soma libations, when resistless, thou didst destroy the endless obstacles to the lauding Yajamana.

Ṛk 7

Commentary

Striker of foes, thou goest indeed from battle to battle, destroyest city after city with thy might. With thy foe-flooring thunderbolt, O Indra, thou didst slay guileful Namuchi, afar off.

Ṛk 8

Translation

Atithigva: the Yajamana resorted to by guests.

Commentary

With the luminous power of Atithigva, thou hast slain Karanja and Parnaya, Unaided thou didst demolish the hundred cities of Vangrida besieged by Rijishvan.

Ṛk 9

Translation

Sushravas: one who has the auspicious divine hearing.

Though apparently factual narratives, such Riks have an inner content as indicated by the use of the word sushravas. So too mention of sixty, ninety etc. Ten, hundred, thousand - these indicate some fullness. Ninety-nine indicates something lacking; sixty is less than seventy, the number seven indicating the fundamental principles of existence. Twenty i.e. two tens attack to obstruct the divinely inspired Yajamana in his direct ascent to heaven.

Commentary

Renowned, thou overthrewest with thy unsurpassable chariot-wheel, the twice-ten kings of men who came to fight with aidless Sushravas with their sixty thousand and ninety-nine followers.

Ṛk 10

Translation

Turvayana: one who moves fast to fight for the Gods.

Commentary

Thou, Indra, didst succour Sushravas with thy protections; so didst thou 'protect Turvayana with thy saving aids; thou has brought Kutsa, Atithigva, Ayu, under this mighty youthful king (Sushravas).

Ṛk 11

Translation

At the conclusion of the inner sacrificer and even later, protected by the Gods, companions, happy, highly heroic, long-lived, may we, O Indra, remain devoted to thee.

Commentary

Protected by the Gods, Indra, may we remain thy most happy companions at the close of the (hymnal) sacrifice. Endowed by thee with hero-strengths, with long excellent life, may we extol thee.