Ṛgveda · Maṇḍala 1

Sūkta 18

Brahmaṇaspati · Indra, Brahmaṇaspati, Soma · Indra, Dakṣiṇā, Brahmaṇaspati, Soma · Sadasaspati · Sadasaspati Or Narāśaṃsa · Medhātithi Kāṇva · 9 ṛks

Link
Devatā देवता
1-3: Brahmaṇaspati; 4: Indra, Brahmaṇaspati, Soma; 5: Indra, Dakṣiṇā, Brahmaṇaspati, Soma; 6-8: Sadasaspati; 9: Sadasaspati Or Narāśaṃsa
Ṛṣi ऋषि
Medhātithi Kāṇva
Chandas छन्दस्
Gāyatrī
Metres by ṛk

1st set of styles gāyatrī (2, 7, 9); pipīlikāmadhyānicṛdgāyatrī (3, 6, 8); virāḍgāyatrī (1); nicṛdgāyatrī (4); gāyatrī (pādanicṛdgāyatrī) (5)

2nd set of styles gāyatrī

  1. Ṛk 1

    सो॒मानं॒ स्वर॑णं कृणु॒हि ब्र॑ह्मणस्पते ।
    क॒क्षीवं॑तं॒ य औ॑शि॒जः ॥

    सोमानं स्वरणं कृणुहि ब्रह्मणस् पते |
    कक्षीवन्तं य औशिजः ||

    somā́nam sváraṇam kṛṇuhí brahmaṇaspate ǀ
    kakṣī́vantam yá auśijáḥ ǁ

    somānaṃ svaraṇaṃ kṛṇuhi brahmaṇas pate |
    kakṣīvantaṃ ya auśijaḥ ||

    सो॒मान॑म् । स्वर॑णम् । कृ॒णु॒हि । ब्र॒ह्म॒णः॒ । प॒ते॒ ।
    क॒क्षीव॑न्तम् । यः । औ॒शि॒जः ॥

    सोमानम् । स्वरणम् । कृणुहि । ब्रह्मणः । पते ।
    कक्षीवन्तम् । यः । औशिजः ॥

    somā́nam ǀ sváraṇam ǀ kṛṇuhí ǀ brahmaṇaḥ ǀ pate ǀ
    kakṣī́vantam ǀ yáḥ ǀ auśijáḥ ǁ

    somānam ǀ svaraṇam ǀ kṛṇuhi ǀ brahmaṇaḥ ǀ pate ǀ
    kakṣīvantam ǀ yaḥ ǀ auśijaḥ ǁ

    1.18.1 Aṣṭaka 1.1.34.1Anuvāka 1.5.1

  2. Ṛk 2

    यो रे॒वान्यो अ॑मीव॒हा व॑सु॒वित्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नः ।
    स नः॑ सिषक्तु॒ यस्तु॒रः ॥

    यो रेवान् यो अमीवहा वसुवित् पुष्टिवर्धनः |
    स नः सिषक्तु यस् तुरः ||

    yó revā́nyó amīvahā́ vasuvítpuṣṭivárdhanaḥ ǀ
    sá naḥ siṣaktu yásturáḥ ǁ

    yo revān yo amīvahā vasuvit puṣṭivardhanaḥ |
    sa naḥ siṣaktu yas turaḥ ||

    यः । रे॒वान् । यः । अ॒मी॒व॒ऽहा । व॒सु॒ऽवित् । पु॒ष्टि॒ऽवर्ध॑नः ।
    सः । नः॒ । सि॒स॒क्तु॒ । यः । तु॒रः ॥

    यः । रेवान् । यः । अमीवऽहा । वसुऽवित् । पुष्टिऽवर्धनः ।
    सः । नः । सिसक्तु । यः । तुरः ॥

    yáḥ ǀ revā́n ǀ yáḥ ǀ amīva-hā́ ǀ vasu-vít ǀ puṣṭi-várdhanaḥ ǀ
    sáḥ ǀ naḥ ǀ sisaktu ǀ yáḥ ǀ turáḥ ǁ

    yaḥ ǀ revān ǀ yaḥ ǀ amīva-hā ǀ vasu-vit ǀ puṣṭi-vardhanaḥ ǀ
    saḥ ǀ naḥ ǀ sisaktu ǀ yaḥ ǀ turaḥ ǁ

    1.18.2 Aṣṭaka 1.1.34.2Anuvāka 1.5.2

  3. Ṛk 3

    मा नः॒ शंसो॒ अर॑रुषो धू॒र्तिः प्रण॒ङ्मर्त्य॑स्य ।
    रक्षा॑ णो ब्रह्मणस्पते ॥

    मा नः शंसो अररुषो धूर्तिः प्रणङ् मर्त्यस्य |
    रक्षा णो ब्रह्मणस् पते ||

    mā́ naḥ śáṃso áraruṣo dhūrtíḥ práṇaṅmártyasya ǀ
    rákṣā ṇo brahmaṇaspate ǁ

    mā naḥ śaṃso araruṣo dhūrtiḥ praṇaṅ martyasya |
    rakṣā ṇo brahmaṇas pate ||

    मा । नः॒ । शंसः॑ । अर॑रुषः । धू॒र्तिः । प्रण॑क् । मर्त्य॑स्य ।
    रक्ष॑ । नः॒ । ब्र॒ह्म॒णः॒ । प॒ते॒ ॥

    मा । नः । शंसः । अररुषः । धूर्तिः । प्रणक् । मर्त्यस्य ।
    रक्ष । नः । ब्रह्मणः । पते ॥

    mā́ ǀ naḥ ǀ śáṃsaḥ ǀ áraruṣaḥ ǀ dhūrtíḥ ǀ práṇak ǀ mártyasya ǀ
    rákṣa ǀ naḥ ǀ brahmaṇaḥ ǀ pate ǁ

    mā ǀ naḥ ǀ śaṃsaḥ ǀ araruṣaḥ ǀ dhūrtiḥ ǀ praṇak ǀ martyasya ǀ
    rakṣa ǀ naḥ ǀ brahmaṇaḥ ǀ pate ǁ

    1.18.3 Aṣṭaka 1.1.34.3Anuvāka 1.5.3

  4. Ṛk 4

    स घा॑ वी॒रो न रि॑ष्यति॒ यमिंद्रो॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ ।
    सोमो॑ हि॒नोति॒ मर्त्यं॑ ॥

    स घा वीरो न रिष्यति यम् इन्द्रो ब्रह्मणस् पतिः |
    सोमो हिनोति मर्त्यम् ||

    sá ghā vīró ná riṣyati yámíndro bráhmaṇaspátiḥ ǀ
    sómo hinóti mártyam ǁ

    sa ghā vīro na riṣyati yam indro brahmaṇas patiḥ |
    somo hinoti martyam ||

    सः । घ॒ । वी॒रः । न । रि॒ष्य॒ति॒ । यम् । इन्द्रः॑ । ब्रह्म॑णः । पतिः॑ ।
    सोमः॑ । हि॒नोति॑ । मर्त्य॑म् ॥

    सः । घ । वीरः । न । रिष्यति । यम् । इन्द्रः । ब्रह्मणः । पतिः ।
    सोमः । हिनोति । मर्त्यम् ॥

    sáḥ ǀ gha ǀ vīráḥ ǀ ná ǀ riṣyati ǀ yám ǀ índraḥ ǀ bráhmaṇaḥ ǀ pátiḥ ǀ
    sómaḥ ǀ hinóti ǀ mártyam ǁ

    saḥ ǀ gha ǀ vīraḥ ǀ na ǀ riṣyati ǀ yam ǀ indraḥ ǀ brahmaṇaḥ ǀ patiḥ ǀ
    somaḥ ǀ hinoti ǀ martyam ǁ

    1.18.4 Aṣṭaka 1.1.34.4Anuvāka 1.5.4

  5. Ṛk 5

    त्वं तं ब्र॑ह्मणस्पते॒ सोम॒ इंद्र॑श्च॒ मर्त्यं॑ ।
    दक्षि॑णा पा॒त्वंह॑सः ॥

    त्वं तम् ब्रह्मणस् पते सोम इन्द्रश् च मर्त्यम् |
    दक्षिणा पात्व् अंहसः ||

    tvám tám brahmaṇaspate sóma índraśca mártyam ǀ
    dákṣiṇā pātváṃhasaḥ ǁ

    tvaṃ tam brahmaṇas pate soma indraś ca martyam |
    dakṣiṇā pātv aṃhasaḥ ||

    त्वम् । तम् । ब्र॒ह्म॒णः॒ । प॒ते॒ । सोमः॑ । इन्द्रः॑ । च॒ । मर्त्य॑म् ।
    दक्षि॑णा । पा॒तु॒ । अंह॑सः ॥

    त्वम् । तम् । ब्रह्मणः । पते । सोमः । इन्द्रः । च । मर्त्यम् ।
    दक्षिणा । पातु । अंहसः ॥

    tvám ǀ tám ǀ brahmaṇaḥ ǀ pate ǀ sómaḥ ǀ índraḥ ǀ ca ǀ mártyam ǀ
    dákṣiṇā ǀ pātu ǀ áṃhasaḥ ǁ

    tvam ǀ tam ǀ brahmaṇaḥ ǀ pate ǀ somaḥ ǀ indraḥ ǀ ca ǀ martyam ǀ
    dakṣiṇā ǀ pātu ǀ aṃhasaḥ ǁ

    1.18.5 Aṣṭaka 1.1.34.5Anuvāka 1.5.5

  6. Ṛk 6

    सद॑स॒स्पति॒मद्भु॑तं प्रि॒यमिंद्र॑स्य॒ काम्यं॑ ।
    स॒निं मे॒धाम॑यासिषं ॥

    सदसस् पतिम् अद्भुतम् प्रियम् इन्द्रस्य काम्यम् |
    सनिम् मेधाम् अयासिषम् ||

    sádasaspátimádbhutam priyámíndrasya kā́myam ǀ
    saním medhā́mayāsiṣam ǁ

    sadasas patim adbhutam priyam indrasya kāmyam |
    sanim medhām ayāsiṣam ||

    सद॑सः । पति॑म् । अद्भु॑तम् । प्रि॒यम् । इन्द्र॑स्य । काम्य॑म् ।
    स॒निम् । मे॒धाम् । अ॒या॒सि॒ष॒म् ॥

    सदसः । पतिम् । अद्भुतम् । प्रियम् । इन्द्रस्य । काम्यम् ।
    सनिम् । मेधाम् । अयासिषम् ॥

    sádasaḥ ǀ pátim ǀ ádbhutam ǀ priyám ǀ índrasya ǀ kā́myam ǀ
    saním ǀ medhā́m ǀ ayāsiṣam ǁ

    sadasaḥ ǀ patim ǀ adbhutam ǀ priyam ǀ indrasya ǀ kāmyam ǀ
    sanim ǀ medhām ǀ ayāsiṣam ǁ

    1.18.6 Aṣṭaka 1.1.35.1Anuvāka 1.5.6

  7. Ṛk 7

    यस्मा॑दृ॒ते न सिध्य॑ति य॒ज्ञो वि॑प॒श्चित॑श्च॒न ।
    स धी॒नां योग॑मिन्वति ॥

    यस्माद् ऋते न सिध्यति यज्ञो विपश्चितश् चन |
    स धीनां योगम् इन्वति ||

    yásmādṛté ná sídhyati yajñó vipaścítaścaná ǀ
    sá dhīnā́m yógaminvati ǁ

    yasmād ṛte na sidhyati yajño vipaścitaś cana |
    sa dhīnāṃ yogam invati ||

    यस्मा॑त् । ऋ॒ते । न । सिध्य॑ति । य॒ज्ञः । वि॒पः॒ऽचितः॑ । च॒न ।
    सः । धी॒नाम् । योग॑म् । इ॒न्व॒ति॒ ॥

    यस्मात् । ऋते । न । सिध्यति । यज्ञः । विपःऽचितः । चन ।
    सः । धीनाम् । योगम् । इन्वति ॥

    yásmāt ǀ ṛté ǀ ná ǀ sídhyati ǀ yajñáḥ ǀ vipaḥ-cítaḥ ǀ caná ǀ
    sáḥ ǀ dhīnā́m ǀ yógam ǀ invati ǁ

    yasmāt ǀ ṛte ǀ na ǀ sidhyati ǀ yajñaḥ ǀ vipaḥ-citaḥ ǀ cana ǀ
    saḥ ǀ dhīnām ǀ yogam ǀ invati ǁ

    1.18.7 Aṣṭaka 1.1.35.2Anuvāka 1.5.7

  8. Ṛk 8

    आदृ॑ध्नोति ह॒विष्कृ॑तिं॒ प्रांचं॑ कृणोत्यध्व॒रं ।
    होत्रा॑ दे॒वेषु॑ गच्छति ॥

    आद् ऋध्नोति हविष्कृतिम् प्राञ्चं कृणोत्य् अध्वरम् |
    होत्रा देवेषु गच्छति ||

    ā́dṛdhnoti havíṣkṛtim prā́ñcam kṛṇotyadhvarám ǀ
    hótrā devéṣu gacchati ǁ

    ād ṛdhnoti haviṣkṛtim prāñcaṃ kṛṇoty adhvaram |
    hotrā deveṣu gacchati ||

    आत् । ऋ॒ध्नो॒ति॒ । ह॒विःऽकृ॑तिम् । प्राञ्च॑म् । कृ॒णो॒ति॒ । अ॒ध्व॒रम् ।
    होत्रा॑ । दे॒वेषु॑ । ग॒च्छ॒ति॒ ॥

    आत् । ऋध्नोति । हविःऽकृतिम् । प्राञ्चम् । कृणोति । अध्वरम् ।
    होत्रा । देवेषु । गच्छति ॥

    ā́t ǀ ṛdhnoti ǀ havíḥ-kṛtim ǀ prā́ñcam ǀ kṛṇoti ǀ adhvarám ǀ
    hótrā ǀ devéṣu ǀ gacchati ǁ

    āt ǀ ṛdhnoti ǀ haviḥ-kṛtim ǀ prāñcam ǀ kṛṇoti ǀ adhvaram ǀ
    hotrā ǀ deveṣu ǀ gacchati ǁ

    1.18.8 Aṣṭaka 1.1.35.3Anuvāka 1.5.8

  9. Ṛk 9

    नरा॒शंसं॑ सु॒धृष्ट॑म॒मप॑श्यं स॒प्रथ॑स्तमं ।
    दि॒वो न सद्म॑मखसं ॥

    नराशंसं सुधृष्टमम् अपश्यं सप्रथस्तमम् |
    दिवो न सद्ममखसम् ||

    nárāśáṃsam sudhṛ́ṣṭamamápaśyam sapráthastamam ǀ
    divó ná sádmamakhasam ǁ

    narāśaṃsaṃ sudhṛṣṭamam apaśyaṃ saprathastamam |
    divo na sadmamakhasam ||

    नरा॒शंस॑म् । सु॒ऽधृष्ट॑मम् । अप॑श्यम् । स॒प्रथः॑ऽतमम् ।
    दि॒वः । न । सद्म॑ऽमखसम् ॥

    नराशंसम् । सुऽधृष्टमम् । अपश्यम् । सप्रथःऽतमम् ।
    दिवः । न । सद्मऽमखसम् ॥

    nárāśáṃsam ǀ su-dhṛ́ṣṭamam ǀ ápaśyam ǀ sapráthaḥ-tamam ǀ
    diváḥ ǀ ná ǀ sádma-makhasam ǁ

    narāśaṃsam ǀ su-dhṛṣṭamam ǀ apaśyam ǀ saprathaḥ-tamam ǀ
    divaḥ ǀ na ǀ sadma-makhasam ǁ

    1.18.9 Aṣṭaka 1.1.35.4Anuvāka 1.5.9

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.18 · Brahmaṇaspati · Indra, Brahmaṇaspati, Soma · Indra, Dakṣiṇā, Brahmaṇaspati, Soma · Sadasaspati · Sadasaspati Or Narāśaṃsa

Interpretations

Sri Aurobindo

Ṛk 1

O Master of the Soul, make Kakshivan son of Usijas a sweet soul and a good fighter.

Ṛk 2

May he who is bold and impetuous, who slayeth all unfriendly things, the knower of substance of being, the increaser of fullness cleave to us, he who is strong and swift.

Ṛk 3

Let not the aspiration and the eagerness of mortal man in his struggle perish in us, O master of the soul, protect us (or let not slaughter and injury etc).

Ṛk 4

That hero smiteth and is not hurt, whom Indra and Brahmanaspati and Soma befriend, a mortal man.

Ṛk 5

Him mortal, O Brahmanaspati, let Soma protect from harm and Indra, both auspicious grown.

Ṛk 6

I have laboured towards the wondrous master of the house, the beloved, the desired of Indra, for steadfastness in weal I have laboured and for capacity of soul.

Ṛk 7

He without whom the yajna cometh not to fulfilment, even of the man of discerning heart, he hath power over the yoga of the movements of the understanding.

Ṛk 8

He confirms the offering of the oblation, he carries forward the work of the sacrifice, by the priest of the offering he moves with the gods.

Ṛk 9

I saw One strong of aspiration, utterly audacious, wide and expanding besieging as it were the seats of heaven.