Devatā देवता

1: Agni; 2: Tanūnapāt; 3: Narāśaṃsa; 4: Iḷa; 5: Barhis; 6: Devīr Dvāraḥ; 7: Uṣāsānaktā; 8: Hotṛ (Two Divine Wise Priests); 9: Sarasvatī, Iḷā, Bhāratī; 10: Tvaṣṭṛ; 11: Vanaspati; 12: Svāhākṛtis

Ṛṣi ऋषि

Medhātithi Kāṇva

Chandas छन्दस्

Gāyatrī

1. Ṛk 1

   सुस॑मिद्धो न॒ आ व॑ह दे॒वाँ अ॑ग्ने ह॒विष्म॑ते ।
   होतः॑ पावक॒ यक्षि॑ च ॥

   सुसमिद्धो न आ वह देवां अग्ने हविष्मते |
   होतः पावक यक्षि च ||

   súsamiddho na ā́ vaha devā́m̐ agne havíṣmate ǀ
   hótaḥ pāvaka yákṣi ca ǁ

   susamiddho na ā vaha devāṃ agne haviṣmate |
   hotaḥ pāvaka yakṣi ca ||

   सुऽस॑मिद्धः । नः॒ । आ । व॒ह॒ । दे॒वान् । अ॒ग्ने॒ । ह॒विष्म॑ते ।
   होत॒रिति॑ । पा॒व॒क॒ । यक्षि॑ । च॒ ॥

   सुऽसमिद्धः । नः । आ । वह । देवान् । अग्ने । हविष्मते ।
   होतरिति । पावक । यक्षि । च ॥

   sú-samiddhaḥ ǀ naḥ ǀ ā́ ǀ vaha ǀ devā́n ǀ agne ǀ havíṣmate ǀ
   hótaríti ǀ pāvaka ǀ yákṣi ǀ ca ǁ

   su-samiddhaḥ ǀ naḥ ǀ ā ǀ vaha ǀ devān ǀ agne ǀ haviṣmate ǀ
   hotariti ǀ pāvaka ǀ yakṣi ǀ ca ǁ

   1.13.1 Aṣṭaka 1.1.24.1Anuvāka 1.4.13Interpretations

2. Ṛk 2

   मधु॑मंतं तनूनपाद्य॒ज्ञं दे॒वेषु॑ नः कवे ।
   अ॒द्या कृ॑णुहि वी॒तये॑ ॥

   मधुमन्तं तनूनपाद् यज्ञं देवेषु नः कवे |
   अद्या कृणुहि वीतये ||

   mádhumantam tanūnapādyajñám devéṣu naḥ kave ǀ
   adyā́ kṛṇuhi vītáye ǁ

   madhumantaṃ tanūnapād yajñaṃ deveṣu naḥ kave |
   adyā kṛṇuhi vītaye ||

   मधु॑ऽमन्तम् । त॒नू॒ऽन॒पा॒त् । य॒ज्ञम् । दे॒वेषु॑ । नः॒ । क॒वे॒ ।
   अ॒द्य । कृ॒णु॒हि॒ । वी॒तये॑ ॥

   मधुऽमन्तम् । तनूऽनपात् । यज्ञम् । देवेषु । नः । कवे ।
   अद्य । कृणुहि । वीतये ॥

   mádhu-mantam ǀ tanū-napāt ǀ yajñám ǀ devéṣu ǀ naḥ ǀ kave ǀ
   adyá ǀ kṛṇuhi ǀ vītáye ǁ

   madhu-mantam ǀ tanū-napāt ǀ yajñam ǀ deveṣu ǀ naḥ ǀ kave ǀ
   adya ǀ kṛṇuhi ǀ vītaye ǁ

   1.13.2 Aṣṭaka 1.1.24.2Anuvāka 1.4.14Interpretations

3. Ṛk 3

   नरा॒शंस॑मि॒ह प्रि॒यम॒स्मिन्य॒ज्ञ उप॑ ह्वये ।
   मधु॑जिह्वं हवि॒ष्कृतं॑ ॥

   नराशंसम् इह प्रियम् अस्मिन् यज्ञ उप ह्वये |
   मधुजिह्वं हविष्कृतम् ||

   nárāśáṃsamihá priyámasmínyajñá úpa hvaye ǀ
   mádhujihvam haviṣkṛ́tam ǁ

   narāśaṃsam iha priyam asmin yajña upa hvaye |
   madhujihvaṃ haviṣkṛtam ||

   नरा॒शंस॑म् । इ॒ह । प्रि॒यम् । अ॒स्मिन् । य॒ज्ञे । उप॑ । ह्व॒ये॒ ।
   मधु॑ऽजिह्वम् । ह॒विः॒ऽकृत॑म् ॥

   नराशंसम् । इह । प्रियम् । अस्मिन् । यज्ञे । उप । ह्वये ।
   मधुऽजिह्वम् । हविःऽकृतम् ॥

   nárāśáṃsam ǀ ihá ǀ priyám ǀ asmín ǀ yajñé ǀ úpa ǀ hvaye ǀ
   mádhu-jihvam ǀ haviḥ-kṛ́tam ǁ

   narāśaṃsam ǀ iha ǀ priyam ǀ asmin ǀ yajñe ǀ upa ǀ hvaye ǀ
   madhu-jihvam ǀ haviḥ-kṛtam ǁ

   1.13.3 Aṣṭaka 1.1.24.3Anuvāka 1.4.15Interpretations

4. Ṛk 4

   अग्ने॑ सु॒खत॑मे॒ रथे॑ दे॒वाँ ई॑ळि॒त आ व॑ह ।
   असि॒ होता॒ मनु॑र्हितः ॥

   अग्ने सुखतमे रथे देवां ईऌइत आ वह |
   असि होता मनुर्हितः ||

   ágne sukhátame ráthe devā́m̐ īḷitá ā́ vaha ǀ
   ási hótā mánurhitaḥ ǁ

   agne sukhatame rathe devāṃ īḷita ā vaha |
   asi hotā manurhitaḥ ||

   अग्ने॑ । सु॒खऽत॑मे । रथे॑ । दे॒वान् । ई॒ळि॒तः । आ । व॒ह॒ ।
   असि॑ । होता॑ । मनुः॑ऽहितः ॥

   अग्ने । सुखऽतमे । रथे । देवान् । ईळितः । आ । वह ।
   असि । होता । मनुःऽहितः ॥

   ágne ǀ sukhá-tame ǀ ráthe ǀ devā́n ǀ īḷitáḥ ǀ ā́ ǀ vaha ǀ
   ási ǀ hótā ǀ mánuḥ-hitaḥ ǁ

   agne ǀ sukha-tame ǀ rathe ǀ devān ǀ īḷitaḥ ǀ ā ǀ vaha ǀ
   asi ǀ hotā ǀ manuḥ-hitaḥ ǁ

   1.13.4 Aṣṭaka 1.1.24.4Anuvāka 1.4.16Interpretations

5. Ṛk 5

   स्तृ॒णी॒त ब॒र्हिरा॑नु॒षग्घृ॒तपृ॑ष्ठं मनीषिणः ।
   यत्रा॒मृत॑स्य॒ चक्ष॑णं ॥

   स्तृणीत बर्हिर् आनुषग् घृतपृष्ठम् मनीषिणः |
   यत्रामृतस्य चक्षणम् ||

   stṛṇītá barhírānuṣágghṛtápṛṣṭham manīṣiṇaḥ ǀ
   yátrāmṛ́tasya cákṣaṇam ǁ

   stṛṇīta barhir ānuṣag ghṛtapṛṣṭham manīṣiṇaḥ |
   yatrāmṛtasya cakṣaṇam ||

   स्तृ॒णी॒त । ब॒र्हिः । आ॒नु॒षक् । घृ॒तऽपृ॑ष्ठम् । म॒नी॒षि॒णः॒ ।
   यत्र॑ । अ॒मृत॑स्य । चक्ष॑णम् ॥

   स्तृणीत । बर्हिः । आनुषक् । घृतऽपृष्ठम् । मनीषिणः ।
   यत्र । अमृतस्य । चक्षणम् ॥

   stṛṇītá ǀ barhíḥ ǀ ānuṣák ǀ ghṛtá-pṛṣṭham ǀ manīṣiṇaḥ ǀ
   yátra ǀ amṛ́tasya ǀ cákṣaṇam ǁ

   stṛṇīta ǀ barhiḥ ǀ ānuṣak ǀ ghṛta-pṛṣṭham ǀ manīṣiṇaḥ ǀ
   yatra ǀ amṛtasya ǀ cakṣaṇam ǁ

   1.13.5 Aṣṭaka 1.1.24.5Anuvāka 1.4.17Interpretations

6. Ṛk 6

   वि श्र॑यंतामृता॒वृधो॒ द्वारो॑ दे॒वीर॑स॒श्चतः॑ ।
   अ॒द्या नू॒नं च॒ यष्ट॑वे ॥

   वि श्रयन्ताम् ऋतावृधो द्वारो देवीर् असश्चतः |
   अद्या नूनं च यष्टवे ||

   ví śrayantāmṛtāvṛ́dho dvā́ro devī́rasaścátaḥ ǀ
   adyā́ nūnám ca yáṣṭave ǁ

   vi śrayantām ṛtāvṛdho dvāro devīr asaścataḥ |
   adyā nūnaṃ ca yaṣṭave ||

   वि । श्र॒य॒न्ता॒म् । ऋ॒त॒ऽवृधः॑ । द्वारः॑ । दे॒वीः । अ॒स॒श्चतः॑ ।
   अ॒द्य । नू॒नम् । च॒ । यष्ट॑वे ॥

   वि । श्रयन्ताम् । ऋतऽवृधः । द्वारः । देवीः । असश्चतः ।
   अद्य । नूनम् । च । यष्टवे ॥

   ví ǀ śrayantām ǀ ṛta-vṛ́dhaḥ ǀ dvā́raḥ ǀ devī́ḥ ǀ asaścátaḥ ǀ
   adyá ǀ nūnám ǀ ca ǀ yáṣṭave ǁ

   vi ǀ śrayantām ǀ ṛta-vṛdhaḥ ǀ dvāraḥ ǀ devīḥ ǀ asaścataḥ ǀ
   adya ǀ nūnam ǀ ca ǀ yaṣṭave ǁ

   1.13.6 Aṣṭaka 1.1.24.6Anuvāka 1.4.18Interpretations

7. Ṛk 7

   नक्तो॒षासा॑ सु॒पेश॑सा॒स्मिन्य॒ज्ञ उप॑ ह्वये ।
   इ॒दं नो॑ ब॒र्हिरा॒सदे॑ ॥

   नक्तोषासा सुपेशसास्मिन् यज्ञ उप ह्वये |
   इदं नो बर्हिर् आसदे ||

   náktoṣā́sā supéśasāsmínyajñá úpa hvaye ǀ
   idám no barhírāsáde ǁ

   naktoṣāsā supeśasāsmin yajña upa hvaye |
   idaṃ no barhir āsade ||

   नक्तो॒षसा॑ । सु॒ऽपेश॑सा । अ॒स्मिन् । य॒ज्ञे । उप॑ । ह्व॒ये॒ ।
   इ॒दम् । नः॒ । ब॒र्हिः । आ॒ऽसदे॑ ॥

   नक्तोषसा । सुऽपेशसा । अस्मिन् । यज्ञे । उप । ह्वये ।
   इदम् । नः । बर्हिः । आऽसदे ॥

   náktoṣásā ǀ su-péśasā ǀ asmín ǀ yajñé ǀ úpa ǀ hvaye ǀ
   idám ǀ naḥ ǀ barhíḥ ǀ ā-sáde ǁ

   naktoṣasā ǀ su-peśasā ǀ asmin ǀ yajñe ǀ upa ǀ hvaye ǀ
   idam ǀ naḥ ǀ barhiḥ ǀ ā-sade ǁ

   1.13.7 Aṣṭaka 1.1.25.1Anuvāka 1.4.19Interpretations

8. Ṛk 8

   ता सु॑जि॒ह्वा उप॑ ह्वये॒ होता॑रा॒ दैव्या॑ क॒वी ।
   य॒ज्ञं नो॑ यक्षतामि॒मं ॥

   ता सुजिह्वा उप ह्वये होतारा दैव्या कवी |
   यज्ञं नो यक्षताम् इमम् ||

   tā́ sujihvā́ úpa hvaye hótārā dáivyā kavī́ ǀ
   yajñám no yakṣatāmimám ǁ

   tā sujihvā upa hvaye hotārā daivyā kavī |
   yajñaṃ no yakṣatām imam ||

   ता । सु॒ऽजि॒ह्वौ । उप॑ । ह्व॒ये॒ । होता॑रा । दैव्या॑ । क॒वी इति॑ ।
   य॒ज्ञम् । नः॒ । य॒क्ष॒ता॒म् । इ॒मम् ॥

   ता । सुऽजिह्वौ । उप । ह्वये । होतारा । दैव्या । कवी इति ।
   यज्ञम् । नः । यक्षताम् । इमम् ॥

   tā́ ǀ su-jihváu ǀ úpa ǀ hvaye ǀ hótārā ǀ dáivyā ǀ kavī́ íti ǀ
   yajñám ǀ naḥ ǀ yakṣatām ǀ imám ǁ

   tā ǀ su-jihvau ǀ upa ǀ hvaye ǀ hotārā ǀ daivyā ǀ kavī iti ǀ
   yajñam ǀ naḥ ǀ yakṣatām ǀ imam ǁ

   1.13.8 Aṣṭaka 1.1.25.2Anuvāka 1.4.20Interpretations

9. Ṛk 9

   इळा॒ सर॑स्वती म॒ही ति॒स्रो दे॒वीर्म॑यो॒भुवः॑ ।
   ब॒र्हिः सी॑दंत्व॒स्रिधः॑ ॥

   इऌआ सरस्वती मही तिस्रो देवीर् मयोभुवः |
   बर्हिः सीदन्त्व् अस्रिधः ||

   íḷā sárasvatī mahī́ tisró devī́rmayobhúvaḥ ǀ
   barhíḥ sīdantvasrídhaḥ ǁ

   iḷā sarasvatī mahī tisro devīr mayobhuvaḥ |
   barhiḥ sīdantv asridhaḥ ||

   इळा॑ । सर॑स्वती । म॒ही । ति॒स्रः । दे॒वीः । म॒यः॒ऽभुवः॑ ।
   ब॒र्हिः । सी॒द॒न्तु॒ । अ॒स्रिधः॑ ॥

   इळा । सरस्वती । मही । तिस्रः । देवीः । मयःऽभुवः ।
   बर्हिः । सीदन्तु । अस्रिधः ॥

   íḷā ǀ sárasvatī ǀ mahī́ ǀ tisráḥ ǀ devī́ḥ ǀ mayaḥ-bhúvaḥ ǀ
   barhíḥ ǀ sīdantu ǀ asrídhaḥ ǁ

   iḷā ǀ sarasvatī ǀ mahī ǀ tisraḥ ǀ devīḥ ǀ mayaḥ-bhuvaḥ ǀ
   barhiḥ ǀ sīdantu ǀ asridhaḥ ǁ

   1.13.9 Aṣṭaka 1.1.25.3Anuvāka 1.4.21Interpretations

10. Ṛk 10

    इ॒ह त्वष्टा॑रमग्रि॒यं वि॒श्वरू॑प॒मुप॑ ह्वये ।
    अ॒स्माक॑मस्तु॒ केव॑लः ॥

    इह त्वष्टारम् अग्रियं विश्वरूपम् उप ह्वये |
    अस्माकम् अस्तु केवलः ||

    ihá tváṣṭāramagriyám viśvárūpamúpa hvaye ǀ
    asmā́kamastu kévalaḥ ǁ

    iha tvaṣṭāram agriyaṃ viśvarūpam upa hvaye |
    asmākam astu kevalaḥ ||

    इ॒ह । त्वष्टा॑रम् । अ॒ग्रि॒यम् । वि॒श्वऽरू॑पम् । उप॑ । ह्व॒ये॒ ।
    अ॒स्माक॑म् । अ॒स्तु॒ । केव॑लः ॥

    इह । त्वष्टारम् । अग्रियम् । विश्वऽरूपम् । उप । ह्वये ।
    अस्माकम् । अस्तु । केवलः ॥

    ihá ǀ tváṣṭāram ǀ agriyám ǀ viśvá-rūpam ǀ úpa ǀ hvaye ǀ
    asmā́kam ǀ astu ǀ kévalaḥ ǁ

    iha ǀ tvaṣṭāram ǀ agriyam ǀ viśva-rūpam ǀ upa ǀ hvaye ǀ
    asmākam ǀ astu ǀ kevalaḥ ǁ

    1.13.10 Aṣṭaka 1.1.25.4Anuvāka 1.4.22Interpretations

11. Ṛk 11

    अव॑ सृजा वनस्पते॒ देव॑ दे॒वेभ्यो॑ ह॒विः ।
    प्र दा॒तुर॑स्तु॒ चेत॑नं ॥

    अव सृजा वनस्पते देव देवेभ्यो हविः |
    प्र दातुर् अस्तु चेतनम् ||

    áva sṛjā vanaspate déva devébhyo havíḥ ǀ
    prá dātúrastu cétanam ǁ

    ava sṛjā vanaspate deva devebhyo haviḥ |
    pra dātur astu cetanam ||

    अव॑ । सृ॒ज॒ । व॒न॒स्प॒ते॒ । देव॑ । दे॒वेभ्यः॑ । ह॒विः ।
    प्र । दा॒तुः । अ॒स्तु॒ । चेत॑नम् ॥

    अव । सृज । वनस्पते । देव । देवेभ्यः । हविः ।
    प्र । दातुः । अस्तु । चेतनम् ॥

    áva ǀ sṛja ǀ vanaspate ǀ déva ǀ devébhyaḥ ǀ havíḥ ǀ
    prá ǀ dātúḥ ǀ astu ǀ cétanam ǁ

    ava ǀ sṛja ǀ vanaspate ǀ deva ǀ devebhyaḥ ǀ haviḥ ǀ
    pra ǀ dātuḥ ǀ astu ǀ cetanam ǁ

    1.13.11 Aṣṭaka 1.1.25.5Anuvāka 1.4.23Interpretations

12. Ṛk 12

    स्वाहा॑ य॒ज्ञं कृ॑णोत॒नेंद्रा॑य॒ यज्व॑नो गृ॒हे ।
    तत्र॑ दे॒वाँ उप॑ ह्वये ॥

    स्वाहा यज्ञं कृणोतनेन्द्राय यज्वनो गृहे |
    तत्र देवां उप ह्वये ||

    svā́hā yajñám kṛṇotanéndrāya yájvano gṛhé ǀ
    tátra devā́m̐ úpa hvaye ǁ

    svāhā yajñaṃ kṛṇotanendrāya yajvano gṛhe |
    tatra devāṃ upa hvaye ||

    स्वाहा॑ । य॒ज्ञम् । कृ॒णो॒त॒न॒ । इन्द्रा॑य । यज्व॑नः । गृ॒हे ।
    तत्र॑ । दे॒वान् । उप॑ । ह्व॒ये॒ ॥

    स्वाहा । यज्ञम् । कृणोतन । इन्द्राय । यज्वनः । गृहे ।
    तत्र । देवान् । उप । ह्वये ॥

    svā́hā ǀ yajñám ǀ kṛṇotana ǀ índrāya ǀ yájvanaḥ ǀ gṛhé ǀ
    tátra ǀ devā́n ǀ úpa ǀ hvaye ǁ

    svāhā ǀ yajñam ǀ kṛṇotana ǀ indrāya ǀ yajvanaḥ ǀ gṛhe ǀ
    tatra ǀ devān ǀ upa ǀ hvaye ǁ

    1.13.12 Aṣṭaka 1.1.25.6Anuvāka 1.4.24Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.