Devatā देवता

Indra

Ṛṣi ऋषि

Agastya Maitrāvaruṇi

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   गाय॒त्साम॑ नभ॒न्यं१॒॑ यथा॒ वेरर्चा॑म॒ तद्वा॑वृधा॒नं स्व॑र्वत् ।
   गावो॑ धे॒नवो॑ ब॒र्हिष्यद॑ब्धा॒ आ यत्स॒द्मानं॑ दि॒व्यं विवा॑सान् ॥

   गायत् साम नभन्यं यथा वेर् अर्चाम तद् वावृधानं स्वर्वत् |
   गावो धेनवो बर्हिष्य् अदब्धा आ यत् सद्मानं दिव्यं विवासान् ||

   gā́yatsā́ma nabhanyám yáthā vérárcāma tádvāvṛdhānám svárvat ǀ
   gā́vo dhenávo barhíṣyádabdhā ā́ yátsadmā́nam divyám vívāsān ǁ

   gāyat sāma nabhanyaṃ yathā ver arcāma tad vāvṛdhānaṃ svarvat |
   gāvo dhenavo barhiṣy adabdhā ā yat sadmānaṃ divyaṃ vivāsān ||

   गाय॑त् । साम॑ । न॒भ॒न्य॑म् । यथा॑ । वेः । अर्चा॑म । तत् । व॒वृ॒धा॒नम् । स्वः॑ऽवत् ।
   गावः॑ । धे॒नवः॑ । ब॒र्हिषि॑ । अद॑ब्धाः । आ । यत् । स॒द्मान॑म् । दि॒व्यम् । विवा॑सान् ॥

   गायत् । साम । नभन्यम् । यथा । वेः । अर्चाम । तत् । ववृधानम् । स्वःऽवत् ।
   गावः । धेनवः । बर्हिषि । अदब्धाः । आ । यत् । सद्मानम् । दिव्यम् । विवासान् ॥

   gā́yat ǀ sā́ma ǀ nabhanyám ǀ yáthā ǀ véḥ ǀ árcāma ǀ tát ǀ vavṛdhānám ǀ sváḥ-vat ǀ
   gā́vaḥ ǀ dhenávaḥ ǀ barhíṣi ǀ ádabdhāḥ ǀ ā́ ǀ yát ǀ sadmā́nam ǀ divyám ǀ vívāsān ǁ

   gāyat ǀ sāma ǀ nabhanyam ǀ yathā ǀ veḥ ǀ arcāma ǀ tat ǀ vavṛdhānam ǀ svaḥ-vat ǀ
   gāvaḥ ǀ dhenavaḥ ǀ barhiṣi ǀ adabdhāḥ ǀ ā ǀ yat ǀ sadmānam ǀ divyam ǀ vivāsān ǁ

   1.173.1 Aṣṭaka 2.4.13.1Anuvāka 1.23.74Interpretations

2. Ṛk 2

   अर्च॒द्वृषा॒ वृष॑भिः॒ स्वेदु॑हव्यैर्मृ॒गो नाश्नो॒ अति॒ यज्जु॑गु॒र्यात् ।
   प्र मं॑द॒युर्म॒नां गू॑र्त॒ होता॒ भर॑ते॒ मर्यो॑ मिथु॒ना यज॑त्रः ॥

   अर्चद् वृषा वृषभिः स्वेदुहव्यैर् मृगो नाश्नो अति यज् जुगुर्यात् |
   प्र मन्दयुर् मनां गूर्त होता भरते मर्यो मिथुना यजत्रः ||

   árcadvṛ́ṣā vṛ́ṣabhiḥ svéduhavyairmṛgó nā́śno áti yájjuguryā́t ǀ
   prá mandayúrmanā́m gūrta hótā bhárate máryo mithunā́ yájatraḥ ǁ

   arcad vṛṣā vṛṣabhiḥ sveduhavyair mṛgo nāśno ati yaj juguryāt |
   pra mandayur manāṃ gūrta hotā bharate maryo mithunā yajatraḥ ||

   अर्च॑त् । वृषा॑ । वृष॑ऽभिः । स्वऽइदु॑हव्यैः । मृ॒गः । न । अश्नः॑ । अति॑ । यत् । जु॒गु॒र्यात् ।
   प्र । म॒न्द॒युः । म॒नाम् । गू॒र्त॒ । होता॑ । भर॑ते । मर्यः॑ । मि॒थु॒ना । यज॑त्रः ॥

   अर्चत् । वृषा । वृषऽभिः । स्वऽइदुहव्यैः । मृगः । न । अश्नः । अति । यत् । जुगुर्यात् ।
   प्र । मन्दयुः । मनाम् । गूर्त । होता । भरते । मर्यः । मिथुना । यजत्रः ॥

   árcat ǀ vṛ́ṣā ǀ vṛ́ṣa-bhiḥ ǀ svá-íduhavyaiḥ ǀ mṛgáḥ ǀ ná ǀ áśnaḥ ǀ áti ǀ yát ǀ juguryā́t ǀ
   prá ǀ mandayúḥ ǀ manā́m ǀ gūrta ǀ hótā ǀ bhárate ǀ máryaḥ ǀ mithunā́ ǀ yájatraḥ ǁ

   arcat ǀ vṛṣā ǀ vṛṣa-bhiḥ ǀ sva-iduhavyaiḥ ǀ mṛgaḥ ǀ na ǀ aśnaḥ ǀ ati ǀ yat ǀ juguryāt ǀ
   pra ǀ mandayuḥ ǀ manām ǀ gūrta ǀ hotā ǀ bharate ǀ maryaḥ ǀ mithunā ǀ yajatraḥ ǁ

   1.173.2 Aṣṭaka 2.4.13.2Anuvāka 1.23.75Interpretations

3. Ṛk 3

   नक्ष॒द्धोता॒ परि॒ सद्म॑ मि॒ता यन्भर॒द्गर्भ॒मा श॒रदः॑ पृथि॒व्याः ।
   क्रंद॒दश्वो॒ नय॑मानो रु॒वद्गौरं॒तर्दू॒तो न रोद॑सी चर॒द्वाक् ॥

   नक्षद् धोता परि सद्म मिता यन् भरद् गर्भम् आ शरदः पृथिव्याः |
   क्रन्दद् अश्वो नयमानो रुवद् गौर् अन्तर् दूतो न रोदसी चरद् वाक् ||

   nákṣaddhótā pári sádma mitā́ yánbháradgárbhamā́ śarádaḥ pṛthivyā́ḥ ǀ
   krándadáśvo náyamāno ruvádgáurantárdūtó ná ródasī caradvā́k ǁ

   nakṣad dhotā pari sadma mitā yan bharad garbham ā śaradaḥ pṛthivyāḥ |
   krandad aśvo nayamāno ruvad gaur antar dūto na rodasī carad vāk ||

   नक्ष॑त् । होता॑ । परि॑ । सद्म॑ । मि॒ता । यन् । भर॑त् । गर्भ॑म् । आ । श॒रदः॑ । पृ॒थि॒व्याः ।
   क्रन्द॑त् । अश्वः॑ । नय॑मानः । रु॒वत् । गौः । अ॒न्तः । दू॒तः । न । रोद॑सी॒ इति॑ । च॒र॒त् । वाक् ॥

   नक्षत् । होता । परि । सद्म । मिता । यन् । भरत् । गर्भम् । आ । शरदः । पृथिव्याः ।
   क्रन्दत् । अश्वः । नयमानः । रुवत् । गौः । अन्तः । दूतः । न । रोदसी इति । चरत् । वाक् ॥

   nákṣat ǀ hótā ǀ pári ǀ sádma ǀ mitā́ ǀ yán ǀ bhárat ǀ gárbham ǀ ā́ ǀ śarádaḥ ǀ pṛthivyā́ḥ ǀ
   krándat ǀ áśvaḥ ǀ náyamānaḥ ǀ ruvát ǀ gáuḥ ǀ antáḥ ǀ dūtáḥ ǀ ná ǀ ródasī íti ǀ carat ǀ vā́k ǁ

   nakṣat ǀ hotā ǀ pari ǀ sadma ǀ mitā ǀ yan ǀ bharat ǀ garbham ǀ ā ǀ śaradaḥ ǀ pṛthivyāḥ ǀ
   krandat ǀ aśvaḥ ǀ nayamānaḥ ǀ ruvat ǀ gauḥ ǀ antaḥ ǀ dūtaḥ ǀ na ǀ rodasī iti ǀ carat ǀ vāk ǁ

   1.173.3 Aṣṭaka 2.4.13.3Anuvāka 1.23.76Interpretations

4. Ṛk 4

   ता क॒र्माष॑तरास्मै॒ प्र च्यौ॒त्नानि॑ देव॒यंतो॑ भरंते ।
   जुजो॑ष॒दिंद्रो॑ द॒स्मव॑र्चा॒ नास॑त्येव॒ सुग्म्यो॑ रथे॒ष्ठाः ॥

   ता कर्माषतरास्मै प्र च्यौत्नानि देवयन्तो भरन्ते |
   जुजोषद् इन्द्रो दस्मवर्चा नासत्येव सुग्म्यो रथेष्ठाः ||

   tā́ karmā́ṣatarāsmai prá cyautnā́ni devayánto bharante ǀ
   jújoṣadíndro dasmávarcā nā́satyeva súgmyo ratheṣṭhā́ḥ ǁ

   tā karmāṣatarāsmai pra cyautnāni devayanto bharante |
   jujoṣad indro dasmavarcā nāsatyeva sugmyo ratheṣṭhāḥ ||

   ता । क॒र्म॒ । अष॑ऽतरा । अ॒स्मै॒ । प्र । च्यौ॒त्नानि॑ । दे॒व॒ऽयन्तः॑ । भ॒र॒न्ते॒ ।
   जुजो॑षत् । इन्द्रः॑ । द॒स्मऽव॑र्चाः । नास॑त्याऽइव । सुग्म्यः॑ । र॒थे॒ऽस्थाः ॥

   ता । कर्म । अषऽतरा । अस्मै । प्र । च्यौत्नानि । देवऽयन्तः । भरन्ते ।
   जुजोषत् । इन्द्रः । दस्मऽवर्चाः । नासत्याऽइव । सुग्म्यः । रथेऽस्थाः ॥

   tā́ ǀ karma ǀ áṣa-tarā ǀ asmai ǀ prá ǀ cyautnā́ni ǀ deva-yántaḥ ǀ bharante ǀ
   jújoṣat ǀ índraḥ ǀ dasmá-varcāḥ ǀ nā́satyā-iva ǀ súgmyaḥ ǀ rathe-sthā́ḥ ǁ

   tā ǀ karma ǀ aṣa-tarā ǀ asmai ǀ pra ǀ cyautnāni ǀ deva-yantaḥ ǀ bharante ǀ
   jujoṣat ǀ indraḥ ǀ dasma-varcāḥ ǀ nāsatyā-iva ǀ sugmyaḥ ǀ rathe-sthāḥ ǁ

   1.173.4 Aṣṭaka 2.4.13.4Anuvāka 1.23.77Interpretations

5. Ṛk 5

   तमु॑ ष्टु॒हींद्रं॒ यो ह॒ सत्वा॒ यः शूरो॑ म॒घवा॒ यो र॑थे॒ष्ठाः ।
   प्र॒ती॒चश्चि॒द्योधी॑या॒न्वृष॑ण्वान्वव॒व्रुष॑श्चि॒त्तम॑सो विहं॒ता ॥

   तम् उ ष्टुहीन्द्रं यो ह सत्वा यः शूरो मघवा यो रथेष्ठाः |
   प्रतीचश् चिद् योधीयान् वृषण्वान् ववव्रुषश् चित् तमसो विहन्ता ||

   támu ṣṭuhī́ndram yó ha sátvā yáḥ śū́ro maghávā yó ratheṣṭhā́ḥ ǀ
   pratīcáścidyódhīyānvṛ́ṣaṇvānvavavrúṣaścittámaso vihantā́ ǁ

   tam u ṣṭuhīndraṃ yo ha satvā yaḥ śūro maghavā yo ratheṣṭhāḥ |
   pratīcaś cid yodhīyān vṛṣaṇvān vavavruṣaś cit tamaso vihantā ||

   तम् । ऊं॒ इति॑ । स्तु॒हि॒ । इन्द्र॑म् । यः । ह॒ । सत्वा॑ । यः । शूरः॑ । म॒घवा॑ । यः । र॒थे॒ऽस्थाः ।
   प्र॒ती॒चः । चि॒त् । योधी॑यान् । वृष॑ण्ऽवान् । व॒व॒व्रुषः॑ । चि॒त् । तम॑सः । वि॒ऽह॒न्ता ॥

   तम् । ऊं इति । स्तुहि । इन्द्रम् । यः । ह । सत्वा । यः । शूरः । मघवा । यः । रथेऽस्थाः ।
   प्रतीचः । चित् । योधीयान् । वृषण्ऽवान् । ववव्रुषः । चित् । तमसः । विऽहन्ता ॥

   tám ǀ ūṃ íti ǀ stuhi ǀ índram ǀ yáḥ ǀ ha ǀ sátvā ǀ yáḥ ǀ śū́raḥ ǀ maghávā ǀ yáḥ ǀ rathe-sthā́ḥ ǀ
   pratīcáḥ ǀ cit ǀ yódhīyān ǀ vṛ́ṣaṇ-vān ǀ vavavrúṣaḥ ǀ cit ǀ támasaḥ ǀ vi-hantā́ ǁ

   tam ǀ ūṃ iti ǀ stuhi ǀ indram ǀ yaḥ ǀ ha ǀ satvā ǀ yaḥ ǀ śūraḥ ǀ maghavā ǀ yaḥ ǀ rathe-sthāḥ ǀ
   pratīcaḥ ǀ cit ǀ yodhīyān ǀ vṛṣaṇ-vān ǀ vavavruṣaḥ ǀ cit ǀ tamasaḥ ǀ vi-hantā ǁ

   1.173.5 Aṣṭaka 2.4.13.5Anuvāka 1.23.78Interpretations

6. Ṛk 6

   प्र यदि॒त्था म॑हि॒ना नृभ्यो॒ अस्त्यरं॒ रोद॑सी क॒क्ष्ये॒३॒॑ नास्मै॑ ।
   सं वि॑व्य॒ इंद्रो॑ वृ॒जनं॒ न भूमा॒ भर्ति॑ स्व॒धावाँ॑ ओप॒शमि॑व॒ द्यां ॥

   प्र यद् इत्था महिना नृभ्यो अस्त्य् अरं रोदसी कक्ष्ये नास्मै |
   सं विव्य इन्द्रो वृजनं न भूमा भर्ति स्वधावां ओपशम् इव द्याम् ||

   prá yáditthā́ mahinā́ nṛ́bhyo ástyáram ródasī kakṣyé nā́smai ǀ
   sám vivya índro vṛjánam ná bhū́mā bhárti svadhā́vām̐ opaśámiva dyā́m ǁ

   pra yad itthā mahinā nṛbhyo asty araṃ rodasī kakṣye nāsmai |
   saṃ vivya indro vṛjanaṃ na bhūmā bharti svadhāvāṃ opaśam iva dyām ||

   प्र । यत् । इ॒त्था । म॒हि॒ना । नृऽभ्यः॑ । अस्ति॑ । अर॑म् । रोद॑सी॒ इति॑ । क॒क्ष्ये॒३॒॑ इति॑ । न । अ॒स्मै॒ ।
   सम् । वि॒व्ये॒ । इन्द्रः॑ । वृ॒जन॑म् । न । भूम॑ । भर्ति॑ । स्व॒धाऽवा॑न् । ओ॒प॒शम्ऽइ॑व । द्याम् ॥

   प्र । यत् । इत्था । महिना । नृऽभ्यः । अस्ति । अरम् । रोदसी इति । कक्ष्ये इति । न । अस्मै ।
   सम् । विव्ये । इन्द्रः । वृजनम् । न । भूम । भर्ति । स्वधाऽवान् । ओपशम्ऽइव । द्याम् ॥

   prá ǀ yát ǀ itthā́ ǀ mahinā́ ǀ nṛ́-bhyaḥ ǀ ásti ǀ áram ǀ ródasī íti ǀ kakṣyé íti ǀ ná ǀ asmai ǀ
   sám ǀ vivye ǀ índraḥ ǀ vṛjánam ǀ ná ǀ bhū́ma ǀ bhárti ǀ svadhā́-vān ǀ opaśám-iva ǀ dyā́m ǁ

   pra ǀ yat ǀ itthā ǀ mahinā ǀ nṛ-bhyaḥ ǀ asti ǀ aram ǀ rodasī iti ǀ kakṣye iti ǀ na ǀ asmai ǀ
   sam ǀ vivye ǀ indraḥ ǀ vṛjanam ǀ na ǀ bhūma ǀ bharti ǀ svadhā-vān ǀ opaśam-iva ǀ dyām ǁ

   1.173.6 Aṣṭaka 2.4.14.1Anuvāka 1.23.79Interpretations

7. Ṛk 7

   स॒मत्सु॑ त्वा शूर स॒तामु॑रा॒णं प्र॑प॒थिंत॑मं परितंस॒यध्यै॑ ।
   स॒जोष॑स॒ इंद्रं॒ मदे॑ क्षो॒णीः सू॒रिं चि॒द्ये अ॑नु॒मदं॑ति॒ वाजैः॑ ॥

   समत्सु त्वा शूर सताम् उराणम् प्रपथिन्तमम् परितंसयध्यै |
   सजोषस इन्द्रम् मदे क्षोणीः सूरिं चिद् ये अनुमदन्ति वाजैः ||

   samátsu tvā śūra satā́murāṇám prapathíntamam paritaṃsayádhyai ǀ
   sajóṣasa índram máde kṣoṇī́ḥ sūrím cidyé anumádanti vā́jaiḥ ǁ

   samatsu tvā śūra satām urāṇam prapathintamam paritaṃsayadhyai |
   sajoṣasa indram made kṣoṇīḥ sūriṃ cid ye anumadanti vājaiḥ ||

   स॒मत्ऽसु॑ । त्वा॒ । शू॒र॒ । स॒ताम् । उ॒रा॒णम् । प्र॒प॒थिन्ऽत॑मम् । प॒रि॒ऽतं॒स॒यध्यै॑ ।
   स॒ऽजोष॑सः । इन्द्र॑म् । मदे॑ । क्षो॒णीः । सू॒रिम् । चि॒त् । ये । अ॒नु॒ऽमद॑न्ति । वाजैः॑ ॥

   समत्ऽसु । त्वा । शूर । सताम् । उराणम् । प्रपथिन्ऽतमम् । परिऽतंसयध्यै ।
   सऽजोषसः । इन्द्रम् । मदे । क्षोणीः । सूरिम् । चित् । ये । अनुऽमदन्ति । वाजैः ॥

   samát-su ǀ tvā ǀ śūra ǀ satā́m ǀ urāṇám ǀ prapathín-tamam ǀ pari-taṃsayádhyai ǀ
   sa-jóṣasaḥ ǀ índram ǀ máde ǀ kṣoṇī́ḥ ǀ sūrím ǀ cit ǀ yé ǀ anu-mádanti ǀ vā́jaiḥ ǁ

   samat-su ǀ tvā ǀ śūra ǀ satām ǀ urāṇam ǀ prapathin-tamam ǀ pari-taṃsayadhyai ǀ
   sa-joṣasaḥ ǀ indram ǀ made ǀ kṣoṇīḥ ǀ sūrim ǀ cit ǀ ye ǀ anu-madanti ǀ vājaiḥ ǁ

   1.173.7 Aṣṭaka 2.4.14.2Anuvāka 1.23.80Interpretations

8. Ṛk 8

   ए॒वा हि ते॒ शं सव॑ना समु॒द्र आपो॒ यत्त॑ आ॒सु मदं॑ति दे॒वीः ।
   विश्वा॑ ते॒ अनु॒ जोष्या॑ भू॒द्गौः सू॒रींश्चि॒द्यदि॑ धि॒षा वेषि॒ जना॑न् ॥

   एवा हि ते शं सवना समुद्र आपो यत् त आसु मदन्ति देवीः |
   विश्वा ते अनु जोष्या भूद् गौः सूरींश् चिद् यदि धिषा वेषि जनान् ||

   evā́ hí te śám sávanā samudrá ā́po yátta āsú mádanti devī́ḥ ǀ
   víśvā te ánu jóṣyā bhūdgáuḥ sūrī́ṃścidyádi dhiṣā́ véṣi jánān ǁ

   evā hi te śaṃ savanā samudra āpo yat ta āsu madanti devīḥ |
   viśvā te anu joṣyā bhūd gauḥ sūrīṃś cid yadi dhiṣā veṣi janān ||

   ए॒व । हि । ते॒ । शम् । सव॑ना । स॒मु॒द्रे । आपः॑ । यत् । ते॒ । आ॒सु । मद॑न्ति । दे॒वीः ।
   विश्वा॑ । ते॒ । अनु॑ । जोष्या॑ । भू॒त् । गौः । सू॒रीन् । चि॒त् । यदि॑ । धि॒षा । वेषि॑ । जना॑न् ॥

   एव । हि । ते । शम् । सवना । समुद्रे । आपः । यत् । ते । आसु । मदन्ति । देवीः ।
   विश्वा । ते । अनु । जोष्या । भूत् । गौः । सूरीन् । चित् । यदि । धिषा । वेषि । जनान् ॥

   evá ǀ hí ǀ te ǀ śám ǀ sávanā ǀ samudré ǀ ā́paḥ ǀ yát ǀ te ǀ āsú ǀ mádanti ǀ devī́ḥ ǀ
   víśvā ǀ te ǀ ánu ǀ jóṣyā ǀ bhūt ǀ gáuḥ ǀ sūrī́n ǀ cit ǀ yádi ǀ dhiṣā́ ǀ véṣi ǀ jánān ǁ

   eva ǀ hi ǀ te ǀ śam ǀ savanā ǀ samudre ǀ āpaḥ ǀ yat ǀ te ǀ āsu ǀ madanti ǀ devīḥ ǀ
   viśvā ǀ te ǀ anu ǀ joṣyā ǀ bhūt ǀ gauḥ ǀ sūrīn ǀ cit ǀ yadi ǀ dhiṣā ǀ veṣi ǀ janān ǁ

   1.173.8 Aṣṭaka 2.4.14.3Anuvāka 1.23.81Interpretations

9. Ṛk 9

   असा॑म॒ यथा॑ सुष॒खाय॑ एन स्वभि॒ष्टयो॑ न॒रां न शंसैः॑ ।
   अस॒द्यथा॑ न॒ इंद्रो॑ वंदने॒ष्ठास्तु॒रो न कर्म॒ नय॑मान उ॒क्था ॥

   असाम यथा सुषखाय एन स्वभिष्टयो नरां न शंसैः |
   असद् यथा न इन्द्रो वन्दनेष्ठास् तुरो न कर्म नयमान उक्था ||

   ásāma yáthā suṣakhā́ya ena svabhiṣṭáyo narā́m ná śáṃsaiḥ ǀ
   ásadyáthā na índro vandaneṣṭhā́sturó ná kárma náyamāna ukthā́ ǁ

   asāma yathā suṣakhāya ena svabhiṣṭayo narāṃ na śaṃsaiḥ |
   asad yathā na indro vandaneṣṭhās turo na karma nayamāna ukthā ||

   असा॑म । यथा॑ । सु॒ऽस॒खायः॑ । ए॒न॒ । सु॒ऽअ॒भि॒ष्टयः॑ । न॒राम् । न । शंसैः॑ ।
   अस॑त् । यथा॑ । नः॒ । इन्द्रः॑ । व॒न्द॒ने॒ऽस्थाः । तु॒रः । न । कर्म॑ । नय॑मानः । उ॒क्था ॥

   असाम । यथा । सुऽसखायः । एन । सुऽअभिष्टयः । नराम् । न । शंसैः ।
   असत् । यथा । नः । इन्द्रः । वन्दनेऽस्थाः । तुरः । न । कर्म । नयमानः । उक्था ॥

   ásāma ǀ yáthā ǀ su-sakhā́yaḥ ǀ ena ǀ su-abhiṣṭáyaḥ ǀ narā́m ǀ ná ǀ śáṃsaiḥ ǀ
   ásat ǀ yáthā ǀ naḥ ǀ índraḥ ǀ vandane-sthā́ḥ ǀ turáḥ ǀ ná ǀ kárma ǀ náyamānaḥ ǀ ukthā́ ǁ

   asāma ǀ yathā ǀ su-sakhāyaḥ ǀ ena ǀ su-abhiṣṭayaḥ ǀ narām ǀ na ǀ śaṃsaiḥ ǀ
   asat ǀ yathā ǀ naḥ ǀ indraḥ ǀ vandane-sthāḥ ǀ turaḥ ǀ na ǀ karma ǀ nayamānaḥ ǀ ukthā ǁ

   1.173.9 Aṣṭaka 2.4.14.4Anuvāka 1.23.82Interpretations

10. Ṛk 10

    विष्प॑र्धसो न॒रां न शंसै॑र॒स्माका॑स॒दिंद्रो॒ वज्र॑हस्तः ।
    मि॒त्रा॒युवो॒ न पूर्प॑तिं॒ सुशि॑ष्टौ मध्या॒युव॒ उप॑ शिक्षंति य॒ज्ञैः ॥

    विष्पर्धसो नरां न शंसैर् अस्माकासद् इन्द्रो वज्रहस्तः |
    मित्रायुवो न पूर्पतिं सुशिष्टौ मध्यायुव उप शिक्षन्ति यज्ञैः ||

    víṣpardhaso narā́m ná śáṃsairasmā́kāsadíndro vájrahastaḥ ǀ
    mitrāyúvo ná pū́rpatim súśiṣṭau madhyāyúva úpa śikṣanti yajñáiḥ ǁ

    viṣpardhaso narāṃ na śaṃsair asmākāsad indro vajrahastaḥ |
    mitrāyuvo na pūrpatiṃ suśiṣṭau madhyāyuva upa śikṣanti yajñaiḥ ||

    विऽस्प॑र्धसः । न॒राम् । न । शंसैः॑ । अ॒स्माक॑ । अ॒स॒त् । इन्द्रः॑ । वज्र॑ऽहस्तः ।
    मि॒त्र॒ऽयुवः॑ । न । पूःऽप॑तिम् । सुऽशि॑ष्टौ । म॒ध्य॒ऽयुवः॑ । उप॑ । शि॒क्ष॒न्ति॒ । य॒ज्ञैः ॥

    विऽस्पर्धसः । नराम् । न । शंसैः । अस्माक । असत् । इन्द्रः । वज्रऽहस्तः ।
    मित्रऽयुवः । न । पूःऽपतिम् । सुऽशिष्टौ । मध्यऽयुवः । उप । शिक्षन्ति । यज्ञैः ॥

    ví-spardhasaḥ ǀ narā́m ǀ ná ǀ śáṃsaiḥ ǀ asmā́ka ǀ asat ǀ índraḥ ǀ vájra-hastaḥ ǀ
    mitra-yúvaḥ ǀ ná ǀ pū́ḥ-patim ǀ sú-śiṣṭau ǀ madhya-yúvaḥ ǀ úpa ǀ śikṣanti ǀ yajñáiḥ ǁ

    vi-spardhasaḥ ǀ narām ǀ na ǀ śaṃsaiḥ ǀ asmāka ǀ asat ǀ indraḥ ǀ vajra-hastaḥ ǀ
    mitra-yuvaḥ ǀ na ǀ pūḥ-patim ǀ su-śiṣṭau ǀ madhya-yuvaḥ ǀ upa ǀ śikṣanti ǀ yajñaiḥ ǁ

    1.173.10 Aṣṭaka 2.4.14.5Anuvāka 1.23.83Interpretations

11. Ṛk 11

    य॒ज्ञो हि ष्मेंद्रं॒ कश्चि॑दृं॒धंजु॑हुरा॒णश्चि॒न्मन॑सा परि॒यन् ।
    ती॒र्थे नाच्छा॑ तातृषा॒णमोको॑ दी॒र्घो न सि॒ध्रमा कृ॑णो॒त्यध्वा॑ ॥

    यज्ञो हि ष्मेन्द्रं कश् चिद् ऋन्धञ् जुहुराणश् चिन् मनसा परियन् |
    तीर्थे नाच्छा तातृषाणम् ओको दीर्घो न सिध्रम् आ कृणोत्य् अध्वा ||

    yajñó hí ṣméndram káścidṛndháñjuhurāṇáścinmánasā pariyán ǀ
    tīrthé nā́cchā tātṛṣāṇámóko dīrghó ná sidhrámā́ kṛṇotyádhvā ǁ

    yajño hi ṣmendraṃ kaś cid ṛndhañ juhurāṇaś cin manasā pariyan |
    tīrthe nācchā tātṛṣāṇam oko dīrgho na sidhram ā kṛṇoty adhvā ||

    य॒ज्ञः । हि । स्म॒ । इन्द्र॑म् । कः । चि॒त् । ऋ॒न्धन् । जु॒हु॒रा॒णः । चि॒त् । मन॑सा । प॒रि॒ऽयन् ।
    ती॒र्थे । न । अच्छ॑ । त॒तृ॒षा॒णम् । ओकः॑ । दी॒र्घः । न । सि॒ध्रम् । आ । कृ॒णो॒ति॒ । अध्वा॑ ॥

    यज्ञः । हि । स्म । इन्द्रम् । कः । चित् । ऋन्धन् । जुहुराणः । चित् । मनसा । परिऽयन् ।
    तीर्थे । न । अच्छ । ततृषाणम् । ओकः । दीर्घः । न । सिध्रम् । आ । कृणोति । अध्वा ॥

    yajñáḥ ǀ hí ǀ sma ǀ índram ǀ káḥ ǀ cit ǀ ṛndhán ǀ juhurāṇáḥ ǀ cit ǀ mánasā ǀ pari-yán ǀ
    tīrthé ǀ ná ǀ áccha ǀ tatṛṣāṇám ǀ ókaḥ ǀ dīrgháḥ ǀ ná ǀ sidhrám ǀ ā́ ǀ kṛṇoti ǀ ádhvā ǁ

    yajñaḥ ǀ hi ǀ sma ǀ indram ǀ kaḥ ǀ cit ǀ ṛndhan ǀ juhurāṇaḥ ǀ cit ǀ manasā ǀ pari-yan ǀ
    tīrthe ǀ na ǀ accha ǀ tatṛṣāṇam ǀ okaḥ ǀ dīrghaḥ ǀ na ǀ sidhram ǀ ā ǀ kṛṇoti ǀ adhvā ǁ

    1.173.11 Aṣṭaka 2.4.15.1Anuvāka 1.23.84Interpretations

12. Ṛk 12

    मो षू ण॑ इं॒द्रात्र॑ पृ॒त्सु दे॒वैरस्ति॒ हि ष्मा॑ ते शुष्मिन्नव॒याः ।
    म॒हश्चि॒द्यस्य॑ मी॒ळ्हुषो॑ य॒व्या ह॒विष्म॑तो म॒रुतो॒ वंद॑ते॒ गीः ॥

    मो षू ण इन्द्रात्र पृत्सु देवैर् अस्ति हि ष्मा ते शुष्मिन्न् अवयाः |
    महश् चिद् यस्य मीऌहुषो यव्या हविष्मतो मरुतो वन्दते गीः ||

    mó ṣū́ ṇa indrā́tra pṛtsú deváirásti hí ṣmā te śuṣminnavayā́ḥ ǀ
    maháścidyásya mīḷhúṣo yavyā́ havíṣmato marúto vándate gī́ḥ ǁ

    mo ṣū ṇa indrātra pṛtsu devair asti hi ṣmā te śuṣminn avayāḥ |
    mahaś cid yasya mīḷhuṣo yavyā haviṣmato maruto vandate gīḥ ||

    मो इति॑ । सु । नः॒ । इ॒न्द्र॒ । अत्र॑ । पृ॒त्ऽसु । दे॒वैः । अस्ति॑ । हि । स्म॒ । ते॒ । शु॒ष्मि॒न् । अ॒व॒ऽयाः ।
    म॒हः । चि॒त् । यस्य॑ । मी॒ळ्हुषः॑ । य॒व्या । ह॒विष्म॑तः । म॒रुतः॑ । वन्द॑ते । गीः ॥

    मो इति । सु । नः । इन्द्र । अत्र । पृत्ऽसु । देवैः । अस्ति । हि । स्म । ते । शुष्मिन् । अवऽयाः ।
    महः । चित् । यस्य । मीळ्हुषः । यव्या । हविष्मतः । मरुतः । वन्दते । गीः ॥

    mó íti ǀ sú ǀ naḥ ǀ indra ǀ átra ǀ pṛt-sú ǀ deváiḥ ǀ ásti ǀ hí ǀ sma ǀ te ǀ śuṣmin ǀ ava-yā́ḥ ǀ
    maháḥ ǀ cit ǀ yásya ǀ mīḷhúṣaḥ ǀ yavyā́ ǀ havíṣmataḥ ǀ marútaḥ ǀ vándate ǀ gī́ḥ ǁ

    mo iti ǀ su ǀ naḥ ǀ indra ǀ atra ǀ pṛt-su ǀ devaiḥ ǀ asti ǀ hi ǀ sma ǀ te ǀ śuṣmin ǀ ava-yāḥ ǀ
    mahaḥ ǀ cit ǀ yasya ǀ mīḷhuṣaḥ ǀ yavyā ǀ haviṣmataḥ ǀ marutaḥ ǀ vandate ǀ gīḥ ǁ

    1.173.12 Aṣṭaka 2.4.15.2Anuvāka 1.23.85Interpretations

13. Ṛk 13

    ए॒ष स्तोम॑ इंद्र॒ तुभ्य॑म॒स्मे ए॒तेन॑ गा॒तुं ह॑रिवो विदो नः ।
    आ नो॑ ववृत्याः सुवि॒ताय॑ देव वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुं ॥

    एष स्तोम इन्द्र तुभ्यम् अस्मे एतेन गातुं हरिवो विदो नः |
    आ नो ववृत्याः सुविताय देव विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ||

    eṣá stóma indra túbhyamasmé eténa gātúm harivo vido naḥ ǀ
    ā́ no vavṛtyāḥ suvitā́ya deva vidyā́meṣám vṛjánam jīrádānum ǁ

    eṣa stoma indra tubhyam asme etena gātuṃ harivo vido naḥ |
    ā no vavṛtyāḥ suvitāya deva vidyāmeṣaṃ vṛjanaṃ jīradānum ||

    ए॒षः । स्तोमः॑ । इ॒न्द्र॒ । तुभ्य॑म् । अ॒स्मे इति॑ । ए॒तेन॑ । गा॒तुम् । ह॒रि॒ऽवः॒ । वि॒दः॒ । नः॒ ।
    आ । नः॒ । व॒वृ॒त्याः॒ । सु॒वि॒ताय॑ । दे॒व॒ । वि॒द्याम॑ । इ॒षम् । वृ॒जन॑म् । जी॒रऽदा॑नुम् ॥

    एषः । स्तोमः । इन्द्र । तुभ्यम् । अस्मे इति । एतेन । गातुम् । हरिऽवः । विदः । नः ।
    आ । नः । ववृत्याः । सुविताय । देव । विद्याम । इषम् । वृजनम् । जीरऽदानुम् ॥

    eṣáḥ ǀ stómaḥ ǀ indra ǀ túbhyam ǀ asmé íti ǀ eténa ǀ gātúm ǀ hari-vaḥ ǀ vidaḥ ǀ naḥ ǀ
    ā́ ǀ naḥ ǀ vavṛtyāḥ ǀ suvitā́ya ǀ deva ǀ vidyā́ma ǀ iṣám ǀ vṛjánam ǀ jīrá-dānum ǁ

    eṣaḥ ǀ stomaḥ ǀ indra ǀ tubhyam ǀ asme iti ǀ etena ǀ gātum ǀ hari-vaḥ ǀ vidaḥ ǀ naḥ ǀ
    ā ǀ naḥ ǀ vavṛtyāḥ ǀ suvitāya ǀ deva ǀ vidyāma ǀ iṣam ǀ vṛjanam ǀ jīra-dānum ǁ

    1.173.13 Aṣṭaka 2.4.15.3Anuvāka 1.23.86Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.