Devatā देवता

1, 2, 4: Agastya; 3, 5, 6: Lopamudrā

Ṛṣi ऋषि

1, 2, 4: Lopamudrā; 3, 5, 6: Agastya Maitrāvaruṇi

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh, Bṛhatī

1. Ṛk 1

   पू॒र्वीर॒हं श॒रदः॑ शश्रमा॒णा दो॒षा वस्तो॑रु॒षसो॑ ज॒रयं॑तीः ।
   मि॒नाति॒ श्रियं॑ जरि॒मा त॒नूना॒मप्यू॒ नु पत्नी॒र्वृष॑णो जगम्युः ॥

   पूर्वीर् अहं शरदः शश्रमाणा दोषा वस्तोर् उषसो जरयन्तीः |
   मिनाति श्रियं जरिमा तनूनाम् अप्य् ऊ नु पत्नीर् वृषणो जगम्युः ||

   pūrvī́rahám śarádaḥ śaśramāṇā́ doṣā́ vástoruṣáso jaráyantīḥ ǀ
   minā́ti śríyam jarimā́ tanū́nāmápyū nú pátnīrvṛ́ṣaṇo jagamyuḥ ǁ

   pūrvīr ahaṃ śaradaḥ śaśramāṇā doṣā vastor uṣaso jarayantīḥ |
   mināti śriyaṃ jarimā tanūnām apy ū nu patnīr vṛṣaṇo jagamyuḥ ||

   पू॒र्वीः । अ॒हम् । श॒रदः॑ । श॒श्र॒मा॒णा । दो॒षाः । वस्तोः॑ । उ॒षसः॑ । ज॒रय॑न्तीः ।
   मि॒नाति॑ । श्रिय॑म् । ज॒रि॒मा । त॒नूना॑म् । अपि॑ । ऊं॒ इति॑ । नु । पत्नीः॑ । वृष॑णः । ज॒ग॒म्युः॒ ॥

   पूर्वीः । अहम् । शरदः । शश्रमाणा । दोषाः । वस्तोः । उषसः । जरयन्तीः ।
   मिनाति । श्रियम् । जरिमा । तनूनाम् । अपि । ऊं इति । नु । पत्नीः । वृषणः । जगम्युः ॥

   pūrvī́ḥ ǀ ahám ǀ śarádaḥ ǀ śaśramāṇā́ ǀ doṣā́ḥ ǀ vástoḥ ǀ uṣásaḥ ǀ jaráyantīḥ ǀ
   minā́ti ǀ śríyam ǀ jarimā́ ǀ tanū́nām ǀ ápi ǀ ūṃ íti ǀ nú ǀ pátnīḥ ǀ vṛ́ṣaṇaḥ ǀ jagamyuḥ ǁ

   pūrvīḥ ǀ aham ǀ śaradaḥ ǀ śaśramāṇā ǀ doṣāḥ ǀ vastoḥ ǀ uṣasaḥ ǀ jarayantīḥ ǀ
   mināti ǀ śriyam ǀ jarimā ǀ tanūnām ǀ api ǀ ūṃ iti ǀ nu ǀ patnīḥ ǀ vṛṣaṇaḥ ǀ jagamyuḥ ǁ

   1.179.1 Aṣṭaka 2.4.22.1Anuvāka 1.23.119Interpretations

2. Ṛk 2

   ये चि॒द्धि पूर्व॑ ऋत॒साप॒ आस॑न्त्सा॒कं दे॒वेभि॒रव॑दन्नृ॒तानि॑ ।
   ते चि॒दवा॑सुर्न॒ह्यंत॑मा॒पुः समू॒ नु पत्नी॒र्वृष॑भिर्जगम्युः ॥

   ये चिद् धि पूर्व ऋतसाप आसन् साकं देवेभिर् अवदन्न् ऋतानि |
   ते चिद् अवासुर् नह्य् अन्तम् आपुः सम् ऊ नु पत्नीर् वृषभिर् जगम्युः ||

   yé ciddhí pū́rva ṛtasā́pa ā́santsākám devébhirávadannṛtā́ni ǀ
   té cidávāsurnahyántamāpúḥ sámū nú pátnīrvṛ́ṣabhirjagamyuḥ ǁ

   ye cid dhi pūrva ṛtasāpa āsan sākaṃ devebhir avadann ṛtāni |
   te cid avāsur nahy antam āpuḥ sam ū nu patnīr vṛṣabhir jagamyuḥ ||

   ये । चि॒त् । हि । पूर्वे॑ । ऋ॒त॒ऽसापः॑ । आस॑न् । सा॒कम् । दे॒वेभिः॑ । अव॑दन् । ऋ॒तानि॑ ।
   ते । चि॒त् । अव॑ । अ॒सुः॒ । न॒हि । अन्त॑म् । आ॒पुः । सम् । ऊं॒ इति॑ । नु । पत्नीः॑ । वृष॑ऽभिः । ज॒ग॒म्युः॒ ॥

   ये । चित् । हि । पूर्वे । ऋतऽसापः । आसन् । साकम् । देवेभिः । अवदन् । ऋतानि ।
   ते । चित् । अव । असुः । नहि । अन्तम् । आपुः । सम् । ऊं इति । नु । पत्नीः । वृषऽभिः । जगम्युः ॥

   yé ǀ cit ǀ hí ǀ pū́rve ǀ ṛta-sā́paḥ ǀ ā́san ǀ sākám ǀ devébhiḥ ǀ ávadan ǀ ṛtā́ni ǀ
   té ǀ cit ǀ áva ǀ asuḥ ǀ nahí ǀ ántam ǀ āpúḥ ǀ sám ǀ ūṃ íti ǀ nú ǀ pátnīḥ ǀ vṛ́ṣa-bhiḥ ǀ jagamyuḥ ǁ

   ye ǀ cit ǀ hi ǀ pūrve ǀ ṛta-sāpaḥ ǀ āsan ǀ sākam ǀ devebhiḥ ǀ avadan ǀ ṛtāni ǀ
   te ǀ cit ǀ ava ǀ asuḥ ǀ nahi ǀ antam ǀ āpuḥ ǀ sam ǀ ūṃ iti ǀ nu ǀ patnīḥ ǀ vṛṣa-bhiḥ ǀ jagamyuḥ ǁ

   1.179.2 Aṣṭaka 2.4.22.2Anuvāka 1.23.120Interpretations

3. Ṛk 3

   न मृषा॑ श्रां॒तं यदवं॑ति दे॒वा विश्वा॒ इत्स्पृधो॑ अ॒भ्य॑श्नवाव ।
   जया॒वेदत्र॑ श॒तनी॑थमा॒जिं यत्स॒म्यंचा॑ मिथु॒नाव॒भ्यजा॑व ॥

   न मृषा श्रान्तं यद् अवन्ति देवा विश्वा इत् स्पृधो अभ्य् अश्नवाव |
   जयावेद् अत्र शतनीथम् आजिं यत् सम्यञ्चा मिथुनाव् अभ्य् अजाव ||

   ná mṛ́ṣā śrāntám yádávanti devā́ víśvā ítspṛ́dho abhyáśnavāva ǀ
   jáyāvédátra śatánīthamājím yátsamyáñcā mithunā́vabhyájāva ǁ

   na mṛṣā śrāntaṃ yad avanti devā viśvā it spṛdho abhy aśnavāva |
   jayāved atra śatanītham ājiṃ yat samyañcā mithunāv abhy ajāva ||

   न । मृषा॑ । श्रा॒न्तम् । यत् । अव॑न्ति । दे॒वाः । विश्वाः॑ । इत् । स्पृधः॑ । अ॒भि । अ॒श्न॒वा॒व॒ ।
   जया॑व । इत् । अत्र॑ । श॒तऽनी॑थम् । आ॒जिम् । यत् । स॒म्यञ्चा॑ । मि॒थु॒नौ । अ॒भि । अजा॑व ॥

   न । मृषा । श्रान्तम् । यत् । अवन्ति । देवाः । विश्वाः । इत् । स्पृधः । अभि । अश्नवाव ।
   जयाव । इत् । अत्र । शतऽनीथम् । आजिम् । यत् । सम्यञ्चा । मिथुनौ । अभि । अजाव ॥

   ná ǀ mṛ́ṣā ǀ śrāntám ǀ yát ǀ ávanti ǀ devā́ḥ ǀ víśvāḥ ǀ ít ǀ spṛ́dhaḥ ǀ abhí ǀ aśnavāva ǀ
   jáyāva ǀ ít ǀ átra ǀ śatá-nītham ǀ ājím ǀ yát ǀ samyáñcā ǀ mithunáu ǀ abhí ǀ ájāva ǁ

   na ǀ mṛṣā ǀ śrāntam ǀ yat ǀ avanti ǀ devāḥ ǀ viśvāḥ ǀ it ǀ spṛdhaḥ ǀ abhi ǀ aśnavāva ǀ
   jayāva ǀ it ǀ atra ǀ śata-nītham ǀ ājim ǀ yat ǀ samyañcā ǀ mithunau ǀ abhi ǀ ajāva ǁ

   1.179.3 Aṣṭaka 2.4.22.3Anuvāka 1.23.121Interpretations

4. Ṛk 4

   न॒दस्य॑ मा रुध॒तः काम॒ आग॑न्नि॒त आजा॑तो अ॒मुतः॒ कुत॑श्चित् ।
   लोपा॑मुद्रा॒ वृष॑णं॒ नी रि॑णाति॒ धीर॒मधी॑रा धयति श्व॒संतं॑ ॥

   नदस्य मा रुधतः काम आगन्न् इत आजातो अमुतः कुतश् चित् |
   लोपामुद्रा वृषणं नी रिणाति धीरम् अधीरा धयति श्वसन्तम् ||

   nadásya mā rudhatáḥ kā́ma ā́gannitá ā́jāto amútaḥ kútaścit ǀ
   lópāmudrā vṛ́ṣaṇam nī́ riṇāti dhī́ramádhīrā dhayati śvasántam ǁ

   nadasya mā rudhataḥ kāma āgann ita ājāto amutaḥ kutaś cit |
   lopāmudrā vṛṣaṇaṃ nī riṇāti dhīram adhīrā dhayati śvasantam ||

   न॒दस्य॑ । मा॒ । रु॒ध॒तः । कामः॑ । आ । अ॒ग॒न् । इ॒तः । आऽजा॑तः । अ॒मुतः॑ । कुतः॑ । चि॒त् ।
   लोपा॑मुद्रा । वृष॑णम् । निः । रि॒णा॒ति॒ । धीर॑म् । अधी॑रा । ध॒य॒ति॒ । श्व॒सन्त॑म् ॥

   नदस्य । मा । रुधतः । कामः । आ । अगन् । इतः । आऽजातः । अमुतः । कुतः । चित् ।
   लोपामुद्रा । वृषणम् । निः । रिणाति । धीरम् । अधीरा । धयति । श्वसन्तम् ॥

   nadásya ǀ mā ǀ rudhatáḥ ǀ kā́maḥ ǀ ā́ ǀ agan ǀ itáḥ ǀ ā́-jātaḥ ǀ amútaḥ ǀ kútaḥ ǀ cit ǀ
   lópāmudrā ǀ vṛ́ṣaṇam ǀ níḥ ǀ riṇāti ǀ dhī́ram ǀ ádhīrā ǀ dhayati ǀ śvasántam ǁ

   nadasya ǀ mā ǀ rudhataḥ ǀ kāmaḥ ǀ ā ǀ agan ǀ itaḥ ǀ ā-jātaḥ ǀ amutaḥ ǀ kutaḥ ǀ cit ǀ
   lopāmudrā ǀ vṛṣaṇam ǀ niḥ ǀ riṇāti ǀ dhīram ǀ adhīrā ǀ dhayati ǀ śvasantam ǁ

   1.179.4 Aṣṭaka 2.4.22.4Anuvāka 1.23.122Interpretations

5. Ṛk 5

   इ॒मं नु सोम॒मंति॑तो हृ॒त्सु पी॒तमुप॑ ब्रुवे ।
   यत्सी॒माग॑श्चकृ॒मा तत्सु मृ॑ळतु पुलु॒कामो॒ हि मर्त्यः॑ ॥

   इमं नु सोमम् अन्तितो हृत्सु पीतम् उप ब्रुवे |
   यत् सीम् आगश् चकृमा तत् सु मृऌअतु पुलुकामो हि मर्त्यः ||

   imám nú sómamántito hṛtsú pītámúpa bruve ǀ
   yátsīmā́gaścakṛmā́ tátsú mṛḷatu pulukā́mo hí mártyaḥ ǁ

   imaṃ nu somam antito hṛtsu pītam upa bruve |
   yat sīm āgaś cakṛmā tat su mṛḷatu pulukāmo hi martyaḥ ||

   इ॒मम् । नु । सोम॑म् । अन्ति॑तः । हृ॒त्ऽसु । पी॒तम् । उप॑ । ब्रु॒वे॒ ।
   यत् । सी॒म् । आगः॑ । च॒कृ॒म । तत् । सु । मृ॒ळ॒तु॒ । पु॒लु॒ऽकामः॑ । हि । मर्त्यः॑ ॥

   इमम् । नु । सोमम् । अन्तितः । हृत्ऽसु । पीतम् । उप । ब्रुवे ।
   यत् । सीम् । आगः । चकृम । तत् । सु । मृळतु । पुलुऽकामः । हि । मर्त्यः ॥

   imám ǀ nú ǀ sómam ǀ ántitaḥ ǀ hṛt-sú ǀ pītám ǀ úpa ǀ bruve ǀ
   yát ǀ sīm ǀ ā́gaḥ ǀ cakṛmá ǀ tát ǀ sú ǀ mṛḷatu ǀ pulu-kā́maḥ ǀ hí ǀ mártyaḥ ǁ

   imam ǀ nu ǀ somam ǀ antitaḥ ǀ hṛt-su ǀ pītam ǀ upa ǀ bruve ǀ
   yat ǀ sīm ǀ āgaḥ ǀ cakṛma ǀ tat ǀ su ǀ mṛḷatu ǀ pulu-kāmaḥ ǀ hi ǀ martyaḥ ǁ

   1.179.5 Aṣṭaka 2.4.22.5Anuvāka 1.23.123Interpretations

6. Ṛk 6

   अ॒गस्त्यः॒ खन॑मानः ख॒नित्रैः॑ प्र॒जामप॑त्यं॒ बल॑मि॒च्छमा॑नः ।
   उ॒भौ वर्णा॒वृषि॑रु॒ग्रः पु॑पोष स॒त्या दे॒वेष्वा॒शिषो॑ जगाम ॥

   अगस्त्यः खनमानः खनित्रैः प्रजाम् अपत्यम् बलम् इच्छमानः |
   उभौ वर्णाव् ऋषिर् उग्रः पुपोष सत्या देवेष्व् आशिषो जगाम ||

   agástyaḥ khánamānaḥ khanítraiḥ prajā́mápatyam bálamicchámānaḥ ǀ
   ubháu várṇāvṛ́ṣirugráḥ pupoṣa satyā́ devéṣvāśíṣo jagāma ǁ

   agastyaḥ khanamānaḥ khanitraiḥ prajām apatyam balam icchamānaḥ |
   ubhau varṇāv ṛṣir ugraḥ pupoṣa satyā deveṣv āśiṣo jagāma ||

   अ॒गस्त्यः॑ । खन॑मानः । ख॒नित्रैः॑ । प्र॒ऽजाम् । अप॑त्यम् । बल॑म् । इ॒च्छमा॑नः ।
   उ॒भौ । वर्णौ॑ । ऋषिः॑ । उ॒ग्रः । पु॒पो॒ष॒ । स॒त्याः । दे॒वेषु॑ । आ॒ऽशिषः॑ । ज॒गा॒म॒ ॥

   अगस्त्यः । खनमानः । खनित्रैः । प्रऽजाम् । अपत्यम् । बलम् । इच्छमानः ।
   उभौ । वर्णौ । ऋषिः । उग्रः । पुपोष । सत्याः । देवेषु । आऽशिषः । जगाम ॥

   agástyaḥ ǀ khánamānaḥ ǀ khanítraiḥ ǀ pra-jā́m ǀ ápatyam ǀ bálam ǀ icchámānaḥ ǀ
   ubháu ǀ várṇau ǀ ṛ́ṣiḥ ǀ ugráḥ ǀ pupoṣa ǀ satyā́ḥ ǀ devéṣu ǀ ā-śíṣaḥ ǀ jagāma ǁ

   agastyaḥ ǀ khanamānaḥ ǀ khanitraiḥ ǀ pra-jām ǀ apatyam ǀ balam ǀ icchamānaḥ ǀ
   ubhau ǀ varṇau ǀ ṛṣiḥ ǀ ugraḥ ǀ pupoṣa ǀ satyāḥ ǀ deveṣu ǀ ā-śiṣaḥ ǀ jagāma ǁ

   1.179.6 Aṣṭaka 2.4.22.6Anuvāka 1.23.124Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.