Devatā देवता

Svanaya’s Dānastuti

Ṛṣi ऋषि

Kakṣīvat Dairghatamasa

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh, Jagatī

1. Ṛk 1

   प्रा॒ता रत्नं॑ प्रात॒रित्वा॑ दधाति॒ तं चि॑कि॒त्वान्प्र॑ति॒गृह्या॒ नि ध॑त्ते ।
   तेन॑ प्र॒जां व॒र्धय॑मान॒ आयू॑ रा॒यस्पोषे॑ण सचते सु॒वीरः॑ ॥

   प्राता रत्नम् प्रातरित्वा दधाति तं चिकित्वान् प्रतिगृह्या नि धत्ते |
   तेन प्रजां वर्धयमान आयू रायस् पोषेण सचते सुवीरः ||

   prātā́ rátnam prātarítvā dadhāti tám cikitvā́npratigṛ́hyā ní dhatte ǀ
   téna prajā́m vardháyamāna ā́yū rāyáspóṣeṇa sacate suvī́raḥ ǁ

   prātā ratnam prātaritvā dadhāti taṃ cikitvān pratigṛhyā ni dhatte |
   tena prajāṃ vardhayamāna āyū rāyas poṣeṇa sacate suvīraḥ ||

   प्रा॒तरिति॑ । रत्न॑म् । प्रा॒तः॒ऽइत्वा॑ । द॒धा॒ति॒ । तम् । चि॒कि॒त्वान् । प्र॒ति॒ऽगृह्य॑ । नि । ध॒त्ते॒ ।
   तेन॑ । प्र॒ऽजाम् । व॒र्धय॑मानः । आयुः॑ । रा॒यः । पोषे॑ण । स॒च॒ते॒ । सु॒ऽवीरः॑ ॥

   प्रातरिति । रत्नम् । प्रातःऽइत्वा । दधाति । तम् । चिकित्वान् । प्रतिऽगृह्य । नि । धत्ते ।
   तेन । प्रऽजाम् । वर्धयमानः । आयुः । रायः । पोषेण । सचते । सुऽवीरः ॥

   prātáríti ǀ rátnam ǀ prātaḥ-ítvā ǀ dadhāti ǀ tám ǀ cikitvā́n ǀ prati-gṛ́hya ǀ ní ǀ dhatte ǀ
   téna ǀ pra-jā́m ǀ vardháyamānaḥ ǀ ā́yuḥ ǀ rāyáḥ ǀ póṣeṇa ǀ sacate ǀ su-vī́raḥ ǁ

   prātariti ǀ ratnam ǀ prātaḥ-itvā ǀ dadhāti ǀ tam ǀ cikitvān ǀ prati-gṛhya ǀ ni ǀ dhatte ǀ
   tena ǀ pra-jām ǀ vardhayamānaḥ ǀ āyuḥ ǀ rāyaḥ ǀ poṣeṇa ǀ sacate ǀ su-vīraḥ ǁ

   1.125.1 Aṣṭaka 2.1.10.1Anuvāka 1.18.57Interpretations

2. Ṛk 2

   सु॒गुर॑सत्सुहिर॒ण्यः स्वश्वो॑ बृ॒हद॑स्मै॒ वय॒ इंद्रो॑ दधाति ।
   यस्त्वा॒यंतं॒ वसु॑ना प्रातरित्वो मु॒क्षीज॑येव॒ पदि॑मुत्सि॒नाति॑ ॥

   सुगुर् असत् सुहिरण्यः स्वश्वो बृहद् अस्मै वय इन्द्रो दधाति |
   यस् त्वायन्तं वसुना प्रातरित्वो मुक्षीजयेव पदिम् उत्सिनाति ||

   sugúrasatsuhiraṇyáḥ sváśvo bṛhádasmai váya índro dadhāti ǀ
   yástvāyántam vásunā prātaritvo mukṣī́jayeva pádimutsinā́ti ǁ

   sugur asat suhiraṇyaḥ svaśvo bṛhad asmai vaya indro dadhāti |
   yas tvāyantaṃ vasunā prātaritvo mukṣījayeva padim utsināti ||

   सु॒ऽगुः । अ॒स॒त् । सु॒ऽहि॒र॒ण्यः । सु॒ऽअश्वः॑ । बृ॒हत् । अ॒स्मै॒ । वयः॑ । इन्द्रः॑ । द॒धा॒ति॒ ।
   यः । त्वा॒ । आ॒ऽयन्त॑म् । वसु॑ना । प्रा॒तः॒ऽइ॒त्वः॒ । मु॒क्षीज॑याऽइव । पदि॑म् । उ॒त्ऽसि॒नाति॑ ॥

   सुऽगुः । असत् । सुऽहिरण्यः । सुऽअश्वः । बृहत् । अस्मै । वयः । इन्द्रः । दधाति ।
   यः । त्वा । आऽयन्तम् । वसुना । प्रातःऽइत्वः । मुक्षीजयाऽइव । पदिम् । उत्ऽसिनाति ॥

   su-gúḥ ǀ asat ǀ su-hiraṇyáḥ ǀ su-áśvaḥ ǀ bṛhát ǀ asmai ǀ váyaḥ ǀ índraḥ ǀ dadhāti ǀ
   yáḥ ǀ tvā ǀ ā-yántam ǀ vásunā ǀ prātaḥ-itvaḥ ǀ mukṣī́jayā-iva ǀ pádim ǀ ut-sinā́ti ǁ

   su-guḥ ǀ asat ǀ su-hiraṇyaḥ ǀ su-aśvaḥ ǀ bṛhat ǀ asmai ǀ vayaḥ ǀ indraḥ ǀ dadhāti ǀ
   yaḥ ǀ tvā ǀ ā-yantam ǀ vasunā ǀ prātaḥ-itvaḥ ǀ mukṣījayā-iva ǀ padim ǀ ut-sināti ǁ

   1.125.2 Aṣṭaka 2.1.10.2Anuvāka 1.18.58Interpretations

3. Ṛk 3

   आय॑म॒द्य सु॒कृतं॑ प्रा॒तरि॒च्छन्नि॒ष्टेः पु॒त्रं वसु॑मता॒ रथे॑न ।
   अं॒शोः सु॒तं पा॑यय मत्स॒रस्य॑ क्ष॒यद्वी॑रं वर्धय सू॒नृता॑भिः ॥

   आयम् अद्य सुकृतम् प्रातर् इच्छन्न् इष्टेः पुत्रं वसुमता रथेन |
   अंशोः सुतम् पायय मत्सरस्य क्षयद्वीरं वर्धय सूनृताभिः ||

   ā́yamadyá sukṛ́tam prātáricchánniṣṭéḥ putrám vásumatā ráthena ǀ
   aṃśóḥ sutám pāyaya matsarásya kṣayádvīram vardhaya sūnṛ́tābhiḥ ǁ

   āyam adya sukṛtam prātar icchann iṣṭeḥ putraṃ vasumatā rathena |
   aṃśoḥ sutam pāyaya matsarasya kṣayadvīraṃ vardhaya sūnṛtābhiḥ ||

   आय॑म् । अ॒द्य । सु॒ऽकृत॑म् । प्रा॒तः । इ॒च्छन् । इ॒ष्टेः । पु॒त्रम् । वसु॑ऽमता । रथे॑न ।
   अं॒शोः । सु॒तम् । पा॒य॒य॒ । म॒त्स॒रस्य॑ । क्ष॒यत्ऽवी॑रम् । व॒र्ध॒य॒ । सू॒नृता॑भिः ॥

   आयम् । अद्य । सुऽकृतम् । प्रातः । इच्छन् । इष्टेः । पुत्रम् । वसुऽमता । रथेन ।
   अंशोः । सुतम् । पायय । मत्सरस्य । क्षयत्ऽवीरम् । वर्धय । सूनृताभिः ॥

   ā́yam ǀ adyá ǀ su-kṛ́tam ǀ prātáḥ ǀ icchán ǀ iṣṭéḥ ǀ putrám ǀ vásu-matā ǀ ráthena ǀ
   aṃśóḥ ǀ sutám ǀ pāyaya ǀ matsarásya ǀ kṣayát-vīram ǀ vardhaya ǀ sūnṛ́tābhiḥ ǁ

   āyam ǀ adya ǀ su-kṛtam ǀ prātaḥ ǀ icchan ǀ iṣṭeḥ ǀ putram ǀ vasu-matā ǀ rathena ǀ
   aṃśoḥ ǀ sutam ǀ pāyaya ǀ matsarasya ǀ kṣayat-vīram ǀ vardhaya ǀ sūnṛtābhiḥ ǁ

   1.125.3 Aṣṭaka 2.1.10.3Anuvāka 1.18.59Interpretations

4. Ṛk 4

   उप॑ क्षरंति॒ सिंध॑वो मयो॒भुव॑ ईजा॒नं च॑ य॒क्ष्यमा॑णं च धे॒नवः॑ ।
   पृ॒णंतं॑ च॒ पपु॑रिं च श्रव॒स्यवो॑ घृ॒तस्य॒ धारा॒ उप॑ यंति वि॒श्वतः॑ ॥

   उप क्षरन्ति सिन्धवो मयोभुव ईजानं च यक्ष्यमाणं च धेनवः |
   पृणन्तं च पपुरिं च श्रवस्यवो घृतस्य धारा उप यन्ति विश्वतः ||

   úpa kṣaranti síndhavo mayobhúva ījānám ca yakṣyámāṇam ca dhenávaḥ ǀ
   pṛṇántam ca pápurim ca śravasyávo ghṛtásya dhā́rā úpa yanti viśvátaḥ ǁ

   upa kṣaranti sindhavo mayobhuva ījānaṃ ca yakṣyamāṇaṃ ca dhenavaḥ |
   pṛṇantaṃ ca papuriṃ ca śravasyavo ghṛtasya dhārā upa yanti viśvataḥ ||

   उप॑ । क्ष॒र॒न्ति॒ । सिन्ध॑वः । म॒यः॒ऽभुवः॑ । ई॒जा॒नम् । च॒ । य॒क्ष्यमा॑णम् । च॒ । धे॒नवः॑ ।
   पृ॒णन्त॑म् । च॒ । पपु॑रिम् । च॒ । श्र॒व॒स्यवः॑ । घृ॒तस्य॑ । धाराः॑ । उप॑ । य॒न्ति॒ । वि॒श्वतः॑ ॥

   उप । क्षरन्ति । सिन्धवः । मयःऽभुवः । ईजानम् । च । यक्ष्यमाणम् । च । धेनवः ।
   पृणन्तम् । च । पपुरिम् । च । श्रवस्यवः । घृतस्य । धाराः । उप । यन्ति । विश्वतः ॥

   úpa ǀ kṣaranti ǀ síndhavaḥ ǀ mayaḥ-bhúvaḥ ǀ ījānám ǀ ca ǀ yakṣyámāṇam ǀ ca ǀ dhenávaḥ ǀ
   pṛṇántam ǀ ca ǀ pápurim ǀ ca ǀ śravasyávaḥ ǀ ghṛtásya ǀ dhā́rāḥ ǀ úpa ǀ yanti ǀ viśvátaḥ ǁ

   upa ǀ kṣaranti ǀ sindhavaḥ ǀ mayaḥ-bhuvaḥ ǀ ījānam ǀ ca ǀ yakṣyamāṇam ǀ ca ǀ dhenavaḥ ǀ
   pṛṇantam ǀ ca ǀ papurim ǀ ca ǀ śravasyavaḥ ǀ ghṛtasya ǀ dhārāḥ ǀ upa ǀ yanti ǀ viśvataḥ ǁ

   1.125.4 Aṣṭaka 2.1.10.4Anuvāka 1.18.60Interpretations

5. Ṛk 5

   नाक॑स्य पृ॒ष्ठे अधि॑ तिष्ठति श्रि॒तो यः पृ॒णाति॒ स ह॑ दे॒वेषु॑ गच्छति ।
   तस्मा॒ आपो॑ घृ॒तम॑र्षंति॒ सिंध॑व॒स्तस्मा॑ इ॒यं दक्षि॑णा पिन्वते॒ सदा॑ ॥

   नाकस्य पृष्ठे अधि तिष्ठति श्रितो यः पृणाति स ह देवेषु गच्छति |
   तस्मा आपो घृतम् अर्षन्ति सिन्धवस् तस्मा इयं दक्षिणा पिन्वते सदा ||

   nā́kasya pṛṣṭhé ádhi tiṣṭhati śritó yáḥ pṛṇā́ti sá ha devéṣu gacchati ǀ
   tásmā ā́po ghṛtámarṣanti síndhavastásmā iyám dákṣiṇā pinvate sádā ǁ

   nākasya pṛṣṭhe adhi tiṣṭhati śrito yaḥ pṛṇāti sa ha deveṣu gacchati |
   tasmā āpo ghṛtam arṣanti sindhavas tasmā iyaṃ dakṣiṇā pinvate sadā ||

   नाक॑स्य । पृ॒ष्ठे । अधि॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । श्रि॒तः । यः । पृ॒णाति॑ । सः । ह॒ । दे॒वेषु॑ । ग॒च्छ॒ति॒ ।
   तस्मै॑ । आपः॑ । घृ॒तम् । अ॒र्ष॒न्ति॒ । सिन्ध॑वः । तस्मै॑ । इ॒यम् । दक्षि॑णा । पि॒न्व॒ते॒ । सदा॑ ॥

   नाकस्य । पृष्ठे । अधि । तिष्ठति । श्रितः । यः । पृणाति । सः । ह । देवेषु । गच्छति ।
   तस्मै । आपः । घृतम् । अर्षन्ति । सिन्धवः । तस्मै । इयम् । दक्षिणा । पिन्वते । सदा ॥

   nā́kasya ǀ pṛṣṭhé ǀ ádhi ǀ tiṣṭhati ǀ śritáḥ ǀ yáḥ ǀ pṛṇā́ti ǀ sáḥ ǀ ha ǀ devéṣu ǀ gacchati ǀ
   tásmai ǀ ā́paḥ ǀ ghṛtám ǀ arṣanti ǀ síndhavaḥ ǀ tásmai ǀ iyám ǀ dákṣiṇā ǀ pinvate ǀ sádā ǁ

   nākasya ǀ pṛṣṭhe ǀ adhi ǀ tiṣṭhati ǀ śritaḥ ǀ yaḥ ǀ pṛṇāti ǀ saḥ ǀ ha ǀ deveṣu ǀ gacchati ǀ
   tasmai ǀ āpaḥ ǀ ghṛtam ǀ arṣanti ǀ sindhavaḥ ǀ tasmai ǀ iyam ǀ dakṣiṇā ǀ pinvate ǀ sadā ǁ

   1.125.5 Aṣṭaka 2.1.10.5Anuvāka 1.18.61Interpretations

6. Ṛk 6

   दक्षि॑णावता॒मिदि॒मानि॑ चि॒त्रा दक्षि॑णावतां दि॒वि सूर्या॑सः ।
   दक्षि॑णावंतो अ॒मृतं॑ भजंते॒ दक्षि॑णावंतः॒ प्र ति॑रंत॒ आयुः॑ ॥

   दक्षिणावताम् इद् इमानि चित्रा दक्षिणावतां दिवि सूर्यासः |
   दक्षिणावन्तो अमृतम् भजन्ते दक्षिणावन्तः प्र तिरन्त आयुः ||

   dákṣiṇāvatāmídimā́ni citrā́ dákṣiṇāvatām diví sū́ryāsaḥ ǀ
   dákṣiṇāvanto amṛ́tam bhajante dákṣiṇāvantaḥ prá tiranta ā́yuḥ ǁ

   dakṣiṇāvatām id imāni citrā dakṣiṇāvatāṃ divi sūryāsaḥ |
   dakṣiṇāvanto amṛtam bhajante dakṣiṇāvantaḥ pra tiranta āyuḥ ||

   दक्षि॑णाऽवताम् । इत् । इ॒मानि॑ । चि॒त्रा । दक्षि॑णाऽवताम् । दि॒वि । सूर्या॑सः ।
   दक्षि॑णाऽवन्तः । अ॒मृत॑म् । भ॒ज॒न्ते॒ । दक्षि॑णाऽवन्तः । प्र । ति॒र॒न्ते॒ । आयुः॑ ॥

   दक्षिणाऽवताम् । इत् । इमानि । चित्रा । दक्षिणाऽवताम् । दिवि । सूर्यासः ।
   दक्षिणाऽवन्तः । अमृतम् । भजन्ते । दक्षिणाऽवन्तः । प्र । तिरन्ते । आयुः ॥

   dákṣiṇā-vatām ǀ ít ǀ imā́ni ǀ citrā́ ǀ dákṣiṇā-vatām ǀ diví ǀ sū́ryāsaḥ ǀ
   dákṣiṇā-vantaḥ ǀ amṛ́tam ǀ bhajante ǀ dákṣiṇā-vantaḥ ǀ prá ǀ tirante ǀ ā́yuḥ ǁ

   dakṣiṇā-vatām ǀ it ǀ imāni ǀ citrā ǀ dakṣiṇā-vatām ǀ divi ǀ sūryāsaḥ ǀ
   dakṣiṇā-vantaḥ ǀ amṛtam ǀ bhajante ǀ dakṣiṇā-vantaḥ ǀ pra ǀ tirante ǀ āyuḥ ǁ

   1.125.6 Aṣṭaka 2.1.10.6Anuvāka 1.18.62Interpretations

7. Ṛk 7

   मा पृ॒णंतो॒ दुरि॑त॒मेन॒ आर॒न्मा जा॑रिषुः सू॒रयः॑ सुव्र॒तासः॑ ।
   अ॒न्यस्तेषां॑ परि॒धिर॑स्तु॒ कश्चि॒दपृ॑णंतम॒भि सं यं॑तु॒ शोकाः॑ ॥

   मा पृणन्तो दुरितम् एन आरन् मा जारिषुः सूरयः सुव्रतासः |
   अन्यस् तेषाम् परिधिर् अस्तु कश् चिद् अपृणन्तम् अभि सं यन्तु शोकाः ||

   mā́ pṛṇánto dúritaména ā́ranmā́ jāriṣuḥ sūráyaḥ suvratā́saḥ ǀ
   anyástéṣām paridhírastu káścidápṛṇantamabhí sám yantu śókāḥ ǁ

   mā pṛṇanto duritam ena āran mā jāriṣuḥ sūrayaḥ suvratāsaḥ |
   anyas teṣām paridhir astu kaś cid apṛṇantam abhi saṃ yantu śokāḥ ||

   मा । पृ॒णन्तः॑ । दुःऽइ॑तम् । एनः॑ । आ । अ॒र॒न् । मा । जा॒रि॒षुः॒ । सू॒रयः॑ । सु॒ऽव्र॒तासः॑ ।
   अ॒न्यः । तेषा॑म् । प॒रि॒ऽधिः । अ॒स्तु॒ । कः । चि॒त् । अपृ॑णन्तम् । अ॒भि । सम् । य॒न्तु॒ । शोकाः॑ ॥

   मा । पृणन्तः । दुःऽइतम् । एनः । आ । अरन् । मा । जारिषुः । सूरयः । सुऽव्रतासः ।
   अन्यः । तेषाम् । परिऽधिः । अस्तु । कः । चित् । अपृणन्तम् । अभि । सम् । यन्तु । शोकाः ॥

   mā́ ǀ pṛṇántaḥ ǀ dúḥ-itam ǀ énaḥ ǀ ā́ ǀ aran ǀ mā́ ǀ jāriṣuḥ ǀ sūráyaḥ ǀ su-vratā́saḥ ǀ
   anyáḥ ǀ téṣām ǀ pari-dhíḥ ǀ astu ǀ káḥ ǀ cit ǀ ápṛṇantam ǀ abhí ǀ sám ǀ yantu ǀ śókāḥ ǁ

   mā ǀ pṛṇantaḥ ǀ duḥ-itam ǀ enaḥ ǀ ā ǀ aran ǀ mā ǀ jāriṣuḥ ǀ sūrayaḥ ǀ su-vratāsaḥ ǀ
   anyaḥ ǀ teṣām ǀ pari-dhiḥ ǀ astu ǀ kaḥ ǀ cit ǀ apṛṇantam ǀ abhi ǀ sam ǀ yantu ǀ śokāḥ ǁ

   1.125.7 Aṣṭaka 2.1.10.7Anuvāka 1.18.63Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.