Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

Dīrghatamas Aucathya

Chandas छन्दस्

Jagatī, Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   बळि॒त्था तद्वपु॑षे धायि दर्श॒तं दे॒वस्य॒ भर्गः॒ सह॑सो॒ यतो॒ जनि॑ ।
   यदी॒मुप॒ ह्वर॑ते॒ साध॑ते म॒तिर्ऋ॒तस्य॒ धेना॑ अनयंत स॒स्रुतः॑ ॥

   बऌ इत्था तद् वपुषे धायि दर्शतं देवस्य भर्गः सहसो यतो जनि |
   यद् ईम् उप ह्वरते साधते मतिर् ऋतस्य धेना अनयन्त सस्रुतः ||

   báḷitthā́ tádvápuṣe dhāyi darśatám devásya bhárgaḥ sáhaso yáto jáni ǀ
   yádīmúpa hvárate sā́dhate matírṛtásya dhénā anayanta sasrútaḥ ǁ

   baḷ itthā tad vapuṣe dhāyi darśataṃ devasya bhargaḥ sahaso yato jani |
   yad īm upa hvarate sādhate matir ṛtasya dhenā anayanta sasrutaḥ ||

   बट् । इ॒त्था । तत् । वपु॑षे । धा॒यि॒ । द॒र्श॒तम् । दे॒वस्य॑ । भर्गः॑ । सह॑सः । यतः॑ । जनि॑ ।
   यत् । ई॒म् । उप॑ । ह्वर॑ते । साध॑ते । म॒तिः । ऋ॒तस्य॑ । धेनाः॑ । अ॒न॒य॒न्त॒ । स॒ऽस्रुतः॑ ॥

   बट् । इत्था । तत् । वपुषे । धायि । दर्शतम् । देवस्य । भर्गः । सहसः । यतः । जनि ।
   यत् । ईम् । उप । ह्वरते । साधते । मतिः । ऋतस्य । धेनाः । अनयन्त । सऽस्रुतः ॥

   báṭ ǀ itthā́ ǀ tát ǀ vápuṣe ǀ dhāyi ǀ darśatám ǀ devásya ǀ bhárgaḥ ǀ sáhasaḥ ǀ yátaḥ ǀ jáni ǀ
   yát ǀ īm ǀ úpa ǀ hvárate ǀ sā́dhate ǀ matíḥ ǀ ṛtásya ǀ dhénāḥ ǀ anayanta ǀ sa-srútaḥ ǁ

   baṭ ǀ itthā ǀ tat ǀ vapuṣe ǀ dhāyi ǀ darśatam ǀ devasya ǀ bhargaḥ ǀ sahasaḥ ǀ yataḥ ǀ jani ǀ
   yat ǀ īm ǀ upa ǀ hvarate ǀ sādhate ǀ matiḥ ǀ ṛtasya ǀ dhenāḥ ǀ anayanta ǀ sa-srutaḥ ǁ

   1.141.1 Aṣṭaka 2.2.8.0Interpretations

2. Ṛk 2

   पृ॒क्षो वपुः॑ पितु॒मान्नित्य॒ आ श॑ये द्वि॒तीय॒मा स॒प्तशि॑वासु मा॒तृषु॑ ।
   तृ॒तीय॑मस्य वृष॒भस्य॑ दो॒हसे॒ दश॑प्रमतिं जनयंत॒ योष॑णः ॥

   पृक्षो वपुः पितुमान् नित्य आ शये द्वितीयम् आ सप्तशिवासु मातृषु |
   तृतीयम् अस्य वृषभस्य दोहसे दशप्रमतिं जनयन्त योषणः ||

   pṛkṣó vápuḥ pitumā́nnítya ā́ śaye dvitī́yamā́ saptáśivāsu mātṛ́ṣu ǀ
   tṛtī́yamasya vṛṣabhásya doháse dáśapramatim janayanta yóṣaṇaḥ ǁ

   pṛkṣo vapuḥ pitumān nitya ā śaye dvitīyam ā saptaśivāsu mātṛṣu |
   tṛtīyam asya vṛṣabhasya dohase daśapramatiṃ janayanta yoṣaṇaḥ ||

   पृ॒क्षः । वपुः॑ । पि॒तु॒ऽमान् । नित्यः॑ । आ । श॒ये॒ । द्वि॒तीय॑म् । आ । स॒प्तऽशि॑वासु । मा॒तृषु॑ ।
   तृ॒तीय॑म् । अ॒स्य॒ । वृ॒ष॒भस्य॑ । दो॒हसे॑ । दश॑ऽप्रमतिम् । ज॒न॒य॒न्त॒ । योष॑णः ॥

   पृक्षः । वपुः । पितुऽमान् । नित्यः । आ । शये । द्वितीयम् । आ । सप्तऽशिवासु । मातृषु ।
   तृतीयम् । अस्य । वृषभस्य । दोहसे । दशऽप्रमतिम् । जनयन्त । योषणः ॥

   pṛkṣáḥ ǀ vápuḥ ǀ pitu-mā́n ǀ nítyaḥ ǀ ā́ ǀ śaye ǀ dvitī́yam ǀ ā́ ǀ saptá-śivāsu ǀ mātṛ́ṣu ǀ
   tṛtī́yam ǀ asya ǀ vṛṣabhásya ǀ doháse ǀ dáśa-pramatim ǀ janayanta ǀ yóṣaṇaḥ ǁ

   pṛkṣaḥ ǀ vapuḥ ǀ pitu-mān ǀ nityaḥ ǀ ā ǀ śaye ǀ dvitīyam ǀ ā ǀ sapta-śivāsu ǀ mātṛṣu ǀ
   tṛtīyam ǀ asya ǀ vṛṣabhasya ǀ dohase ǀ daśa-pramatim ǀ janayanta ǀ yoṣaṇaḥ ǁ

   1.141.2 Aṣṭaka 2.2.8.0Interpretations

3. Ṛk 3

   निर्यदीं॑ बु॒ध्नान्म॑हि॒षस्य॒ वर्प॑स ईशा॒नासः॒ शव॑सा॒ क्रंत॑ सू॒रयः॑ ।
   यदी॒मनु॑ प्र॒दिवो॒ मध्व॑ आध॒वे गुहा॒ संतं॑ मात॒रिश्वा॑ मथा॒यति॑ ॥

   निर् यद् ईम् बुध्नान् महिषस्य वर्पस ईशानासः शवसा क्रन्त सूरयः |
   यद् ईम् अनु प्रदिवो मध्व आधवे गुहा सन्तम् मातरिश्वा मथायति ||

   níryádīm budhnā́nmahiṣásya várpasa īśānā́saḥ śávasā kránta sūráyaḥ ǀ
   yádīmánu pradívo mádhva ādhavé gúhā sántam mātaríśvā mathāyáti ǁ

   nir yad īm budhnān mahiṣasya varpasa īśānāsaḥ śavasā kranta sūrayaḥ |
   yad īm anu pradivo madhva ādhave guhā santam mātariśvā mathāyati ||

   निः । यत् । ई॒म् । बु॒ध्नात् । म॒हि॒षस्य॑ । वर्प॑सः । ई॒शा॒नासः॑ । शव॑सा । क्रन्त॑ । सू॒रयः॑ ।
   यत् । ई॒म् । अनु॑ । प्र॒ऽदिवः॑ । मध्वः॑ । आ॒ऽध॒वे । गुहा॑ । सन्त॑म् । मा॒त॒रिश्वा॑ । म॒था॒यति॑ ॥

   निः । यत् । ईम् । बुध्नात् । महिषस्य । वर्पसः । ईशानासः । शवसा । क्रन्त । सूरयः ।
   यत् । ईम् । अनु । प्रऽदिवः । मध्वः । आऽधवे । गुहा । सन्तम् । मातरिश्वा । मथायति ॥

   níḥ ǀ yát ǀ īm ǀ budhnā́t ǀ mahiṣásya ǀ várpasaḥ ǀ īśānā́saḥ ǀ śávasā ǀ kránta ǀ sūráyaḥ ǀ
   yát ǀ īm ǀ ánu ǀ pra-dívaḥ ǀ mádhvaḥ ǀ ā-dhavé ǀ gúhā ǀ sántam ǀ mātaríśvā ǀ mathāyáti ǁ

   niḥ ǀ yat ǀ īm ǀ budhnāt ǀ mahiṣasya ǀ varpasaḥ ǀ īśānāsaḥ ǀ śavasā ǀ kranta ǀ sūrayaḥ ǀ
   yat ǀ īm ǀ anu ǀ pra-divaḥ ǀ madhvaḥ ǀ ā-dhave ǀ guhā ǀ santam ǀ mātariśvā ǀ mathāyati ǁ

   1.141.3 Aṣṭaka 2.2.8.0Interpretations

4. Ṛk 4

   प्र यत्पि॒तुः प॑र॒मान्नी॒यते॒ पर्या पृ॒क्षुधो॑ वी॒रुधो॒ दंसु॑ रोहति ।
   उ॒भा यद॑स्य ज॒नुषं॒ यदिन्व॑त॒ आदिद्यवि॑ष्ठो अभवद्घृ॒णा शुचिः॑ ॥

   प्र यत् पितुः परमान् नीयते पर्य् आ पृक्षुधो वीरुधो दंसु रोहति |
   उभा यद् अस्य जनुषं यद् इन्वत आद् इद् यविष्ठो अभवद् घृणा शुचिः ||

   prá yátpitúḥ paramā́nnīyáte páryā́ pṛkṣúdho vīrúdho dáṃsu rohati ǀ
   ubhā́ yádasya janúṣam yádínvata ā́dídyáviṣṭho abhavadghṛṇā́ śúciḥ ǁ

   pra yat pituḥ paramān nīyate pary ā pṛkṣudho vīrudho daṃsu rohati |
   ubhā yad asya januṣaṃ yad invata ād id yaviṣṭho abhavad ghṛṇā śuciḥ ||

   प्र । यत् । पि॒तुः । प॒र॒मात् । नी॒यते॑ । परि॑ । आ । पृ॒क्षुधः॑ । वी॒रुधः॑ । दंऽसु॑ । रो॒ह॒ति॒ ।
   उ॒भा । यत् । अ॒स्य॒ । ज॒नुष॑म् । यत् । इन्व॑तः । आत् । इत् । यवि॑ष्ठः । अ॒भ॒व॒त् । घृ॒णा । शुचिः॑ ॥

   प्र । यत् । पितुः । परमात् । नीयते । परि । आ । पृक्षुधः । वीरुधः । दंऽसु । रोहति ।
   उभा । यत् । अस्य । जनुषम् । यत् । इन्वतः । आत् । इत् । यविष्ठः । अभवत् । घृणा । शुचिः ॥

   prá ǀ yát ǀ pitúḥ ǀ paramā́t ǀ nīyáte ǀ pári ǀ ā́ ǀ pṛkṣúdhaḥ ǀ vīrúdhaḥ ǀ dáṃ-su ǀ rohati ǀ
   ubhā́ ǀ yát ǀ asya ǀ janúṣam ǀ yát ǀ ínvataḥ ǀ ā́t ǀ ít ǀ yáviṣṭhaḥ ǀ abhavat ǀ ghṛṇā́ ǀ śúciḥ ǁ

   pra ǀ yat ǀ pituḥ ǀ paramāt ǀ nīyate ǀ pari ǀ ā ǀ pṛkṣudhaḥ ǀ vīrudhaḥ ǀ daṃ-su ǀ rohati ǀ
   ubhā ǀ yat ǀ asya ǀ januṣam ǀ yat ǀ invataḥ ǀ āt ǀ it ǀ yaviṣṭhaḥ ǀ abhavat ǀ ghṛṇā ǀ śuciḥ ǁ

   1.141.4 Aṣṭaka 2.2.8.0Interpretations

5. Ṛk 5

   आदिन्मा॒तॄरावि॑श॒द्यास्वा शुचि॒रहिं॑स्यमान उर्वि॒या वि वा॑वृधे ।
   अनु॒ यत्पूर्वा॒ अरु॑हत्सना॒जुवो॒ नि नव्य॑सी॒ष्वव॑रासु धावते ॥

   आद् इन् मातॄर् आविशद् यास्व् आ शुचिर् अहिंस्यमान उर्विया वि वावृधे |
   अनु यत् पूर्वा अरुहत् सनाजुवो नि नव्यसीष्व् अवरासु धावते ||

   ā́dínmātṝ́rā́viśadyā́svā́ śúciráhiṃsyamāna urviyā́ ví vāvṛdhe ǀ
   ánu yátpū́rvā áruhatsanājúvo ní návyasīṣvávarāsu dhāvate ǁ

   ād in mātṝr āviśad yāsv ā śucir ahiṃsyamāna urviyā vi vāvṛdhe |
   anu yat pūrvā aruhat sanājuvo ni navyasīṣv avarāsu dhāvate ||

   आत् । इत् । मा॒तॄः । आ । अ॒वि॒श॒त् । यासु॑ । आ । शुचिः॑ । अहिं॑स्यमानः । उ॒र्वि॒या । वि । व॒वृ॒धे॒ ।
   अनु॑ । यत् । पूर्वा॑ । अरु॑हत् । स॒ना॒ऽजुवः॑ । नि । नव्य॑सीषु । अव॑रासु । धा॒व॒ते॒ ॥

   आत् । इत् । मातॄः । आ । अविशत् । यासु । आ । शुचिः । अहिंस्यमानः । उर्विया । वि । ववृधे ।
   अनु । यत् । पूर्वा । अरुहत् । सनाऽजुवः । नि । नव्यसीषु । अवरासु । धावते ॥

   ā́t ǀ ít ǀ mātṝ́ḥ ǀ ā́ ǀ aviśat ǀ yā́su ǀ ā́ ǀ śúciḥ ǀ áhiṃsyamānaḥ ǀ urviyā́ ǀ ví ǀ vavṛdhe ǀ
   ánu ǀ yát ǀ pū́rvā ǀ áruhat ǀ sanā-júvaḥ ǀ ní ǀ návyasīṣu ǀ ávarāsu ǀ dhāvate ǁ

   āt ǀ it ǀ mātṝḥ ǀ ā ǀ aviśat ǀ yāsu ǀ ā ǀ śuciḥ ǀ ahiṃsyamānaḥ ǀ urviyā ǀ vi ǀ vavṛdhe ǀ
   anu ǀ yat ǀ pūrvā ǀ aruhat ǀ sanā-juvaḥ ǀ ni ǀ navyasīṣu ǀ avarāsu ǀ dhāvate ǁ

   1.141.5 Aṣṭaka 2.2.8.0Interpretations

6. Ṛk 6

   आदिद्धोता॑रं वृणते॒ दिवि॑ष्टिषु॒ भग॑मिव पपृचा॒नास॑ ऋंजते ।
   दे॒वान्यत्क्रत्वा॑ म॒ज्मना॑ पुरुष्टु॒तो मर्तं॒ शंसं॑ वि॒श्वधा॒ वेति॒ धाय॑से ॥

   आद् इद् धोतारं वृणते दिविष्टिषु भगम् इव पपृचानास ऋञ्जते |
   देवान् यत् क्रत्वा मज्मना पुरुष्टुतो मर्तं शंसं विश्वधा वेति धायसे ||

   ā́díddhótāram vṛṇate díviṣṭiṣu bhágamiva papṛcānā́sa ṛñjate ǀ
   devā́nyátkrátvā majmánā puruṣṭutó mártam śáṃsam viśvádhā véti dhā́yase ǁ

   ād id dhotāraṃ vṛṇate diviṣṭiṣu bhagam iva papṛcānāsa ṛñjate |
   devān yat kratvā majmanā puruṣṭuto martaṃ śaṃsaṃ viśvadhā veti dhāyase ||

   आत् । इत् । होता॑रम् । वृ॒ण॒ते॒ । दिवि॑ष्टिषु । भग॑म्ऽइव । प॒पृ॒चा॒नासः॑ । ऋ॒ञ्ज॒ते॒ ।
   दे॒वान् । यत् । क्रत्वा॑ । म॒ज्मना॑ । पु॒रु॒ऽस्तु॒तः । मर्त॑म् । शंस॑म् । वि॒श्वधा॑ । वेति॑ । धाय॑से ॥

   आत् । इत् । होतारम् । वृणते । दिविष्टिषु । भगम्ऽइव । पपृचानासः । ऋञ्जते ।
   देवान् । यत् । क्रत्वा । मज्मना । पुरुऽस्तुतः । मर्तम् । शंसम् । विश्वधा । वेति । धायसे ॥

   ā́t ǀ ít ǀ hótāram ǀ vṛṇate ǀ díviṣṭiṣu ǀ bhágam-iva ǀ papṛcānā́saḥ ǀ ṛñjate ǀ
   devā́n ǀ yát ǀ krátvā ǀ majmánā ǀ puru-stutáḥ ǀ mártam ǀ śáṃsam ǀ viśvádhā ǀ véti ǀ dhā́yase ǁ

   āt ǀ it ǀ hotāram ǀ vṛṇate ǀ diviṣṭiṣu ǀ bhagam-iva ǀ papṛcānāsaḥ ǀ ṛñjate ǀ
   devān ǀ yat ǀ kratvā ǀ majmanā ǀ puru-stutaḥ ǀ martam ǀ śaṃsam ǀ viśvadhā ǀ veti ǀ dhāyase ǁ

   1.141.6 Aṣṭaka 2.2.9.0Interpretations

7. Ṛk 7

   वि यदस्था॑द्यज॒तो वात॑चोदितो ह्वा॒रो न वक्वा॑ ज॒रणा॒ अना॑कृतः ।
   तस्य॒ पत्मं॑द॒क्षुषः॑ कृ॒ष्णजं॑हसः॒ शुचि॑जन्मनो॒ रज॒ आ व्य॑ध्वनः ॥

   वि यद् अस्थाद् यजतो वातचोदितो ह्वारो न वक्वा जरणा अनाकृतः |
   तस्य पत्मन् दक्षुषः कृष्णजंहसः शुचिजन्मनो रज आ व्यध्वनः ||

   ví yádásthādyajató vā́tacodito hvāró ná vákvā jaráṇā ánākṛtaḥ ǀ
   tásya pátmandakṣúṣaḥ kṛṣṇájaṃhasaḥ śúcijanmano rája ā́ vyádhvanaḥ ǁ

   vi yad asthād yajato vātacodito hvāro na vakvā jaraṇā anākṛtaḥ |
   tasya patman dakṣuṣaḥ kṛṣṇajaṃhasaḥ śucijanmano raja ā vyadhvanaḥ ||

   वि । यत् । अस्था॑त् । य॒ज॒तः । वात॑ऽचोदितः । ह्वा॒रः । न । वक्वा॑ । ज॒रणाः॑ । अना॑कृतः ।
   तस्य॑ । पत्म॑न् । ध॒क्षुषः॑ । कृ॒ष्णऽजं॑हसः । शुचि॑ऽजन्मनः । रजः॑ । आ । विऽअ॑ध्वनः ॥

   वि । यत् । अस्थात् । यजतः । वातऽचोदितः । ह्वारः । न । वक्वा । जरणाः । अनाकृतः ।
   तस्य । पत्मन् । धक्षुषः । कृष्णऽजंहसः । शुचिऽजन्मनः । रजः । आ । विऽअध्वनः ॥

   ví ǀ yát ǀ ásthāt ǀ yajatáḥ ǀ vā́ta-coditaḥ ǀ hvāráḥ ǀ ná ǀ vákvā ǀ jaráṇāḥ ǀ ánākṛtaḥ ǀ
   tásya ǀ pátman ǀ dhakṣúṣaḥ ǀ kṛṣṇá-jaṃhasaḥ ǀ śúci-janmanaḥ ǀ rájaḥ ǀ ā́ ǀ ví-adhvanaḥ ǁ

   vi ǀ yat ǀ asthāt ǀ yajataḥ ǀ vāta-coditaḥ ǀ hvāraḥ ǀ na ǀ vakvā ǀ jaraṇāḥ ǀ anākṛtaḥ ǀ
   tasya ǀ patman ǀ dhakṣuṣaḥ ǀ kṛṣṇa-jaṃhasaḥ ǀ śuci-janmanaḥ ǀ rajaḥ ǀ ā ǀ vi-adhvanaḥ ǁ

   1.141.7 Aṣṭaka 2.2.9.0Interpretations

8. Ṛk 8

   रथो॒ न या॒तः शिक्व॑भिः कृ॒तो द्यामंगे॑भिररु॒षेभि॑रीयते ।
   आद॑स्य॒ ते कृ॒ष्णासो॑ दक्षि सू॒रयः॒ शूर॑स्येव त्वे॒षथा॑दीषते॒ वयः॑ ॥

   रथो न यातः शिक्वभिः कृतो द्याम् अङ्गेभिर् अरुषेभिर् ईयते |
   आद् अस्य ते कृष्णासो दक्षि सूरयः शूरस्येव त्वेषथाद् ईषते वयः ||

   rátho ná yātáḥ śíkvabhiḥ kṛtó dyā́máṅgebhiraruṣébhirīyate ǀ
   ā́dasya té kṛṣṇā́so dakṣi sūráyaḥ śū́rasyeva tveṣáthādīṣate váyaḥ ǁ

   ratho na yātaḥ śikvabhiḥ kṛto dyām aṅgebhir aruṣebhir īyate |
   ād asya te kṛṣṇāso dakṣi sūrayaḥ śūrasyeva tveṣathād īṣate vayaḥ ||

   रथः॑ । न । या॒तः । शिक्व॑ऽभिः । कृ॒तः । द्याम् । अङ्गे॑भिः । अ॒रु॒षेभिः॑ । ई॒य॒ते॒ ।
   आत् । अ॒स्य॒ । ते । कृ॒ष्णासः॑ । ध॒क्षि॒ । सू॒रयः॑ । शूर॑स्यऽइव । त्वे॒षथा॑त् । ई॒ष॒ते॒ । वयः॑ ॥

   रथः । न । यातः । शिक्वऽभिः । कृतः । द्याम् । अङ्गेभिः । अरुषेभिः । ईयते ।
   आत् । अस्य । ते । कृष्णासः । धक्षि । सूरयः । शूरस्यऽइव । त्वेषथात् । ईषते । वयः ॥

   ráthaḥ ǀ ná ǀ yātáḥ ǀ śíkva-bhiḥ ǀ kṛtáḥ ǀ dyā́m ǀ áṅgebhiḥ ǀ aruṣébhiḥ ǀ īyate ǀ
   ā́t ǀ asya ǀ té ǀ kṛṣṇā́saḥ ǀ dhakṣi ǀ sūráyaḥ ǀ śū́rasya-iva ǀ tveṣáthāt ǀ īṣate ǀ váyaḥ ǁ

   rathaḥ ǀ na ǀ yātaḥ ǀ śikva-bhiḥ ǀ kṛtaḥ ǀ dyām ǀ aṅgebhiḥ ǀ aruṣebhiḥ ǀ īyate ǀ
   āt ǀ asya ǀ te ǀ kṛṣṇāsaḥ ǀ dhakṣi ǀ sūrayaḥ ǀ śūrasya-iva ǀ tveṣathāt ǀ īṣate ǀ vayaḥ ǁ

   1.141.8 Aṣṭaka 2.2.9.0Interpretations

9. Ṛk 9

   त्वया॒ ह्य॑ग्ने॒ वरु॑णो धृ॒तव्र॑तो मि॒त्रः शा॑श॒द्रे अ॑र्य॒मा सु॒दान॑वः ।
   यत्सी॒मनु॒ क्रतु॑ना वि॒श्वथा॑ वि॒भुर॒रान्न ने॒मिः प॑रि॒भूरजा॑यथाः ॥

   त्वया ह्य् अग्ने वरुणो धृतव्रतो मित्रः शाशद्रे अर्यमा सुदानवः |
   यत् सीम् अनु क्रतुना विश्वथा विभुर् अरान् न नेमिः परिभूर् अजायथाः ||

   tváyā hyágne váruṇo dhṛtávrato mitráḥ śāśadré aryamā́ sudā́navaḥ ǀ
   yátsīmánu krátunā viśváthā vibhúrarā́nná nemíḥ paribhū́rájāyathāḥ ǁ

   tvayā hy agne varuṇo dhṛtavrato mitraḥ śāśadre aryamā sudānavaḥ |
   yat sīm anu kratunā viśvathā vibhur arān na nemiḥ paribhūr ajāyathāḥ ||

   त्वया॑ । हि । अ॒ग्ने॒ । वरु॑णः । धृ॒तऽव्र॑तः । मि॒त्रः । शा॒श॒द्रे । अ॒र्य॒मा । सु॒ऽदान॑वः ।
   यत् । सी॒म् । अनु॑ । क्रतु॑ना । वि॒श्वऽथा॑ । वि॒ऽभुः । अ॒रान् । न । ने॒मिः । प॒रि॒ऽभूः । अजा॑यथाः ॥

   त्वया । हि । अग्ने । वरुणः । धृतऽव्रतः । मित्रः । शाशद्रे । अर्यमा । सुऽदानवः ।
   यत् । सीम् । अनु । क्रतुना । विश्वऽथा । विऽभुः । अरान् । न । नेमिः । परिऽभूः । अजायथाः ॥

   tváyā ǀ hí ǀ agne ǀ váruṇaḥ ǀ dhṛtá-vrataḥ ǀ mitráḥ ǀ śāśadré ǀ aryamā́ ǀ su-dā́navaḥ ǀ
   yát ǀ sīm ǀ ánu ǀ krátunā ǀ viśvá-thā ǀ vi-bhúḥ ǀ arā́n ǀ ná ǀ nemíḥ ǀ pari-bhū́ḥ ǀ ájāyathāḥ ǁ

   tvayā ǀ hi ǀ agne ǀ varuṇaḥ ǀ dhṛta-vrataḥ ǀ mitraḥ ǀ śāśadre ǀ aryamā ǀ su-dānavaḥ ǀ
   yat ǀ sīm ǀ anu ǀ kratunā ǀ viśva-thā ǀ vi-bhuḥ ǀ arān ǀ na ǀ nemiḥ ǀ pari-bhūḥ ǀ ajāyathāḥ ǁ

   1.141.9 Aṣṭaka 2.2.9.0Interpretations

10. Ṛk 10

    त्वम॑ग्ने शशमा॒नाय॑ सुन्व॒ते रत्नं॑ यविष्ठ दे॒वता॑तिमिन्वसि ।
    तं त्वा॒ नु नव्यं॑ सहसो युवन्व॒यं भगं॒ न का॒रे म॑हिरत्न धीमहि ॥

    त्वम् अग्ने शशमानाय सुन्वते रत्नं यविष्ठ देवतातिम् इन्वसि |
    तं त्वा नु नव्यं सहसो युवन् वयम् भगं न कारे महिरत्न धीमहि ||

    tvámagne śaśamānā́ya sunvaté rátnam yaviṣṭha devátātiminvasi ǀ
    tám tvā nú návyam sahaso yuvanvayám bhágam ná kāré mahiratna dhīmahi ǁ

    tvam agne śaśamānāya sunvate ratnaṃ yaviṣṭha devatātim invasi |
    taṃ tvā nu navyaṃ sahaso yuvan vayam bhagaṃ na kāre mahiratna dhīmahi ||

    त्वम् । अ॒ग्ने॒ । श॒श॒मा॒नाय॑ । सु॒न्व॒ते । रत्न॑म् । य॒वि॒ष्ठ॒ । दे॒वऽता॑तिम् । इ॒न्व॒सि॒ ।
    त्वम् । त्वा॒ । नु । नव्य॑म् । स॒ह॒सः॒ । यु॒व॒न् । व॒यम् । भग॑म् । न । का॒रे । म॒हि॒ऽर॒त्न॒ । धी॒म॒हि॒ ॥

    त्वम् । अग्ने । शशमानाय । सुन्वते । रत्नम् । यविष्ठ । देवऽतातिम् । इन्वसि ।
    त्वम् । त्वा । नु । नव्यम् । सहसः । युवन् । वयम् । भगम् । न । कारे । महिऽरत्न । धीमहि ॥

    tvám ǀ agne ǀ śaśamānā́ya ǀ sunvaté ǀ rátnam ǀ yaviṣṭha ǀ devá-tātim ǀ invasi ǀ
    tvám ǀ tvā ǀ nú ǀ návyam ǀ sahasaḥ ǀ yuvan ǀ vayám ǀ bhágam ǀ ná ǀ kāré ǀ mahi-ratna ǀ dhīmahi ǁ

    tvam ǀ agne ǀ śaśamānāya ǀ sunvate ǀ ratnam ǀ yaviṣṭha ǀ deva-tātim ǀ invasi ǀ
    tvam ǀ tvā ǀ nu ǀ navyam ǀ sahasaḥ ǀ yuvan ǀ vayam ǀ bhagam ǀ na ǀ kāre ǀ mahi-ratna ǀ dhīmahi ǁ

    1.141.10 Aṣṭaka 2.2.9.0Interpretations

11. Ṛk 11

    अ॒स्मे र॒यिं न स्वर्थं॒ दमू॑नसं॒ भगं॒ दक्षं॒ न प॑पृचासि धर्ण॒सिं ।
    र॒श्मीँरि॑व॒ यो यम॑ति॒ जन्म॑नी उ॒भे दे॒वानां॒ शंस॑मृ॒त आ च॑ सु॒क्रतुः॑ ॥

    अस्मे रयिं न स्वर्थं दमूनसम् भगं दक्षं न पपृचासि धर्णसिम् |
    रश्मींर् इव यो यमति जन्मनी उभे देवानां शंसम् ऋत आ च सुक्रतुः ||

    asmé rayím ná svártham dámūnasam bhágam dákṣam ná papṛcāsi dharṇasím ǀ
    raśmī́m̐riva yó yámati jánmanī ubhé devā́nām śáṃsamṛtá ā́ ca sukrátuḥ ǁ

    asme rayiṃ na svarthaṃ damūnasam bhagaṃ dakṣaṃ na papṛcāsi dharṇasim |
    raśmīṃr iva yo yamati janmanī ubhe devānāṃ śaṃsam ṛta ā ca sukratuḥ ||

    अ॒स्मे इति॑ । र॒यिम् । न । सु॒ऽअर्थ॑म् । दमू॑नसम् । भग॑म् । दक्ष॑म् । न । प॒पृ॒चा॒सि॒ । ध॒र्ण॒सिम् ।
    र॒श्मीन्ऽइ॑व । यः । यम॑ति । जन्म॑नी॒ इति॑ । उ॒भे इति॑ । दे॒वाना॑म् । शंस॑म् । ऋ॒ते । आ । च॒ । सु॒ऽक्रतुः॑ ॥

    अस्मे इति । रयिम् । न । सुऽअर्थम् । दमूनसम् । भगम् । दक्षम् । न । पपृचासि । धर्णसिम् ।
    रश्मीन्ऽइव । यः । यमति । जन्मनी इति । उभे इति । देवानाम् । शंसम् । ऋते । आ । च । सुऽक्रतुः ॥

    asmé íti ǀ rayím ǀ ná ǀ su-ártham ǀ dámūnasam ǀ bhágam ǀ dákṣam ǀ ná ǀ papṛcāsi ǀ dharṇasím ǀ
    raśmī́n-iva ǀ yáḥ ǀ yámati ǀ jánmanī íti ǀ ubhé íti ǀ devā́nām ǀ śáṃsam ǀ ṛté ǀ ā́ ǀ ca ǀ su-krátuḥ ǁ

    asme iti ǀ rayim ǀ na ǀ su-artham ǀ damūnasam ǀ bhagam ǀ dakṣam ǀ na ǀ papṛcāsi ǀ dharṇasim ǀ
    raśmīn-iva ǀ yaḥ ǀ yamati ǀ janmanī iti ǀ ubhe iti ǀ devānām ǀ śaṃsam ǀ ṛte ǀ ā ǀ ca ǀ su-kratuḥ ǁ

    1.141.11 Aṣṭaka 2.2.9.0Interpretations

12. Ṛk 12

    उ॒त नः॑ सु॒द्योत्मा॑ जी॒राश्वो॒ होता॑ मं॒द्रः शृ॑णवच्चं॒द्रर॑थः ।
    स नो॑ नेष॒न्नेष॑तमै॒रमू॑रो॒ऽग्निर्वा॒मं सु॑वि॒तं वस्यो॒ अच्छ॑ ॥

    उत नः सुद्योत्मा जीराश्वो होता मन्द्रः शृणवच् चन्द्ररथः |
    स नो नेषन् नेषतमैर् अमूरो ऽग्निर् वामं सुवितं वस्यो अच्छ ||

    utá naḥ sudyótmā jīrā́śvo hótā mandráḥ śṛṇavaccandrárathaḥ ǀ
    sá no neṣannéṣatamairámūro’gnírvāmám suvitám vásyo áccha ǁ

    uta naḥ sudyotmā jīrāśvo hotā mandraḥ śṛṇavac candrarathaḥ |
    sa no neṣan neṣatamair amūro 'gnir vāmaṃ suvitaṃ vasyo accha ||

    उ॒त । नः॒ । सु॒ऽद्योत्मा॑ । जी॒रऽअ॑श्वः । होता॑ । म॒न्द्रः । शृ॒ण॒व॒त् । च॒न्द्रऽर॑थः ।
    सः । नः॒ । ने॒ष॒त् । नेष॑ऽतमैः । अमू॑रः । अ॒ग्निः । वा॒मम् । सु॒वि॒तम् । वस्यः॑ । अच्छ॑ ॥

    उत । नः । सुऽद्योत्मा । जीरऽअश्वः । होता । मन्द्रः । शृणवत् । चन्द्रऽरथः ।
    सः । नः । नेषत् । नेषऽतमैः । अमूरः । अग्निः । वामम् । सुवितम् । वस्यः । अच्छ ॥

    utá ǀ naḥ ǀ su-dyótmā ǀ jīrá-aśvaḥ ǀ hótā ǀ mandráḥ ǀ śṛṇavat ǀ candrá-rathaḥ ǀ
    sáḥ ǀ naḥ ǀ neṣat ǀ néṣa-tamaiḥ ǀ ámūraḥ ǀ agníḥ ǀ vāmám ǀ suvitám ǀ vásyaḥ ǀ áccha ǁ

    uta ǀ naḥ ǀ su-dyotmā ǀ jīra-aśvaḥ ǀ hotā ǀ mandraḥ ǀ śṛṇavat ǀ candra-rathaḥ ǀ
    saḥ ǀ naḥ ǀ neṣat ǀ neṣa-tamaiḥ ǀ amūraḥ ǀ agniḥ ǀ vāmam ǀ suvitam ǀ vasyaḥ ǀ accha ǁ

    1.141.12 Aṣṭaka 2.2.9.0Interpretations

13. Ṛk 13

    अस्ता॑व्य॒ग्निः शिमी॑वद्भिर॒र्कैः साम्रा॑ज्याय प्रत॒रं दधा॑नः ।
    अ॒मी च॒ ये म॒घवा॑नो व॒यं च॒ मिहं॒ न सूरो॒ अति॒ निष्ट॑तन्युः ॥

    अस्ताव्य् अग्निः शिमीवद्भिर् अर्कैः साम्राज्याय प्रतरं दधानः |
    अमी च ये मघवानो वयं च मिहं न सूरो अति निष् टतन्युः ||

    ástāvyagníḥ śímīvadbhirarkáiḥ sā́mrājyāya pratarám dádhānaḥ ǀ
    amī́ ca yé maghávāno vayám ca míham ná sū́ro áti níṣṭatanyuḥ ǁ

    astāvy agniḥ śimīvadbhir arkaiḥ sāmrājyāya prataraṃ dadhānaḥ |
    amī ca ye maghavāno vayaṃ ca mihaṃ na sūro ati niṣ ṭatanyuḥ ||

    अस्ता॑वि । अ॒ग्निः । शिमी॑वत्ऽभिः । अ॒र्कैः । साम्ऽरा॑ज्याय । प्र॒ऽत॒रम् । दधा॑नः ।
    अ॒मी इति॑ । च॒ । ये । म॒घऽवा॑नः । व॒यम् । च॒ । मिह॑म् । न । सूरः॑ । अति॑ । निः । त॒त॒न्युः॒ ॥

    अस्तावि । अग्निः । शिमीवत्ऽभिः । अर्कैः । साम्ऽराज्याय । प्रऽतरम् । दधानः ।
    अमी इति । च । ये । मघऽवानः । वयम् । च । मिहम् । न । सूरः । अति । निः । ततन्युः ॥

    ástāvi ǀ agníḥ ǀ śímīvat-bhiḥ ǀ arkáiḥ ǀ sā́m-rājyāya ǀ pra-tarám ǀ dádhānaḥ ǀ
    amī́ íti ǀ ca ǀ yé ǀ maghá-vānaḥ ǀ vayám ǀ ca ǀ míham ǀ ná ǀ sū́raḥ ǀ áti ǀ níḥ ǀ tatanyuḥ ǁ

    astāvi ǀ agniḥ ǀ śimīvat-bhiḥ ǀ arkaiḥ ǀ sām-rājyāya ǀ pra-taram ǀ dadhānaḥ ǀ
    amī iti ǀ ca ǀ ye ǀ magha-vānaḥ ǀ vayam ǀ ca ǀ miham ǀ na ǀ sūraḥ ǀ ati ǀ niḥ ǀ tatanyuḥ ǁ

    1.141.13 Aṣṭaka 2.2.9.0Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.