Devatā देवता

Uṣas

Ṛṣi ऋषि

Kakṣīvat Dairghatamasa

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   पृ॒थू रथो॒ दक्षि॑णाया अयो॒ज्यैनं॑ दे॒वासो॑ अ॒मृता॑सो अस्थुः ।
   कृ॒ष्णादुद॑स्थाद॒र्या॒३॒॑ विहा॑या॒श्चिकि॑त्संती॒ मानु॑षाय॒ क्षया॑य ॥

   पृथू रथो दक्षिणाया अयोज्य् ऐनं देवासो अमृतासो अस्थुः |
   कृष्णाद् उद् अस्थाद् अर्या विहायाश् चिकित्सन्ती मानुषाय क्षयाय ||

   pṛthū́ rátho dákṣiṇāyā ayojyáinam devā́so amṛ́tāso asthuḥ ǀ
   kṛṣṇā́dúdasthādaryā́ víhāyāścíkitsantī mā́nuṣāya kṣáyāya ǁ

   pṛthū ratho dakṣiṇāyā ayojy ainaṃ devāso amṛtāso asthuḥ |
   kṛṣṇād ud asthād aryā vihāyāś cikitsantī mānuṣāya kṣayāya ||

   पृ॒थुः । रथः॑ । दक्षि॑णायाः । अ॒यो॒जि॒ । आ । ए॒न॒म् । दे॒वासः॑ । अ॒मृता॑सः । अ॒स्थुः॒ ।
   कृ॒ष्णात् । उत् । अ॒स्था॒त् । अ॒र्या॑ । विऽहा॑याः । चिकि॑त्सन्ती । मानु॑षाय । क्षया॑य ॥

   पृथुः । रथः । दक्षिणायाः । अयोजि । आ । एनम् । देवासः । अमृतासः । अस्थुः ।
   कृष्णात् । उत् । अस्थात् । अर्या । विऽहायाः । चिकित्सन्ती । मानुषाय । क्षयाय ॥

   pṛthúḥ ǀ ráthaḥ ǀ dákṣiṇāyāḥ ǀ ayoji ǀ ā́ ǀ enam ǀ devā́saḥ ǀ amṛ́tāsaḥ ǀ asthuḥ ǀ
   kṛṣṇā́t ǀ út ǀ asthāt ǀ aryā́ ǀ ví-hāyāḥ ǀ cíkitsantī ǀ mā́nuṣāya ǀ kṣáyāya ǁ

   pṛthuḥ ǀ rathaḥ ǀ dakṣiṇāyāḥ ǀ ayoji ǀ ā ǀ enam ǀ devāsaḥ ǀ amṛtāsaḥ ǀ asthuḥ ǀ
   kṛṣṇāt ǀ ut ǀ asthāt ǀ aryā ǀ vi-hāyāḥ ǀ cikitsantī ǀ mānuṣāya ǀ kṣayāya ǁ

   1.123.1 Aṣṭaka 2.1.4.0Interpretations

2. Ṛk 2

   पूर्वा॒ विश्व॑स्मा॒द्भुव॑नादबोधि॒ जयं॑ती॒ वाजं॑ बृह॒ती सनु॑त्री ।
   उ॒च्चा व्य॑ख्यद्युव॒तिः पु॑न॒र्भूरोषा अ॑गन्प्रथ॒मा पू॒र्वहू॑तौ ॥

   पूर्वा विश्वस्माद् भुवनाद् अबोधि जयन्ती वाजम् बृहती सनुत्री |
   उच्चा व्य् अख्यद् युवतिः पुनर्भूर् ओषा अगन् प्रथमा पूर्वहूतौ ||

   pū́rvā víśvasmādbhúvanādabodhi jáyantī vā́jam bṛhatī́ sánutrī ǀ
   uccā́ vyákhyadyuvatíḥ punarbhū́róṣā́ aganprathamā́ pūrváhūtau ǁ

   pūrvā viśvasmād bhuvanād abodhi jayantī vājam bṛhatī sanutrī |
   uccā vy akhyad yuvatiḥ punarbhūr oṣā agan prathamā pūrvahūtau ||

   पूर्वा॑ । विश्व॑स्मात् । भुव॑नात् । अ॒बो॒धि॒ । जय॑न्ती । वाज॑म् । बृ॒ह॒ती । सनु॑त्री ।
   उ॒च्चा । वि । अ॒ख्य॒त् । यु॒व॒तिः । पु॒नः॒ऽभूः । आ । उ॒षाः । अ॒ग॒न् । प्र॒थ॒मा । पू॒र्वऽहू॑तौ ॥

   पूर्वा । विश्वस्मात् । भुवनात् । अबोधि । जयन्ती । वाजम् । बृहती । सनुत्री ।
   उच्चा । वि । अख्यत् । युवतिः । पुनःऽभूः । आ । उषाः । अगन् । प्रथमा । पूर्वऽहूतौ ॥

   pū́rvā ǀ víśvasmāt ǀ bhúvanāt ǀ abodhi ǀ jáyantī ǀ vā́jam ǀ bṛhatī́ ǀ sánutrī ǀ
   uccā́ ǀ ví ǀ akhyat ǀ yuvatíḥ ǀ punaḥ-bhū́ḥ ǀ ā́ ǀ uṣā́ḥ ǀ agan ǀ prathamā́ ǀ pūrvá-hūtau ǁ

   pūrvā ǀ viśvasmāt ǀ bhuvanāt ǀ abodhi ǀ jayantī ǀ vājam ǀ bṛhatī ǀ sanutrī ǀ
   uccā ǀ vi ǀ akhyat ǀ yuvatiḥ ǀ punaḥ-bhūḥ ǀ ā ǀ uṣāḥ ǀ agan ǀ prathamā ǀ pūrva-hūtau ǁ

   1.123.2 Aṣṭaka 2.1.4.0Interpretations

3. Ṛk 3

   यद॒द्य भा॒गं वि॒भजा॑सि॒ नृभ्य॒ उषो॑ देवि मर्त्य॒त्रा सु॑जाते ।
   दे॒वो नो॒ अत्र॑ सवि॒ता दमू॑ना॒ अना॑गसो वोचति॒ सूर्या॑य ॥

   यद् अद्य भागं विभजासि नृभ्य उषो देवि मर्त्यत्रा सुजाते |
   देवो नो अत्र सविता दमूना अनागसो वोचति सूर्याय ||

   yádadyá bhāgám vibhájāsi nṛ́bhya úṣo devi martyatrā́ sujāte ǀ
   devó no átra savitā́ dámūnā ánāgaso vocati sū́ryāya ǁ

   yad adya bhāgaṃ vibhajāsi nṛbhya uṣo devi martyatrā sujāte |
   devo no atra savitā damūnā anāgaso vocati sūryāya ||

   यत् । अ॒द्य । भा॒गम् । वि॒ऽभजा॑सि । नृऽभ्यः॑ । उषः॑ । दे॒वि॒ । म॒र्त्य॒ऽत्रा । सु॒ऽजा॒ते॒ ।
   दे॒वः । नः॒ । अत्र॑ । स॒वि॒ता । दमू॑नाः । अना॑गसः । वो॒च॒ति॒ । सूर्या॑य ॥

   यत् । अद्य । भागम् । विऽभजासि । नृऽभ्यः । उषः । देवि । मर्त्यऽत्रा । सुऽजाते ।
   देवः । नः । अत्र । सविता । दमूनाः । अनागसः । वोचति । सूर्याय ॥

   yát ǀ adyá ǀ bhāgám ǀ vi-bhájāsi ǀ nṛ́-bhyaḥ ǀ úṣaḥ ǀ devi ǀ martya-trā́ ǀ su-jāte ǀ
   deváḥ ǀ naḥ ǀ átra ǀ savitā́ ǀ dámūnāḥ ǀ ánāgasaḥ ǀ vocati ǀ sū́ryāya ǁ

   yat ǀ adya ǀ bhāgam ǀ vi-bhajāsi ǀ nṛ-bhyaḥ ǀ uṣaḥ ǀ devi ǀ martya-trā ǀ su-jāte ǀ
   devaḥ ǀ naḥ ǀ atra ǀ savitā ǀ damūnāḥ ǀ anāgasaḥ ǀ vocati ǀ sūryāya ǁ

   1.123.3 Aṣṭaka 2.1.4.0Interpretations

4. Ṛk 4

   गृ॒हंगृ॑हमह॒ना या॒त्यच्छा॑ दि॒वेदि॑वे॒ अधि॒ नामा॒ दधा॑ना ।
   सिषा॑संती द्योत॒ना शश्व॒दागा॒दग्र॑मग्र॒मिद्भ॑जते॒ वसू॑नां ॥

   गृहं-गृहम् अहना यात्य् अच्छा दिवे-दिवे अधि नामा दधाना |
   सिषासन्ती द्योतना शश्वद् आगाद् अग्रम्-अग्रम् इद् भजते वसूनाम् ||

   gṛháṃgṛhamahanā́ yātyácchā divédive ádhi nā́mā dádhānā ǀ
   síṣāsantī dyotanā́ śáśvadā́gādágramagramídbhajate vásūnām ǁ

   gṛhaṃ-gṛham ahanā yāty acchā dive-dive adhi nāmā dadhānā |
   siṣāsantī dyotanā śaśvad āgād agram-agram id bhajate vasūnām ||

   गृ॒हम्ऽगृ॑हम् । अ॒ह॒ना । या॒ति॒ । अच्छ॑ । दि॒वेऽदि॑वे । अधि॑ । नाम॑ । दधा॑ना ।
   सिसा॑सन्ती । द्यो॒त॒ना । शश्व॑त् । आ । अ॒गा॒त् । अग्र॑म्ऽअग्रम् । इत् । भ॒ज॒ते॒ । वसू॑नाम् ॥

   गृहम्ऽगृहम् । अहना । याति । अच्छ । दिवेऽदिवे । अधि । नाम । दधाना ।
   सिसासन्ती । द्योतना । शश्वत् । आ । अगात् । अग्रम्ऽअग्रम् । इत् । भजते । वसूनाम् ॥

   gṛhám-gṛham ǀ ahanā́ ǀ yāti ǀ áccha ǀ divé-dive ǀ ádhi ǀ nā́ma ǀ dádhānā ǀ
   sísāsantī ǀ dyotanā́ ǀ śáśvat ǀ ā́ ǀ agāt ǀ ágram-agram ǀ ít ǀ bhajate ǀ vásūnām ǁ

   gṛham-gṛham ǀ ahanā ǀ yāti ǀ accha ǀ dive-dive ǀ adhi ǀ nāma ǀ dadhānā ǀ
   sisāsantī ǀ dyotanā ǀ śaśvat ǀ ā ǀ agāt ǀ agram-agram ǀ it ǀ bhajate ǀ vasūnām ǁ

   1.123.4 Aṣṭaka 2.1.4.0Interpretations

5. Ṛk 5

   भग॑स्य॒ स्वसा॒ वरु॑णस्य जा॒मिरुषः॑ सूनृते प्रथ॒मा ज॑रस्व ।
   प॒श्चा स द॑घ्या॒ यो अ॒घस्य॑ धा॒ता जये॑म॒ तं दक्षि॑णया॒ रथे॑न ॥

   भगस्य स्वसा वरुणस्य जामिर् उषः सूनृते प्रथमा जरस्व |
   पश्चा स दघ्या यो अघस्य धाता जयेम तं दक्षिणया रथेन ||

   bhágasya svásā váruṇasya jāmírúṣaḥ sūnṛte prathamā́ jarasva ǀ
   paścā́ sá daghyā yó aghásya dhātā́ jáyema tám dákṣiṇayā ráthena ǁ

   bhagasya svasā varuṇasya jāmir uṣaḥ sūnṛte prathamā jarasva |
   paścā sa daghyā yo aghasya dhātā jayema taṃ dakṣiṇayā rathena ||

   भग॑स्य । स्वसा॑ । वरु॑णस्य । जा॒मिः । उषः॑ । सू॒नृ॒ते॒ । प्र॒थ॒मा । ज॒र॒स्व॒ ।
   प॒श्चा । सः । द॒घ्याः॒ । यः । अ॒घस्य॑ । धा॒ता । जये॑म । तम् । दक्षि॑णया । रथे॑न ॥

   भगस्य । स्वसा । वरुणस्य । जामिः । उषः । सूनृते । प्रथमा । जरस्व ।
   पश्चा । सः । दघ्याः । यः । अघस्य । धाता । जयेम । तम् । दक्षिणया । रथेन ॥

   bhágasya ǀ svásā ǀ váruṇasya ǀ jāmíḥ ǀ úṣaḥ ǀ sūnṛte ǀ prathamā́ ǀ jarasva ǀ
   paścā́ ǀ sáḥ ǀ daghyāḥ ǀ yáḥ ǀ aghásya ǀ dhātā́ ǀ jáyema ǀ tám ǀ dákṣiṇayā ǀ ráthena ǁ

   bhagasya ǀ svasā ǀ varuṇasya ǀ jāmiḥ ǀ uṣaḥ ǀ sūnṛte ǀ prathamā ǀ jarasva ǀ
   paścā ǀ saḥ ǀ daghyāḥ ǀ yaḥ ǀ aghasya ǀ dhātā ǀ jayema ǀ tam ǀ dakṣiṇayā ǀ rathena ǁ

   1.123.5 Aṣṭaka 2.1.4.0Interpretations

6. Ṛk 6

   उदी॑रतां सू॒नृता॒ उत्पुरं॑धी॒रुद॒ग्नयः॑ शुशुचा॒नासो॑ अस्थुः ।
   स्पा॒र्हा वसू॑नि॒ तम॒साप॑गूळ्हा॒विष्कृ॑ण्वंत्यु॒षसो॑ विभा॒तीः ॥

   उद् ईरतां सूनृता उत् पुरन्धीर् उद् अग्नयः शुशुचानासो अस्थुः |
   स्पार्हा वसूनि तमसापगूऌहाविष् कृण्वन्त्य् उषसो विभातीः ||

   údīratām sūnṛ́tā útpúraṃdhīrúdagnáyaḥ śuśucānā́so asthuḥ ǀ
   spārhā́ vásūni támasā́pagūḷhāvíṣkṛṇvantyuṣáso vibhātī́ḥ ǁ

   ud īratāṃ sūnṛtā ut purandhīr ud agnayaḥ śuśucānāso asthuḥ |
   spārhā vasūni tamasāpagūḷhāviṣ kṛṇvanty uṣaso vibhātīḥ ||

   उत् । ई॒र॒ता॒म् । सू॒नृताः॑ । उत् । पुर॑म्ऽधीः । उत् । अ॒ग्नयः॑ । शु॒शु॒चा॒नासः॑ । अ॒स्थुः॒ ।
   स्पा॒र्हा । वसू॑नि । तम॑सा । अप॑ऽगूळ्हा । आ॒विः । कृ॒ण्व॒न्ति॒ । उ॒षसः॑ । वि॒ऽभा॒तीः ॥

   उत् । ईरताम् । सूनृताः । उत् । पुरम्ऽधीः । उत् । अग्नयः । शुशुचानासः । अस्थुः ।
   स्पार्हा । वसूनि । तमसा । अपऽगूळ्हा । आविः । कृण्वन्ति । उषसः । विऽभातीः ॥

   út ǀ īratām ǀ sūnṛ́tāḥ ǀ út ǀ púram-dhīḥ ǀ út ǀ agnáyaḥ ǀ śuśucānā́saḥ ǀ asthuḥ ǀ
   spārhā́ ǀ vásūni ǀ támasā ǀ ápa-gūḷhā ǀ āvíḥ ǀ kṛṇvanti ǀ uṣásaḥ ǀ vi-bhātī́ḥ ǁ

   ut ǀ īratām ǀ sūnṛtāḥ ǀ ut ǀ puram-dhīḥ ǀ ut ǀ agnayaḥ ǀ śuśucānāsaḥ ǀ asthuḥ ǀ
   spārhā ǀ vasūni ǀ tamasā ǀ apa-gūḷhā ǀ āviḥ ǀ kṛṇvanti ǀ uṣasaḥ ǀ vi-bhātīḥ ǁ

   1.123.6 Aṣṭaka 2.1.5.0Interpretations

7. Ṛk 7

   अपा॒न्यदेत्य॒भ्य१॒॑न्यदे॑ति॒ विषु॑रूपे॒ अह॑नी॒ सं च॑रेते ।
   प॒रि॒क्षितो॒स्तमो॑ अ॒न्या गुहा॑क॒रद्यौ॑दु॒षाः शोशु॑चता॒ रथे॑न ॥

   अपान्यद् एत्य् अभ्य् अन्यद् एति विषुरूपे अहनी सं चरेते |
   परिक्षितोस् तमो अन्या गुहाकर् अद्यौद् उषाः शोशुचता रथेन ||

   ápānyádétyabhyányádeti víṣurūpe áhanī sám carete ǀ
   parikṣítostámo anyā́ gúhākarádyauduṣā́ḥ śóśucatā ráthena ǁ

   apānyad ety abhy anyad eti viṣurūpe ahanī saṃ carete |
   parikṣitos tamo anyā guhākar adyaud uṣāḥ śośucatā rathena ||

   अप॑ । अ॒न्यत् । एति॑ । अ॒भि । अ॒न्यत् । ए॒ति॒ । विषु॑रूपे॒ इति॒ विषु॑ऽरूपे । अह॑नी॒ इति॑ । सम् । च॒रे॒ते॒ इति॑ ।
   प॒रि॒ऽक्षितोः॑ । तमः॑ । अ॒न्या । गुहा॑ । अ॒कः॒ । अद्यौ॑त् । उ॒षाः । शोशु॑चता । रथे॑न ॥

   अप । अन्यत् । एति । अभि । अन्यत् । एति । विषुरूपे इति विषुऽरूपे । अहनी इति । सम् । चरेते इति ।
   परिऽक्षितोः । तमः । अन्या । गुहा । अकः । अद्यौत् । उषाः । शोशुचता । रथेन ॥

   ápa ǀ anyát ǀ éti ǀ abhí ǀ anyát ǀ eti ǀ víṣurūpe íti víṣu-rūpe ǀ áhanī íti ǀ sám ǀ carete íti ǀ
   pari-kṣítoḥ ǀ támaḥ ǀ anyā́ ǀ gúhā ǀ akaḥ ǀ ádyaut ǀ uṣā́ḥ ǀ śóśucatā ǀ ráthena ǁ

   apa ǀ anyat ǀ eti ǀ abhi ǀ anyat ǀ eti ǀ viṣurūpe iti viṣu-rūpe ǀ ahanī iti ǀ sam ǀ carete iti ǀ
   pari-kṣitoḥ ǀ tamaḥ ǀ anyā ǀ guhā ǀ akaḥ ǀ adyaut ǀ uṣāḥ ǀ śośucatā ǀ rathena ǁ

   1.123.7 Aṣṭaka 2.1.5.0Interpretations

8. Ṛk 8

   स॒दृशी॑र॒द्य स॒दृशी॒रिदु॒ श्वो दी॒र्घं स॑चंते॒ वरु॑णस्य॒ धाम॑ ।
   अ॒न॒व॒द्यास्त्रिं॒शतं॒ योज॑ना॒न्येकै॑का॒ क्रतुं॒ परि॑ यंति स॒द्यः ॥

   सदृशीर् अद्य सदृशीर् इद् उ श्वो दीर्घं सचन्ते वरुणस्य धाम |
   अनवद्यास् त्रिंशतं योजनान्य् एकैका क्रतुम् परि यन्ति सद्यः ||

   sadṛ́śīradyá sadṛ́śīrídu śvó dīrghám sacante váruṇasya dhā́ma ǀ
   anavadyā́striṃśátam yójanānyékaikā krátum pári yanti sadyáḥ ǁ

   sadṛśīr adya sadṛśīr id u śvo dīrghaṃ sacante varuṇasya dhāma |
   anavadyās triṃśataṃ yojanāny ekaikā kratum pari yanti sadyaḥ ||

   स॒ऽदृशीः॑ । अ॒द्य । स॒ऽदृशीः॑ । इत् । ऊं॒ इति॑ । श्वः । दी॒र्घम् । स॒च॒न्ते॒ । वरु॑णस्य । धाम॑ ।
   अ॒न॒व॒द्याः । त्रिं॒शत॑म् । योज॑नानि । एका॑ऽएका । क्रतु॑म् । परि॑ । य॒न्ति॒ । स॒द्यः ॥

   सऽदृशीः । अद्य । सऽदृशीः । इत् । ऊं इति । श्वः । दीर्घम् । सचन्ते । वरुणस्य । धाम ।
   अनवद्याः । त्रिंशतम् । योजनानि । एकाऽएका । क्रतुम् । परि । यन्ति । सद्यः ॥

   sa-dṛ́śīḥ ǀ adyá ǀ sa-dṛ́śīḥ ǀ ít ǀ ūṃ íti ǀ śváḥ ǀ dīrghám ǀ sacante ǀ váruṇasya ǀ dhā́ma ǀ
   anavadyā́ḥ ǀ triṃśátam ǀ yójanāni ǀ ékā-ekā ǀ krátum ǀ pári ǀ yanti ǀ sadyáḥ ǁ

   sa-dṛśīḥ ǀ adya ǀ sa-dṛśīḥ ǀ it ǀ ūṃ iti ǀ śvaḥ ǀ dīrgham ǀ sacante ǀ varuṇasya ǀ dhāma ǀ
   anavadyāḥ ǀ triṃśatam ǀ yojanāni ǀ ekā-ekā ǀ kratum ǀ pari ǀ yanti ǀ sadyaḥ ǁ

   1.123.8 Aṣṭaka 2.1.5.0Interpretations

9. Ṛk 9

   जा॒न॒त्यह्नः॑ प्रथ॒मस्य॒ नाम॑ शु॒क्रा कृ॒ष्णाद॑जनिष्ट श्विती॒ची ।
   ऋ॒तस्य॒ योषा॒ न मि॑नाति॒ धामाह॑रहर्निष्कृ॒तमा॒चरं॑ती ॥

   जानत्य् अह्नः प्रथमस्य नाम शुक्रा कृष्णाद् अजनिष्ट श्वितीची |
   ऋतस्य योषा न मिनाति धामाहर्-अहर् निष्कृतम् आचरन्ती ||

   jānatyáhnaḥ prathamásya nā́ma śukrā́ kṛṣṇā́dajaniṣṭa śvitīcī́ ǀ
   ṛtásya yóṣā ná mināti dhā́mā́haraharniṣkṛtámācárantī ǁ

   jānaty ahnaḥ prathamasya nāma śukrā kṛṣṇād ajaniṣṭa śvitīcī |
   ṛtasya yoṣā na mināti dhāmāhar-ahar niṣkṛtam ācarantī ||

   जा॒न॒ती । अह्नः॑ । प्र॒थ॒मस्य॑ । नाम॑ । शु॒क्रा । कृ॒ष्णात् । अ॒ज॒नि॒ष्ट॒ । श्वि॒ती॒ची ।
   ऋ॒तस्य॑ । योषा॑ । न । मि॒ना॒ति॒ । धाम॑ । अहः॑ऽअहः । निः॒ऽकृ॒तम् । आ॒ऽचर॑न्ती ॥

   जानती । अह्नः । प्रथमस्य । नाम । शुक्रा । कृष्णात् । अजनिष्ट । श्वितीची ।
   ऋतस्य । योषा । न । मिनाति । धाम । अहःऽअहः । निःऽकृतम् । आऽचरन्ती ॥

   jānatī́ ǀ áhnaḥ ǀ prathamásya ǀ nā́ma ǀ śukrā́ ǀ kṛṣṇā́t ǀ ajaniṣṭa ǀ śvitīcī́ ǀ
   ṛtásya ǀ yóṣā ǀ ná ǀ mināti ǀ dhā́ma ǀ áhaḥ-ahaḥ ǀ niḥ-kṛtám ǀ ā-cárantī ǁ

   jānatī ǀ ahnaḥ ǀ prathamasya ǀ nāma ǀ śukrā ǀ kṛṣṇāt ǀ ajaniṣṭa ǀ śvitīcī ǀ
   ṛtasya ǀ yoṣā ǀ na ǀ mināti ǀ dhāma ǀ ahaḥ-ahaḥ ǀ niḥ-kṛtam ǀ ā-carantī ǁ

   1.123.9 Aṣṭaka 2.1.5.0Interpretations

10. Ṛk 10

    क॒न्ये॑व त॒न्वा॒३॒॑ शाश॑दानाँ॒ एषि॑ देवि दे॒वमिय॑क्षमाणं ।
    सं॒स्मय॑माना युव॒तिः पु॒रस्ता॑दा॒विर्वक्षां॑सि कृणुषे विभा॒ती ॥

    कन्येव तन्वा शाशदानां एषि देवि देवम् इयक्षमाणम् |
    संस्मयमाना युवतिः पुरस्ताद् आविर् वक्षांसि कृणुषे विभाती ||

    kanyéva tanvā́ śā́śadānām̐ éṣi devi devámíyakṣamāṇam ǀ
    saṃsmáyamānā yuvatíḥ purástādāvírvákṣāṃsi kṛṇuṣe vibhātī́ ǁ

    kanyeva tanvā śāśadānāṃ eṣi devi devam iyakṣamāṇam |
    saṃsmayamānā yuvatiḥ purastād āvir vakṣāṃsi kṛṇuṣe vibhātī ||

    क॒न्या॑ऽइव । त॒न्वा॑ । शाश॑दाना । एषि॑ । दे॒वि॒ । दे॒वम् । इय॑क्षमाणम् ।
    स॒म्ऽस्मय॑माना । यु॒व॒तिः । पु॒रस्ता॑त् । आ॒विः । वक्षां॑सि । कृ॒णु॒षे॒ । वि॒ऽभा॒ती ॥

    कन्याऽइव । तन्वा । शाशदाना । एषि । देवि । देवम् । इयक्षमाणम् ।
    सम्ऽस्मयमाना । युवतिः । पुरस्तात् । आविः । वक्षांसि । कृणुषे । विऽभाती ॥

    kanyā́-iva ǀ tanvā́ ǀ śā́śadānā ǀ éṣi ǀ devi ǀ devám ǀ íyakṣamāṇam ǀ
    sam-smáyamānā ǀ yuvatíḥ ǀ purástāt ǀ āvíḥ ǀ vákṣāṃsi ǀ kṛṇuṣe ǀ vi-bhātī́ ǁ

    kanyā-iva ǀ tanvā ǀ śāśadānā ǀ eṣi ǀ devi ǀ devam ǀ iyakṣamāṇam ǀ
    sam-smayamānā ǀ yuvatiḥ ǀ purastāt ǀ āviḥ ǀ vakṣāṃsi ǀ kṛṇuṣe ǀ vi-bhātī ǁ

    1.123.10 Aṣṭaka 2.1.5.0Interpretations

11. Ṛk 11

    सु॒सं॒का॒शा मा॒तृमृ॑ष्टेव॒ योषा॒विस्त॒न्वं॑ कृणुषे दृ॒शे कं ।
    भ॒द्रा त्वमु॑षो वित॒रं व्यु॑च्छ॒ न तत्ते॑ अ॒न्या उ॒षसो॑ नशंत ॥

    सुसंकाशा मातृमृष्टेव योषाविस् तन्वं कृणुषे दृशे कम् |
    भद्रा त्वम् उषो वितरं व्य् उच्छ न तत् ते अन्या उषसो नशन्त ||

    susaṃkāśā́ mātṛ́mṛṣṭeva yóṣāvístanvám kṛṇuṣe dṛśé kám ǀ
    bhadrā́ tvámuṣo vitarám vyúccha ná tátte anyā́ uṣáso naśanta ǁ

    susaṃkāśā mātṛmṛṣṭeva yoṣāvis tanvaṃ kṛṇuṣe dṛśe kam |
    bhadrā tvam uṣo vitaraṃ vy uccha na tat te anyā uṣaso naśanta ||

    सु॒ऽस॒ङ्का॒शा । मा॒तृमृ॑ष्टाऽइव । योषा॑ । आ॒विः । त॒न्व॑म् । कृ॒णु॒षे॒ । दृ॒शे । कम् ।
    भ॒द्रा । त्वम् । उ॒षः॒ । वि॒ऽत॒रम् । वि । उ॒च्छ॒ । न । तत् । ते॒ । अ॒न्याः । उ॒षसः॑ । न॒श॒न्त॒ ॥

    सुऽसङ्काशा । मातृमृष्टाऽइव । योषा । आविः । तन्वम् । कृणुषे । दृशे । कम् ।
    भद्रा । त्वम् । उषः । विऽतरम् । वि । उच्छ । न । तत् । ते । अन्याः । उषसः । नशन्त ॥

    su-saṅkāśā́ ǀ mātṛ́mṛṣṭā-iva ǀ yóṣā ǀ āvíḥ ǀ tanvám ǀ kṛṇuṣe ǀ dṛśé ǀ kám ǀ
    bhadrā́ ǀ tvám ǀ uṣaḥ ǀ vi-tarám ǀ ví ǀ uccha ǀ ná ǀ tát ǀ te ǀ anyā́ḥ ǀ uṣásaḥ ǀ naśanta ǁ

    su-saṅkāśā ǀ mātṛmṛṣṭā-iva ǀ yoṣā ǀ āviḥ ǀ tanvam ǀ kṛṇuṣe ǀ dṛśe ǀ kam ǀ
    bhadrā ǀ tvam ǀ uṣaḥ ǀ vi-taram ǀ vi ǀ uccha ǀ na ǀ tat ǀ te ǀ anyāḥ ǀ uṣasaḥ ǀ naśanta ǁ

    1.123.11 Aṣṭaka 2.1.6.0Interpretations

12. Ṛk 12

    अश्वा॑वती॒र्गोम॑तीर्वि॒श्ववा॑रा॒ यत॑माना र॒श्मिभिः॒ सूर्य॑स्य ।
    परा॑ च॒ यंति॒ पुन॒रा च॑ यंति भ॒द्रा नाम॒ वह॑माना उ॒षासः॑ ॥

    अश्वावतीर् गोमतीर् विश्ववारा यतमाना रश्मिभिः सूर्यस्य |
    परा च यन्ति पुनर् आ च यन्ति भद्रा नाम वहमाना उषासः ||

    áśvāvatīrgómatīrviśvávārā yátamānā raśmíbhiḥ sū́ryasya ǀ
    párā ca yánti púnarā́ ca yanti bhadrā́ nā́ma váhamānā uṣā́saḥ ǁ

    aśvāvatīr gomatīr viśvavārā yatamānā raśmibhiḥ sūryasya |
    parā ca yanti punar ā ca yanti bhadrā nāma vahamānā uṣāsaḥ ||

    अश्व॑ऽवतीः । गोऽम॑तीः । वि॒श्वऽवा॑राः । यत॑मानाः । र॒श्मिऽभिः॑ । सूर्य॑स्य ।
    परा॑ । च॒ । यन्ति॑ । पुनः॑ । आ । च॒ । य॒न्ति॒ । भ॒द्रा । नाम॑ । वह॑मानाः । उ॒षसः॑ ॥

    अश्वऽवतीः । गोऽमतीः । विश्वऽवाराः । यतमानाः । रश्मिऽभिः । सूर्यस्य ।
    परा । च । यन्ति । पुनः । आ । च । यन्ति । भद्रा । नाम । वहमानाः । उषसः ॥

    áśva-vatīḥ ǀ gó-matīḥ ǀ viśvá-vārāḥ ǀ yátamānāḥ ǀ raśmí-bhiḥ ǀ sū́ryasya ǀ
    párā ǀ ca ǀ yánti ǀ púnaḥ ǀ ā́ ǀ ca ǀ yanti ǀ bhadrā́ ǀ nā́ma ǀ váhamānāḥ ǀ uṣásaḥ ǁ

    aśva-vatīḥ ǀ go-matīḥ ǀ viśva-vārāḥ ǀ yatamānāḥ ǀ raśmi-bhiḥ ǀ sūryasya ǀ
    parā ǀ ca ǀ yanti ǀ punaḥ ǀ ā ǀ ca ǀ yanti ǀ bhadrā ǀ nāma ǀ vahamānāḥ ǀ uṣasaḥ ǁ

    1.123.12 Aṣṭaka 2.1.6.0Interpretations

13. Ṛk 13

    ऋ॒तस्य॑ र॒श्मिम॑नु॒यच्छ॑माना भ॒द्रंभ॑द्रं॒ क्रतु॑म॒स्मासु॑ धेहि ।
    उषो॑ नो अ॒द्य सु॒हवा॒ व्यु॑च्छा॒स्मासु॒ रायो॑ म॒घव॑त्सु च स्युः ॥

    ऋतस्य रश्मिम् अनुयच्छमाना भद्रम्-भद्रं क्रतुम् अस्मासु धेहि |
    उषो नो अद्य सुहवा व्य् उच्छास्मासु रायो मघवत्सु च स्युः ||

    ṛtásya raśmímanuyácchamānā bhadrámbhadram krátumasmā́su dhehi ǀ
    úṣo no adyá suhávā vyúcchāsmā́su rā́yo maghávatsu ca syuḥ ǁ

    ṛtasya raśmim anuyacchamānā bhadram-bhadraṃ kratum asmāsu dhehi |
    uṣo no adya suhavā vy ucchāsmāsu rāyo maghavatsu ca syuḥ ||

    ऋ॒तस्य॑ । र॒श्मिम् । अ॒नु॒ऽयच्छ॑माना । भ॒द्रम्ऽभ॑द्रम् । क्रतु॑म् । अ॒स्मासु॑ । धे॒हि॒ ।
    उषः॑ । नः॒ । अ॒द्य । सु॒ऽहवा॑ । वि । उ॒च्छ॒ । अ॒स्मासु॑ । रायः॑ । म॒घव॑त्ऽसु । च॒ । स्यु॒रिति॑ स्युः ॥

    ऋतस्य । रश्मिम् । अनुऽयच्छमाना । भद्रम्ऽभद्रम् । क्रतुम् । अस्मासु । धेहि ।
    उषः । नः । अद्य । सुऽहवा । वि । उच्छ । अस्मासु । रायः । मघवत्ऽसु । च । स्युरिति स्युः ॥

    ṛtásya ǀ raśmím ǀ anu-yácchamānā ǀ bhadrám-bhadram ǀ krátum ǀ asmā́su ǀ dhehi ǀ
    úṣaḥ ǀ naḥ ǀ adyá ǀ su-hávā ǀ ví ǀ uccha ǀ asmā́su ǀ rā́yaḥ ǀ maghávat-su ǀ ca ǀ syuríti syuḥ ǁ

    ṛtasya ǀ raśmim ǀ anu-yacchamānā ǀ bhadram-bhadram ǀ kratum ǀ asmāsu ǀ dhehi ǀ
    uṣaḥ ǀ naḥ ǀ adya ǀ su-havā ǀ vi ǀ uccha ǀ asmāsu ǀ rāyaḥ ǀ maghavat-su ǀ ca ǀ syuriti syuḥ ǁ

    1.123.13 Aṣṭaka 2.1.6.0Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.