Sūkta 3
- Devatā देवता
- 1-3: Aśvins; 4-6: Indra; 7-9: Viśvedevās; 10-12: Sarasvatī
- Ṛṣi ऋषि
- Madhucchandas Vaiśvāmitra
- Chandas छन्दस्
- Gāyatrī
Metres by ṛk
1st set of styles gāyatrī (1, 3, 5-10, 12); pipīlikāmadhyānicṛdgāyatrī (4, 11); nicṛdgāyatrī (2)
2nd set of styles gāyatrī
-
Ṛk 1
अश्वि॑ना॒ यज्व॑री॒रिषो॒ द्रव॑त्पाणी॒ शुभ॑स्पती ।
पुरु॑भुजा चन॒स्यतं॑ ॥अश्विना यज्वरीर् इषो द्रवत्पाणी शुभस् पती |
पुरुभुजा चनस्यतम् ||áśvinā yájvarīríṣo drávatpāṇī śúbhaspatī ǀ
púrubhujā canasyátam ǁaśvinā yajvarīr iṣo dravatpāṇī śubhas patī |
purubhujā canasyatam ||अश्वि॑ना । यज्व॑रीः । इषः॑ । द्रव॑त्पाणी॒ इति॒ द्रव॑त्ऽपाणी । शुभः॑ । प॒ती॒ इति॑ ।
पुरु॑ऽभुजा । च॒न॒स्यत॑म् ॥अश्विना । यज्वरीः । इषः । द्रवत्पाणी इति द्रवत्ऽपाणी । शुभः । पती इति ।
पुरुऽभुजा । चनस्यतम् ॥áśvinā ǀ yájvarīḥ ǀ íṣaḥ ǀ drávatpāṇī íti drávat-pāṇī ǀ śúbhaḥ ǀ patī íti ǀ
púru-bhujā ǀ canasyátam ǁaśvinā ǀ yajvarīḥ ǀ iṣaḥ ǀ dravatpāṇī iti dravat-pāṇī ǀ śubhaḥ ǀ patī iti ǀ
puru-bhujā ǀ canasyatam ǁ1.3.1 Aṣṭaka 1.1.5.1Anuvāka 1.1.19
-
Ṛk 2
अश्वि॑ना॒ पुरु॑दंससा॒ नरा॒ शवी॑रया धि॒या ।
धिष्ण्या॒ वन॑तं॒ गिरः॑ ॥अश्विना पुरुदंससा नरा शवीरया धिया |
धिष्ण्या वनतं गिरः ||áśvinā púrudaṃsasā nárā śávīrayā dhiyā́ ǀ
dhíṣṇyā vánatam gíraḥ ǁaśvinā purudaṃsasā narā śavīrayā dhiyā |
dhiṣṇyā vanataṃ giraḥ ||अश्वि॑ना । पुरु॑ऽदंससा । नरा॑ । शवी॑रया । धि॒या ।
धिष्ण्या॑ । वन॑तम् । गिरः॑ ॥अश्विना । पुरुऽदंससा । नरा । शवीरया । धिया ।
धिष्ण्या । वनतम् । गिरः ॥áśvinā ǀ púru-daṃsasā ǀ nárā ǀ śávīrayā ǀ dhiyā́ ǀ
dhíṣṇyā ǀ vánatam ǀ gíraḥ ǁaśvinā ǀ puru-daṃsasā ǀ narā ǀ śavīrayā ǀ dhiyā ǀ
dhiṣṇyā ǀ vanatam ǀ giraḥ ǁ1.3.2 Aṣṭaka 1.1.5.2Anuvāka 1.1.20
-
Ṛk 3
दस्रा॑ यु॒वाक॑वः सु॒ता नास॑त्या वृ॒क्तब॑र्हिषः ।
आ या॑तं रुद्रवर्तनी ॥दस्रा युवाकवः सुता नासत्या वृक्तबर्हिषः |
आ यातं रुद्रवर्तनी ||dásrā yuvā́kavaḥ sutā́ nā́satyā vṛktábarhiṣaḥ ǀ
ā́ yātam rudravartanī ǁdasrā yuvākavaḥ sutā nāsatyā vṛktabarhiṣaḥ |
ā yātaṃ rudravartanī ||दस्रा॑ । यु॒वाक॑वः । सु॒ताः । नास॑त्या । वृ॒क्तऽब॑र्हिषः ।
आ । या॒त॒म् । रु॒द्र॒व॒र्त॒नी॒ इति॑ रुद्रऽवर्तनी ॥दस्रा । युवाकवः । सुताः । नासत्या । वृक्तऽबर्हिषः ।
आ । यातम् । रुद्रवर्तनी इति रुद्रऽवर्तनी ॥dásrā ǀ yuvā́kavaḥ ǀ sutā́ḥ ǀ nā́satyā ǀ vṛktá-barhiṣaḥ ǀ
ā́ ǀ yātam ǀ rudravartanī íti rudra-vartanī ǁdasrā ǀ yuvākavaḥ ǀ sutāḥ ǀ nāsatyā ǀ vṛkta-barhiṣaḥ ǀ
ā ǀ yātam ǀ rudravartanī iti rudra-vartanī ǁ1.3.3 Aṣṭaka 1.1.5.3Anuvāka 1.1.21
-
Ṛk 4
इंद्रा या॑हि चित्रभानो सु॒ता इ॒मे त्वा॒यवः॑ ।
अण्वी॑भि॒स्तना॑ पू॒तासः॑ ॥इन्द्रा याहि चित्रभानो सुता इमे त्वायवः |
अण्वीभिस् तना पूतासः ||índrā́ yāhi citrabhāno sutā́ imé tvāyávaḥ ǀ
áṇvībhistánā pūtā́saḥ ǁindrā yāhi citrabhāno sutā ime tvāyavaḥ |
aṇvībhis tanā pūtāsaḥ ||इन्द्र॑ । आ । या॒हि॒ । चि॒त्र॒भा॒नो॒ इति॑ चित्रऽभानो । सु॒ताः । इ॒मे । त्वा॒ऽयवः॑ ।
अण्वी॑भिः । तना॑ । पू॒तासः॑ ॥इन्द्र । आ । याहि । चित्रभानो इति चित्रऽभानो । सुताः । इमे । त्वाऽयवः ।
अण्वीभिः । तना । पूतासः ॥índra ǀ ā́ ǀ yāhi ǀ citrabhāno íti citra-bhāno ǀ sutā́ḥ ǀ imé ǀ tvā-yávaḥ ǀ
áṇvībhiḥ ǀ tánā ǀ pūtā́saḥ ǁindra ǀ ā ǀ yāhi ǀ citrabhāno iti citra-bhāno ǀ sutāḥ ǀ ime ǀ tvā-yavaḥ ǀ
aṇvībhiḥ ǀ tanā ǀ pūtāsaḥ ǁ1.3.4 Aṣṭaka 1.1.5.4Anuvāka 1.1.22
-
Ṛk 5
इंद्रा या॑हि धि॒येषि॒तो विप्र॑जूतः सु॒ताव॑तः ।
उप॒ ब्रह्मा॑णि वा॒घतः॑ ॥इन्द्रा याहि धियेषितो विप्रजूतः सुतावतः |
उप ब्रह्माणि वाघतः ||índrā́ yāhi dhiyéṣitó víprajūtaḥ sutā́vataḥ ǀ
úpa bráhmāṇi vāghátaḥ ǁindrā yāhi dhiyeṣito viprajūtaḥ sutāvataḥ |
upa brahmāṇi vāghataḥ ||इन्द्र॑ । आ । या॒हि॒ । धि॒या । इ॒षि॒तः । विप्र॑ऽजूतः । सु॒तऽव॑तः ।
उप॑ । ब्रह्मा॑णि । वा॒घतः॑ ॥इन्द्र । आ । याहि । धिया । इषितः । विप्रऽजूतः । सुतऽवतः ।
उप । ब्रह्माणि । वाघतः ॥índra ǀ ā́ ǀ yāhi ǀ dhiyā́ ǀ iṣitáḥ ǀ vípra-jūtaḥ ǀ sutá-vataḥ ǀ
úpa ǀ bráhmāṇi ǀ vāghátaḥ ǁindra ǀ ā ǀ yāhi ǀ dhiyā ǀ iṣitaḥ ǀ vipra-jūtaḥ ǀ suta-vataḥ ǀ
upa ǀ brahmāṇi ǀ vāghataḥ ǁ1.3.5 Aṣṭaka 1.1.5.5Anuvāka 1.1.23
-
Ṛk 6
इंद्रा या॑हि॒ तूतु॑जान॒ उप॒ ब्रह्मा॑णि हरिवः ।
सु॒ते द॑धिष्व न॒श्चनः॑ ॥इन्द्रा याहि तूतुजान उप ब्रह्माणि हरिवः |
सुते दधिष्व नश् चनः ||índrā́ yāhi tū́tujāna úpa bráhmāṇi harivaḥ ǀ
suté dadhiṣva naścánaḥ ǁindrā yāhi tūtujāna upa brahmāṇi harivaḥ |
sute dadhiṣva naś canaḥ ||इन्द्र॑ । आ । या॒हि॒ । तूतु॑जानः । उप॑ । ब्रह्मा॑णि । ह॒रि॒ऽवः॒ ।
सु॒ते । द॒धि॒ष्व॒ । नः॒ । चनः॑ ॥इन्द्र । आ । याहि । तूतुजानः । उप । ब्रह्माणि । हरिऽवः ।
सुते । दधिष्व । नः । चनः ॥índra ǀ ā́ ǀ yāhi ǀ tū́tujānaḥ ǀ úpa ǀ bráhmāṇi ǀ hari-vaḥ ǀ
suté ǀ dadhiṣva ǀ naḥ ǀ cánaḥ ǁindra ǀ ā ǀ yāhi ǀ tūtujānaḥ ǀ upa ǀ brahmāṇi ǀ hari-vaḥ ǀ
sute ǀ dadhiṣva ǀ naḥ ǀ canaḥ ǁ1.3.6 Aṣṭaka 1.1.5.6Anuvāka 1.1.24
-
Ṛk 7
ओमा॑सश्चर्षणीधृतो॒ विश्वे॑ देवास॒ आ ग॑त ।
दा॒श्वांसो॑ दा॒शुषः॑ सु॒तं ॥ओमासश् चर्षणीधृतो विश्वे देवास आ गत |
दाश्वांसो दाशुषः सुतम् ||ómāsaścarṣaṇīdhṛto víśve devāsa ā́ gata ǀ
dāśvā́ṃso dāśúṣaḥ sutám ǁomāsaś carṣaṇīdhṛto viśve devāsa ā gata |
dāśvāṃso dāśuṣaḥ sutam ||ओमा॑सः । च॒र्ष॒णि॒ऽधृ॒तः॒ । विश्वे॑ । दे॒वा॒सः॒ । आ । ग॒त॒ ।
दा॒श्वांसः॑ । दा॒शुषः॑ । सु॒तम् ॥ओमासः । चर्षणिऽधृतः । विश्वे । देवासः । आ । गत ।
दाश्वांसः । दाशुषः । सुतम् ॥ómāsaḥ ǀ carṣaṇi-dhṛtaḥ ǀ víśve ǀ devāsaḥ ǀ ā́ ǀ gata ǀ
dāśvā́ṃsaḥ ǀ dāśúṣaḥ ǀ sutám ǁomāsaḥ ǀ carṣaṇi-dhṛtaḥ ǀ viśve ǀ devāsaḥ ǀ ā ǀ gata ǀ
dāśvāṃsaḥ ǀ dāśuṣaḥ ǀ sutam ǁ1.3.7 Aṣṭaka 1.1.6.1Anuvāka 1.1.25
-
Ṛk 8
विश्वे॑ दे॒वासो॑ अ॒प्तुरः॑ सु॒तमा गं॑त॒ तूर्ण॑यः ।
उ॒स्रा इ॑व॒ स्वस॑राणि ॥विश्वे देवासो अप्तुरः सुतम् आ गन्त तूर्णयः |
उस्रा इव स्वसराणि ||víśve devā́so aptúraḥ sutámā́ ganta tū́rṇayaḥ ǀ
usrā́ iva svásarāṇi ǁviśve devāso apturaḥ sutam ā ganta tūrṇayaḥ |
usrā iva svasarāṇi ||विश्वे॑ । दे॒वासः॑ । अ॒प्ऽतुरः॑ । सु॒तम् । आ । ग॒न्त॒ । तूर्ण॑यः ।
उ॒स्राःऽइ॑व । स्वस॑राणि ॥विश्वे । देवासः । अप्ऽतुरः । सुतम् । आ । गन्त । तूर्णयः ।
उस्राःऽइव । स्वसराणि ॥víśve ǀ devā́saḥ ǀ ap-túraḥ ǀ sutám ǀ ā́ ǀ ganta ǀ tū́rṇayaḥ ǀ
usrā́ḥ-iva ǀ svásarāṇi ǁviśve ǀ devāsaḥ ǀ ap-turaḥ ǀ sutam ǀ ā ǀ ganta ǀ tūrṇayaḥ ǀ
usrāḥ-iva ǀ svasarāṇi ǁ1.3.8 Aṣṭaka 1.1.6.2Anuvāka 1.1.26
-
Ṛk 9
विश्वे॑ दे॒वासो॑ अ॒स्रिध॒ एहि॑मायासो अ॒द्रुहः॑ ।
मेधं॑ जुषंत॒ वह्न॑यः ॥विश्वे देवासो अस्रिध एहिमायासो अद्रुहः |
मेधं जुषन्त वह्नयः ||víśve devā́so asrídha éhimāyāso adrúhaḥ ǀ
médham juṣanta váhnayaḥ ǁviśve devāso asridha ehimāyāso adruhaḥ |
medhaṃ juṣanta vahnayaḥ ||विश्वे॑ । दे॒वासः॑ । अ॒स्रिधः॑ । एहि॑ऽमायासः । अ॒द्रुहः॑ ।
मेध॑म् । जु॒ष॒न्त॒ । वह्न॑यः ॥विश्वे । देवासः । अस्रिधः । एहिऽमायासः । अद्रुहः ।
मेधम् । जुषन्त । वह्नयः ॥víśve ǀ devā́saḥ ǀ asrídhaḥ ǀ éhi-māyāsaḥ ǀ adrúhaḥ ǀ
médham ǀ juṣanta ǀ váhnayaḥ ǁviśve ǀ devāsaḥ ǀ asridhaḥ ǀ ehi-māyāsaḥ ǀ adruhaḥ ǀ
medham ǀ juṣanta ǀ vahnayaḥ ǁ1.3.9 Aṣṭaka 1.1.6.3Anuvāka 1.1.27
-
Ṛk 10
पा॒व॒का नः॒ सर॑स्वती॒ वाजे॑भिर्वा॒जिनी॑वती ।
य॒ज्ञं व॑ष्टु धि॒याव॑सुः ॥पावका नः सरस्वती वाजेभिर् वाजिनीवती |
यज्ञं वष्टु धियावसुः ||pāvakā́ naḥ sárasvatī vā́jebhirvājínīvatī ǀ
yajñám vaṣṭu dhiyā́vasuḥ ǁpāvakā naḥ sarasvatī vājebhir vājinīvatī |
yajñaṃ vaṣṭu dhiyāvasuḥ ||पा॒व॒का । नः॒ । सर॑स्वती । वाजे॑भिः । वा॒जिनी॑ऽवती ।
य॒ज्ञम् । व॒ष्टु॒ । धि॒याऽव॑सुः ॥पावका । नः । सरस्वती । वाजेभिः । वाजिनीऽवती ।
यज्ञम् । वष्टु । धियाऽवसुः ॥pāvakā́ ǀ naḥ ǀ sárasvatī ǀ vā́jebhiḥ ǀ vājínī-vatī ǀ
yajñám ǀ vaṣṭu ǀ dhiyā́-vasuḥ ǁpāvakā ǀ naḥ ǀ sarasvatī ǀ vājebhiḥ ǀ vājinī-vatī ǀ
yajñam ǀ vaṣṭu ǀ dhiyā-vasuḥ ǁ1.3.10 Aṣṭaka 1.1.6.4Anuvāka 1.1.28
-
Ṛk 11
चो॒द॒यि॒त्री सू॒नृता॑नां॒ चेतं॑ती सुमती॒नां ।
य॒ज्ञं द॑धे॒ सर॑स्वती ॥चोदयित्री सूनृतानां चेतन्ती सुमतीनाम् |
यज्ञं दधे सरस्वती ||codayitrī́ sūnṛ́tānām cétantī sumatīnā́m ǀ
yajñám dadhe sárasvatī ǁcodayitrī sūnṛtānāṃ cetantī sumatīnām |
yajñaṃ dadhe sarasvatī ||चो॒द॒यि॒त्री । सू॒नृता॑नाम् । चेत॑न्ती । सु॒ऽम॒ती॒नाम् ।
य॒ज्ञम् । द॒धे॒ । सर॑स्वती ॥चोदयित्री । सूनृतानाम् । चेतन्ती । सुऽमतीनाम् ।
यज्ञम् । दधे । सरस्वती ॥codayitrī́ ǀ sūnṛ́tānām ǀ cétantī ǀ su-matīnā́m ǀ
yajñám ǀ dadhe ǀ sárasvatī ǁcodayitrī ǀ sūnṛtānām ǀ cetantī ǀ su-matīnām ǀ
yajñam ǀ dadhe ǀ sarasvatī ǁ1.3.11 Aṣṭaka 1.1.6.5Anuvāka 1.1.29
-
Ṛk 12
म॒हो अर्णः॒ सर॑स्वती॒ प्र चे॑तयति के॒तुना॑ ।
धियो॒ विश्वा॒ वि रा॑जति ॥महो अर्णः सरस्वती प्र चेतयति केतुना |
धियो विश्वा वि राजति ||mahó árṇaḥ sárasvatī prá cetayati ketúnā ǀ
dhíyo víśvā ví rājati ǁmaho arṇaḥ sarasvatī pra cetayati ketunā |
dhiyo viśvā vi rājati ||म॒हः । अर्णः॑ । सर॑स्वती । प्र । चे॒त॒य॒ति॒ । के॒तुना॑ ।
धियः॑ । विश्वाः॑ । वि । रा॒ज॒ति॒ ॥महः । अर्णः । सरस्वती । प्र । चेतयति । केतुना ।
धियः । विश्वाः । वि । राजति ॥maháḥ ǀ árṇaḥ ǀ sárasvatī ǀ prá ǀ cetayati ǀ ketúnā ǀ
dhíyaḥ ǀ víśvāḥ ǀ ví ǀ rājati ǁmahaḥ ǀ arṇaḥ ǀ sarasvatī ǀ pra ǀ cetayati ǀ ketunā ǀ
dhiyaḥ ǀ viśvāḥ ǀ vi ǀ rājati ǁ1.3.12 Aṣṭaka 1.1.6.6Anuvāka 1.1.30
Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.