Devatā देवता

Maruts

Ṛṣi ऋषि

Gotama Rāhūgaṇa

Chandas छन्दस्

Jagatī

1. Ṛk 1

   प्रत्व॑क्षसः॒ प्रत॑वसो विर॒प्शिनोऽना॑नता॒ अवि॑थुरा ऋजी॒षिणः॑ ।
   जुष्ट॑तमासो॒ नृत॑मासो अं॒जिभि॒र्व्या॑नज्रे॒ के चि॑दु॒स्रा इ॑व॒ स्तृभिः॑ ॥

   प्रत्वक्षसः प्रतवसो विरप्शिनो ऽनानता अविथुरा ऋजीषिणः |
   जुष्टतमासो नृतमासो अञ्जिभिर् व्य् आनज्रे के चिद् उस्रा इव स्तृभिः ||

   prátvakṣasaḥ prátavaso virapśínó’nānatā ávithurā ṛjīṣíṇaḥ ǀ
   júṣṭatamāso nṛ́tamāso añjíbhirvyā́najre ké cidusrā́ iva stṛ́bhiḥ ǁ

   pratvakṣasaḥ pratavaso virapśino 'nānatā avithurā ṛjīṣiṇaḥ |
   juṣṭatamāso nṛtamāso añjibhir vy ānajre ke cid usrā iva stṛbhiḥ ||

   प्रऽत्व॑क्षसः । प्रऽत॑वसः । वि॒ऽर॒प्शिनः॑ । अना॑नताः । अवि॑थुराः । ऋ॒जी॒षिणः॑ ।
   जुष्ट॑ऽतमासः । नृऽत॑मासः । अ॒ञ्जिऽभिः॑ । वि । आ॒न॒ज्रे॒ । के । चि॒त् । उ॒स्राःऽइ॑व । स्तृऽभिः॑ ॥

   प्रऽत्वक्षसः । प्रऽतवसः । विऽरप्शिनः । अनानताः । अविथुराः । ऋजीषिणः ।
   जुष्टऽतमासः । नृऽतमासः । अञ्जिऽभिः । वि । आनज्रे । के । चित् । उस्राःऽइव । स्तृऽभिः ॥

   prá-tvakṣasaḥ ǀ prá-tavasaḥ ǀ vi-rapśínaḥ ǀ ánānatāḥ ǀ ávithurāḥ ǀ ṛjīṣíṇaḥ ǀ
   júṣṭa-tamāsaḥ ǀ nṛ́-tamāsaḥ ǀ añjí-bhiḥ ǀ ví ǀ ānajre ǀ ké ǀ cit ǀ usrā́ḥ-iva ǀ stṛ́-bhiḥ ǁ

   pra-tvakṣasaḥ ǀ pra-tavasaḥ ǀ vi-rapśinaḥ ǀ anānatāḥ ǀ avithurāḥ ǀ ṛjīṣiṇaḥ ǀ
   juṣṭa-tamāsaḥ ǀ nṛ-tamāsaḥ ǀ añji-bhiḥ ǀ vi ǀ ānajre ǀ ke ǀ cit ǀ usrāḥ-iva ǀ stṛ-bhiḥ ǁ

   1.87.1 Aṣṭaka 1.6.13.1Anuvāka 1.14.23Interpretations

2. Ṛk 2

   उ॒प॒ह्व॒रेषु॒ यदचि॑ध्वं य॒यिं वय॑ इव मरुतः॒ केन॑ चित्प॒था ।
   श्चोतं॑ति॒ कोशा॒ उप॑ वो॒ रथे॒ष्वा घृ॒तमु॑क्षता॒ मधु॑वर्ण॒मर्च॑ते ॥

   उपह्वरेषु यद् अचिध्वं ययिं वय इव मरुतः केन चित् पथा |
   श्चोतन्ति कोशा उप वो रथेष्व् आ घृतम् उक्षता मधुवर्णम् अर्चते ||

   upahvaréṣu yádácidhvam yayím váya iva marutaḥ kéna citpathā́ ǀ
   ścótanti kóśā úpa vo rátheṣvā́ ghṛtámukṣatā mádhuvarṇamárcate ǁ

   upahvareṣu yad acidhvaṃ yayiṃ vaya iva marutaḥ kena cit pathā |
   ścotanti kośā upa vo ratheṣv ā ghṛtam ukṣatā madhuvarṇam arcate ||

   उ॒प॒ऽह्व॒रेषु॑ । यत् । अचि॑ध्वम् । य॒यिम् । वयः॑ऽइव । म॒रु॒तः॒ । केन॑ । चि॒त् । प॒था ।
   श्चोत॑न्ति । कोशाः॑ । उप॑ । वः॒ । रथे॑षु । आ । घृ॒तम् । उ॒क्ष॒त॒ । मधु॑ऽवर्ण॑म् । अर्च॑ते ॥

   उपऽह्वरेषु । यत् । अचिध्वम् । ययिम् । वयःऽइव । मरुतः । केन । चित् । पथा ।
   श्चोतन्ति । कोशाः । उप । वः । रथेषु । आ । घृतम् । उक्षत । मधुऽवर्णम् । अर्चते ॥

   upa-hvaréṣu ǀ yát ǀ ácidhvam ǀ yayím ǀ váyaḥ-iva ǀ marutaḥ ǀ kéna ǀ cit ǀ pathā́ ǀ
   ścótanti ǀ kóśāḥ ǀ úpa ǀ vaḥ ǀ rátheṣu ǀ ā́ ǀ ghṛtám ǀ ukṣata ǀ mádhu-varṇam ǀ árcate ǁ

   upa-hvareṣu ǀ yat ǀ acidhvam ǀ yayim ǀ vayaḥ-iva ǀ marutaḥ ǀ kena ǀ cit ǀ pathā ǀ
   ścotanti ǀ kośāḥ ǀ upa ǀ vaḥ ǀ ratheṣu ǀ ā ǀ ghṛtam ǀ ukṣata ǀ madhu-varṇam ǀ arcate ǁ

   1.87.2 Aṣṭaka 1.6.13.2Anuvāka 1.14.24Interpretations

3. Ṛk 3

   प्रैषा॒मज्मे॑षु विथु॒रेव॑ रेजते॒ भूमि॒र्यामे॑षु॒ यद्ध॑ युं॒जते॑ शु॒भे ।
   ते क्री॒ळयो॒ धुन॑यो॒ भ्राज॑दृष्टयः स्व॒यं म॑हि॒त्वं प॑नयंत॒ धूत॑यः ॥

   प्रैषाम् अज्मेषु विथुरेव रेजते भूमिर् यामेषु यद् ध युञ्जते शुभे |
   ते क्रीऌअयो धुनयो भ्राजदृष्टयः स्वयम् महित्वम् पनयन्त धूतयः ||

   práiṣāmájmeṣu vithuréva rejate bhū́miryā́meṣu yáddha yuñjáte śubhé ǀ
   té krīḷáyo dhúnayo bhrā́jadṛṣṭayaḥ svayám mahitvám panayanta dhū́tayaḥ ǁ

   praiṣām ajmeṣu vithureva rejate bhūmir yāmeṣu yad dha yuñjate śubhe |
   te krīḷayo dhunayo bhrājadṛṣṭayaḥ svayam mahitvam panayanta dhūtayaḥ ||

   प्र । ए॒षा॒म् । अज्मे॑षु । वि॒थु॒राऽइ॑व । रे॒ज॒ते॒ । भूमिः॑ । यामे॑षु । यत् । ह॒ । यु॒ञ्जते॑ । शु॒भे ।
   ते । क्री॒ळयः॒ । धुन॑यः । भ्राज॑त्ऽऋष्टयः । स्व॒यम् । म॒हि॒ऽत्वम् । प॒न॒य॒न्त॒ । धूत॑यः ॥

   प्र । एषाम् । अज्मेषु । विथुराऽइव । रेजते । भूमिः । यामेषु । यत् । ह । युञ्जते । शुभे ।
   ते । क्रीळयः । धुनयः । भ्राजत्ऽऋष्टयः । स्वयम् । महिऽत्वम् । पनयन्त । धूतयः ॥

   prá ǀ eṣām ǀ ájmeṣu ǀ vithurā́-iva ǀ rejate ǀ bhū́miḥ ǀ yā́meṣu ǀ yát ǀ ha ǀ yuñjáte ǀ śubhé ǀ
   té ǀ krīḷáyaḥ ǀ dhúnayaḥ ǀ bhrā́jat-ṛṣṭayaḥ ǀ svayám ǀ mahi-tvám ǀ panayanta ǀ dhū́tayaḥ ǁ

   pra ǀ eṣām ǀ ajmeṣu ǀ vithurā-iva ǀ rejate ǀ bhūmiḥ ǀ yāmeṣu ǀ yat ǀ ha ǀ yuñjate ǀ śubhe ǀ
   te ǀ krīḷayaḥ ǀ dhunayaḥ ǀ bhrājat-ṛṣṭayaḥ ǀ svayam ǀ mahi-tvam ǀ panayanta ǀ dhūtayaḥ ǁ

   1.87.3 Aṣṭaka 1.6.13.3Anuvāka 1.14.25Interpretations

4. Ṛk 4

   स हि स्व॒सृत्पृष॑दश्वो॒ युवा॑ ग॒णो॒३॒॑ऽया ई॑शा॒नस्तवि॑षीभि॒रावृ॑तः ।
   असि॑ स॒त्य ऋ॑ण॒यावाने॑द्यो॒ऽस्या धि॒यः प्रा॑वि॒ताथा॒ वृषा॑ ग॒णः ॥

   स हि स्वसृत् पृषदश्वो युवा गणो ऽया ईशानस् तविषीभिर् आवृतः |
   असि सत्य ऋणयावानेद्यो ऽस्या धियः प्राविताथा वृषा गणः ||

   sá hí svasṛ́tpṛ́ṣadaśvo yúvā gaṇó’yā́ īśānástáviṣībhirā́vṛtaḥ ǀ
   ási satyá ṛṇayā́vā́nedyo’syā́ dhiyáḥ prāvitā́thā vṛ́ṣā gaṇáḥ ǁ

   sa hi svasṛt pṛṣadaśvo yuvā gaṇo 'yā īśānas taviṣībhir āvṛtaḥ |
   asi satya ṛṇayāvānedyo 'syā dhiyaḥ prāvitāthā vṛṣā gaṇaḥ ||

   सः । हि । स्व॒ऽसृत् । पृष॑त्ऽअश्वः । युवा॑ । ग॒णः । अ॒या । ई॒शा॒नः । तवि॑षीभिः । आऽवृ॑तः ।
   असि॑ । स॒त्यः । ऋ॒ण॒ऽयावा॑ । अने॑द्यः । अ॒स्याः । धि॒यः । प्र॒ऽअ॒वि॒ता । अथ॑ । वृषा॑ । ग॒णः ॥

   सः । हि । स्वऽसृत् । पृषत्ऽअश्वः । युवा । गणः । अया । ईशानः । तविषीभिः । आऽवृतः ।
   असि । सत्यः । ऋणऽयावा । अनेद्यः । अस्याः । धियः । प्रऽअविता । अथ । वृषा । गणः ॥

   sáḥ ǀ hí ǀ sva-sṛ́t ǀ pṛ́ṣat-aśvaḥ ǀ yúvā ǀ gaṇáḥ ǀ ayā́ ǀ īśānáḥ ǀ táviṣībhiḥ ǀ ā́-vṛtaḥ ǀ
   ási ǀ satyáḥ ǀ ṛṇa-yā́vā ǀ ánedyaḥ ǀ asyā́ḥ ǀ dhiyáḥ ǀ pra-avitā́ ǀ átha ǀ vṛ́ṣā ǀ gaṇáḥ ǁ

   saḥ ǀ hi ǀ sva-sṛt ǀ pṛṣat-aśvaḥ ǀ yuvā ǀ gaṇaḥ ǀ ayā ǀ īśānaḥ ǀ taviṣībhiḥ ǀ ā-vṛtaḥ ǀ
   asi ǀ satyaḥ ǀ ṛṇa-yāvā ǀ anedyaḥ ǀ asyāḥ ǀ dhiyaḥ ǀ pra-avitā ǀ atha ǀ vṛṣā ǀ gaṇaḥ ǁ

   1.87.4 Aṣṭaka 1.6.13.4Anuvāka 1.14.26Interpretations

5. Ṛk 5

   पि॒तुः प्र॒त्नस्य॒ जन्म॑ना वदामसि॒ सोम॑स्य जि॒ह्वा प्र जि॑गाति॒ चक्ष॑सा ।
   यदी॒मिंद्रं॒ शम्यृक्वा॑ण॒ आश॒तादिन्नामा॑नि य॒ज्ञिया॑नि दधिरे ॥

   पितुः प्रत्नस्य जन्मना वदामसि सोमस्य जिह्वा प्र जिगाति चक्षसा |
   यद् ईम् इन्द्रं शम्य् ऋक्वाण आशताद् इन् नामानि यज्ञियानि दधिरे ||

   pitúḥ pratnásya jánmanā vadāmasi sómasya jihvā́ prá jigāti cákṣasā ǀ
   yádīmíndram śámyṛ́kvāṇa ā́śatā́dínnā́māni yajñíyāni dadhire ǁ

   pituḥ pratnasya janmanā vadāmasi somasya jihvā pra jigāti cakṣasā |
   yad īm indraṃ śamy ṛkvāṇa āśatād in nāmāni yajñiyāni dadhire ||

   पि॒तुः । प्र॒त्नस्य॑ । जन्म॑ना । व॒दा॒म॒सि॒ । सोम॑स्य । जि॒ह्वा । प्र । जि॒गा॒ति॒ । चक्ष॑सा ।
   यत् । ई॒म् । इन्द्र॑म् । शमि॑ । ऋक्वा॑णः । आश॑त । आत् । इत् । नामा॑नि । य॒ज्ञिया॑नि । द॒धि॒रे॒ ॥

   पितुः । प्रत्नस्य । जन्मना । वदामसि । सोमस्य । जिह्वा । प्र । जिगाति । चक्षसा ।
   यत् । ईम् । इन्द्रम् । शमि । ऋक्वाणः । आशत । आत् । इत् । नामानि । यज्ञियानि । दधिरे ॥

   pitúḥ ǀ pratnásya ǀ jánmanā ǀ vadāmasi ǀ sómasya ǀ jihvā́ ǀ prá ǀ jigāti ǀ cákṣasā ǀ
   yát ǀ īm ǀ índram ǀ śámi ǀ ṛ́kvāṇaḥ ǀ ā́śata ǀ ā́t ǀ ít ǀ nā́māni ǀ yajñíyāni ǀ dadhire ǁ

   pituḥ ǀ pratnasya ǀ janmanā ǀ vadāmasi ǀ somasya ǀ jihvā ǀ pra ǀ jigāti ǀ cakṣasā ǀ
   yat ǀ īm ǀ indram ǀ śami ǀ ṛkvāṇaḥ ǀ āśata ǀ āt ǀ it ǀ nāmāni ǀ yajñiyāni ǀ dadhire ǁ

   1.87.5 Aṣṭaka 1.6.13.5Anuvāka 1.14.27Interpretations

6. Ṛk 6

   श्रि॒यसे॒ कं भा॒नुभिः॒ सं मि॑मिक्षिरे॒ ते र॒श्मिभि॒स्त ऋक्व॑भिः सुखा॒दयः॑ ।
   ते वाशी॑मंत इ॒ष्मिणो॒ अभी॑रवो वि॒द्रे प्रि॒यस्य॒ मारु॑तस्य॒ धाम्नः॑ ॥

   श्रियसे कम् भानुभिः सम् मिमिक्षिरे ते रश्मिभिस् त ऋक्वभिः सुखादयः |
   ते वाशीमन्त इष्मिणो अभीरवो विद्रे प्रियस्य मारुतस्य धाम्नः ||

   śriyáse kám bhānúbhiḥ sám mimikṣire té raśmíbhistá ṛ́kvabhiḥ sukhādáyaḥ ǀ
   té vā́śīmanta iṣmíṇo ábhīravo vidré priyásya mā́rutasya dhā́mnaḥ ǁ

   śriyase kam bhānubhiḥ sam mimikṣire te raśmibhis ta ṛkvabhiḥ sukhādayaḥ |
   te vāśīmanta iṣmiṇo abhīravo vidre priyasya mārutasya dhāmnaḥ ||

   श्रि॒यसे॑ । कम् । भा॒नुऽभिः॑ । सम् । मि॒मि॒क्षि॒रे॒ । ते । र॒श्मिऽभिः॑ । ते । ऋक्व॑ऽभिः । सु॒ऽखा॒दयः॑ ।
   ते । वाशी॑ऽमन्तः । इ॒ष्मिणः॑ । अभी॑रवः । वि॒द्रे । प्रि॒यस्य॑ । मारु॑तस्य । धाम्नः॑ ॥

   श्रियसे । कम् । भानुऽभिः । सम् । मिमिक्षिरे । ते । रश्मिऽभिः । ते । ऋक्वऽभिः । सुऽखादयः ।
   ते । वाशीऽमन्तः । इष्मिणः । अभीरवः । विद्रे । प्रियस्य । मारुतस्य । धाम्नः ॥

   śriyáse ǀ kám ǀ bhānú-bhiḥ ǀ sám ǀ mimikṣire ǀ té ǀ raśmí-bhiḥ ǀ té ǀ ṛ́kva-bhiḥ ǀ su-khādáyaḥ ǀ
   té ǀ vā́śī-mantaḥ ǀ iṣmíṇaḥ ǀ ábhīravaḥ ǀ vidré ǀ priyásya ǀ mā́rutasya ǀ dhā́mnaḥ ǁ

   śriyase ǀ kam ǀ bhānu-bhiḥ ǀ sam ǀ mimikṣire ǀ te ǀ raśmi-bhiḥ ǀ te ǀ ṛkva-bhiḥ ǀ su-khādayaḥ ǀ
   te ǀ vāśī-mantaḥ ǀ iṣmiṇaḥ ǀ abhīravaḥ ǀ vidre ǀ priyasya ǀ mārutasya ǀ dhāmnaḥ ǁ

   1.87.6 Aṣṭaka 1.6.13.6Anuvāka 1.14.28Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.