Devatā देवता

1-3: Vāyu; 4-6: Indra, Vāyu; 7-9: Mitra, Varuṇa

Ṛṣi ऋषि

Madhucchandas Vaiśvāmitra

Chandas छन्दस्

Gāyatrī

1. Ṛk 1

   वाय॒वा या॑हि दर्शते॒मे सोमा॒ अरं॑कृताः ।
   तेषां॑ पाहि श्रु॒धी हवं॑ ॥

   वायव् आ याहि दर्शतेमे सोमा अरङ्कृताः |
   तेषाम् पाहि श्रुधी हवम् ||

   vā́yavā́ yāhi darśatemé sómā áraṃkṛtāḥ ǀ
   téṣām pāhi śrudhī́ hávam ǁ

   vāyav ā yāhi darśateme somā araṅkṛtāḥ |
   teṣām pāhi śrudhī havam ||

   वायो॒ इति॑ । आ । या॒हि॒ । द॒र्श॒त॒ । इ॒मे । सोमाः॑ । अर॑म्ऽकृताः ।
   तेषा॑म् । पा॒हि॒ । श्रु॒धि । हव॑म् ॥

   वायो इति । आ । याहि । दर्शत । इमे । सोमाः । अरम्ऽकृताः ।
   तेषाम् । पाहि । श्रुधि । हवम् ॥

   vā́yo íti ǀ ā́ ǀ yāhi ǀ darśata ǀ imé ǀ sómāḥ ǀ áram-kṛtāḥ ǀ
   téṣām ǀ pāhi ǀ śrudhí ǀ hávam ǁ

   vāyo iti ǀ ā ǀ yāhi ǀ darśata ǀ ime ǀ somāḥ ǀ aram-kṛtāḥ ǀ
   teṣām ǀ pāhi ǀ śrudhi ǀ havam ǁ

   1.2.1 Aṣṭaka 1.1.3.1Anuvāka 1.1.10Interpretations

2. Ṛk 2

   वाय॑ उ॒क्थेभि॑र्जरंते॒ त्वामच्छा॑ जरि॒तारः॑ ।
   सु॒तसो॑मा अह॒र्विदः॑ ॥

   वाय उक्थेभिर् जरन्ते त्वाम् अच्छा जरितारः |
   सुतसोमा अहर्विदः ||

   vā́ya ukthébhirjarante tvā́mácchā jaritā́raḥ ǀ
   sutásomā aharvídaḥ ǁ

   vāya ukthebhir jarante tvām acchā jaritāraḥ |
   sutasomā aharvidaḥ ||

   वायो॒ इति॑ । उ॒क्थेभिः॑ । ज॒र॒न्ते॒ । त्वाम् । अच्छ॑ । ज॒रि॒तारः॑ ।
   सु॒तऽसो॑माः । अ॒हः॒ऽविदः॑ ॥

   वायो इति । उक्थेभिः । जरन्ते । त्वाम् । अच्छ । जरितारः ।
   सुतऽसोमाः । अहःऽविदः ॥

   vā́yo íti ǀ ukthébhiḥ ǀ jarante ǀ tvā́m ǀ áccha ǀ jaritā́raḥ ǀ
   sutá-somāḥ ǀ ahaḥ-vídaḥ ǁ

   vāyo iti ǀ ukthebhiḥ ǀ jarante ǀ tvām ǀ accha ǀ jaritāraḥ ǀ
   suta-somāḥ ǀ ahaḥ-vidaḥ ǁ

   1.2.2 Aṣṭaka 1.1.3.2Anuvāka 1.1.11Interpretations

3. Ṛk 3

   वायो॒ तव॑ प्रपृंच॒ती धेना॑ जिगाति दा॒शुषे॑ ।
   उ॒रू॒ची सोम॑पीतये ॥

   वायो तव प्रपृञ्चती धेना जिगाति दाशुषे |
   उरूची सोमपीतये ||

   vā́yo táva prapṛñcatī́ dhénā jigāti dāśúṣe ǀ
   urūcī́ sómapītaye ǁ

   vāyo tava prapṛñcatī dhenā jigāti dāśuṣe |
   urūcī somapītaye ||

   वायो॒ इति॑ । तव॑ । प्र॒ऽपृ॒ञ्च॒ती । धेना॑ । जि॒गा॒ति॒ । दा॒शुषे॑ ।
   उ॒रू॒ची । सोम॑ऽपीतये ॥

   वायो इति । तव । प्रऽपृञ्चती । धेना । जिगाति । दाशुषे ।
   उरूची । सोमऽपीतये ॥

   vā́yo íti ǀ táva ǀ pra-pṛñcatī́ ǀ dhénā ǀ jigāti ǀ dāśúṣe ǀ
   urūcī́ ǀ sóma-pītaye ǁ

   vāyo iti ǀ tava ǀ pra-pṛñcatī ǀ dhenā ǀ jigāti ǀ dāśuṣe ǀ
   urūcī ǀ soma-pītaye ǁ

   1.2.3 Aṣṭaka 1.1.3.3Anuvāka 1.1.12Interpretations

4. Ṛk 4

   इंद्र॑वायू इ॒मे सु॒ता उप॒ प्रयो॑भि॒रा ग॑तं ।
   इंद॑वो वामु॒शंति॒ हि ॥

   इन्द्रवायू इमे सुता उप प्रयोभिर् आ गतम् |
   इन्दवो वाम् उशन्ति हि ||

   índravāyū imé sutā́ úpa práyobhirā́ gatam ǀ
   índavo vāmuśánti hí ǁ

   indravāyū ime sutā upa prayobhir ā gatam |
   indavo vām uśanti hi ||

   इन्द्र॑वायू॒ इति॑ । इ॒मे । सु॒ताः । उप॑ । प्रयः॑ऽभिः । आ । ग॒त॒म् ।
   इन्द॑वः । वा॒म् । उ॒शन्ति॑ । हि ॥

   इन्द्रवायू इति । इमे । सुताः । उप । प्रयःऽभिः । आ । गतम् ।
   इन्दवः । वाम् । उशन्ति । हि ॥

   índravāyū íti ǀ imé ǀ sutā́ḥ ǀ úpa ǀ práyaḥ-bhiḥ ǀ ā́ ǀ gatam ǀ
   índavaḥ ǀ vām ǀ uśánti ǀ hí ǁ

   indravāyū iti ǀ ime ǀ sutāḥ ǀ upa ǀ prayaḥ-bhiḥ ǀ ā ǀ gatam ǀ
   indavaḥ ǀ vām ǀ uśanti ǀ hi ǁ

   1.2.4 Aṣṭaka 1.1.3.4Anuvāka 1.1.13Interpretations

5. Ṛk 5

   वाय॒विंद्र॑श्च चेतथः सु॒तानां॑ वाजिनीवसू ।
   तावा या॑त॒मुप॑ द्र॒वत् ॥

   वायव् इन्द्रश् च चेतथः सुतानां वाजिनीवसू |
   ताव् आ यातम् उप द्रवत् ||

   vā́yavíndraśca cetathaḥ sutā́nām vājinīvasū ǀ
   tā́vā́ yātamúpa dravát ǁ

   vāyav indraś ca cetathaḥ sutānāṃ vājinīvasū |
   tāv ā yātam upa dravat ||

   वायो॒ इति॑ । इन्द्रः॑ । च॒ । चे॒त॒थः॒ । सु॒ताना॑म् । वा॒जि॒नी॒व॒सू॒ इति॑ वाजिनीऽवसू ।
   तौ । आ । या॒त॒म् । उप॑ । द्र॒वत् ॥

   वायो इति । इन्द्रः । च । चेतथः । सुतानाम् । वाजिनीवसू इति वाजिनीऽवसू ।
   तौ । आ । यातम् । उप । द्रवत् ॥

   vā́yo íti ǀ índraḥ ǀ ca ǀ cetathaḥ ǀ sutā́nām ǀ vājinīvasū íti vājinī-vasū ǀ
   táu ǀ ā́ ǀ yātam ǀ úpa ǀ dravát ǁ

   vāyo iti ǀ indraḥ ǀ ca ǀ cetathaḥ ǀ sutānām ǀ vājinīvasū iti vājinī-vasū ǀ
   tau ǀ ā ǀ yātam ǀ upa ǀ dravat ǁ

   1.2.5 Aṣṭaka 1.1.3.5Anuvāka 1.1.14Interpretations

6. Ṛk 6

   वाय॒विंद्र॑श्च सुन्व॒त आ या॑त॒मुप॑ निष्कृ॒तं ।
   म॒क्ष्वि१॒॑त्था धि॒या न॑रा ॥

   वायव् इन्द्रश् च सुन्वत आ यातम् उप निष्कृतम् |
   मक्ष्व् इत्था धिया नरा ||

   vā́yavíndraśca sunvatá ā́ yātamúpa niṣkṛtám ǀ
   makṣvítthā́ dhiyā́ narā ǁ

   vāyav indraś ca sunvata ā yātam upa niṣkṛtam |
   makṣv itthā dhiyā narā ||

   वायो॒ इति॑ । इन्द्रः॑ । च॒ । सु॒न्व॒तः । आ । या॒त॒म् । उप॑ । निः॒ऽकृ॒तम् ।
   म॒क्षु । इ॒त्था । धि॒या । न॒रा॒ ॥

   वायो इति । इन्द्रः । च । सुन्वतः । आ । यातम् । उप । निःऽकृतम् ।
   मक्षु । इत्था । धिया । नरा ॥

   vā́yo íti ǀ índraḥ ǀ ca ǀ sunvatáḥ ǀ ā́ ǀ yātam ǀ úpa ǀ niḥ-kṛtám ǀ
   makṣú ǀ itthā́ ǀ dhiyā́ ǀ narā ǁ

   vāyo iti ǀ indraḥ ǀ ca ǀ sunvataḥ ǀ ā ǀ yātam ǀ upa ǀ niḥ-kṛtam ǀ
   makṣu ǀ itthā ǀ dhiyā ǀ narā ǁ

   1.2.6 Aṣṭaka 1.1.4.1Anuvāka 1.1.15Interpretations

7. Ṛk 7

   मि॒त्रं हु॑वे पू॒तद॑क्षं॒ वरु॑णं च रि॒शाद॑सं ।
   धियं॑ घृ॒ताचीं॒ साधं॑ता ॥

   मित्रं हुवे पूतदक्षं वरुणं च रिशादसम् |
   धियं घृताचीं साधन्ता ||

   mitrám huve pūtádakṣam váruṇam ca riśā́dasam ǀ
   dhíyam ghṛtā́cīm sā́dhantā ǁ

   mitraṃ huve pūtadakṣaṃ varuṇaṃ ca riśādasam |
   dhiyaṃ ghṛtācīṃ sādhantā ||

   मि॒त्रम् । हु॒वे॒ । पू॒तऽद॑क्षम् । वरु॑णम् । च॒ । रि॒शाद॑सम् ।
   धिय॑म् । घृ॒ताची॑म् । साध॑न्ता ॥

   मित्रम् । हुवे । पूतऽदक्षम् । वरुणम् । च । रिशादसम् ।
   धियम् । घृताचीम् । साधन्ता ॥

   mitrám ǀ huve ǀ pūtá-dakṣam ǀ váruṇam ǀ ca ǀ riśā́dasam ǀ
   dhíyam ǀ ghṛtā́cīm ǀ sā́dhantā ǁ

   mitram ǀ huve ǀ pūta-dakṣam ǀ varuṇam ǀ ca ǀ riśādasam ǀ
   dhiyam ǀ ghṛtācīm ǀ sādhantā ǁ

   1.2.7 Aṣṭaka 1.1.4.2Anuvāka 1.1.16Interpretations

8. Ṛk 8

   ऋ॒तेन॑ मित्रावरुणावृतावृधावृतस्पृशा ।
   क्रतुं॑ बृ॒हंत॑माशाथे ॥

   ऋतेन मित्रावरुणाव् ऋतावृधाव् ऋतस्पृशा |
   क्रतुम् बृहन्तम् आशाथे ||

   ṛténa mitrāvaruṇāvṛtāvṛdhāvṛtaspṛśā ǀ
   krátum bṛhántamāśāthe ǁ

   ṛtena mitrāvaruṇāv ṛtāvṛdhāv ṛtaspṛśā |
   kratum bṛhantam āśāthe ||

   ऋ॒तेन॑ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णौ॒ । ऋ॒त॒ऽवृ॒धौ॒ । ऋ॒त॒ऽस्पृ॒शा॒ ।
   क्रतु॑म् । बृ॒हन्त॑म् । आ॒शा॒थे॒ इति॑ ॥

   ऋतेन । मित्रावरुणौ । ऋतऽवृधौ । ऋतऽस्पृशा ।
   क्रतुम् । बृहन्तम् । आशाथे इति ॥

   ṛténa ǀ mitrāvaruṇau ǀ ṛta-vṛdhau ǀ ṛta-spṛśā ǀ
   krátum ǀ bṛhántam ǀ āśāthe íti ǁ

   ṛtena ǀ mitrāvaruṇau ǀ ṛta-vṛdhau ǀ ṛta-spṛśā ǀ
   kratum ǀ bṛhantam ǀ āśāthe iti ǁ

   1.2.8 Aṣṭaka 1.1.4.3Anuvāka 1.1.17Interpretations

9. Ṛk 9

   क॒वी नो॑ मि॒त्रावरु॑णा तुविजा॒ता उ॑रु॒क्षया॑ ।
   दक्षं॑ दधाते अ॒पसं॑ ॥

   कवी नो मित्रावरुणा तुविजाता उरुक्षया |
   दक्षं दधाते अपसम् ||

   kavī́ no mitrā́váruṇā tuvijātā́ urukṣáyā ǀ
   dákṣam dadhāte apásam ǁ

   kavī no mitrāvaruṇā tuvijātā urukṣayā |
   dakṣaṃ dadhāte apasam ||

   क॒वी इति॑ । नः॒ । मि॒त्रावरु॑णा । तु॒वि॒ऽजा॒तौ । उ॒रु॒ऽक्षया॑ ।
   दक्ष॑म् । द॒धा॒ते॒ इति॑ । अ॒पस॑म् ॥

   कवी इति । नः । मित्रावरुणा । तुविऽजातौ । उरुऽक्षया ।
   दक्षम् । दधाते इति । अपसम् ॥

   kavī́ íti ǀ naḥ ǀ mitrā́váruṇā ǀ tuvi-jātáu ǀ uru-kṣáyā ǀ
   dákṣam ǀ dadhāte íti ǀ apásam ǁ

   kavī iti ǀ naḥ ǀ mitrāvaruṇā ǀ tuvi-jātau ǀ uru-kṣayā ǀ
   dakṣam ǀ dadhāte iti ǀ apasam ǁ

   1.2.9 Aṣṭaka 1.1.4.4Anuvāka 1.1.18Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.