Devatā देवता

1: Prajāpati; 2: Agni; 3-5: Savitṛ; 6-15: Varuṇa

Ṛṣi ऋषि

Śunaḥśepa Ājīgarti

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh, Gāyatrī

1. Ṛk 1

   कस्य॑ नू॒नं क॑त॒मस्या॒मृता॑नां॒ मना॑महे॒ चारु॑ दे॒वस्य॒ नाम॑ ।
   को नो॑ म॒ह्या अदि॑तये॒ पुन॑र्दात्पि॒तरं॑ च दृ॒शेयं॑ मा॒तरं॑ च ॥

   कस्य नूनं कतमस्यामृतानाम् मनामहे चारु देवस्य नाम |
   को नो मह्या अदितये पुनर् दात् पितरं च दृशेयम् मातरं च ||

   kásya nūnám katamásyāmṛ́tānām mánāmahe cā́ru devásya nā́ma ǀ
   kó no mahyā́ áditaye púnardātpitáram ca dṛśéyam mātáram ca ǁ

   kasya nūnaṃ katamasyāmṛtānām manāmahe cāru devasya nāma |
   ko no mahyā aditaye punar dāt pitaraṃ ca dṛśeyam mātaraṃ ca ||

   कस्य॑ । नू॒नम् । क॒त॒मस्य॑ । अ॒मृता॑नाम् । मना॑महे । चारु॑ । दे॒वस्य॑ । नाम॑ ।
   कः । नः॒ । म॒ह्यै । अदि॑तये । पुनः॑ । दा॒त् । पि॒तर॑म् । च॒ । दृ॒शेय॑म् । मा॒तर॑म् । च॒ ॥

   कस्य । नूनम् । कतमस्य । अमृतानाम् । मनामहे । चारु । देवस्य । नाम ।
   कः । नः । मह्यै । अदितये । पुनः । दात् । पितरम् । च । दृशेयम् । मातरम् । च ॥

   kásya ǀ nūnám ǀ katamásya ǀ amṛ́tānām ǀ mánāmahe ǀ cā́ru ǀ devásya ǀ nā́ma ǀ
   káḥ ǀ naḥ ǀ mahyái ǀ áditaye ǀ púnaḥ ǀ dāt ǀ pitáram ǀ ca ǀ dṛśéyam ǀ mātáram ǀ ca ǁ

   kasya ǀ nūnam ǀ katamasya ǀ amṛtānām ǀ manāmahe ǀ cāru ǀ devasya ǀ nāma ǀ
   kaḥ ǀ naḥ ǀ mahyai ǀ aditaye ǀ punaḥ ǀ dāt ǀ pitaram ǀ ca ǀ dṛśeyam ǀ mātaram ǀ ca ǁ

   1.24.1 Aṣṭaka 1.2.13.1Anuvāka 1.6.1Interpretations

2. Ṛk 2

   अ॒ग्नेर्व॒यं प्र॑थ॒मस्या॒मृता॑नां॒ मना॑महे॒ चारु॑ दे॒वस्य॒ नाम॑ ।
   स नो॑ म॒ह्या अदि॑तये॒ पुन॑र्दात्पि॒तरं॑ च दृ॒शेयं॑ मा॒तरं॑ च ॥

   अग्नेर् वयम् प्रथमस्यामृतानाम् मनामहे चारु देवस्य नाम |
   स नो मह्या अदितये पुनर् दात् पितरं च दृशेयम् मातरं च ||

   agnérvayám prathamásyāmṛ́tānām mánāmahe cā́ru devásya nā́ma ǀ
   sá no mahyā́ áditaye púnardātpitáram ca dṛśéyam mātáram ca ǁ

   agner vayam prathamasyāmṛtānām manāmahe cāru devasya nāma |
   sa no mahyā aditaye punar dāt pitaraṃ ca dṛśeyam mātaraṃ ca ||

   अ॒ग्नेः । व॒यम् । प्र॒थ॒मस्य॑ । अ॒मृता॑नाम् । मना॑महे । चारु॑ । दे॒वस्य॑ । नाम॑ ।
   सः । नः॒ । म॒ह्यै । अदि॑तये । पुनः॑ । दा॒त् । पि॒तर॑म् । च॒ । दृ॒शेय॑म् । मा॒तर॑म् । च॒ ॥

   अग्नेः । वयम् । प्रथमस्य । अमृतानाम् । मनामहे । चारु । देवस्य । नाम ।
   सः । नः । मह्यै । अदितये । पुनः । दात् । पितरम् । च । दृशेयम् । मातरम् । च ॥

   agnéḥ ǀ vayám ǀ prathamásya ǀ amṛ́tānām ǀ mánāmahe ǀ cā́ru ǀ devásya ǀ nā́ma ǀ
   sáḥ ǀ naḥ ǀ mahyái ǀ áditaye ǀ púnaḥ ǀ dāt ǀ pitáram ǀ ca ǀ dṛśéyam ǀ mātáram ǀ ca ǁ

   agneḥ ǀ vayam ǀ prathamasya ǀ amṛtānām ǀ manāmahe ǀ cāru ǀ devasya ǀ nāma ǀ
   saḥ ǀ naḥ ǀ mahyai ǀ aditaye ǀ punaḥ ǀ dāt ǀ pitaram ǀ ca ǀ dṛśeyam ǀ mātaram ǀ ca ǁ

   1.24.2 Aṣṭaka 1.2.13.2Anuvāka 1.6.2Interpretations

3. Ṛk 3

   अ॒भि त्वा॑ देव सवित॒रीशा॑नं॒ वार्या॑णां ।
   सदा॑वन्भा॒गमी॑महे ॥

   अभि त्वा देव सवितर् ईशानं वार्याणाम् |
   सदावन् भागम् ईमहे ||

   abhí tvā deva savitarī́śānam vā́ryāṇām ǀ
   sádāvanbhāgámīmahe ǁ

   abhi tvā deva savitar īśānaṃ vāryāṇām |
   sadāvan bhāgam īmahe ||

   अ॒भि । त्वा॒ । दे॒व॒ । स॒वि॒तः॒ । ईशा॑नम् । वार्या॑णाम् ।
   सदा॑ । अ॒व॒न् । भा॒गम् । ई॒म॒हे॒ ॥

   अभि । त्वा । देव । सवितः । ईशानम् । वार्याणाम् ।
   सदा । अवन् । भागम् । ईमहे ॥

   abhí ǀ tvā ǀ deva ǀ savitaḥ ǀ ī́śānam ǀ vā́ryāṇām ǀ
   sádā ǀ avan ǀ bhāgám ǀ īmahe ǁ

   abhi ǀ tvā ǀ deva ǀ savitaḥ ǀ īśānam ǀ vāryāṇām ǀ
   sadā ǀ avan ǀ bhāgam ǀ īmahe ǁ

   1.24.3 Aṣṭaka 1.2.13.3Anuvāka 1.6.3Interpretations

4. Ṛk 4

   यश्चि॒द्धि त॑ इ॒त्था भगः॑ शशमा॒नः पु॒रा नि॒दः ।
   अ॒द्वे॒षो हस्त॑योर्द॒धे ॥

   यश् चिद् धि त इत्था भगः शशमानः पुरा निदः |
   अद्वेषो हस्तयोर् दधे ||

   yáściddhí ta itthā́ bhágaḥ śaśamānáḥ purā́ nidáḥ ǀ
   adveṣó hástayordadhé ǁ

   yaś cid dhi ta itthā bhagaḥ śaśamānaḥ purā nidaḥ |
   adveṣo hastayor dadhe ||

   यः । चि॒त् । हि । ते॒ । इ॒त्था । भगः॑ । श॒श॒मा॒नः । पु॒रा । नि॒दः ।
   अ॒द्वे॒षः । हस्त॑योः । द॒धे ॥

   यः । चित् । हि । ते । इत्था । भगः । शशमानः । पुरा । निदः ।
   अद्वेषः । हस्तयोः । दधे ॥

   yáḥ ǀ cit ǀ hí ǀ te ǀ itthā́ ǀ bhágaḥ ǀ śaśamānáḥ ǀ purā́ ǀ nidáḥ ǀ
   adveṣáḥ ǀ hástayoḥ ǀ dadhé ǁ

   yaḥ ǀ cit ǀ hi ǀ te ǀ itthā ǀ bhagaḥ ǀ śaśamānaḥ ǀ purā ǀ nidaḥ ǀ
   adveṣaḥ ǀ hastayoḥ ǀ dadhe ǁ

   1.24.4 Aṣṭaka 1.2.13.4Anuvāka 1.6.4Interpretations

5. Ṛk 5

   भग॑भक्तस्य ते व॒यमुद॑शेम॒ तवाव॑सा ।
   मू॒र्धानं॑ रा॒य आ॒रभे॑ ॥

   भगभक्तस्य ते वयम् उद् अशेम तवावसा |
   मूर्धानं राय आरभे ||

   bhágabhaktasya te vayámúdaśema távā́vasā ǀ
   mūrdhā́nam rāyá ārábhe ǁ

   bhagabhaktasya te vayam ud aśema tavāvasā |
   mūrdhānaṃ rāya ārabhe ||

   भग॑ऽभक्तस्य । ते॒ । व॒यम् । उत् । अ॒शे॒म॒ । तव॑ । अव॑सा ।
   मू॒र्धान॑म् । रा॒यः । आ॒ऽरभे॑ ॥

   भगऽभक्तस्य । ते । वयम् । उत् । अशेम । तव । अवसा ।
   मूर्धानम् । रायः । आऽरभे ॥

   bhága-bhaktasya ǀ te ǀ vayám ǀ út ǀ aśema ǀ táva ǀ ávasā ǀ
   mūrdhā́nam ǀ rāyáḥ ǀ ā-rábhe ǁ

   bhaga-bhaktasya ǀ te ǀ vayam ǀ ut ǀ aśema ǀ tava ǀ avasā ǀ
   mūrdhānam ǀ rāyaḥ ǀ ā-rabhe ǁ

   1.24.5 Aṣṭaka 1.2.13.5Anuvāka 1.6.5Interpretations

6. Ṛk 6

   न॒हि ते॑ क्ष॒त्रं न सहो॒ न म॒न्युं वय॑श्च॒नामी प॒तयं॑त आ॒पुः ।
   नेमा आपो॑ अनिमि॒षं चरं॑ती॒र्न ये वात॑स्य प्रमि॒नंत्यभ्वं॑ ॥

   नहि ते क्षत्रं न सहो न मन्युं वयश् चनामी पतयन्त आपुः |
   नेमा आपो अनिमिषं चरन्तीर् न ये वातस्य प्रमिनन्त्य् अभ्वम् ||

   nahí te kṣatrám ná sáho ná manyúm váyaścanā́mī́ patáyanta āpúḥ ǀ
   némā́ ā́po animiṣám cárantīrná yé vā́tasya praminántyábhvam ǁ

   nahi te kṣatraṃ na saho na manyuṃ vayaś canāmī patayanta āpuḥ |
   nemā āpo animiṣaṃ carantīr na ye vātasya praminanty abhvam ||

   न॒हि । ते॒ । क्ष॒त्रम् । न । सहः॑ । न । म॒न्युम् । वयः॑ । च॒न । अ॒मी इति॑ । प॒तय॑न्तः । आ॒पुः ।
   न । इ॒माः । आपः॑ । अ॒नि॒ऽमि॒षम् । चर॑न्तीः । न । ये । वात॑स्य । प्र॒ऽमि॒नन्ति॑ । अभ्व॑म् ॥

   नहि । ते । क्षत्रम् । न । सहः । न । मन्युम् । वयः । चन । अमी इति । पतयन्तः । आपुः ।
   न । इमाः । आपः । अनिऽमिषम् । चरन्तीः । न । ये । वातस्य । प्रऽमिनन्ति । अभ्वम् ॥

   nahí ǀ te ǀ kṣatrám ǀ ná ǀ sáhaḥ ǀ ná ǀ manyúm ǀ váyaḥ ǀ caná ǀ amī́ íti ǀ patáyantaḥ ǀ āpúḥ ǀ
   ná ǀ imā́ḥ ǀ ā́paḥ ǀ ani-miṣám ǀ cárantīḥ ǀ ná ǀ yé ǀ vā́tasya ǀ pra-minánti ǀ ábhvam ǁ

   nahi ǀ te ǀ kṣatram ǀ na ǀ sahaḥ ǀ na ǀ manyum ǀ vayaḥ ǀ cana ǀ amī iti ǀ patayantaḥ ǀ āpuḥ ǀ
   na ǀ imāḥ ǀ āpaḥ ǀ ani-miṣam ǀ carantīḥ ǀ na ǀ ye ǀ vātasya ǀ pra-minanti ǀ abhvam ǁ

   1.24.6 Aṣṭaka 1.2.14.1Anuvāka 1.6.6Interpretations

7. Ṛk 7

   अ॒बु॒ध्ने राजा॒ वरु॑णो॒ वन॑स्यो॒र्ध्वं स्तूपं॑ ददते पू॒तद॑क्षः ।
   नी॒चीनाः॑ स्थुरु॒परि॑ बु॒ध्न ए॑षाम॒स्मे अं॒तर्निहि॑ताः के॒तवः॑ स्युः ॥

   अबुध्ने राजा वरुणो वनस्योर्ध्वं स्तूपं ददते पूतदक्षः |
   नीचीना स्थुर् उपरि बुध्न एषाम् अस्मे अन्तर् निहिताः केतवः स्युः ||

   abudhné rā́jā váruṇo vánasyordhvám stū́pam dadate pūtádakṣaḥ ǀ
   nīcī́nāḥ sthurupári budhná eṣāmasmé antárníhitāḥ ketávaḥ syuḥ ǁ

   abudhne rājā varuṇo vanasyordhvaṃ stūpaṃ dadate pūtadakṣaḥ |
   nīcīnā sthur upari budhna eṣām asme antar nihitāḥ ketavaḥ syuḥ ||

   अ॒बु॒ध्ने । राजा॑ । वरु॑णः । वन॑स्य । ऊ॒र्ध्वम् । स्तूप॑म् । द॒द॒ते॒ । पू॒तऽद॑क्षः ।
   नी॒चीनाः॑ । स्थुः॒ । उ॒परि॑ । बु॒ध्नः । ए॒षा॒म् । अ॒स्मे इति॑ । अ॒न्तः । निऽहि॑ताः । के॒तवः॑ । स्यु॒रिति॑ स्युः ॥

   अबुध्ने । राजा । वरुणः । वनस्य । ऊर्ध्वम् । स्तूपम् । ददते । पूतऽदक्षः ।
   नीचीनाः । स्थुः । उपरि । बुध्नः । एषाम् । अस्मे इति । अन्तः । निऽहिताः । केतवः । स्युरिति स्युः ॥

   abudhné ǀ rā́jā ǀ váruṇaḥ ǀ vánasya ǀ ūrdhvám ǀ stū́pam ǀ dadate ǀ pūtá-dakṣaḥ ǀ
   nīcī́nāḥ ǀ sthuḥ ǀ upári ǀ budhnáḥ ǀ eṣām ǀ asmé íti ǀ antáḥ ǀ ní-hitāḥ ǀ ketávaḥ ǀ syuríti syuḥ ǁ

   abudhne ǀ rājā ǀ varuṇaḥ ǀ vanasya ǀ ūrdhvam ǀ stūpam ǀ dadate ǀ pūta-dakṣaḥ ǀ
   nīcīnāḥ ǀ sthuḥ ǀ upari ǀ budhnaḥ ǀ eṣām ǀ asme iti ǀ antaḥ ǀ ni-hitāḥ ǀ ketavaḥ ǀ syuriti syuḥ ǁ

   1.24.7 Aṣṭaka 1.2.14.2Anuvāka 1.6.7Interpretations

8. Ṛk 8

   उ॒रुं हि राजा॒ वरु॑णश्च॒कार॒ सूर्या॑य॒ पंथा॒मन्वे॑त॒वा उ॑ ।
   अ॒पदे॒ पादा॒ प्रति॑धातवेऽकरु॒ताप॑व॒क्ता हृ॑दया॒विध॑श्चित् ॥

   उरुं हि राजा वरुणश् चकार सूर्याय पन्थाम् अन्वेतवा उ |
   अपदे पादा प्रतिधातवे ऽकर् उतापवक्ता हृदयाविधश् चित् ||

   urúm hí rā́jā váruṇaścakā́ra sū́ryāya pánthāmánvetavā́ u ǀ
   apáde pā́dā prátidhātave’karutā́pavaktā́ hṛdayāvídhaścit ǁ

   uruṃ hi rājā varuṇaś cakāra sūryāya panthām anvetavā u |
   apade pādā pratidhātave 'kar utāpavaktā hṛdayāvidhaś cit ||

   उ॒रुम् । हि । राजा॑ । वरु॑णः । च॒कार॑ । सूर्या॑य । पन्था॑म् । अनु॑ऽए॒त॒वै । ऊं॒ इति॑ ।
   अ॒पदे॑ । पादा॑ । प्रति॑ऽधातवे । अ॒कः॒ । उ॒त । अ॒प॒ऽव॒क्ता । हृ॒द॒य॒ऽविधः॑ । चि॒त् ॥

   उरुम् । हि । राजा । वरुणः । चकार । सूर्याय । पन्थाम् । अनुऽएतवै । ऊं इति ।
   अपदे । पादा । प्रतिऽधातवे । अकः । उत । अपऽवक्ता । हृदयऽविधः । चित् ॥

   urúm ǀ hí ǀ rā́jā ǀ váruṇaḥ ǀ cakā́ra ǀ sū́ryāya ǀ pánthām ǀ ánu-etavái ǀ ūṃ íti ǀ
   apáde ǀ pā́dā ǀ práti-dhātave ǀ akaḥ ǀ utá ǀ apa-vaktā́ ǀ hṛdaya-vídhaḥ ǀ cit ǁ

   urum ǀ hi ǀ rājā ǀ varuṇaḥ ǀ cakāra ǀ sūryāya ǀ panthām ǀ anu-etavai ǀ ūṃ iti ǀ
   apade ǀ pādā ǀ prati-dhātave ǀ akaḥ ǀ uta ǀ apa-vaktā ǀ hṛdaya-vidhaḥ ǀ cit ǁ

   1.24.8 Aṣṭaka 1.2.14.3Anuvāka 1.6.8Interpretations

9. Ṛk 9

   श॒तं ते॑ राजन्भि॒षजः॑ स॒हस्र॑मु॒र्वी ग॑भी॒रा सु॑म॒तिष्टे॑ अस्तु ।
   बाध॑स्व दू॒रे निर्ऋ॑तिं परा॒चैः कृ॒तं चि॒देनः॒ प्र मु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥

   शतं ते राजन् भिषजः सहस्रम् उर्वी गभीरा सुमतिष् टे अस्तु |
   बाधस्व दूरे निरृतिम् पराचैः कृतं चिद् एनः प्र मुमुग्ध्य् अस्मत् ||

   śatám te rājanbhiṣájaḥ sahásramurvī́ gabhīrā́ sumatíṣṭe astu ǀ
   bā́dhasva dūré nírṛtim parācáiḥ kṛtám cidénaḥ prá mumugdhyasmát ǁ

   śataṃ te rājan bhiṣajaḥ sahasram urvī gabhīrā sumatiṣ ṭe astu |
   bādhasva dūre nirṛtim parācaiḥ kṛtaṃ cid enaḥ pra mumugdhy asmat ||

   श॒तम् । ते॒ । रा॒ज॒न् । भि॒षजः॑ । स॒हस्र॑म् । उ॒र्वी । ग॒भी॒रा । सु॒ऽम॒तिः । ते॒ । अ॒स्तु॒ ।
   बाध॑स्व । दू॒रे । निःऽऋ॑तिम् । प॒रा॒चैः । कृ॒तम् । चि॒त् । एनः॑ । प्र । मु॒मु॒ग्धि॒ । अ॒स्मत् ॥

   शतम् । ते । राजन् । भिषजः । सहस्रम् । उर्वी । गभीरा । सुऽमतिः । ते । अस्तु ।
   बाधस्व । दूरे । निःऽऋतिम् । पराचैः । कृतम् । चित् । एनः । प्र । मुमुग्धि । अस्मत् ॥

   śatám ǀ te ǀ rājan ǀ bhiṣájaḥ ǀ sahásram ǀ urvī́ ǀ gabhīrā́ ǀ su-matíḥ ǀ te ǀ astu ǀ
   bā́dhasva ǀ dūré ǀ níḥ-ṛtim ǀ parācáiḥ ǀ kṛtám ǀ cit ǀ énaḥ ǀ prá ǀ mumugdhi ǀ asmát ǁ

   śatam ǀ te ǀ rājan ǀ bhiṣajaḥ ǀ sahasram ǀ urvī ǀ gabhīrā ǀ su-matiḥ ǀ te ǀ astu ǀ
   bādhasva ǀ dūre ǀ niḥ-ṛtim ǀ parācaiḥ ǀ kṛtam ǀ cit ǀ enaḥ ǀ pra ǀ mumugdhi ǀ asmat ǁ

   1.24.9 Aṣṭaka 1.2.14.4Anuvāka 1.6.9Interpretations

10. Ṛk 10

    अ॒मी य ऋक्षा॒ निहि॑तास उ॒च्चा नक्तं॒ ददृ॑श्रे॒ कुह॑ चि॒द्दिवे॑युः ।
    अद॑ब्धानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ वि॒चाक॑शच्चं॒द्रमा॒ नक्त॑मेति ॥

    अमी य ऋक्षा निहितास उच्चा नक्तं ददृश्रे कुह चिद् दिवेयुः |
    अदब्धानि वरुणस्य व्रतानि विचाकशच् चन्द्रमा नक्तम् एति ||

    amī́ yá ṛ́kṣā níhitāsa uccā́ náktam dádṛśre kúha ciddíveyuḥ ǀ
    ádabdhāni váruṇasya vratā́ni vicā́kaśaccandrámā náktameti ǁ

    amī ya ṛkṣā nihitāsa uccā naktaṃ dadṛśre kuha cid diveyuḥ |
    adabdhāni varuṇasya vratāni vicākaśac candramā naktam eti ||

    अ॒मी इति॑ । ये । ऋक्षाः॑ । निऽहि॑तासः । उ॒च्चा । नक्त॑म् । ददृ॑श्रे । कुह॑ । चि॒त् । दिवा॑ । ई॒युः॒ ।
    अद॑ब्धानि । वरु॑णस्य । व्र॒तानि॑ । वि॒ऽचाक॑शत् । च॒न्द्रमाः॑ । नक्त॑म् । ए॒ति॒ ॥

    अमी इति । ये । ऋक्षाः । निऽहितासः । उच्चा । नक्तम् । ददृश्रे । कुह । चित् । दिवा । ईयुः ।
    अदब्धानि । वरुणस्य । व्रतानि । विऽचाकशत् । चन्द्रमाः । नक्तम् । एति ॥

    amī́ íti ǀ yé ǀ ṛ́kṣāḥ ǀ ní-hitāsaḥ ǀ uccā́ ǀ náktam ǀ dádṛśre ǀ kúha ǀ cit ǀ dívā ǀ īyuḥ ǀ
    ádabdhāni ǀ váruṇasya ǀ vratā́ni ǀ vi-cā́kaśat ǀ candrámāḥ ǀ náktam ǀ eti ǁ

    amī iti ǀ ye ǀ ṛkṣāḥ ǀ ni-hitāsaḥ ǀ uccā ǀ naktam ǀ dadṛśre ǀ kuha ǀ cit ǀ divā ǀ īyuḥ ǀ
    adabdhāni ǀ varuṇasya ǀ vratāni ǀ vi-cākaśat ǀ candramāḥ ǀ naktam ǀ eti ǁ

    1.24.10 Aṣṭaka 1.2.14.5Anuvāka 1.6.10Interpretations

11. Ṛk 11

    तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वंद॑मान॒स्तदा शा॑स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भिः॑ ।
    अहे॑ळमानो वरुणे॒ह बो॒ध्युरु॑शंस॒ मा न॒ आयुः॒ प्र मो॑षीः ॥

    तत् त्वा यामि ब्रह्मणा वन्दमानस् तद् आ शास्ते यजमानो हविर्भिः |
    अहेऌअमानो वरुणेह बोध्य् उरुशंस मा न आयुः प्र मोषीः ||

    táttvā yāmi bráhmaṇā vándamānastádā́ śāste yájamāno havírbhiḥ ǀ
    áheḷamāno varuṇehá bodhyúruśaṃsa mā́ na ā́yuḥ prá moṣīḥ ǁ

    tat tvā yāmi brahmaṇā vandamānas tad ā śāste yajamāno havirbhiḥ |
    aheḷamāno varuṇeha bodhy uruśaṃsa mā na āyuḥ pra moṣīḥ ||

    तत् । त्वा॒ । या॒मि॒ । ब्रह्म॑णा । वन्द॑मानः । तत् । आ । शा॒स्ते॒ । यज॑मानः । ह॒विःऽभिः॑ ।
    अहे॑ळमानः । व॒रु॒ण॒ । इ॒ह । बो॒धि॒ । उरु॑ऽशंस । मा । नः॒ । आयुः॑ । प्र । मो॒षीः॒ ॥

    तत् । त्वा । यामि । ब्रह्मणा । वन्दमानः । तत् । आ । शास्ते । यजमानः । हविःऽभिः ।
    अहेळमानः । वरुण । इह । बोधि । उरुऽशंस । मा । नः । आयुः । प्र । मोषीः ॥

    tát ǀ tvā ǀ yāmi ǀ bráhmaṇā ǀ vándamānaḥ ǀ tát ǀ ā́ ǀ śāste ǀ yájamānaḥ ǀ havíḥ-bhiḥ ǀ
    áheḷamānaḥ ǀ varuṇa ǀ ihá ǀ bodhi ǀ úru-śaṃsa ǀ mā́ ǀ naḥ ǀ ā́yuḥ ǀ prá ǀ moṣīḥ ǁ

    tat ǀ tvā ǀ yāmi ǀ brahmaṇā ǀ vandamānaḥ ǀ tat ǀ ā ǀ śāste ǀ yajamānaḥ ǀ haviḥ-bhiḥ ǀ
    aheḷamānaḥ ǀ varuṇa ǀ iha ǀ bodhi ǀ uru-śaṃsa ǀ mā ǀ naḥ ǀ āyuḥ ǀ pra ǀ moṣīḥ ǁ

    1.24.11 Aṣṭaka 1.2.15.1Anuvāka 1.6.11Interpretations

12. Ṛk 12

    तदिन्नक्तं॒ तद्दिवा॒ मह्य॑माहु॒स्तद॒यं केतो॑ हृ॒द आ वि च॑ष्टे ।
    शुनः॒शेपो॒ यमह्व॑द्गृभी॒तः सो अ॒स्मान्राजा॒ वरु॑णो मुमोक्तु ॥

    तद् इन् नक्तं तद् दिवा मह्यम् आहुस् तद् अयं केतो हृद आ वि चष्टे |
    शुनःशेपो यम् अह्वद् गृभीतः सो अस्मान् राजा वरुणो मुमोक्तु ||

    tádínnáktam táddívā máhyamāhustádayám kéto hṛdá ā́ ví caṣṭe ǀ
    śúnaḥśépo yámáhvadgṛbhītáḥ só asmā́nrā́jā váruṇo mumoktu ǁ

    tad in naktaṃ tad divā mahyam āhus tad ayaṃ keto hṛda ā vi caṣṭe |
    śunaḥśepo yam ahvad gṛbhītaḥ so asmān rājā varuṇo mumoktu ||

    तत् । इत् । नक्त॑म् । तत् । दिवा॑ । मह्य॑म् । आ॒हुः॒ । तत् । अ॒यम् । केतः॑ । हृ॒दः । आ । वि । च॒ष्टे॒ ।
    शुनः॒शेपः॑ । यम् । अह्व॑त् । गृ॒भी॒तः । सः । अ॒स्मान् । राजा॑ । वरु॑णः । मु॒मो॒क्तु॒ ॥

    तत् । इत् । नक्तम् । तत् । दिवा । मह्यम् । आहुः । तत् । अयम् । केतः । हृदः । आ । वि । चष्टे ।
    शुनःशेपः । यम् । अह्वत् । गृभीतः । सः । अस्मान् । राजा । वरुणः । मुमोक्तु ॥

    tát ǀ ít ǀ náktam ǀ tát ǀ dívā ǀ máhyam ǀ āhuḥ ǀ tát ǀ ayám ǀ kétaḥ ǀ hṛdáḥ ǀ ā́ ǀ ví ǀ caṣṭe ǀ
    śúnaḥśépaḥ ǀ yám ǀ áhvat ǀ gṛbhītáḥ ǀ sáḥ ǀ asmā́n ǀ rā́jā ǀ váruṇaḥ ǀ mumoktu ǁ

    tat ǀ it ǀ naktam ǀ tat ǀ divā ǀ mahyam ǀ āhuḥ ǀ tat ǀ ayam ǀ ketaḥ ǀ hṛdaḥ ǀ ā ǀ vi ǀ caṣṭe ǀ
    śunaḥśepaḥ ǀ yam ǀ ahvat ǀ gṛbhītaḥ ǀ saḥ ǀ asmān ǀ rājā ǀ varuṇaḥ ǀ mumoktu ǁ

    1.24.12 Aṣṭaka 1.2.15.2Anuvāka 1.6.12Interpretations

13. Ṛk 13

    शुनः॒शेपो॒ ह्यह्व॑द्गृभी॒तस्त्रि॒ष्वा॑दि॒त्यं द्रु॑प॒देषु॑ ब॒द्धः ।
    अवै॑नं॒ राजा॒ वरु॑णः ससृज्याद्वि॒द्वाँ अद॑ब्धो॒ वि मु॑मोक्तु॒ पाशा॑न् ॥

    शुनःशेपो ह्य् अह्वद् गृभीतस् त्रिष्व् आदित्यं द्रुपदेषु बद्धः |
    अवैनं राजा वरुणः ससृज्याद् विद्वां अदब्धो वि मुमोक्तु पाशान् ||

    śúnaḥśépo hyáhvadgṛbhītástriṣvā́dityám drupadéṣu baddháḥ ǀ
    ávainam rā́jā váruṇaḥ sasṛjyādvidvā́m̐ ádabdho ví mumoktu pā́śān ǁ

    śunaḥśepo hy ahvad gṛbhītas triṣv ādityaṃ drupadeṣu baddhaḥ |
    avainaṃ rājā varuṇaḥ sasṛjyād vidvāṃ adabdho vi mumoktu pāśān ||

    शुनः॒शेपः॑ । हि । अह्व॑त् । गृ॒भी॒तः । त्रि॒षु । आ॒दि॒त्यम् । द्रु॒ऽप॒देषु॑ । ब॒द्धः ।
    अव॑ । ए॒न॒म् । राजा॑ । वरु॑णः । स॒सृ॒ज्या॒त् । वि॒द्वान् । अद॑ब्धः । वि । मु॒मो॒क्तु॒ । पाशा॑न् ॥

    शुनःशेपः । हि । अह्वत् । गृभीतः । त्रिषु । आदित्यम् । द्रुऽपदेषु । बद्धः ।
    अव । एनम् । राजा । वरुणः । ससृज्यात् । विद्वान् । अदब्धः । वि । मुमोक्तु । पाशान् ॥

    śúnaḥśépaḥ ǀ hí ǀ áhvat ǀ gṛbhītáḥ ǀ triṣú ǀ ādityám ǀ dru-padéṣu ǀ baddháḥ ǀ
    áva ǀ enam ǀ rā́jā ǀ váruṇaḥ ǀ sasṛjyāt ǀ vidvā́n ǀ ádabdhaḥ ǀ ví ǀ mumoktu ǀ pā́śān ǁ

    śunaḥśepaḥ ǀ hi ǀ ahvat ǀ gṛbhītaḥ ǀ triṣu ǀ ādityam ǀ dru-padeṣu ǀ baddhaḥ ǀ
    ava ǀ enam ǀ rājā ǀ varuṇaḥ ǀ sasṛjyāt ǀ vidvān ǀ adabdhaḥ ǀ vi ǀ mumoktu ǀ pāśān ǁ

    1.24.13 Aṣṭaka 1.2.15.3Anuvāka 1.6.13Interpretations

14. Ṛk 14

    अव॑ ते॒ हेळो॑ वरुण॒ नमो॑भि॒रव॑ य॒ज्ञेभि॑रीमहे ह॒विर्भिः॑ ।
    क्षय॑न्न॒स्मभ्य॑मसुर प्रचेता॒ राज॒न्नेनां॑सि शिश्रथः कृ॒तानि॑ ॥

    अव ते हेऌओ वरुण नमोभिर् अव यज्ञेभिर् ईमहे हविर्भिः |
    क्षयन्न् अस्मभ्यम् असुर प्रचेता राजन्न् एनांसि शिश्रथः कृतानि ||

    áva te héḷo varuṇa námobhiráva yajñébhirīmahe havírbhiḥ ǀ
    kṣáyannasmábhyamasura pracetā rā́jannénāṃsi śiśrathaḥ kṛtā́ni ǁ

    ava te heḷo varuṇa namobhir ava yajñebhir īmahe havirbhiḥ |
    kṣayann asmabhyam asura pracetā rājann enāṃsi śiśrathaḥ kṛtāni ||

    अव॑ । ते॒ । हेळः॑ । व॒रु॒ण॒ । नमः॑ऽभिः । अव॑ । य॒ज्ञेभिः॑ । ई॒म॒हे॒ । ह॒विःऽभिः॑ ।
    क्षय॑न् । अ॒स्मभ्य॑म् । अ॒सु॒र॒ । प्र॒चे॒त॒ इति॑ प्रऽचेतः । राज॑न् । एनां॑सि । शि॒श्र॒थः॒ । कृ॒तानि॑ ॥

    अव । ते । हेळः । वरुण । नमःऽभिः । अव । यज्ञेभिः । ईमहे । हविःऽभिः ।
    क्षयन् । अस्मभ्यम् । असुर । प्रचेत इति प्रऽचेतः । राजन् । एनांसि । शिश्रथः । कृतानि ॥

    áva ǀ te ǀ héḷaḥ ǀ varuṇa ǀ námaḥ-bhiḥ ǀ áva ǀ yajñébhiḥ ǀ īmahe ǀ havíḥ-bhiḥ ǀ
    kṣáyan ǀ asmábhyam ǀ asura ǀ praceta íti pra-cetaḥ ǀ rā́jan ǀ énāṃsi ǀ śiśrathaḥ ǀ kṛtā́ni ǁ

    ava ǀ te ǀ heḷaḥ ǀ varuṇa ǀ namaḥ-bhiḥ ǀ ava ǀ yajñebhiḥ ǀ īmahe ǀ haviḥ-bhiḥ ǀ
    kṣayan ǀ asmabhyam ǀ asura ǀ praceta iti pra-cetaḥ ǀ rājan ǀ enāṃsi ǀ śiśrathaḥ ǀ kṛtāni ǁ

    1.24.14 Aṣṭaka 1.2.15.4Anuvāka 1.6.14Interpretations

15. Ṛk 15

    उदु॑त्त॒मं व॑रुण॒ पाश॑म॒स्मदवा॑ध॒मं वि म॑ध्य॒मं श्र॑थाय ।
    अथा॑ व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥

    उद् उत्तमं वरुण पाशम् अस्मद् अवाधमं वि मध्यमं श्रथाय |
    अथा वयम् आदित्य व्रते तवानागसो अदितये स्याम ||

    úduttamám varuṇa pā́śamasmádávādhamám ví madhyamám śrathāya ǀ
    áthā vayámāditya vraté távā́nāgaso áditaye syāma ǁ

    ud uttamaṃ varuṇa pāśam asmad avādhamaṃ vi madhyamaṃ śrathāya |
    athā vayam āditya vrate tavānāgaso aditaye syāma ||

    उत् । उ॒त्ऽत॒मम् । व॒रु॒ण॒ । पाश॑म् । अ॒स्मत् । अव॑ । अ॒ध॒मम् । वि । म॒ध्य॒मम् । श्र॒थ॒य॒ ।
    अथ॑ । व॒यम् । आ॒दि॒त्य॒ । व्र॒ते । तव॑ । अना॑गसः । अदि॑तये । स्या॒म॒ ॥

    उत् । उत्ऽतमम् । वरुण । पाशम् । अस्मत् । अव । अधमम् । वि । मध्यमम् । श्रथय ।
    अथ । वयम् । आदित्य । व्रते । तव । अनागसः । अदितये । स्याम ॥

    út ǀ ut-tamám ǀ varuṇa ǀ pā́śam ǀ asmát ǀ áva ǀ adhamám ǀ ví ǀ madhyamám ǀ śrathaya ǀ
    átha ǀ vayám ǀ āditya ǀ vraté ǀ táva ǀ ánāgasaḥ ǀ áditaye ǀ syāma ǁ

    ut ǀ ut-tamam ǀ varuṇa ǀ pāśam ǀ asmat ǀ ava ǀ adhamam ǀ vi ǀ madhyamam ǀ śrathaya ǀ
    atha ǀ vayam ǀ āditya ǀ vrate ǀ tava ǀ anāgasaḥ ǀ aditaye ǀ syāma ǁ

    1.24.15 Aṣṭaka 1.2.15.5Anuvāka 1.6.15Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.