Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

Gotama Rāhūgaṇa

Chandas छन्दस्

Gāyatrī, Triṣṭubh, Uṣṇih

1. Ṛk 1

   हिर॑ण्यकेशो॒ रज॑सो विसा॒रेऽहि॒र्धुनि॒र्वात॑ इव॒ ध्रजी॑मान् ।
   शुचि॑भ्राजा उ॒षसो॒ नवे॑दा॒ यश॑स्वतीरप॒स्युवो॒ न स॒त्याः ॥

   हिरण्यकेशो रजसो विसारे ऽहिर् धुनिर् वात इव ध्रजीमान् |
   शुचिभ्राजा उषसो नवेदा यशस्वतीर् अपस्युवो न सत्याः ||

   híraṇyakeśo rájaso visāré’hirdhúnirvā́ta iva dhrájīmān ǀ
   śúcibhrājā uṣáso návedā yáśasvatīrapasyúvo ná satyā́ḥ ǁ

   hiraṇyakeśo rajaso visāre 'hir dhunir vāta iva dhrajīmān |
   śucibhrājā uṣaso navedā yaśasvatīr apasyuvo na satyāḥ ||

   हिर॑ण्यऽकेशः । रज॑सः । वि॒ऽसा॒रे । अहिः॑ । धुनिः॑ । वातः॑ऽइव । ध्रजी॑मान् ।
   शुचि॑ऽभ्राजाः । उ॒षसः॑ । नवे॑दाः । यश॑स्वतीः । अ॒प॒स्युवः॑ । न । स॒त्याः ॥

   हिरण्यऽकेशः । रजसः । विऽसारे । अहिः । धुनिः । वातःऽइव । ध्रजीमान् ।
   शुचिऽभ्राजाः । उषसः । नवेदाः । यशस्वतीः । अपस्युवः । न । सत्याः ॥

   híraṇya-keśaḥ ǀ rájasaḥ ǀ vi-sāré ǀ áhiḥ ǀ dhúniḥ ǀ vā́taḥ-iva ǀ dhrájīmān ǀ
   śúci-bhrājāḥ ǀ uṣásaḥ ǀ návedāḥ ǀ yáśasvatīḥ ǀ apasyúvaḥ ǀ ná ǀ satyā́ḥ ǁ

   hiraṇya-keśaḥ ǀ rajasaḥ ǀ vi-sāre ǀ ahiḥ ǀ dhuniḥ ǀ vātaḥ-iva ǀ dhrajīmān ǀ
   śuci-bhrājāḥ ǀ uṣasaḥ ǀ navedāḥ ǀ yaśasvatīḥ ǀ apasyuvaḥ ǀ na ǀ satyāḥ ǁ

   1.79.1 Aṣṭaka 1.5.27.1Anuvāka 1.13.30Interpretations

2. Ṛk 2

   आ ते॑ सुप॒र्णा अ॑मिनंतँ॒ एवैः॑ कृ॒ष्णो नो॑नाव वृष॒भो यदी॒दं ।
   शि॒वाभि॒र्न स्मय॑मानाभि॒रागा॒त्पतं॑ति॒ मिहः॑ स्त॒नयं॑त्य॒भ्रा ॥

   आ ते सुपर्णा अमिनन्तं एवैः कृष्णो नोनाव वृषभो यदीदम् |
   शिवाभिर् न स्मयमानाभिर् आगात् पतन्ति मिह स्तनयन्त्य् अभ्रा ||

   ā́ te suparṇā́ aminantam̐ évaiḥ kṛṣṇó nonāva vṛṣabhó yádīdám ǀ
   śivā́bhirná smáyamānābhirā́gātpátanti míhaḥ stanáyantyabhrā́ ǁ

   ā te suparṇā aminantaṃ evaiḥ kṛṣṇo nonāva vṛṣabho yadīdam |
   śivābhir na smayamānābhir āgāt patanti miha stanayanty abhrā ||

   आ । ते॒ । सु॒ऽप॒र्णाः । अ॒मि॒न॒न्त॒ । एवैः॑ । कृ॒ष्णः । नो॒ना॒व॒ । वृ॒ष॒भः । यदि॑ । इ॒दम् ।
   शि॒वाभिः॑ । न । स्मय॑मानाभिः । आ । अ॒गा॒त् । पत॑न्ति । मिहः॑ । स्त॒नय॑न्ति । अ॒भ्रा ॥

   आ । ते । सुऽपर्णाः । अमिनन्त । एवैः । कृष्णः । नोनाव । वृषभः । यदि । इदम् ।
   शिवाभिः । न । स्मयमानाभिः । आ । अगात् । पतन्ति । मिहः । स्तनयन्ति । अभ्रा ॥

   ā́ ǀ te ǀ su-parṇā́ḥ ǀ aminanta ǀ évaiḥ ǀ kṛṣṇáḥ ǀ nonāva ǀ vṛṣabháḥ ǀ yádi ǀ idám ǀ
   śivā́bhiḥ ǀ ná ǀ smáyamānābhiḥ ǀ ā́ ǀ agāt ǀ pátanti ǀ míhaḥ ǀ stanáyanti ǀ abhrā́ ǁ

   ā ǀ te ǀ su-parṇāḥ ǀ aminanta ǀ evaiḥ ǀ kṛṣṇaḥ ǀ nonāva ǀ vṛṣabhaḥ ǀ yadi ǀ idam ǀ
   śivābhiḥ ǀ na ǀ smayamānābhiḥ ǀ ā ǀ agāt ǀ patanti ǀ mihaḥ ǀ stanayanti ǀ abhrā ǁ

   1.79.2 Aṣṭaka 1.5.27.2Anuvāka 1.13.31Interpretations

3. Ṛk 3

   यदी॑मृ॒तस्य॒ पय॑सा॒ पिया॑नो॒ नय॑न्नृ॒तस्य॑ प॒थिभी॒ रजि॑ष्ठैः ।
   अ॒र्य॒मा मि॒त्रो वरु॑णः॒ परि॑ज्मा॒ त्वचं॑ पृंचं॒त्युप॑रस्य॒ योनौ॑ ॥

   यद् ईम् ऋतस्य पयसा पियानो नयन्न् ऋतस्य पथिभी रजिष्ठैः |
   अर्यमा मित्रो वरुणः परिज्मा त्वचम् पृञ्चन्त्य् उपरस्य योनौ ||

   yádīmṛtásya páyasā píyāno náyannṛtásya pathíbhī rájiṣṭhaiḥ ǀ
   aryamā́ mitró váruṇaḥ párijmā tvácam pṛñcantyúparasya yónau ǁ

   yad īm ṛtasya payasā piyāno nayann ṛtasya pathibhī rajiṣṭhaiḥ |
   aryamā mitro varuṇaḥ parijmā tvacam pṛñcanty uparasya yonau ||

   यत् । ई॒म् । ऋ॒तस्य॑ । पय॑सा । पिया॑नः । नय॑न् । ऋ॒तस्य॑ । प॒थिऽभिः॑ । रजि॑ष्ठैः ।
   अ॒र्य॒मा । मि॒त्रः । वरु॑णः । परि॑ऽज्मा । त्वच॑म् । पृ॒ञ्च॒न्ति॒ । उप॑रस्य । योनौ॑ ॥

   यत् । ईम् । ऋतस्य । पयसा । पियानः । नयन् । ऋतस्य । पथिऽभिः । रजिष्ठैः ।
   अर्यमा । मित्रः । वरुणः । परिऽज्मा । त्वचम् । पृञ्चन्ति । उपरस्य । योनौ ॥

   yát ǀ īm ǀ ṛtásya ǀ páyasā ǀ píyānaḥ ǀ náyan ǀ ṛtásya ǀ pathí-bhiḥ ǀ rájiṣṭhaiḥ ǀ
   aryamā́ ǀ mitráḥ ǀ váruṇaḥ ǀ pári-jmā ǀ tvácam ǀ pṛñcanti ǀ úparasya ǀ yónau ǁ

   yat ǀ īm ǀ ṛtasya ǀ payasā ǀ piyānaḥ ǀ nayan ǀ ṛtasya ǀ pathi-bhiḥ ǀ rajiṣṭhaiḥ ǀ
   aryamā ǀ mitraḥ ǀ varuṇaḥ ǀ pari-jmā ǀ tvacam ǀ pṛñcanti ǀ uparasya ǀ yonau ǁ

   1.79.3 Aṣṭaka 1.5.27.3Anuvāka 1.13.32Interpretations

4. Ṛk 4

   अग्ने॒ वाज॑स्य॒ गोम॑त॒ ईशा॑नः सहसो यहो ।
   अ॒स्मे धे॑हि जातवेदो॒ महि॒ श्रवः॑ ॥

   अग्ने वाजस्य गोमत ईशानः सहसो यहो |
   अस्मे धेहि जातवेदो महि श्रवः ||

   ágne vā́jasya gómata ī́śānaḥ sahaso yaho ǀ
   asmé dhehi jātavedo máhi śrávaḥ ǁ

   agne vājasya gomata īśānaḥ sahaso yaho |
   asme dhehi jātavedo mahi śravaḥ ||

   अग्ने॑ । वाज॑स्य । गोऽम॑तः । ईशा॑नः । स॒ह॒सः॒ । य॒हो॒ इति॑ ।
   अ॒स्मे इति॑ । धे॒हि॒ । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ । महि॑ । श्रवः॑ ॥

   अग्ने । वाजस्य । गोऽमतः । ईशानः । सहसः । यहो इति ।
   अस्मे इति । धेहि । जातऽवेदः । महि । श्रवः ॥

   ágne ǀ vā́jasya ǀ gó-mataḥ ǀ ī́śānaḥ ǀ sahasaḥ ǀ yaho íti ǀ
   asmé íti ǀ dhehi ǀ jāta-vedaḥ ǀ máhi ǀ śrávaḥ ǁ

   agne ǀ vājasya ǀ go-mataḥ ǀ īśānaḥ ǀ sahasaḥ ǀ yaho iti ǀ
   asme iti ǀ dhehi ǀ jāta-vedaḥ ǀ mahi ǀ śravaḥ ǁ

   1.79.4 Aṣṭaka 1.5.27.4Anuvāka 1.13.33Interpretations

5. Ṛk 5

   स इ॑धा॒नो वसु॑ष्क॒विर॒ग्निरी॒ळेन्यो॑ गि॒रा ।
   रे॒वद॒स्मभ्यं॑ पुर्वणीक दीदिहि ॥

   स इधानो वसुष् कविर् अग्निर् ईळेन्यो गिरा |
   रेवद् अस्मभ्यम् पुर्वणीक दीदिहि ||

   sá idhānó vásuṣkavíragnírīḷényo girā́ ǀ
   revádasmábhyam purvaṇīka dīdihi ǁ

   sa idhāno vasuṣ kavir agnir īḷenyo girā |
   revad asmabhyam purvaṇīka dīdihi ||

   सः । इ॒धा॒नः । वसुः॑ । क॒विः । अ॒ग्निः । ई॒ळेन्यः॑ । गि॒रा ।
   रे॒वत् । अ॒स्मभ्य॑म् । पु॒रु॒ऽअ॒नी॒क॒ । दी॒दि॒हि॒ ॥

   सः । इधानः । वसुः । कविः । अग्निः । ईळेन्यः । गिरा ।
   रेवत् । अस्मभ्यम् । पुरुऽअनीक । दीदिहि ॥

   sáḥ ǀ idhānáḥ ǀ vásuḥ ǀ kavíḥ ǀ agníḥ ǀ īḷényaḥ ǀ girā́ ǀ
   revát ǀ asmábhyam ǀ puru-anīka ǀ dīdihi ǁ

   saḥ ǀ idhānaḥ ǀ vasuḥ ǀ kaviḥ ǀ agniḥ ǀ īḷenyaḥ ǀ girā ǀ
   revat ǀ asmabhyam ǀ puru-anīka ǀ dīdihi ǁ

   1.79.5 Aṣṭaka 1.5.27.5Anuvāka 1.13.34Interpretations

6. Ṛk 6

   क्ष॒पो रा॑जन्नु॒त त्मनाग्ने॒ वस्तो॑रु॒तोषसः॑ ।
   स ति॑ग्मजंभ र॒क्षसो॑ दह॒ प्रति॑ ॥

   क्षपो राजन्न् उत त्मनाग्ने वस्तोर् उतोषसः |
   स तिग्मजम्भ रक्षसो दह प्रति ||

   kṣapó rājannutá tmánā́gne vástorutóṣásaḥ ǀ
   sá tigmajambha rakṣáso daha práti ǁ

   kṣapo rājann uta tmanāgne vastor utoṣasaḥ |
   sa tigmajambha rakṣaso daha prati ||

   क्ष॒पः । रा॒ज॒न् । उ॒त । त्मना॑ । अग्ने॑ । वस्तोः॑ । उ॒त । उ॒षसः॑ ।
   सः । ति॒ग्म॒ऽज॒म्भ॒ । र॒क्षसः॑ । द॒ह॒ । प्रति॑ ॥

   क्षपः । राजन् । उत । त्मना । अग्ने । वस्तोः । उत । उषसः ।
   सः । तिग्मऽजम्भ । रक्षसः । दह । प्रति ॥

   kṣapáḥ ǀ rājan ǀ utá ǀ tmánā ǀ ágne ǀ vástoḥ ǀ utá ǀ uṣásaḥ ǀ
   sáḥ ǀ tigma-jambha ǀ rakṣásaḥ ǀ daha ǀ práti ǁ

   kṣapaḥ ǀ rājan ǀ uta ǀ tmanā ǀ agne ǀ vastoḥ ǀ uta ǀ uṣasaḥ ǀ
   saḥ ǀ tigma-jambha ǀ rakṣasaḥ ǀ daha ǀ prati ǁ

   1.79.6 Aṣṭaka 1.5.27.6Anuvāka 1.13.35Interpretations

7. Ṛk 7

   अवा॑ नो अग्न ऊ॒तिभि॑र्गाय॒त्रस्य॒ प्रभ॑र्मणि ।
   विश्वा॑सु धी॒षु वं॑द्य ॥

   अवा नो अग्न ऊतिभिर् गायत्रस्य प्रभर्मणि |
   विश्वासु धीषु वन्द्य ||

   ávā no agna ūtíbhirgāyatrásya prábharmaṇi ǀ
   víśvāsu dhīṣú vandya ǁ

   avā no agna ūtibhir gāyatrasya prabharmaṇi |
   viśvāsu dhīṣu vandya ||

   अव॑ । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । ऊ॒तिऽभिः॑ । गा॒य॒त्रस्य॑ । प्रऽभ॑र्मणि ।
   विश्वा॑सु । धी॒षु । व॒न्द्य॒ ॥

   अव । नः । अग्ने । ऊतिऽभिः । गायत्रस्य । प्रऽभर्मणि ।
   विश्वासु । धीषु । वन्द्य ॥

   áva ǀ naḥ ǀ agne ǀ ūtí-bhiḥ ǀ gāyatrásya ǀ prá-bharmaṇi ǀ
   víśvāsu ǀ dhīṣú ǀ vandya ǁ

   ava ǀ naḥ ǀ agne ǀ ūti-bhiḥ ǀ gāyatrasya ǀ pra-bharmaṇi ǀ
   viśvāsu ǀ dhīṣu ǀ vandya ǁ

   1.79.7 Aṣṭaka 1.5.28.1Anuvāka 1.13.36Interpretations

8. Ṛk 8

   आ नो॑ अग्ने र॒यिं भ॑र सत्रा॒साहं॒ वरे॑ण्यं ।
   विश्वा॑सु पृ॒त्सु दु॒ष्टरं॑ ॥

   आ नो अग्ने रयिम् भर सत्रासाहं वरेण्यम् |
   विश्वासु पृत्सु दुष्टरम् ||

   ā́ no agne rayím bhara satrāsā́ham váreṇyam ǀ
   víśvāsu pṛtsú duṣṭáram ǁ

   ā no agne rayim bhara satrāsāhaṃ vareṇyam |
   viśvāsu pṛtsu duṣṭaram ||

   आ । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । र॒यिम् । भ॒र॒ । स॒त्रा॒ऽसह॑म् । वरे॑ण्यम् ।
   विश्वा॑सु । पृ॒त्ऽसु । दु॒स्तर॑म् ॥

   आ । नः । अग्ने । रयिम् । भर । सत्राऽसहम् । वरेण्यम् ।
   विश्वासु । पृत्ऽसु । दुस्तरम् ॥

   ā́ ǀ naḥ ǀ agne ǀ rayím ǀ bhara ǀ satrā-sáham ǀ váreṇyam ǀ
   víśvāsu ǀ pṛt-sú ǀ dustáram ǁ

   ā ǀ naḥ ǀ agne ǀ rayim ǀ bhara ǀ satrā-saham ǀ vareṇyam ǀ
   viśvāsu ǀ pṛt-su ǀ dustaram ǁ

   1.79.8 Aṣṭaka 1.5.28.2Anuvāka 1.13.37Interpretations

9. Ṛk 9

   आ नो॑ अग्ने सुचे॒तुना॑ र॒यिं वि॒श्वायु॑पोषसं ।
   मा॒र्डी॒कं धे॑हि जी॒वसे॑ ॥

   आ नो अग्ने सुचेतुना रयिं विश्वायुपोषसम् |
   मार्डीकं धेहि जीवसे ||

   ā́ no agne sucetúnā rayím viśvā́yupoṣasam ǀ
   mārḍīkám dhehi jīváse ǁ

   ā no agne sucetunā rayiṃ viśvāyupoṣasam |
   mārḍīkaṃ dhehi jīvase ||

   आ । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । सु॒ऽचे॒तुना॑ । र॒यिम् । वि॒श्वायु॑ऽपोषसम् ।
   मा॒र्डी॒कम् । धे॒हि॒ । जी॒वसे॑ ॥

   आ । नः । अग्ने । सुऽचेतुना । रयिम् । विश्वायुऽपोषसम् ।
   मार्डीकम् । धेहि । जीवसे ॥

   ā́ ǀ naḥ ǀ agne ǀ su-cetúnā ǀ rayím ǀ viśvā́yu-poṣasam ǀ
   mārḍīkám ǀ dhehi ǀ jīváse ǁ

   ā ǀ naḥ ǀ agne ǀ su-cetunā ǀ rayim ǀ viśvāyu-poṣasam ǀ
   mārḍīkam ǀ dhehi ǀ jīvase ǁ

   1.79.9 Aṣṭaka 1.5.28.3Anuvāka 1.13.38Interpretations

10. Ṛk 10

    प्र पू॒तास्ति॒ग्मशो॑चिषे॒ वाचो॑ गोतमा॒ग्नये॑ ।
    भर॑स्व सुम्न॒युर्गिरः॑ ॥

    प्र पूतास् तिग्मशोचिषे वाचो गोतमाग्नये |
    भरस्व सुम्नयुर् गिरः ||

    prá pūtā́stigmáśociṣe vā́co gotamāgnáye ǀ
    bhárasva sumnayúrgíraḥ ǁ

    pra pūtās tigmaśociṣe vāco gotamāgnaye |
    bharasva sumnayur giraḥ ||

    प्र । पू॒ताः । ति॒ग्मऽशो॑चिषे । वाचः॑ । गो॒त॒म॒ । अ॒ग्नये॑ ।
    भर॑स्व । सु॒म्न॒ऽयुः । गिरः॑ ॥

    प्र । पूताः । तिग्मऽशोचिषे । वाचः । गोतम । अग्नये ।
    भरस्व । सुम्नऽयुः । गिरः ॥

    prá ǀ pūtā́ḥ ǀ tigmá-śociṣe ǀ vā́caḥ ǀ gotama ǀ agnáye ǀ
    bhárasva ǀ sumna-yúḥ ǀ gíraḥ ǁ

    pra ǀ pūtāḥ ǀ tigma-śociṣe ǀ vācaḥ ǀ gotama ǀ agnaye ǀ
    bharasva ǀ sumna-yuḥ ǀ giraḥ ǁ

    1.79.10 Aṣṭaka 1.5.28.4Anuvāka 1.13.39Interpretations

11. Ṛk 11

    यो नो॑ अग्नेऽभि॒दास॒त्यंति॑ दू॒रे प॑दी॒ष्ट सः ।
    अ॒स्माक॒मिद्वृ॒धे भ॑व ॥

    यो नो अग्ने ऽभिदासत्य् अन्ति दूरे पदीष्ट सः |
    अस्माकम् इद् वृधे भव ||

    yó no agne’bhidā́satyánti dūré padīṣṭá sáḥ ǀ
    asmā́kamídvṛdhé bhava ǁ

    yo no agne 'bhidāsaty anti dūre padīṣṭa saḥ |
    asmākam id vṛdhe bhava ||

    यः । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । अ॒भि॒ऽदास॑ति । अन्ति॑ । दू॒रे । प॒दी॒ष्ट । सः ।
    अ॒स्माक॑म् । इत् । वृ॒धे । भ॒व॒ ॥

    यः । नः । अग्ने । अभिऽदासति । अन्ति । दूरे । पदीष्ट । सः ।
    अस्माकम् । इत् । वृधे । भव ॥

    yáḥ ǀ naḥ ǀ agne ǀ abhi-dā́sati ǀ ánti ǀ dūré ǀ padīṣṭá ǀ sáḥ ǀ
    asmā́kam ǀ ít ǀ vṛdhé ǀ bhava ǁ

    yaḥ ǀ naḥ ǀ agne ǀ abhi-dāsati ǀ anti ǀ dūre ǀ padīṣṭa ǀ saḥ ǀ
    asmākam ǀ it ǀ vṛdhe ǀ bhava ǁ

    1.79.11 Aṣṭaka 1.5.28.5Anuvāka 1.13.40Interpretations

12. Ṛk 12

    स॒ह॒स्रा॒क्षो विच॑र्षणिर॒ग्नी रक्षां॑सि सेधति ।
    होता॑ गृणीत उ॒क्थ्यः॑ ॥

    सहस्राक्षो विचर्षणिर् अग्नी रक्षांसि सेधति |
    होता गृणीत उक्थ्यः ||

    sahasrākṣó vícarṣaṇiragnī́ rákṣāṃsi sedhati ǀ
    hótā gṛṇīta ukthyáḥ ǁ

    sahasrākṣo vicarṣaṇir agnī rakṣāṃsi sedhati |
    hotā gṛṇīta ukthyaḥ ||

    स॒ह॒स्र॒ऽअ॒क्षः । विऽच॑र्षणिः । अ॒ग्निः । रक्षां॑सि । से॒ध॒ति॒ ।
    होता॑ । गृ॒णी॒ते॒ । उ॒क्थ्यः॑ ॥

    सहस्रऽअक्षः । विऽचर्षणिः । अग्निः । रक्षांसि । सेधति ।
    होता । गृणीते । उक्थ्यः ॥

    sahasra-akṣáḥ ǀ ví-carṣaṇiḥ ǀ agníḥ ǀ rákṣāṃsi ǀ sedhati ǀ
    hótā ǀ gṛṇīte ǀ ukthyáḥ ǁ

    sahasra-akṣaḥ ǀ vi-carṣaṇiḥ ǀ agniḥ ǀ rakṣāṃsi ǀ sedhati ǀ
    hotā ǀ gṛṇīte ǀ ukthyaḥ ǁ

    1.79.12 Aṣṭaka 1.5.28.6Anuvāka 1.13.41Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.