Ṛgveda · Maṇḍala 1

Sūkta 149

Agni · Dīrghatamas Aucathya · 5 ṛks

Link
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Dīrghatamas Aucathya
Chandas छन्दस्
Virāj
Metres by ṛk

1st set of styles nicṛdanuṣṭup (2, 4); bhuriganuṣṭup (1); uṣṇik (3); virāḍanuṣṭup (5)

2nd set of styles virāj

  1. Ṛk 1

    म॒हः स रा॒य एष॑ते॒ पति॒र्दन्नि॒न इ॒नस्य॒ वसु॑नः प॒द आ ।
    उप॒ ध्रजं॑त॒मद्र॑यो वि॒धन्नित् ॥

    महः स राय एषते पतिर् दन्न् इन इनस्य वसुनः पद आ |
    उप ध्रजन्तम् अद्रयो विधन्न् इत् ||

    maháḥ sá rāyá éṣate pátirdánniná inásya vásunaḥ padá ā́ ǀ
    úpa dhrájantamádrayo vidhánnít ǁ

    mahaḥ sa rāya eṣate patir dann ina inasya vasunaḥ pada ā |
    upa dhrajantam adrayo vidhann it ||

    म॒हः । सः । रा॒यः । आ । ई॒ष॒ते॒ । पतिः॑ । दन् । इ॒नः । इ॒नस्य॑ । वसु॑नः । प॒दे । आ ।
    उप॑ । ध्रज॑न्तम् । अद्र॑यः । वि॒धन् । इत् ॥

    महः । सः । रायः । आ । ईषते । पतिः । दन् । इनः । इनस्य । वसुनः । पदे । आ ।
    उप । ध्रजन्तम् । अद्रयः । विधन् । इत् ॥

    maháḥ ǀ sáḥ ǀ rāyáḥ ǀ ā́ ǀ īṣate ǀ pátiḥ ǀ dán ǀ ináḥ ǀ inásya ǀ vásunaḥ ǀ padé ǀ ā́ ǀ
    úpa ǀ dhrájantam ǀ ádrayaḥ ǀ vidhán ǀ ít ǁ

    mahaḥ ǀ saḥ ǀ rāyaḥ ǀ ā ǀ īṣate ǀ patiḥ ǀ dan ǀ inaḥ ǀ inasya ǀ vasunaḥ ǀ pade ǀ ā ǀ
    upa ǀ dhrajantam ǀ adrayaḥ ǀ vidhan ǀ it ǁ

    1.149.1 Aṣṭaka 2.2.18.1Anuvāka 1.21.75

  2. Ṛk 2

    स यो वृषा॑ न॒रां न रोद॑स्योः॒ श्रवो॑भि॒रस्ति॑ जी॒वपी॑तसर्गः ।
    प्र यः स॑स्रा॒णः शि॑श्री॒त योनौ॑ ॥

    स यो वृषा नरां न रोदस्योः श्रवोभिर् अस्ति जीवपीतसर्गः |
    प्र यः सस्राणः शिश्रीत योनौ ||

    sá yó vṛ́ṣā narā́m ná ródasyoḥ śrávobhirásti jīvápītasargaḥ ǀ
    prá yáḥ sasrāṇáḥ śiśrītá yónau ǁ

    sa yo vṛṣā narāṃ na rodasyoḥ śravobhir asti jīvapītasargaḥ |
    pra yaḥ sasrāṇaḥ śiśrīta yonau ||

    सः । यः । वृषा॑ । न॒राम् । न । रोद॑स्योः । श्रवः॑ऽभिः । अस्ति॑ । जी॒वपी॑तऽसर्गः ।
    प्र । यः । स॒स्रा॒णः । शि॒श्री॒त । योनौ॑ ॥

    सः । यः । वृषा । नराम् । न । रोदस्योः । श्रवःऽभिः । अस्ति । जीवपीतऽसर्गः ।
    प्र । यः । सस्राणः । शिश्रीत । योनौ ॥

    sáḥ ǀ yáḥ ǀ vṛ́ṣā ǀ narā́m ǀ ná ǀ ródasyoḥ ǀ śrávaḥ-bhiḥ ǀ ásti ǀ jīvápīta-sargaḥ ǀ
    prá ǀ yáḥ ǀ sasrāṇáḥ ǀ śiśrītá ǀ yónau ǁ

    saḥ ǀ yaḥ ǀ vṛṣā ǀ narām ǀ na ǀ rodasyoḥ ǀ śravaḥ-bhiḥ ǀ asti ǀ jīvapīta-sargaḥ ǀ
    pra ǀ yaḥ ǀ sasrāṇaḥ ǀ śiśrīta ǀ yonau ǁ

    1.149.2 Aṣṭaka 2.2.18.2Anuvāka 1.21.76

  3. Ṛk 3

    आ यः पुरं॒ नार्मि॑णी॒मदी॑दे॒दत्यः॑ क॒विर्न॑भ॒न्यो॒३॒॑ नार्वा॑ ।
    सूरो॒ न रु॑रु॒क्वांछ॒तात्मा॑ ॥

    आ यः पुरं नार्मिणीम् अदीदेद् अत्यः कविर् नभन्यो नार्वा |
    सूरो न रुरुक्वाञ् छतात्मा ||

    ā́ yáḥ púram nā́rmiṇīmádīdedátyaḥ kavírnabhanyó nā́rvā ǀ
    sū́ro ná rurukvā́ñchatā́tmā ǁ

    ā yaḥ puraṃ nārmiṇīm adīded atyaḥ kavir nabhanyo nārvā |
    sūro na rurukvāñ chatātmā ||

    आ । यः । पुर॑म् । नार्मि॑णीम् । अदी॑देत् । अत्यः॑ । क॒विः । न॒भ॒न्यः॑ । न । अर्वा॑ ।
    सूरः॑ । न । रु॒रु॒क्वान् । श॒तऽआ॑त्मा ॥

    आ । यः । पुरम् । नार्मिणीम् । अदीदेत् । अत्यः । कविः । नभन्यः । न । अर्वा ।
    सूरः । न । रुरुक्वान् । शतऽआत्मा ॥

    ā́ ǀ yáḥ ǀ púram ǀ nā́rmiṇīm ǀ ádīdet ǀ átyaḥ ǀ kavíḥ ǀ nabhanyáḥ ǀ ná ǀ árvā ǀ
    sū́raḥ ǀ ná ǀ rurukvā́n ǀ śatá-ātmā ǁ

    ā ǀ yaḥ ǀ puram ǀ nārmiṇīm ǀ adīdet ǀ atyaḥ ǀ kaviḥ ǀ nabhanyaḥ ǀ na ǀ arvā ǀ
    sūraḥ ǀ na ǀ rurukvān ǀ śata-ātmā ǁ

    1.149.3 Aṣṭaka 2.2.18.3Anuvāka 1.21.77

  4. Ṛk 4

    अ॒भि द्वि॒जन्मा॒ त्री रो॑च॒नानि॒ विश्वा॒ रजां॑सि शुशुचा॒नो अ॑स्थात् ।
    होता॒ यजि॑ष्ठो अ॒पां स॒धस्थे॑ ॥

    अभि द्विजन्मा त्री रोचनानि विश्वा रजांसि शुशुचानो अस्थात् |
    होता यजिष्ठो अपां सधस्थे ||

    abhí dvijánmā trī́ rocanā́ni víśvā rájāṃsi śuśucānó asthāt ǀ
    hótā yájiṣṭho apā́m sadhásthe ǁ

    abhi dvijanmā trī rocanāni viśvā rajāṃsi śuśucāno asthāt |
    hotā yajiṣṭho apāṃ sadhasthe ||

    अ॒भि । द्वि॒ऽजन्मा॑ । त्री । रो॒च॒नानि॑ । विश्वा॑ । रजां॑सि । शु॒शु॒चा॒नः । अ॒स्था॒त् ।
    होता॑ । यजि॑ष्ठः । अ॒पाम् । स॒धऽस्थे॑ ॥

    अभि । द्विऽजन्मा । त्री । रोचनानि । विश्वा । रजांसि । शुशुचानः । अस्थात् ।
    होता । यजिष्ठः । अपाम् । सधऽस्थे ॥

    abhí ǀ dvi-jánmā ǀ trī́ ǀ rocanā́ni ǀ víśvā ǀ rájāṃsi ǀ śuśucānáḥ ǀ asthāt ǀ
    hótā ǀ yájiṣṭhaḥ ǀ apā́m ǀ sadhá-sthe ǁ

    abhi ǀ dvi-janmā ǀ trī ǀ rocanāni ǀ viśvā ǀ rajāṃsi ǀ śuśucānaḥ ǀ asthāt ǀ
    hotā ǀ yajiṣṭhaḥ ǀ apām ǀ sadha-sthe ǁ

    1.149.4 Aṣṭaka 2.2.18.4Anuvāka 1.21.78

  5. Ṛk 5

    अ॒यं स होता॒ यो द्वि॒जन्मा॒ विश्वा॑ द॒धे वार्या॑णि श्रव॒स्या ।
    मर्तो॒ यो अ॑स्मै सु॒तुको॑ द॒दाश॑ ॥

    अयं स होता यो द्विजन्मा विश्वा दधे वार्याणि श्रवस्या |
    मर्तो यो अस्मै सुतुको ददाश ||

    ayám sá hótā yó dvijánmā víśvā dadhé vā́ryāṇi śravasyā́ ǀ
    márto yó asmai sutúko dadā́śa ǁ

    ayaṃ sa hotā yo dvijanmā viśvā dadhe vāryāṇi śravasyā |
    marto yo asmai sutuko dadāśa ||

    अ॒यम् । सः । होता॑ । यः । द्वि॒ऽजन्मा॑ । विश्वा॑ । द॒धे । वार्या॑णि । श्र॒व॒स्या ।
    मर्तः॑ । यः । अ॒स्मै॒ । सु॒ऽतुकः॑ । द॒दाश॑ ॥

    अयम् । सः । होता । यः । द्विऽजन्मा । विश्वा । दधे । वार्याणि । श्रवस्या ।
    मर्तः । यः । अस्मै । सुऽतुकः । ददाश ॥

    ayám ǀ sáḥ ǀ hótā ǀ yáḥ ǀ dvi-jánmā ǀ víśvā ǀ dadhé ǀ vā́ryāṇi ǀ śravasyā́ ǀ
    mártaḥ ǀ yáḥ ǀ asmai ǀ su-túkaḥ ǀ dadā́śa ǁ

    ayam ǀ saḥ ǀ hotā ǀ yaḥ ǀ dvi-janmā ǀ viśvā ǀ dadhe ǀ vāryāṇi ǀ śravasyā ǀ
    martaḥ ǀ yaḥ ǀ asmai ǀ su-tukaḥ ǀ dadāśa ǁ

    1.149.5 Aṣṭaka 2.2.18.5Anuvāka 1.21.79

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.149 · Agni

Interpretations

Ralph T. H. Griffith

Ṛk 1

HITHER he hastens to give, Lord of great riches, King of the mighty, to the place of treasure. The pressing-stones shall serve him speeding near us.

Ṛk 2

As Steer of men so Steer of earth and heaven by glory, he whose streams all life hath drunken, Who hasting forward rests upon the altar.

Ṛk 3

He who hath lighted up the joyous castle, wise Courser like the Steed of cloudy heaven, Bright like the Sun, with hundredfold existence.

Ṛk 4

He, doubly born, hath spread in his effulgence through the three luminous realms, through all the regions, Best sacrificing Priest where waters gather.