Ṛgveda · Maṇḍala 1

Sūkta 64

Maruts · Nodhas Gautama · 15 ṛks

Link
Devatā देवता
Maruts
Ṛṣi ऋषि
Nodhas Gautama
Chandas छन्दस्
Jagatī, Triṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles nicṛjjagatī (2, 3, 7, 10, 11, 13); virāḍjagatī (4-6, 9); jagatī (8, 12, 14); bhuriktriṣṭup (1); nicṛttriṣṭup (15)

2nd set of styles jagatī (1-14); triṣṭubh (15)

  1. Ṛk 1

    वृष्णे॒ शर्धा॑य॒ सुम॑खाय वे॒धसे॒ नोधः॑ सुवृ॒क्तिं प्र भ॑रा म॒रुद्भ्यः॑ ।
    अ॒पो न धीरो॒ मन॑सा सु॒हस्त्यो॒ गिरः॒ समं॑जे वि॒दथे॑ष्वा॒भुवः॑ ॥

    वृष्णे शर्धाय सुमखाय वेधसे नोधः सुवृक्तिम् प्र भरा मरुद्भ्यः |
    अपो न धीरो मनसा सुहस्त्यो गिरः सम् अञ्जे विदथेष्व् आभुवः ||

    vṛ́ṣṇe śárdhāya súmakhāya vedháse nódhaḥ suvṛktím prá bharā marúdbhyaḥ ǀ
    apó ná dhī́ro mánasā suhástyo gíraḥ sámañje vidátheṣvābhúvaḥ ǁ

    vṛṣṇe śardhāya sumakhāya vedhase nodhaḥ suvṛktim pra bharā marudbhyaḥ |
    apo na dhīro manasā suhastyo giraḥ sam añje vidatheṣv ābhuvaḥ ||

    वृष्णे॑ । शर्धा॑य । सुऽम॑खाय । वे॒धसे॑ । नोधः॑ । सु॒ऽवृ॒क्तिम् । प्र । भ॒र॒ । म॒रुत्ऽभ्यः॑ ।
    अ॒पः । न । धीरः॑ । मन॑सा । सु॒ऽहस्त्यः॑ । गिरः॑ । सम् । अ॒ञ्जे॒ । वि॒दथे॑षु । आ॒ऽभुवः॑ ॥

    वृष्णे । शर्धाय । सुऽमखाय । वेधसे । नोधः । सुऽवृक्तिम् । प्र । भर । मरुत्ऽभ्यः ।
    अपः । न । धीरः । मनसा । सुऽहस्त्यः । गिरः । सम् । अञ्जे । विदथेषु । आऽभुवः ॥

    vṛ́ṣṇe ǀ śárdhāya ǀ sú-makhāya ǀ vedháse ǀ nódhaḥ ǀ su-vṛktím ǀ prá ǀ bhara ǀ marút-bhyaḥ ǀ
    apáḥ ǀ ná ǀ dhī́raḥ ǀ mánasā ǀ su-hástyaḥ ǀ gíraḥ ǀ sám ǀ añje ǀ vidátheṣu ǀ ā-bhúvaḥ ǁ

    vṛṣṇe ǀ śardhāya ǀ su-makhāya ǀ vedhase ǀ nodhaḥ ǀ su-vṛktim ǀ pra ǀ bhara ǀ marut-bhyaḥ ǀ
    apaḥ ǀ na ǀ dhīraḥ ǀ manasā ǀ su-hastyaḥ ǀ giraḥ ǀ sam ǀ añje ǀ vidatheṣu ǀ ā-bhuvaḥ ǁ

    1.64.1 Aṣṭaka 1.5.6.0

  2. Ṛk 2

    ते ज॑ज्ञिरे दि॒व ऋ॒ष्वास॑ उ॒क्षणो॑ रु॒द्रस्य॒ मर्या॒ असु॑रा अरे॒पसः॑ ।
    पा॒व॒कासः॒ शुच॑यः॒ सूर्या॑ इव॒ सत्वा॑नो॒ न द्र॒प्सिनो॑ घो॒रव॑र्पसः ॥

    ते जज्ञिरे दिव ऋष्वास उक्षणो रुद्रस्य मर्या असुरा अरेपसः |
    पावकासः शुचयः सूर्या इव सत्वानो न द्रप्सिनो घोरवर्पसः ||

    té jajñire divá ṛṣvā́sa ukṣáṇo rudrásya máryā ásurā arepásaḥ ǀ
    pāvakā́saḥ śúcayaḥ sū́ryā iva sátvāno ná drapsíno ghorávarpasaḥ ǁ

    te jajñire diva ṛṣvāsa ukṣaṇo rudrasya maryā asurā arepasaḥ |
    pāvakāsaḥ śucayaḥ sūryā iva satvāno na drapsino ghoravarpasaḥ ||

    ते । ज॒ज्ञि॒रे॒ । दि॒वः । ऋ॒ष्वासः॑ । उ॒क्षणः॑ । रु॒द्रस्य॑ । मर्याः॑ । असु॑राः । अ॒रे॒पसः॑ ।
    पा॒व॒कासः॑ । शुच॑यः । सूर्याः॑ऽइव । सत्वा॑नः । न । द्र॒प्सिनः॑ । घो॒रऽव॑र्पसः ॥

    ते । जज्ञिरे । दिवः । ऋष्वासः । उक्षणः । रुद्रस्य । मर्याः । असुराः । अरेपसः ।
    पावकासः । शुचयः । सूर्याःऽइव । सत्वानः । न । द्रप्सिनः । घोरऽवर्पसः ॥

    té ǀ jajñire ǀ diváḥ ǀ ṛṣvā́saḥ ǀ ukṣáṇaḥ ǀ rudrásya ǀ máryāḥ ǀ ásurāḥ ǀ arepásaḥ ǀ
    pāvakā́saḥ ǀ śúcayaḥ ǀ sū́ryāḥ-iva ǀ sátvānaḥ ǀ ná ǀ drapsínaḥ ǀ ghorá-varpasaḥ ǁ

    te ǀ jajñire ǀ divaḥ ǀ ṛṣvāsaḥ ǀ ukṣaṇaḥ ǀ rudrasya ǀ maryāḥ ǀ asurāḥ ǀ arepasaḥ ǀ
    pāvakāsaḥ ǀ śucayaḥ ǀ sūryāḥ-iva ǀ satvānaḥ ǀ na ǀ drapsinaḥ ǀ ghora-varpasaḥ ǁ

    1.64.2 Aṣṭaka 1.5.6.0

  3. Ṛk 3

    युवा॑नो रु॒द्रा अ॒जरा॑ अभो॒ग्घनो॑ वव॒क्षुरध्रि॑गावः॒ पर्व॑ता इव ।
    दृ॒ळ्हा चि॒द्विश्वा॒ भुव॑नानि॒ पार्थि॑वा॒ प्र च्या॑वयंति दि॒व्यानि॑ म॒ज्मना॑ ॥

    युवानो रुद्रा अजरा अभोग्घनो ववक्षुर् अध्रिगावः पर्वता इव |
    दृऌहा चिद् विश्वा भुवनानि पार्थिवा प्र च्यावयन्ति दिव्यानि मज्मना ||

    yúvāno rudrā́ ajárā abhoggháno vavakṣúrádhrigāvaḥ párvatā iva ǀ
    dṛḷhā́ cidvíśvā bhúvanāni pā́rthivā prá cyāvayanti divyā́ni majmánā ǁ

    yuvāno rudrā ajarā abhogghano vavakṣur adhrigāvaḥ parvatā iva |
    dṛḷhā cid viśvā bhuvanāni pārthivā pra cyāvayanti divyāni majmanā ||

    युवा॑नः । रु॒द्राः । अ॒जराः॑ । अ॒भो॒क्ऽहनः॑ । व॒व॒क्षुः । अध्रि॑ऽगावः । पर्व॑ताःऽइव ।
    दृ॒ळ्हा । चि॒त् । विश्वा॑ । भुव॑नानि । पार्थि॑वा । प्र । च्य॒व॒य॒न्ति॒ । दि॒व्यानि॑ । म॒ज्मना॑ ॥

    युवानः । रुद्राः । अजराः । अभोक्ऽहनः । ववक्षुः । अध्रिऽगावः । पर्वताःऽइव ।
    दृळ्हा । चित् । विश्वा । भुवनानि । पार्थिवा । प्र । च्यवयन्ति । दिव्यानि । मज्मना ॥

    yúvānaḥ ǀ rudrā́ḥ ǀ ajárāḥ ǀ abhok-hánaḥ ǀ vavakṣúḥ ǀ ádhri-gāvaḥ ǀ párvatāḥ-iva ǀ
    dṛḷhā́ ǀ cit ǀ víśvā ǀ bhúvanāni ǀ pā́rthivā ǀ prá ǀ cyavayanti ǀ divyā́ni ǀ majmánā ǁ

    yuvānaḥ ǀ rudrāḥ ǀ ajarāḥ ǀ abhok-hanaḥ ǀ vavakṣuḥ ǀ adhri-gāvaḥ ǀ parvatāḥ-iva ǀ
    dṛḷhā ǀ cit ǀ viśvā ǀ bhuvanāni ǀ pārthivā ǀ pra ǀ cyavayanti ǀ divyāni ǀ majmanā ǁ

    1.64.3 Aṣṭaka 1.5.6.0

  4. Ṛk 4

    चि॒त्रैरं॒जिभि॒र्वपु॑षे॒ व्यं॑जते॒ वक्ष॑स्सु रु॒क्माँ अधि॑ येतिरे शु॒भे ।
    अंसे॑ष्वेषां॒ नि मि॑मृक्षुर्ऋ॒ष्टयः॑ सा॒कं ज॑ज्ञिरे स्व॒धया॑ दि॒वो नरः॑ ॥

    चित्रैर् अञ्जिभिर् वपुषे व्य् अञ्जते वक्षस्सु रुक्मां अधि येतिरे शुभे |
    अंसेष्व् एषां नि मिमृक्षुर् ऋष्टयः साकं जज्ञिरे स्वधया दिवो नरः ||

    citráirañjíbhirvápuṣe vyáñjate vákṣassu rukmā́m̐ ádhi yetire śubhé ǀ
    áṃseṣveṣām ní mimṛkṣurṛṣṭáyaḥ sākám jajñire svadháyā divó náraḥ ǁ

    citrair añjibhir vapuṣe vy añjate vakṣassu rukmāṃ adhi yetire śubhe |
    aṃseṣv eṣāṃ ni mimṛkṣur ṛṣṭayaḥ sākaṃ jajñire svadhayā divo naraḥ ||

    चि॒त्रैः । अ॒ञ्जिऽभिः॑ । वपु॑षे । वि । अ॒ञ्ज॒ते॒ । वक्षः॑ऽसु । रु॒क्मान् । अधि॑ । ये॒ति॒रे॒ । शु॒भे ।
    अंसे॑षु । ए॒षा॒म् । नि । मि॒मृ॒क्षुः॒ । ऋ॒ष्टयः॑ । सा॒कम् । ज॒ज्ञि॒रे॒ । स्व॒धया॑ । दि॒वः । नरः॑ ॥

    चित्रैः । अञ्जिऽभिः । वपुषे । वि । अञ्जते । वक्षःऽसु । रुक्मान् । अधि । येतिरे । शुभे ।
    अंसेषु । एषाम् । नि । मिमृक्षुः । ऋष्टयः । साकम् । जज्ञिरे । स्वधया । दिवः । नरः ॥

    citráiḥ ǀ añjí-bhiḥ ǀ vápuṣe ǀ ví ǀ añjate ǀ vákṣaḥ-su ǀ rukmā́n ǀ ádhi ǀ yetire ǀ śubhé ǀ
    áṃseṣu ǀ eṣām ǀ ní ǀ mimṛkṣuḥ ǀ ṛṣṭáyaḥ ǀ sākám ǀ jajñire ǀ svadháyā ǀ diváḥ ǀ náraḥ ǁ

    citraiḥ ǀ añji-bhiḥ ǀ vapuṣe ǀ vi ǀ añjate ǀ vakṣaḥ-su ǀ rukmān ǀ adhi ǀ yetire ǀ śubhe ǀ
    aṃseṣu ǀ eṣām ǀ ni ǀ mimṛkṣuḥ ǀ ṛṣṭayaḥ ǀ sākam ǀ jajñire ǀ svadhayā ǀ divaḥ ǀ naraḥ ǁ

    1.64.4 Aṣṭaka 1.5.6.0

  5. Ṛk 5

    ई॒शा॒न॒कृतो॒ धुन॑यो रि॒शाद॑सो॒ वाता॑न्वि॒द्युत॒स्तवि॑षीभिरक्रत ।
    दु॒हंत्यूध॑र्दि॒व्यानि॒ धूत॑यो॒ भूमिं॑ पिन्वंति॒ पय॑सा॒ परि॑ज्रयः ॥

    ईशानकृतो धुनयो रिशादसो वातान् विद्युतस् तविषीभिर् अक्रत |
    दुहन्त्य् ऊधर् दिव्यानि धूतयो भूमिम् पिन्वन्ति पयसा परिज्रयः ||

    īśānakṛ́to dhúnayo riśā́daso vā́tānvidyútastáviṣībhirakrata ǀ
    duhántyū́dhardivyā́ni dhū́tayo bhū́mim pinvanti páyasā párijrayaḥ ǁ

    īśānakṛto dhunayo riśādaso vātān vidyutas taviṣībhir akrata |
    duhanty ūdhar divyāni dhūtayo bhūmim pinvanti payasā parijrayaḥ ||

    ई॒शा॒न॒ऽकृतः॑ । धुन॑यः । रि॒शाद॑सः । वाता॑न् । वि॒ऽद्युतः॑ । तवि॑षीभिः । अ॒क्र॒त॒ ।
    दु॒हन्ति॑ । ऊधः॑ । दि॒व्यानि॑ । धूत॑यः । भूमि॑म् । पि॒न्व॒न्ति॒ । पय॑सा । परि॑ऽज्रयः ॥

    ईशानऽकृतः । धुनयः । रिशादसः । वातान् । विऽद्युतः । तविषीभिः । अक्रत ।
    दुहन्ति । ऊधः । दिव्यानि । धूतयः । भूमिम् । पिन्वन्ति । पयसा । परिऽज्रयः ॥

    īśāna-kṛ́taḥ ǀ dhúnayaḥ ǀ riśā́dasaḥ ǀ vā́tān ǀ vi-dyútaḥ ǀ táviṣībhiḥ ǀ akrata ǀ
    duhánti ǀ ū́dhaḥ ǀ divyā́ni ǀ dhū́tayaḥ ǀ bhū́mim ǀ pinvanti ǀ páyasā ǀ pári-jrayaḥ ǁ

    īśāna-kṛtaḥ ǀ dhunayaḥ ǀ riśādasaḥ ǀ vātān ǀ vi-dyutaḥ ǀ taviṣībhiḥ ǀ akrata ǀ
    duhanti ǀ ūdhaḥ ǀ divyāni ǀ dhūtayaḥ ǀ bhūmim ǀ pinvanti ǀ payasā ǀ pari-jrayaḥ ǁ

    1.64.5 Aṣṭaka 1.5.6.0

  6. Ṛk 6

    पिन्वं॑त्य॒पो म॒रुतः॑ सु॒दान॑वः॒ पयो॑ घृ॒तव॑द्वि॒दथे॑ष्वा॒भुवः॑ ।
    अत्यं॒ न मि॒हे वि न॑यंति वा॒जिन॒मुत्सं॑ दुहंति स्त॒नयं॑त॒मक्षि॑तं ॥

    पिन्वन्त्य् अपो मरुतः सुदानवः पयो घृतवद् विदथेष्व् आभुवः |
    अत्यं न मिहे वि नयन्ति वाजिनम् उत्सं दुहन्ति स्तनयन्तम् अक्षितम् ||

    pínvantyapó marútaḥ sudā́navaḥ páyo ghṛtávadvidátheṣvābhúvaḥ ǀ
    átyam ná mihé ví nayanti vājínamútsam duhanti stanáyantamákṣitam ǁ

    pinvanty apo marutaḥ sudānavaḥ payo ghṛtavad vidatheṣv ābhuvaḥ |
    atyaṃ na mihe vi nayanti vājinam utsaṃ duhanti stanayantam akṣitam ||

    पिन्व॑न्ति । अ॒पः । म॒रुतः॑ । सु॒ऽदान॑वः । पयः॑ । घृ॒तऽव॑त् । वि॒दथे॑षु । आ॒ऽभुवः॑ ।
    अत्य॑म् । न । मि॒हे । वि । न॒य॒न्ति॒ । वा॒जिन॑म् । उत्स॑म् । दु॒ह॒न्ति॒ । स्त॒नय॑न्तम् । अक्षि॑तम् ॥

    पिन्वन्ति । अपः । मरुतः । सुऽदानवः । पयः । घृतऽवत् । विदथेषु । आऽभुवः ।
    अत्यम् । न । मिहे । वि । नयन्ति । वाजिनम् । उत्सम् । दुहन्ति । स्तनयन्तम् । अक्षितम् ॥

    pínvanti ǀ apáḥ ǀ marútaḥ ǀ su-dā́navaḥ ǀ páyaḥ ǀ ghṛtá-vat ǀ vidátheṣu ǀ ā-bhúvaḥ ǀ
    átyam ǀ ná ǀ mihé ǀ ví ǀ nayanti ǀ vājínam ǀ útsam ǀ duhanti ǀ stanáyantam ǀ ákṣitam ǁ

    pinvanti ǀ apaḥ ǀ marutaḥ ǀ su-dānavaḥ ǀ payaḥ ǀ ghṛta-vat ǀ vidatheṣu ǀ ā-bhuvaḥ ǀ
    atyam ǀ na ǀ mihe ǀ vi ǀ nayanti ǀ vājinam ǀ utsam ǀ duhanti ǀ stanayantam ǀ akṣitam ǁ

    1.64.6 Aṣṭaka 1.5.7.0

  7. Ṛk 7

    म॒हि॒षासो॑ मा॒यिन॑श्चि॒त्रभा॑नवो गि॒रयो॒ न स्वत॑वसो रघु॒ष्यदः॑ ।
    मृ॒गा इ॑व ह॒स्तिनः॑ खादथा॒ वना॒ यदारु॑णीषु॒ तवि॑षी॒रयु॑ग्ध्वं ॥

    महिषासो मायिनश् चित्रभानवो गिरयो न स्वतवसो रघुष्यदः |
    मृगा इव हस्तिनः खादथा वना यद् आरुणीषु तविषीर् अयुग्ध्वम् ||

    mahiṣā́so māyínaścitrábhānavo giráyo ná svátavaso raghuṣyádaḥ ǀ
    mṛgā́ iva hastínaḥ khādathā vánā yádā́ruṇīṣu táviṣīráyugdhvam ǁ

    mahiṣāso māyinaś citrabhānavo girayo na svatavaso raghuṣyadaḥ |
    mṛgā iva hastinaḥ khādathā vanā yad āruṇīṣu taviṣīr ayugdhvam ||

    म॒हि॒षासः॑ । मा॒यिनः॑ । चि॒त्रऽभा॑नवः । गि॒रयः॑ । न । स्वऽत॑वसः । र॒घु॒ऽस्यदः॑ ।
    मृ॒गाःऽइ॑व । ह॒स्तिनः॑ । खा॒द॒थ॒ । वना॑ । यत् । आरु॑णीषु । तवि॑षीः । अयु॑ग्ध्वम् ॥

    महिषासः । मायिनः । चित्रऽभानवः । गिरयः । न । स्वऽतवसः । रघुऽस्यदः ।
    मृगाःऽइव । हस्तिनः । खादथ । वना । यत् । आरुणीषु । तविषीः । अयुग्ध्वम् ॥

    mahiṣā́saḥ ǀ māyínaḥ ǀ citrá-bhānavaḥ ǀ giráyaḥ ǀ ná ǀ svá-tavasaḥ ǀ raghu-syádaḥ ǀ
    mṛgā́ḥ-iva ǀ hastínaḥ ǀ khādatha ǀ vánā ǀ yát ǀ ā́ruṇīṣu ǀ táviṣīḥ ǀ áyugdhvam ǁ

    mahiṣāsaḥ ǀ māyinaḥ ǀ citra-bhānavaḥ ǀ girayaḥ ǀ na ǀ sva-tavasaḥ ǀ raghu-syadaḥ ǀ
    mṛgāḥ-iva ǀ hastinaḥ ǀ khādatha ǀ vanā ǀ yat ǀ āruṇīṣu ǀ taviṣīḥ ǀ ayugdhvam ǁ

    1.64.7 Aṣṭaka 1.5.7.0

  8. Ṛk 8

    सिं॒हा इ॑व नानदति॒ प्रचे॑तसः पि॒शा इ॑व सु॒पिशो॑ वि॒श्ववे॑दसः ।
    क्षपो॒ जिन्वं॑तः॒ पृष॑तीभिर्ऋ॒ष्टिभिः॒ समित्स॒बाधः॒ शव॒साहि॑मन्यवः ॥

    सिंहा इव नानदति प्रचेतसः पिशा इव सुपिशो विश्ववेदसः |
    क्षपो जिन्वन्तः पृषतीभिर् ऋष्टिभिः सम् इत् सबाधः शवसाहिमन्यवः ||

    siṃhā́ iva nānadati prácetasaḥ piśā́ iva supíśo viśvávedasaḥ ǀ
    kṣápo jínvantaḥ pṛ́ṣatībhirṛṣṭíbhiḥ sámítsabā́dhaḥ śávasā́himanyavaḥ ǁ

    siṃhā iva nānadati pracetasaḥ piśā iva supiśo viśvavedasaḥ |
    kṣapo jinvantaḥ pṛṣatībhir ṛṣṭibhiḥ sam it sabādhaḥ śavasāhimanyavaḥ ||

    सिं॒हाःऽइ॑व । ना॒न॒द॒ति॒ । प्रऽचे॑तसः । पि॒शाःऽइ॑व । सु॒ऽपिशः॑ । वि॒श्वऽवे॑दसः ।
    क्षपः॑ । जिन्व॑न्तः । पृष॑तीभिः । ऋ॒ष्टिऽभिः॑ । सम् । इत् । स॒ऽबाधः॑ । शव॑सा । अहि॑ऽमन्यवः ॥

    सिंहाःऽइव । नानदति । प्रऽचेतसः । पिशाःऽइव । सुऽपिशः । विश्वऽवेदसः ।
    क्षपः । जिन्वन्तः । पृषतीभिः । ऋष्टिऽभिः । सम् । इत् । सऽबाधः । शवसा । अहिऽमन्यवः ॥

    siṃhā́ḥ-iva ǀ nānadati ǀ prá-cetasaḥ ǀ piśā́ḥ-iva ǀ su-píśaḥ ǀ viśvá-vedasaḥ ǀ
    kṣápaḥ ǀ jínvantaḥ ǀ pṛ́ṣatībhiḥ ǀ ṛṣṭí-bhiḥ ǀ sám ǀ ít ǀ sa-bā́dhaḥ ǀ śávasā ǀ áhi-manyavaḥ ǁ

    siṃhāḥ-iva ǀ nānadati ǀ pra-cetasaḥ ǀ piśāḥ-iva ǀ su-piśaḥ ǀ viśva-vedasaḥ ǀ
    kṣapaḥ ǀ jinvantaḥ ǀ pṛṣatībhiḥ ǀ ṛṣṭi-bhiḥ ǀ sam ǀ it ǀ sa-bādhaḥ ǀ śavasā ǀ ahi-manyavaḥ ǁ

    1.64.8 Aṣṭaka 1.5.7.0

  9. Ṛk 9

    रोद॑सी॒ आ व॑दता गणश्रियो॒ नृषा॑चः शूराः॒ शव॒साहि॑मन्यवः ।
    आ वं॒धुरे॑ष्व॒मति॒र्न द॑र्श॒ता वि॒द्युन्न त॑स्थौ मरुतो॒ रथे॑षु वः ॥

    रोदसी आ वदता गणश्रियो नृषाचः शूराः शवसाहिमन्यवः |
    आ वन्धुरेष्व् अमतिर् न दर्शता विद्युन् न तस्थौ मरुतो रथेषु वः ||

    ródasī ā́ vadatā gaṇaśriyo nṛ́ṣācaḥ śūrāḥ śávasā́himanyavaḥ ǀ
    ā́ vandhúreṣvamátirná darśatā́ vidyúnná tasthau maruto rátheṣu vaḥ ǁ

    rodasī ā vadatā gaṇaśriyo nṛṣācaḥ śūrāḥ śavasāhimanyavaḥ |
    ā vandhureṣv amatir na darśatā vidyun na tasthau maruto ratheṣu vaḥ ||

    रोद॑सी॒ इति॑ । आ । व॒द॒त॒ । ग॒ण॒ऽश्रि॒यः॒ । नृऽसा॑चः । शू॒राः॒ । शव॑सा । अहि॑ऽमन्यवः ।
    आ । व॒न्धुरे॑षु । अ॒मतिः॑ । न । द॒र्श॒ता । वि॒ऽद्युत् । न । त॒स्थौ॒ । म॒रु॒तः॒ । रथे॑षु । वः॒ ॥

    रोदसी इति । आ । वदत । गणऽश्रियः । नृऽसाचः । शूराः । शवसा । अहिऽमन्यवः ।
    आ । वन्धुरेषु । अमतिः । न । दर्शता । विऽद्युत् । न । तस्थौ । मरुतः । रथेषु । वः ॥

    ródasī íti ǀ ā́ ǀ vadata ǀ gaṇa-śriyaḥ ǀ nṛ́-sācaḥ ǀ śūrāḥ ǀ śávasā ǀ áhi-manyavaḥ ǀ
    ā́ ǀ vandhúreṣu ǀ amátiḥ ǀ ná ǀ darśatā́ ǀ vi-dyút ǀ ná ǀ tasthau ǀ marutaḥ ǀ rátheṣu ǀ vaḥ ǁ

    rodasī iti ǀ ā ǀ vadata ǀ gaṇa-śriyaḥ ǀ nṛ-sācaḥ ǀ śūrāḥ ǀ śavasā ǀ ahi-manyavaḥ ǀ
    ā ǀ vandhureṣu ǀ amatiḥ ǀ na ǀ darśatā ǀ vi-dyut ǀ na ǀ tasthau ǀ marutaḥ ǀ ratheṣu ǀ vaḥ ǁ

    1.64.9 Aṣṭaka 1.5.7.0

  10. Ṛk 10

    वि॒श्ववे॑दसो र॒यिभिः॒ समो॑कसः॒ सम्मि॑श्लास॒स्तवि॑षीभिर्विर॒प्शिनः॑ ।
    अस्ता॑र॒ इषुं॑ दधिरे॒ गभ॑स्त्योरनं॒तशु॑ष्मा॒ वृष॑खादयो॒ नरः॑ ॥

    विश्ववेदसो रयिभिः समोकसः सम्मिश्लासस् तविषीभिर् विरप्शिनः |
    अस्तार इषुं दधिरे गभस्त्योर् अनन्तशुष्मा वृषखादयो नरः ||

    viśvávedaso rayíbhiḥ sámokasaḥ sámmiślāsastáviṣībhirvirapśínaḥ ǀ
    ástāra íṣum dadhire gábhastyoranantáśuṣmā vṛ́ṣakhādayo náraḥ ǁ

    viśvavedaso rayibhiḥ samokasaḥ sammiślāsas taviṣībhir virapśinaḥ |
    astāra iṣuṃ dadhire gabhastyor anantaśuṣmā vṛṣakhādayo naraḥ ||

    वि॒श्वऽवे॑दसः । र॒यिऽभिः॑ । सम्ऽओ॑कसः । सम्ऽमि॑श्लासः । तवि॑षीभिः । वि॒ऽर॒प्शिनः॑ ।
    अस्ता॑रः । इषु॑म् । द॒धि॒रे॒ । गभ॑स्त्योः । अ॒न॒न्तऽशु॑ष्माः । वृष॑ऽखादयः । नरः॑ ॥

    विश्वऽवेदसः । रयिऽभिः । सम्ऽओकसः । सम्ऽमिश्लासः । तविषीभिः । विऽरप्शिनः ।
    अस्तारः । इषुम् । दधिरे । गभस्त्योः । अनन्तऽशुष्माः । वृषऽखादयः । नरः ॥

    viśvá-vedasaḥ ǀ rayí-bhiḥ ǀ sám-okasaḥ ǀ sám-miślāsaḥ ǀ táviṣībhiḥ ǀ vi-rapśínaḥ ǀ
    ástāraḥ ǀ íṣum ǀ dadhire ǀ gábhastyoḥ ǀ anantá-śuṣmāḥ ǀ vṛ́ṣa-khādayaḥ ǀ náraḥ ǁ

    viśva-vedasaḥ ǀ rayi-bhiḥ ǀ sam-okasaḥ ǀ sam-miślāsaḥ ǀ taviṣībhiḥ ǀ vi-rapśinaḥ ǀ
    astāraḥ ǀ iṣum ǀ dadhire ǀ gabhastyoḥ ǀ ananta-śuṣmāḥ ǀ vṛṣa-khādayaḥ ǀ naraḥ ǁ

    1.64.10 Aṣṭaka 1.5.7.0

  11. Ṛk 11

    हि॒र॒ण्यये॑भिः प॒विभिः॑ पयो॒वृध॒ उज्जि॑घ्नंत आप॒थ्यो॒३॒॑ न पर्व॑तान् ।
    म॒खा अ॒यासः॑ स्व॒सृतो॑ ध्रुव॒च्युतो॑ दुध्र॒कृतो॑ म॒रुतो॒ भ्राज॑दृष्टयः ॥

    हिरण्ययेभिः पविभिः पयोवृध उज्जिघ्नन्त आपथ्यो न पर्वतान् |
    मखा अयासः स्वसृतो ध्रुवच्युतो दुध्रकृतो मरुतो भ्राजदृष्टयः ||

    hiraṇyáyebhiḥ pavíbhiḥ payovṛ́dha újjighnanta āpathyó ná párvatān ǀ
    makhā́ ayā́saḥ svasṛ́to dhruvacyúto dudhrakṛ́to marúto bhrā́jadṛṣṭayaḥ ǁ

    hiraṇyayebhiḥ pavibhiḥ payovṛdha ujjighnanta āpathyo na parvatān |
    makhā ayāsaḥ svasṛto dhruvacyuto dudhrakṛto maruto bhrājadṛṣṭayaḥ ||

    हि॒र॒ण्यये॑भिः । प॒विऽभिः॑ । प॒यः॒ऽवृधः॑ । उत् । जि॒घ्न॒न्ते॒ । आ॒ऽप॒थ्यः॑ । न । पर्व॑तान् ।
    म॒खाः । अ॒यासः॑ । स्व॒ऽसृतः॑ । ध्रु॒व॒ऽच्युतः॑ । दु॒ध्र॒ऽकृतः॑ । म॒रुतः॑ । भ्राज॑त्ऽऋष्टयः ॥

    हिरण्ययेभिः । पविऽभिः । पयःऽवृधः । उत् । जिघ्नन्ते । आऽपथ्यः । न । पर्वतान् ।
    मखाः । अयासः । स्वऽसृतः । ध्रुवऽच्युतः । दुध्रऽकृतः । मरुतः । भ्राजत्ऽऋष्टयः ॥

    hiraṇyáyebhiḥ ǀ paví-bhiḥ ǀ payaḥ-vṛ́dhaḥ ǀ út ǀ jighnante ǀ ā-pathyáḥ ǀ ná ǀ párvatān ǀ
    makhā́ḥ ǀ ayā́saḥ ǀ sva-sṛ́taḥ ǀ dhruva-cyútaḥ ǀ dudhra-kṛ́taḥ ǀ marútaḥ ǀ bhrā́jat-ṛṣṭayaḥ ǁ

    hiraṇyayebhiḥ ǀ pavi-bhiḥ ǀ payaḥ-vṛdhaḥ ǀ ut ǀ jighnante ǀ ā-pathyaḥ ǀ na ǀ parvatān ǀ
    makhāḥ ǀ ayāsaḥ ǀ sva-sṛtaḥ ǀ dhruva-cyutaḥ ǀ dudhra-kṛtaḥ ǀ marutaḥ ǀ bhrājat-ṛṣṭayaḥ ǁ

    1.64.11 Aṣṭaka 1.5.8.0

  12. Ṛk 12

    घृषुं॑ पाव॒कं व॒निनं॒ विच॑र्षणिं रु॒द्रस्य॑ सू॒नुं ह॒वसा॑ गृणीमसि ।
    र॒ज॒स्तुरं॑ त॒वसं॒ मारु॑तं ग॒णमृ॑जी॒षिणं॒ वृष॑णं सश्चत श्रि॒ये ॥

    घृषुम् पावकं वनिनं विचर्षणिं रुद्रस्य सूनुं हवसा गृणीमसि |
    रजस्तुरं तवसम् मारुतं गणम् ऋजीषिणं वृषणं सश्चत श्रिये ||

    ghṛ́ṣum pāvakám vanínam vícarṣaṇim rudrásya sūnúm havásā gṛṇīmasi ǀ
    rajastúram tavásam mā́rutam gaṇámṛjīṣíṇam vṛ́ṣaṇam saścata śriyé ǁ

    ghṛṣum pāvakaṃ vaninaṃ vicarṣaṇiṃ rudrasya sūnuṃ havasā gṛṇīmasi |
    rajasturaṃ tavasam mārutaṃ gaṇam ṛjīṣiṇaṃ vṛṣaṇaṃ saścata śriye ||

    घृषु॑म् । पा॒व॒कम् । व॒निन॑म् । विऽच॑र्षणिम् । रु॒द्रस्य॑ । सू॒नुम् । ह॒वसा॑ । गृ॒णी॒म॒सि॒ ।
    र॒जः॒ऽतुर॑म् । त॒वस॑म् । मारु॑तम् । ग॒णम् । ऋ॒जी॒षिण॑म् । वृष॑णम् । स॒श्च॒त॒ । श्रि॒ये ॥

    घृषुम् । पावकम् । वनिनम् । विऽचर्षणिम् । रुद्रस्य । सूनुम् । हवसा । गृणीमसि ।
    रजःऽतुरम् । तवसम् । मारुतम् । गणम् । ऋजीषिणम् । वृषणम् । सश्चत । श्रिये ॥

    ghṛ́ṣum ǀ pāvakám ǀ vanínam ǀ ví-carṣaṇim ǀ rudrásya ǀ sūnúm ǀ havásā ǀ gṛṇīmasi ǀ
    rajaḥ-túram ǀ tavásam ǀ mā́rutam ǀ gaṇám ǀ ṛjīṣíṇam ǀ vṛ́ṣaṇam ǀ saścata ǀ śriyé ǁ

    ghṛṣum ǀ pāvakam ǀ vaninam ǀ vi-carṣaṇim ǀ rudrasya ǀ sūnum ǀ havasā ǀ gṛṇīmasi ǀ
    rajaḥ-turam ǀ tavasam ǀ mārutam ǀ gaṇam ǀ ṛjīṣiṇam ǀ vṛṣaṇam ǀ saścata ǀ śriye ǁ

    1.64.12 Aṣṭaka 1.5.8.0

  13. Ṛk 13

    प्र नू स मर्तः॒ शव॑सा॒ जनाँ॒ अति॑ त॒स्थौ व॑ ऊ॒ती म॑रुतो॒ यमाव॑त ।
    अर्व॑द्भि॒र्वाजं॑ भरते॒ धना॒ नृभि॑रा॒पृच्छ्यं॒ क्रतु॒मा क्षे॑ति॒ पुष्य॑ति ॥

    प्र नू स मर्तः शवसा जनां अति तस्थौ व ऊती मरुतो यम् आवत |
    अर्वद्भिर् वाजम् भरते धना नृभिर् आपृच्छ्यं क्रतुम् आ क्षेति पुष्यति ||

    prá nū́ sá mártaḥ śávasā jánām̐ áti tastháu va ūtī́ maruto yámā́vata ǀ
    árvadbhirvā́jam bharate dhánā nṛ́bhirāpṛ́cchyam krátumā́ kṣeti púṣyati ǁ

    pra nū sa martaḥ śavasā janāṃ ati tasthau va ūtī maruto yam āvata |
    arvadbhir vājam bharate dhanā nṛbhir āpṛcchyaṃ kratum ā kṣeti puṣyati ||

    प्र । नु । सः । मर्तः॑ । शव॑सा । जना॑न् । अति॑ । त॒स्थौ । वः॒ । ऊ॒ती । म॒रु॒तः॒ । यम् । आव॑त ।
    अर्व॑त्ऽभिः । वाज॑म् । भ॒र॒ते॒ । धना॑ । नृऽभिः॑ । आ॒ऽपृच्छ्य॑म् । क्रतु॑म् । आ । क्षे॒ति॒ । पुष्य॑ति ॥

    प्र । नु । सः । मर्तः । शवसा । जनान् । अति । तस्थौ । वः । ऊती । मरुतः । यम् । आवत ।
    अर्वत्ऽभिः । वाजम् । भरते । धना । नृऽभिः । आऽपृच्छ्यम् । क्रतुम् । आ । क्षेति । पुष्यति ॥

    prá ǀ nú ǀ sáḥ ǀ mártaḥ ǀ śávasā ǀ jánān ǀ áti ǀ tastháu ǀ vaḥ ǀ ūtī́ ǀ marutaḥ ǀ yám ǀ ā́vata ǀ
    árvat-bhiḥ ǀ vā́jam ǀ bharate ǀ dhánā ǀ nṛ́-bhiḥ ǀ ā-pṛ́cchyam ǀ krátum ǀ ā́ ǀ kṣeti ǀ púṣyati ǁ

    pra ǀ nu ǀ saḥ ǀ martaḥ ǀ śavasā ǀ janān ǀ ati ǀ tasthau ǀ vaḥ ǀ ūtī ǀ marutaḥ ǀ yam ǀ āvata ǀ
    arvat-bhiḥ ǀ vājam ǀ bharate ǀ dhanā ǀ nṛ-bhiḥ ǀ ā-pṛcchyam ǀ kratum ǀ ā ǀ kṣeti ǀ puṣyati ǁ

    1.64.13 Aṣṭaka 1.5.8.0

  14. Ṛk 14

    च॒र्कृत्यं॑ मरुतः पृ॒त्सु दु॒ष्टरं॑ द्यु॒मंतं॒ शुष्मं॑ म॒घव॑त्सु धत्तन ।
    ध॒न॒स्पृत॑मु॒क्थ्यं॑ वि॒श्वच॑र्षणिं तो॒कं पु॑ष्येम॒ तन॑यं श॒तं हिमाः॑ ॥

    चर्कृत्यम् मरुतः पृत्सु दुष्टरं द्युमन्तं शुष्मम् मघवत्सु धत्तन |
    धनस्पृतम् उक्थ्यं विश्वचर्षणिं तोकम् पुष्येम तनयं शतं हिमाः ||

    carkṛ́tyam marutaḥ pṛtsú duṣṭáram dyumántam śúṣmam maghávatsu dhattana ǀ
    dhanaspṛ́tamukthyám viśvácarṣaṇim tokám puṣyema tánayam śatám hímāḥ ǁ

    carkṛtyam marutaḥ pṛtsu duṣṭaraṃ dyumantaṃ śuṣmam maghavatsu dhattana |
    dhanaspṛtam ukthyaṃ viśvacarṣaṇiṃ tokam puṣyema tanayaṃ śataṃ himāḥ ||

    च॒र्कृत्य॑म् । म॒रु॒तः॒ । पृ॒त्ऽसु । दु॒स्तर॑म् । द्यु॒ऽमन्त॑म् । शुष्म॑म् । म॒घव॑त्ऽसु । ध॒त्त॒न॒ ।
    ध॒न॒ऽस्पृत॑म् । उ॒क्थ्य॑म् । वि॒श्वऽच॑र्षणिम् । तो॒कम् । पु॒ष्ये॒म॒ । तन॑यम् । श॒तम् । हिमाः॑ ॥

    चर्कृत्यम् । मरुतः । पृत्ऽसु । दुस्तरम् । द्युऽमन्तम् । शुष्मम् । मघवत्ऽसु । धत्तन ।
    धनऽस्पृतम् । उक्थ्यम् । विश्वऽचर्षणिम् । तोकम् । पुष्येम । तनयम् । शतम् । हिमाः ॥

    carkṛ́tyam ǀ marutaḥ ǀ pṛt-sú ǀ dustáram ǀ dyu-mántam ǀ śúṣmam ǀ maghávat-su ǀ dhattana ǀ
    dhana-spṛ́tam ǀ ukthyám ǀ viśvá-carṣaṇim ǀ tokám ǀ puṣyema ǀ tánayam ǀ śatám ǀ hímāḥ ǁ

    carkṛtyam ǀ marutaḥ ǀ pṛt-su ǀ dustaram ǀ dyu-mantam ǀ śuṣmam ǀ maghavat-su ǀ dhattana ǀ
    dhana-spṛtam ǀ ukthyam ǀ viśva-carṣaṇim ǀ tokam ǀ puṣyema ǀ tanayam ǀ śatam ǀ himāḥ ǁ

    1.64.14 Aṣṭaka 1.5.8.0

  15. Ṛk 15

    नू ष्ठि॒रं म॑रुतो वी॒रवं॑तमृती॒षाहं॑ र॒यिम॒स्मासु॑ धत्त ।
    स॒ह॒स्रिणं॑ श॒तिनं॑ शूशु॒वांसं॑ प्रा॒तर्म॒क्षू धि॒याव॑सुर्जगम्यात् ॥

    नू ष्ठिरम् मरुतो वीरवन्तम् ऋतीषाहं रयिम् अस्मासु धत्त |
    सहस्रिणं शतिनं शूशुवांसम् प्रातर् मक्षू धियावसुर् जगम्यात् ||

    nū́ ṣṭhirám maruto vīrávantamṛtīṣā́ham rayímasmā́su dhatta ǀ
    sahasríṇam śatínam śūśuvā́ṃsam prātármakṣū́ dhiyā́vasurjagamyāt ǁ

    nū ṣṭhiram maruto vīravantam ṛtīṣāhaṃ rayim asmāsu dhatta |
    sahasriṇaṃ śatinaṃ śūśuvāṃsam prātar makṣū dhiyāvasur jagamyāt ||

    नु । स्थि॒रम् । म॒रु॒तः॒ । वी॒रऽव॑न्तम् । ऋ॒ति॒ऽसह॑म् । र॒यिम् । अ॒स्मासु॑ । ध॒त्त॒ ।
    स॒ह॒स्रिण॑म् । श॒तिन॑म् । शू॒शु॒ऽवांस॑म् । प्रा॒तः । म॒क्षु । धि॒याऽव॑सुः । ज॒ग॒म्या॒त् ॥

    नु । स्थिरम् । मरुतः । वीरऽवन्तम् । ऋतिऽसहम् । रयिम् । अस्मासु । धत्त ।
    सहस्रिणम् । शतिनम् । शूशुऽवांसम् । प्रातः । मक्षु । धियाऽवसुः । जगम्यात् ॥

    nú ǀ sthirám ǀ marutaḥ ǀ vīrá-vantam ǀ ṛti-sáham ǀ rayím ǀ asmā́su ǀ dhatta ǀ
    sahasríṇam ǀ śatínam ǀ śūśu-vā́ṃsam ǀ prātáḥ ǀ makṣú ǀ dhiyā́-vasuḥ ǀ jagamyāt ǁ

    nu ǀ sthiram ǀ marutaḥ ǀ vīra-vantam ǀ ṛti-saham ǀ rayim ǀ asmāsu ǀ dhatta ǀ
    sahasriṇam ǀ śatinam ǀ śūśu-vāṃsam ǀ prātaḥ ǀ makṣu ǀ dhiyā-vasuḥ ǀ jagamyāt ǁ

    1.64.15 Aṣṭaka 1.5.8.0

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.64 · Maruts

Interpretations

Sri Aurobindo

Ṛk 1

O Nodhas, bring a clear-cut song to the puissant host, the excellent in sacrifice, creators and ordainers, the Maruts. I make to shine out as if flowing waters, a thinker skilfulhanded with my mind, the words that come into being in me in the births of knowledge.

Ṛk 2

They are born, the swift Bulls of heaven, Rudra’s strong smiters, the sinless Mighty Ones. Purifying are they and pure and bright like Suns, dire bodies like rushing warriors.

Ṛk 3

Young, unageing, Rudras, violent ones, slayers, of those take not joy, irresistible rays, they drive like moving mountains and make all the fixed worlds of earth and heaven to move by their might.

Ṛk 4

They shine out with rich and varied lustres to make themselves a body. On their breasts they have cast golden ornaments for the delight of beauty. Burning lances are on their shoulders. Together by the law of their nature are born the strong ones of heaven.

Ṛk 5

Vehemently rushing they come, makers of men into lords and kings, destroyers of all who would injure, make by their strengths winds and lightnings, press the teats of heaven, stream violently its torrents and speeding everywhere feed the earth with milk.

Ṛk 6

The Maruts, great givers who are born to us in the coming of knowledge, feed the waters and make them a milk full of the brightness of clarified butter and lead about the master of plenty like a galloping horse that he may rain his bounty and milk the loud unwasting fountain.

Ṛk 7

Great ones, full of creative knowledge and rich with manifold lustres, moving swiftly, strong in your own strength like hills, Maruts, you devour like the trunked beasts the pleasant woods of earth when you have yoked your strength to the ruddy herd of the lightnings.

Ṛk 8

Wise of mind they roar aloud like lions, omniscient and like good moulders who knead all into forms, gladdeners of the nights with dappled mares and lances, when beset and stayed, python-passioned in their might

Ṛk 9

In the beauty of your hosts you speak to earth and heaven. You cleave to men, heroes python-passioned in your might. A force stands in the bodies of your chariots, O Maruts, that is like lightning and like a might that has vision.

Ṛk 10

Omniscient are the Strong Ones and dwellers with the riches, inseparably joined to strengths and overflowing in might, shooters who hold the javelin in their two hands of light, infinite strengths with daggers of puissance.

Ṛk 11

Increasing the waters the Maruts with their blazing lances grind in their ascent the mountains with their golden wheels like travellers breasting their path, fighters and marchers moving in their own motion, who make havoc and disturb all firm established things.

Ṛk 12

We sing with invocation the blazing, purifying, enjoying, all-seeing children of the Violent One. Cling for the glory to the strong and puissant Marut host who move with a straight force crossing the middle world.

Ṛk 13

Soon that mortal whom ye have cherished, O Maruts, takes his place in might above all men. He gets with his war-horses and his strong ones wealth and plenty and dwells in a wise will that meets the question and increases.

Ṛk 14

Put in the masters of riches, O ye Maruts, a luminous strength active in works and hard to wound in the battles and may we increase for a hundred winters the Son and offspring of our body who is all-seeing and sung by the word and the [ ]

Ṛk 15

Now set in us, O ye Maruts, the firm hundredfold and thousandfold treasure full of hero strengths that puts forth its might and overcomes in the movement of the path. At dawn may he quickly come rich in thought.