Devatā देवता

1-3, 10: Indra; 4, 6, 8, 9: Maruts; 5, 7: Indra, Maruts

Ṛṣi ऋषि

Madhucchandas Vaiśvāmitra

Chandas छन्दस्

Gāyatrī

1. Ṛk 1

   युं॒जंति॑ ब्र॒ध्नम॑रु॒षं चरं॑तं॒ परि॑ त॒स्थुषः॑ ।
   रोचं॑ते रोच॒ना दि॒वि ॥

   युञ्जन्ति ब्रध्नम् अरुषं चरन्तम् परि तस्थुषः |
   रोचन्ते रोचना दिवि ||

   yuñjánti bradhnámaruṣám cárantam pári tasthúṣaḥ ǀ
   rócante rocanā́ diví ǁ

   yuñjanti bradhnam aruṣaṃ carantam pari tasthuṣaḥ |
   rocante rocanā divi ||

   यु॒ञ्जन्ति॑ । ब्र॒ध्नम् । अ॒रु॒षम् । चर॑न्तम् । परि॑ । त॒स्थुषः॑ ।
   रोच॑न्ते । रो॒च॒ना । दि॒वि ॥

   युञ्जन्ति । ब्रध्नम् । अरुषम् । चरन्तम् । परि । तस्थुषः ।
   रोचन्ते । रोचना । दिवि ॥

   yuñjánti ǀ bradhnám ǀ aruṣám ǀ cárantam ǀ pári ǀ tasthúṣaḥ ǀ
   rócante ǀ rocanā́ ǀ diví ǁ

   yuñjanti ǀ bradhnam ǀ aruṣam ǀ carantam ǀ pari ǀ tasthuṣaḥ ǀ
   rocante ǀ rocanā ǀ divi ǁ

   1.6.1 Aṣṭaka 1.1.11.1Anuvāka 1.2.21Interpretations

2. Ṛk 2

   युं॒जंत्य॑स्य॒ काम्या॒ हरी॒ विप॑क्षसा॒ रथे॑ ।
   शोणा॑ धृ॒ष्णू नृ॒वाह॑सा ॥

   युञ्जन्त्य् अस्य काम्या हरी विपक्षसा रथे |
   शोणा धृष्णू नृवाहसा ||

   yuñjántyasya kā́myā hárī vípakṣasā ráthe ǀ
   śóṇā dhṛṣṇū́ nṛvā́hasā ǁ

   yuñjanty asya kāmyā harī vipakṣasā rathe |
   śoṇā dhṛṣṇū nṛvāhasā ||

   यु॒ञ्जन्ति॑ । अ॒स्य॒ । काम्या॑ । हरी॒ इति॑ । विऽप॑क्षसा । रथे॑ ।
   शोणा॑ । धृ॒ष्णू इति॑ । नृ॒ऽवाह॑सा ॥

   युञ्जन्ति । अस्य । काम्या । हरी इति । विऽपक्षसा । रथे ।
   शोणा । धृष्णू इति । नृऽवाहसा ॥

   yuñjánti ǀ asya ǀ kā́myā ǀ hárī íti ǀ ví-pakṣasā ǀ ráthe ǀ
   śóṇā ǀ dhṛṣṇū́ íti ǀ nṛ-vā́hasā ǁ

   yuñjanti ǀ asya ǀ kāmyā ǀ harī iti ǀ vi-pakṣasā ǀ rathe ǀ
   śoṇā ǀ dhṛṣṇū iti ǀ nṛ-vāhasā ǁ

   1.6.2 Aṣṭaka 1.1.11.2Anuvāka 1.2.22Interpretations

3. Ṛk 3

   के॒तुं कृ॒ण्वन्न॑के॒तवे॒ पेशो॑ मर्या अपे॒शसे॑ ।
   समु॒षद्भि॑रजायथाः ॥

   केतुं कृण्वन्न् अकेतवे पेशो मर्या अपेशसे |
   सम् उषद्भिर् अजायथाः ||

   ketúm kṛṇvánnaketáve péśo maryā apeśáse ǀ
   sámuṣádbhirajāyathāḥ ǁ

   ketuṃ kṛṇvann aketave peśo maryā apeśase |
   sam uṣadbhir ajāyathāḥ ||

   के॒तुम् । कृ॒ण्वन् । अ॒के॒तवे॑ । पेशः॑ । म॒र्याः॒ । अ॒पे॒शसे॑ ।
   सम् । उ॒षत्ऽभिः॑ । अ॒जा॒य॒थाः॒ ॥

   केतुम् । कृण्वन् । अकेतवे । पेशः । मर्याः । अपेशसे ।
   सम् । उषत्ऽभिः । अजायथाः ॥

   ketúm ǀ kṛṇván ǀ aketáve ǀ péśaḥ ǀ maryāḥ ǀ apeśáse ǀ
   sám ǀ uṣát-bhiḥ ǀ ajāyathāḥ ǁ

   ketum ǀ kṛṇvan ǀ aketave ǀ peśaḥ ǀ maryāḥ ǀ apeśase ǀ
   sam ǀ uṣat-bhiḥ ǀ ajāyathāḥ ǁ

   1.6.3 Aṣṭaka 1.1.11.3Anuvāka 1.2.23Interpretations

4. Ṛk 4

   आदह॑ स्व॒धामनु॒ पुन॑र्गर्भ॒त्वमे॑रि॒रे ।
   दधा॑ना॒ नाम॑ य॒ज्ञियं॑ ॥

   आद् अह स्वधाम् अनु पुनर् गर्भत्वम् एरिरे |
   दधाना नाम यज्ञियम् ||

   ā́dáha svadhā́mánu púnargarbhatvámeriré ǀ
   dádhānā nā́ma yajñíyam ǁ

   ād aha svadhām anu punar garbhatvam erire |
   dadhānā nāma yajñiyam ||

   आत् । अह॑ । स्व॒धाम् । अनु॑ । पुनः॑ । ग॒र्भ॒ऽत्वम् । आ॒ऽई॒रि॒रे ।
   दधा॑नाः । नाम॑ । य॒ज्ञिय॑म् ॥

   आत् । अह । स्वधाम् । अनु । पुनः । गर्भऽत्वम् । आऽईरिरे ।
   दधानाः । नाम । यज्ञियम् ॥

   ā́t ǀ áha ǀ svadhā́m ǀ ánu ǀ púnaḥ ǀ garbha-tvám ǀ ā-īriré ǀ
   dádhānāḥ ǀ nā́ma ǀ yajñíyam ǁ

   āt ǀ aha ǀ svadhām ǀ anu ǀ punaḥ ǀ garbha-tvam ǀ ā-īrire ǀ
   dadhānāḥ ǀ nāma ǀ yajñiyam ǁ

   1.6.4 Aṣṭaka 1.1.11.4Anuvāka 1.2.24Interpretations

5. Ṛk 5

   वी॒ळु चि॑दारुज॒त्नुभि॒र्गुहा॑ चिदिंद्र॒ वह्नि॑भिः ।
   अविं॑द उ॒स्रिया॒ अनु॑ ॥

   वीऌउ चिद् आरुजत्नुभिर् गुहा चिद् इन्द्र वह्निभिः |
   अविन्द उस्रिया अनु ||

   vīḷú cidārujatnúbhirgúhā cidindra váhnibhiḥ ǀ
   ávinda usríyā ánu ǁ

   vīḷu cid ārujatnubhir guhā cid indra vahnibhiḥ |
   avinda usriyā anu ||

   वी॒ळु । चि॒त् । आ॒रु॒ज॒त्नुऽभिः॑ । गुहा॑ । चि॒त् । इ॒न्द्र॒ । वह्नि॑ऽभिः ।
   अवि॑न्दः । उ॒स्रियाः॑ । अनु॑ ॥

   वीळु । चित् । आरुजत्नुऽभिः । गुहा । चित् । इन्द्र । वह्निऽभिः ।
   अविन्दः । उस्रियाः । अनु ॥

   vīḷú ǀ cit ǀ ārujatnú-bhiḥ ǀ gúhā ǀ cit ǀ indra ǀ váhni-bhiḥ ǀ
   ávindaḥ ǀ usríyāḥ ǀ ánu ǁ

   vīḷu ǀ cit ǀ ārujatnu-bhiḥ ǀ guhā ǀ cit ǀ indra ǀ vahni-bhiḥ ǀ
   avindaḥ ǀ usriyāḥ ǀ anu ǁ

   1.6.5 Aṣṭaka 1.1.11.5Anuvāka 1.2.25Interpretations

6. Ṛk 6

   दे॒व॒यंतो॒ यथा॑ म॒तिमच्छा॑ वि॒दद्व॑सुं॒ गिरः॑ ।
   म॒हाम॑नूषत श्रु॒तं ॥

   देवयन्तो यथा मतिम् अच्छा विदद्वसुं गिरः |
   महाम् अनूषत श्रुतम् ||

   devayánto yáthā matímácchā vidádvasum gíraḥ ǀ
   mahā́manūṣata śrutám ǁ

   devayanto yathā matim acchā vidadvasuṃ giraḥ |
   mahām anūṣata śrutam ||

   दे॒व॒ऽयन्तः॑ । यथा॑ । म॒तिम् । अच्छ॑ । वि॒दत्ऽव॑सुम् । गिरः॑ ।
   म॒हाम् । अ॒नू॒ष॒त॒ । श्रु॒तम् ॥

   देवऽयन्तः । यथा । मतिम् । अच्छ । विदत्ऽवसुम् । गिरः ।
   महाम् । अनूषत । श्रुतम् ॥

   deva-yántaḥ ǀ yáthā ǀ matím ǀ áccha ǀ vidát-vasum ǀ gíraḥ ǀ
   mahā́m ǀ anūṣata ǀ śrutám ǁ

   deva-yantaḥ ǀ yathā ǀ matim ǀ accha ǀ vidat-vasum ǀ giraḥ ǀ
   mahām ǀ anūṣata ǀ śrutam ǁ

   1.6.6 Aṣṭaka 1.1.12.1Anuvāka 1.2.26Interpretations

7. Ṛk 7

   इंद्रे॑ण॒ सं हि दृक्ष॑से संजग्मा॒नो अबि॑भ्युषा ।
   मं॒दू स॑मा॒नव॑र्चसा ॥

   इन्द्रेण सं हि दृक्षसे संजग्मानो अबिभ्युषा |
   मन्दू समानवर्चसा ||

   índreṇa sám hí dṛ́kṣase saṃjagmānó ábibhyuṣā ǀ
   mandū́ samānávarcasā ǁ

   indreṇa saṃ hi dṛkṣase saṃjagmāno abibhyuṣā |
   mandū samānavarcasā ||

   इन्द्रे॑ण । सम् । हि । दृक्ष॑से । स॒म्ऽज॒ग्मा॒नः । अबि॑भ्युषा ।
   म॒न्दू इति॑ । स॒मा॒नऽव॑र्चसा ॥

   इन्द्रेण । सम् । हि । दृक्षसे । सम्ऽजग्मानः । अबिभ्युषा ।
   मन्दू इति । समानऽवर्चसा ॥

   índreṇa ǀ sám ǀ hí ǀ dṛ́kṣase ǀ sam-jagmānáḥ ǀ ábibhyuṣā ǀ
   mandū́ íti ǀ samāná-varcasā ǁ

   indreṇa ǀ sam ǀ hi ǀ dṛkṣase ǀ sam-jagmānaḥ ǀ abibhyuṣā ǀ
   mandū iti ǀ samāna-varcasā ǁ

   1.6.7 Aṣṭaka 1.1.12.2Anuvāka 1.2.27Interpretations

8. Ṛk 8

   अ॒न॒व॒द्यैर॒भिद्यु॑भिर्म॒खः सह॑स्वदर्चति ।
   ग॒णैरिंद्र॑स्य॒ काम्यैः॑ ॥

   अनवद्यैर् अभिद्युभिर् मखः सहस्वद् अर्चति |
   गणैर् इन्द्रस्य काम्यैः ||

   anavadyáirabhídyubhirmakháḥ sáhasvadarcati ǀ
   gaṇáiríndrasya kā́myaiḥ ǁ

   anavadyair abhidyubhir makhaḥ sahasvad arcati |
   gaṇair indrasya kāmyaiḥ ||

   अ॒न॒व॒द्यैः । अ॒भिद्यु॑ऽभिः । म॒खः । सह॑स्वत् । अ॒र्च॒ति॒ ।
   ग॒णैः । इन्द्र॑स्य । काम्यैः॑ ॥

   अनवद्यैः । अभिद्युऽभिः । मखः । सहस्वत् । अर्चति ।
   गणैः । इन्द्रस्य । काम्यैः ॥

   anavadyáiḥ ǀ abhídyu-bhiḥ ǀ makháḥ ǀ sáhasvat ǀ arcati ǀ
   gaṇáiḥ ǀ índrasya ǀ kā́myaiḥ ǁ

   anavadyaiḥ ǀ abhidyu-bhiḥ ǀ makhaḥ ǀ sahasvat ǀ arcati ǀ
   gaṇaiḥ ǀ indrasya ǀ kāmyaiḥ ǁ

   1.6.8 Aṣṭaka 1.1.12.3Anuvāka 1.2.28Interpretations

9. Ṛk 9

   अतः॑ परिज्म॒न्ना ग॑हि दि॒वो वा॑ रोच॒नादधि॑ ।
   सम॑स्मिन्नृंजते॒ गिरः॑ ॥

   अतः परिज्मन्न् आ गहि दिवो वा रोचनाद् अधि |
   सम् अस्मिन्न् ऋञ्जते गिरः ||

   átaḥ parijmannā́ gahi divó vā rocanā́dádhi ǀ
   sámasminnṛñjate gíraḥ ǁ

   ataḥ parijmann ā gahi divo vā rocanād adhi |
   sam asminn ṛñjate giraḥ ||

   अतः॑ । प॒रि॒ऽज्म॒न् । आ । ग॒हि॒ । दि॒वः । वा॒ । रो॒च॒नात् । अधि॑ ।
   सम् । अ॒स्मि॒न् । ऋ॒ञ्ज॒ते॒ । गिरः॑ ॥

   अतः । परिऽज्मन् । आ । गहि । दिवः । वा । रोचनात् । अधि ।
   सम् । अस्मिन् । ऋञ्जते । गिरः ॥

   átaḥ ǀ pari-jman ǀ ā́ ǀ gahi ǀ diváḥ ǀ vā ǀ rocanā́t ǀ ádhi ǀ
   sám ǀ asmin ǀ ṛñjate ǀ gíraḥ ǁ

   ataḥ ǀ pari-jman ǀ ā ǀ gahi ǀ divaḥ ǀ vā ǀ rocanāt ǀ adhi ǀ
   sam ǀ asmin ǀ ṛñjate ǀ giraḥ ǁ

   1.6.9 Aṣṭaka 1.1.12.4Anuvāka 1.2.29Interpretations

10. Ṛk 10

    इ॒तो वा॑ सा॒तिमीम॑हे दि॒वो वा॒ पार्थि॑वा॒दधि॑ ।
    इंद्रं॑ म॒हो वा॒ रज॑सः ॥

    इतो वा सातिम् ईमहे दिवो वा पार्थिवाद् अधि |
    इन्द्रम् महो वा रजसः ||

    itó vā sātímī́mahe divó vā pā́rthivādádhi ǀ
    índram mahó vā rájasaḥ ǁ

    ito vā sātim īmahe divo vā pārthivād adhi |
    indram maho vā rajasaḥ ||

    इ॒तः । वा॒ । सा॒तिम् । ईम॑हे । दि॒व । वा॒ । पार्थि॑वात् । अधि॑ ।
    इन्द्र॑म् । म॒हः । वा॒ । रज॑सः ॥

    इतः । वा । सातिम् । ईमहे । दिव । वा । पार्थिवात् । अधि ।
    इन्द्रम् । महः । वा । रजसः ॥

    itáḥ ǀ vā ǀ sātím ǀ ī́mahe ǀ divá ǀ vā ǀ pā́rthivāt ǀ ádhi ǀ
    índram ǀ maháḥ ǀ vā ǀ rájasaḥ ǁ

    itaḥ ǀ vā ǀ sātim ǀ īmahe ǀ diva ǀ vā ǀ pārthivāt ǀ adhi ǀ
    indram ǀ mahaḥ ǀ vā ǀ rajasaḥ ǁ

    1.6.10 Aṣṭaka 1.1.12.5Anuvāka 1.2.30Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.