Devatā देवता

Viśvedevās

Ṛṣi ऋषि

Kakṣīvat Dairghatamasa

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh, Virāḍrūpā

1. Ṛk 1

   प्र वः॒ पांतं॑ रघुमन्य॒वोऽंधो॑ य॒ज्ञं रु॒द्राय॑ मी॒ळ्हुषे॑ भरध्वं ।
   दि॒वो अ॑स्तो॒ष्यसु॑रस्य वी॒रैरि॑षु॒ध्येव॑ म॒रुतो॒ रोद॑स्योः ॥

   प्र वः पान्तं रघुमन्यवो ऽन्धो यज्ञं रुद्राय मीऌहुषे भरध्वम् |
   दिवो अस्तोष्य् असुरस्य वीरैर् इषुध्येव मरुतो रोदस्योः ||

   prá vaḥ pā́ntam raghumanyavó’ndho yajñám rudrā́ya mīḷhúṣe bharadhvam ǀ
   divó astoṣyásurasya vīráiriṣudhyéva marúto ródasyoḥ ǁ

   pra vaḥ pāntaṃ raghumanyavo 'ndho yajñaṃ rudrāya mīḷhuṣe bharadhvam |
   divo astoṣy asurasya vīrair iṣudhyeva maruto rodasyoḥ ||

   प्र । वः॒ । पान्त॑म् । र॒घु॒ऽम॒न्य॒वः॒ । अन्धः॑ । य॒ज्ञम् । रु॒द्राय॑ । मी॒ळ्हुषे॑ । भ॒र॒ध्व॒म् ।
   दि॒वः । अ॒स्तो॒षि॒ । असु॑रस्य । वी॒रैः । इ॒षु॒ध्याऽइ॑व । म॒रुतः॑ । रोद॑स्योः ॥

   प्र । वः । पान्तम् । रघुऽमन्यवः । अन्धः । यज्ञम् । रुद्राय । मीळ्हुषे । भरध्वम् ।
   दिवः । अस्तोषि । असुरस्य । वीरैः । इषुध्याऽइव । मरुतः । रोदस्योः ॥

   prá ǀ vaḥ ǀ pā́ntam ǀ raghu-manyavaḥ ǀ ándhaḥ ǀ yajñám ǀ rudrā́ya ǀ mīḷhúṣe ǀ bharadhvam ǀ
   diváḥ ǀ astoṣi ǀ ásurasya ǀ vīráiḥ ǀ iṣudhyā́-iva ǀ marútaḥ ǀ ródasyoḥ ǁ

   pra ǀ vaḥ ǀ pāntam ǀ raghu-manyavaḥ ǀ andhaḥ ǀ yajñam ǀ rudrāya ǀ mīḷhuṣe ǀ bharadhvam ǀ
   divaḥ ǀ astoṣi ǀ asurasya ǀ vīraiḥ ǀ iṣudhyā-iva ǀ marutaḥ ǀ rodasyoḥ ǁ

   1.122.1 Aṣṭaka 2.1.1.0Interpretations

2. Ṛk 2

   पत्नी॑व पू॒र्वहू॑तिं वावृ॒धध्या॑ उ॒षासा॒नक्ता॑ पुरु॒धा विदा॑ने ।
   स्त॒रीर्नात्कं॒ व्यु॑तं॒ वसा॑ना॒ सूर्य॑स्य श्रि॒या सु॒दृशी॒ हिर॑ण्यैः ॥

   पत्नीव पूर्वहूतिं वावृधध्या उषासानक्ता पुरुधा विदाने |
   स्तरीर् नात्कं व्युतं वसाना सूर्यस्य श्रिया सुदृशी हिरण्यैः ||

   pátnīva pūrváhūtim vāvṛdhádhyā uṣā́sānáktā purudhā́ vídāne ǀ
   starī́rnā́tkam vyútam vásānā sū́ryasya śriyā́ sudṛ́śī híraṇyaiḥ ǁ

   patnīva pūrvahūtiṃ vāvṛdhadhyā uṣāsānaktā purudhā vidāne |
   starīr nātkaṃ vyutaṃ vasānā sūryasya śriyā sudṛśī hiraṇyaiḥ ||

   पत्नी॑ऽइव । पू॒र्वऽहू॑तिम् । व॒वृ॒धध्यै॑ । उ॒षसा॒नक्ता॑ । पु॒रु॒धा । विदा॑ने॒ इति॑ ।
   स्त॒रीः । न । अत्क॑म् । विऽउ॑तम् । वसा॑ना । सूर्य॑स्य । श्रि॒या । सु॒ऽदृशी॑ । हिर॑ण्यैः ॥

   पत्नीऽइव । पूर्वऽहूतिम् । ववृधध्यै । उषसानक्ता । पुरुधा । विदाने इति ।
   स्तरीः । न । अत्कम् । विऽउतम् । वसाना । सूर्यस्य । श्रिया । सुऽदृशी । हिरण्यैः ॥

   pátnī-iva ǀ pūrvá-hūtim ǀ vavṛdhádhyai ǀ uṣásānáktā ǀ purudhā́ ǀ vídāne íti ǀ
   starī́ḥ ǀ ná ǀ átkam ǀ ví-utam ǀ vásānā ǀ sū́ryasya ǀ śriyā́ ǀ su-dṛ́śī ǀ híraṇyaiḥ ǁ

   patnī-iva ǀ pūrva-hūtim ǀ vavṛdhadhyai ǀ uṣasānaktā ǀ purudhā ǀ vidāne iti ǀ
   starīḥ ǀ na ǀ atkam ǀ vi-utam ǀ vasānā ǀ sūryasya ǀ śriyā ǀ su-dṛśī ǀ hiraṇyaiḥ ǁ

   1.122.2 Aṣṭaka 2.1.1.0Interpretations

3. Ṛk 3

   म॒मत्तु॑ नः॒ परि॑ज्मा वस॒र्हा म॒मत्तु॒ वातो॑ अ॒पां वृष॑ण्वान् ।
   शि॒शी॒तमिं॑द्रापर्वता यु॒वं न॒स्तन्नो॒ विश्वे॑ वरिवस्यंतु दे॒वाः ॥

   ममत्तु नः परिज्मा वसर्हा ममत्तु वातो अपां वृषण्वान् |
   शिशीतम् इन्द्रापर्वता युवं नस् तन् नो विश्वे वरिवस्यन्तु देवाः ||

   mamáttu naḥ párijmā vasarhā́ mamáttu vā́to apā́m vṛ́ṣaṇvān ǀ
   śiśītámindrāparvatā yuvám nastánno víśve varivasyantu devā́ḥ ǁ

   mamattu naḥ parijmā vasarhā mamattu vāto apāṃ vṛṣaṇvān |
   śiśītam indrāparvatā yuvaṃ nas tan no viśve varivasyantu devāḥ ||

   म॒मत्तु॑ । नः॒ । परि॑ऽज्मा । व॒स॒र्हा । म॒मत्तु॑ । वातः॑ । अ॒पाम् । वृष॑ण्ऽवान् ।
   शि॒शी॒तम् । इ॒न्द्रा॒प॒र्व॒ता॒ । यु॒वम् । नः॒ । तत् । नः॒ । विश्वे॑ । व॒रि॒व॒स्य॒न्तु॒ । दे॒वाः ॥

   ममत्तु । नः । परिऽज्मा । वसर्हा । ममत्तु । वातः । अपाम् । वृषण्ऽवान् ।
   शिशीतम् । इन्द्रापर्वता । युवम् । नः । तत् । नः । विश्वे । वरिवस्यन्तु । देवाः ॥

   mamáttu ǀ naḥ ǀ pári-jmā ǀ vasarhā́ ǀ mamáttu ǀ vā́taḥ ǀ apā́m ǀ vṛ́ṣaṇ-vān ǀ
   śiśītám ǀ indrāparvatā ǀ yuvám ǀ naḥ ǀ tát ǀ naḥ ǀ víśve ǀ varivasyantu ǀ devā́ḥ ǁ

   mamattu ǀ naḥ ǀ pari-jmā ǀ vasarhā ǀ mamattu ǀ vātaḥ ǀ apām ǀ vṛṣaṇ-vān ǀ
   śiśītam ǀ indrāparvatā ǀ yuvam ǀ naḥ ǀ tat ǀ naḥ ǀ viśve ǀ varivasyantu ǀ devāḥ ǁ

   1.122.3 Aṣṭaka 2.1.1.0Interpretations

4. Ṛk 4

   उ॒त त्या मे॑ य॒शसा॑ श्वेत॒नायै॒ व्यंता॒ पांतौ॑शि॒जो हु॒वध्यै॑ ।
   प्र वो॒ नपा॑तम॒पां कृ॑णुध्वं॒ प्र मा॒तरा॑ रास्पि॒नस्या॒योः ॥

   उत त्या मे यशसा श्वेतनायै व्यन्ता पान्तौशिजो हुवध्यै |
   प्र वो नपातम् अपां कृणुध्वम् प्र मातरा रास्पिनस्यायोः ||

   utá tyā́ me yaśásā śvetanā́yai vyántā pā́ntauśijó huvádhyai ǀ
   prá vo nápātamapā́m kṛṇudhvam prá mātárā rāspinásyāyóḥ ǁ

   uta tyā me yaśasā śvetanāyai vyantā pāntauśijo huvadhyai |
   pra vo napātam apāṃ kṛṇudhvam pra mātarā rāspinasyāyoḥ ||

   उ॒त । त्या । मे॒ । य॒शसा॑ । श्वे॒त॒नायै॑ । व्यन्ता॑ । पान्ता॑ । औ॒शि॒जः । हु॒वध्यै॑ ।
   प्र । वः॒ । नपा॑तम् । अ॒पाम् । कृ॒णु॒ध्व॒म् । प्र । मा॒तरा॑ । रा॒स्पि॒नस्य॑ । आ॒योः ॥

   उत । त्या । मे । यशसा । श्वेतनायै । व्यन्ता । पान्ता । औशिजः । हुवध्यै ।
   प्र । वः । नपातम् । अपाम् । कृणुध्वम् । प्र । मातरा । रास्पिनस्य । आयोः ॥

   utá ǀ tyā́ ǀ me ǀ yaśásā ǀ śvetanā́yai ǀ vyántā ǀ pā́ntā ǀ auśijáḥ ǀ huvádhyai ǀ
   prá ǀ vaḥ ǀ nápātam ǀ apā́m ǀ kṛṇudhvam ǀ prá ǀ mātárā ǀ rāspinásya ǀ āyóḥ ǁ

   uta ǀ tyā ǀ me ǀ yaśasā ǀ śvetanāyai ǀ vyantā ǀ pāntā ǀ auśijaḥ ǀ huvadhyai ǀ
   pra ǀ vaḥ ǀ napātam ǀ apām ǀ kṛṇudhvam ǀ pra ǀ mātarā ǀ rāspinasya ǀ āyoḥ ǁ

   1.122.4 Aṣṭaka 2.1.1.0Interpretations

5. Ṛk 5

   आ वो॑ रुव॒ण्युमौ॑शि॒जो हु॒वध्यै॒ घोषे॑व॒ शंस॒मर्जु॑नस्य॒ नंशे॑ ।
   प्र वः॑ पू॒ष्णे दा॒वन॒ आँ अच्छा॑ वोचेय व॒सुता॑तिम॒ग्नेः ॥

   आ वो रुवण्युम् औशिजो हुवध्यै घोषेव शंसम् अर्जुनस्य नंशे |
   प्र वः पूष्णे दावन आं अच्छा वोचेय वसुतातिम् अग्नेः ||

   ā́ vo ruvaṇyúmauśijó huvádhyai ghóṣeva śáṃsamárjunasya náṃśe ǀ
   prá vaḥ pūṣṇé dāvána ā́m̐ ácchā voceya vasútātimagnéḥ ǁ

   ā vo ruvaṇyum auśijo huvadhyai ghoṣeva śaṃsam arjunasya naṃśe |
   pra vaḥ pūṣṇe dāvana āṃ acchā voceya vasutātim agneḥ ||

   आ । वः॒ । रु॒व॒ण्युम् । औ॒शि॒जः । हु॒वध्यै॑ । घोषा॑ऽइव । शंस॑म् । अर्जु॑नस्य । नंशे॑ ।
   प्र । वः॒ । पू॒ष्णे । दा॒वने॑ । आ । अच्छ॑ । वो॒चे॒य॒ । व॒सुऽता॑तिम् । अ॒ग्नेः ॥

   आ । वः । रुवण्युम् । औशिजः । हुवध्यै । घोषाऽइव । शंसम् । अर्जुनस्य । नंशे ।
   प्र । वः । पूष्णे । दावने । आ । अच्छ । वोचेय । वसुऽतातिम् । अग्नेः ॥

   ā́ ǀ vaḥ ǀ ruvaṇyúm ǀ auśijáḥ ǀ huvádhyai ǀ ghóṣā-iva ǀ śáṃsam ǀ árjunasya ǀ náṃśe ǀ
   prá ǀ vaḥ ǀ pūṣṇé ǀ dāváne ǀ ā́ ǀ áccha ǀ voceya ǀ vasú-tātim ǀ agnéḥ ǁ

   ā ǀ vaḥ ǀ ruvaṇyum ǀ auśijaḥ ǀ huvadhyai ǀ ghoṣā-iva ǀ śaṃsam ǀ arjunasya ǀ naṃśe ǀ
   pra ǀ vaḥ ǀ pūṣṇe ǀ dāvane ǀ ā ǀ accha ǀ voceya ǀ vasu-tātim ǀ agneḥ ǁ

   1.122.5 Aṣṭaka 2.1.1.0Interpretations

6. Ṛk 6

   श्रु॒तं मे॑ मित्रावरुणा॒ हवे॒मोत श्रु॑तं॒ सद॑ने वि॒श्वतः॑ सीं ।
   श्रोतु॑ नः॒ श्रोतु॑रातिः सु॒श्रोतुः॑ सु॒क्षेत्रा॒ सिंधु॑र॒द्भिः ॥

   श्रुतम् मे मित्रावरुणा हवेमोत श्रुतं सदने विश्वतः सीम् |
   श्रोतु नः श्रोतुरातिः सुश्रोतुः सुक्षेत्रा सिन्धुर् अद्भिः ||

   śrutám me mitrāvaruṇā hávemótá śrutam sádane viśvátaḥ sīm ǀ
   śrótu naḥ śróturātiḥ suśrótuḥ sukṣétrā síndhuradbhíḥ ǁ

   śrutam me mitrāvaruṇā havemota śrutaṃ sadane viśvataḥ sīm |
   śrotu naḥ śroturātiḥ suśrotuḥ sukṣetrā sindhur adbhiḥ ||

   श्रु॒तम् । मे॒ । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । हवा॑ । इ॒मा । उ॒त । श्रु॒त॒म् । सद॑ने । वि॒श्वतः॑ । सी॒म् ।
   श्रोतु॑ । नः॒ । श्रोतु॑ऽरातिः । सु॒ऽश्रोतुः॑ । सु॒ऽक्षेत्रा॑ । सिन्धुः॑ । अ॒त्ऽभिः ॥

   श्रुतम् । मे । मित्रावरुणा । हवा । इमा । उत । श्रुतम् । सदने । विश्वतः । सीम् ।
   श्रोतु । नः । श्रोतुऽरातिः । सुऽश्रोतुः । सुऽक्षेत्रा । सिन्धुः । अत्ऽभिः ॥

   śrutám ǀ me ǀ mitrāvaruṇā ǀ hávā ǀ imā́ ǀ utá ǀ śrutam ǀ sádane ǀ viśvátaḥ ǀ sīm ǀ
   śrótu ǀ naḥ ǀ śrótu-rātiḥ ǀ su-śrótuḥ ǀ su-kṣétrā ǀ síndhuḥ ǀ at-bhíḥ ǁ

   śrutam ǀ me ǀ mitrāvaruṇā ǀ havā ǀ imā ǀ uta ǀ śrutam ǀ sadane ǀ viśvataḥ ǀ sīm ǀ
   śrotu ǀ naḥ ǀ śrotu-rātiḥ ǀ su-śrotuḥ ǀ su-kṣetrā ǀ sindhuḥ ǀ at-bhiḥ ǁ

   1.122.6 Aṣṭaka 2.1.2.0Interpretations

7. Ṛk 7

   स्तु॒षे सा वां॑ वरुण मित्र रा॒तिर्गवां॑ श॒ता पृ॒क्षया॑मेषु प॒ज्रे ।
   श्रु॒तर॑थे प्रि॒यर॑थे॒ दधा॑नाः स॒द्यः पु॒ष्टिं नि॑रुंधा॒नासो॑ अग्मन् ॥

   स्तुषे सा वां वरुण मित्र रातिर् गवां शता पृक्षयामेषु पज्रे |
   श्रुतरथे प्रियरथे दधानाः सद्यः पुष्टिं निरुन्धानासो अग्मन् ||

   stuṣé sā́ vām varuṇa mitra rātírgávām śatā́ pṛkṣáyāmeṣu pajré ǀ
   śrutárathe priyárathe dádhānāḥ sadyáḥ puṣṭím nirundhānā́so agman ǁ

   stuṣe sā vāṃ varuṇa mitra rātir gavāṃ śatā pṛkṣayāmeṣu pajre |
   śrutarathe priyarathe dadhānāḥ sadyaḥ puṣṭiṃ nirundhānāso agman ||

   स्तु॒षे । सा । वा॒म् । व॒रु॒ण॒ । मि॒त्र॒ । रा॒तिः । गवा॑म् । श॒ता । पृ॒क्षऽया॑मेषु । प॒ज्रे ।
   श्रु॒तऽर॑थे । प्रि॒यऽर॑थे । दधा॑नाः । स॒द्यः । पु॒ष्टिम् । नि॒ऽरु॒न्धा॒नासः॑ । अ॒ग्म॒न् ॥

   स्तुषे । सा । वाम् । वरुण । मित्र । रातिः । गवाम् । शता । पृक्षऽयामेषु । पज्रे ।
   श्रुतऽरथे । प्रियऽरथे । दधानाः । सद्यः । पुष्टिम् । निऽरुन्धानासः । अग्मन् ॥

   stuṣé ǀ sā́ ǀ vām ǀ varuṇa ǀ mitra ǀ rātíḥ ǀ gávām ǀ śatā́ ǀ pṛkṣá-yāmeṣu ǀ pajré ǀ
   śrutá-rathe ǀ priyá-rathe ǀ dádhānāḥ ǀ sadyáḥ ǀ puṣṭím ǀ ni-rundhānā́saḥ ǀ agman ǁ

   stuṣe ǀ sā ǀ vām ǀ varuṇa ǀ mitra ǀ rātiḥ ǀ gavām ǀ śatā ǀ pṛkṣa-yāmeṣu ǀ pajre ǀ
   śruta-rathe ǀ priya-rathe ǀ dadhānāḥ ǀ sadyaḥ ǀ puṣṭim ǀ ni-rundhānāsaḥ ǀ agman ǁ

   1.122.7 Aṣṭaka 2.1.2.0Interpretations

8. Ṛk 8

   अ॒स्य स्तु॑षे॒ महि॑मघस्य॒ राधः॒ सचा॑ सनेम॒ नहु॑षः सु॒वीराः॑ ।
   जनो॒ यः प॒ज्रेभ्यो॑ वा॒जिनी॑वा॒नश्वा॑वतो र॒थिनो॒ मह्यं॑ सू॒रिः ॥

   अस्य स्तुषे महिमघस्य राधः सचा सनेम नहुषः सुवीराः |
   जनो यः पज्रेभ्यो वाजिनीवान् अश्वावतो रथिनो मह्यं सूरिः ||

   asyá stuṣe máhimaghasya rā́dhaḥ sácā sanema náhuṣaḥ suvī́rāḥ ǀ
   jáno yáḥ pajrébhyo vājínīvānáśvāvato rathíno máhyam sūríḥ ǁ

   asya stuṣe mahimaghasya rādhaḥ sacā sanema nahuṣaḥ suvīrāḥ |
   jano yaḥ pajrebhyo vājinīvān aśvāvato rathino mahyaṃ sūriḥ ||

   अ॒स्य । स्तु॒षे॒ । महि॑ऽमघस्य । राधः॑ । सचा॑ । स॒ने॒म॒ । नहु॑षः । सु॒ऽवीराः॑ ।
   जनः॑ । यः । प॒ज्रेभ्यः॑ । वा॒जिनी॑ऽवान् । अश्व॑ऽवतः । र॒थिनः॑ । मह्य॑म् । सू॒रिः ॥

   अस्य । स्तुषे । महिऽमघस्य । राधः । सचा । सनेम । नहुषः । सुऽवीराः ।
   जनः । यः । पज्रेभ्यः । वाजिनीऽवान् । अश्वऽवतः । रथिनः । मह्यम् । सूरिः ॥

   asyá ǀ stuṣe ǀ máhi-maghasya ǀ rā́dhaḥ ǀ sácā ǀ sanema ǀ náhuṣaḥ ǀ su-vī́rāḥ ǀ
   jánaḥ ǀ yáḥ ǀ pajrébhyaḥ ǀ vājínī-vān ǀ áśva-vataḥ ǀ rathínaḥ ǀ máhyam ǀ sūríḥ ǁ

   asya ǀ stuṣe ǀ mahi-maghasya ǀ rādhaḥ ǀ sacā ǀ sanema ǀ nahuṣaḥ ǀ su-vīrāḥ ǀ
   janaḥ ǀ yaḥ ǀ pajrebhyaḥ ǀ vājinī-vān ǀ aśva-vataḥ ǀ rathinaḥ ǀ mahyam ǀ sūriḥ ǁ

   1.122.8 Aṣṭaka 2.1.2.0Interpretations

9. Ṛk 9

   जनो॒ यो मि॑त्रावरुणावभि॒ध्रुग॒पो न वां॑ सु॒नोत्य॑क्ष्णया॒ध्रुक् ।
   स्व॒यं स यक्ष्मं॒ हृद॑ये॒ नि ध॑त्त॒ आप॒ यदीं॒ होत्रा॑भिर्ऋ॒तावा॑ ॥

   जनो यो मित्रावरुणाव् अभिध्रुग् अपो न वां सुनोत्य् अक्ष्णयाध्रुक् |
   स्वयं स यक्ष्मं हृदये नि धत्त आप यद् ईं होत्राभिर् ऋतावा ||

   jáno yó mitrāvaruṇāvabhidhrúgapó ná vām sunótyakṣṇayādhrúk ǀ
   svayám sá yákṣmam hṛ́daye ní dhatta ā́pa yádīm hótrābhirṛtā́vā ǁ

   jano yo mitrāvaruṇāv abhidhrug apo na vāṃ sunoty akṣṇayādhruk |
   svayaṃ sa yakṣmaṃ hṛdaye ni dhatta āpa yad īṃ hotrābhir ṛtāvā ||

   जनः॑ । यः । मि॒त्रा॒व॒रु॒णौ॒ । अ॒भि॒ऽध्रुक् । अ॒पः । न । वा॒म् । सु॒नोति॑ । अ॒क्ष्ण॒या॒ऽध्रुक् ।
   स्व॒यम् । सः । यक्ष्म॑म् । हृद॑ये । नि । ध॒त्त॒ । आप॑ । यत् । ई॒म् । होत्रा॑भिः । ऋ॒तऽवा॑ ॥

   जनः । यः । मित्रावरुणौ । अभिऽध्रुक् । अपः । न । वाम् । सुनोति । अक्ष्णयाऽध्रुक् ।
   स्वयम् । सः । यक्ष्मम् । हृदये । नि । धत्त । आप । यत् । ईम् । होत्राभिः । ऋतऽवा ॥

   jánaḥ ǀ yáḥ ǀ mitrāvaruṇau ǀ abhi-dhrúk ǀ apáḥ ǀ ná ǀ vām ǀ sunóti ǀ akṣṇayā-dhrúk ǀ
   svayám ǀ sáḥ ǀ yákṣmam ǀ hṛ́daye ǀ ní ǀ dhatta ǀ ā́pa ǀ yát ǀ īm ǀ hótrābhiḥ ǀ ṛtá-vā ǁ

   janaḥ ǀ yaḥ ǀ mitrāvaruṇau ǀ abhi-dhruk ǀ apaḥ ǀ na ǀ vām ǀ sunoti ǀ akṣṇayā-dhruk ǀ
   svayam ǀ saḥ ǀ yakṣmam ǀ hṛdaye ǀ ni ǀ dhatta ǀ āpa ǀ yat ǀ īm ǀ hotrābhiḥ ǀ ṛta-vā ǁ

   1.122.9 Aṣṭaka 2.1.2.0Interpretations

10. Ṛk 10

    स व्राध॑तो॒ नहु॑षो॒ दंसु॑जूतः॒ शर्ध॑स्तरो न॒रां गू॒र्तश्र॑वाः ।
    विसृ॑ष्टरातिर्याति बाळ्ह॒सृत्वा॒ विश्वा॑सु पृ॒त्सु सद॒मिच्छूरः॑ ॥

    स व्राधतो नहुषो दंसुजूतः शर्धस्तरो नरां गूर्तश्रवाः |
    विसृष्टरातिर् याति बाऌहसृत्वा विश्वासु पृत्सु सदम् इच् छूरः ||

    sá vrā́dhato náhuṣo dáṃsujūtaḥ śárdhastaro narā́m gūrtáśravāḥ ǀ
    vísṛṣṭarātiryāti bāḷhasṛ́tvā víśvāsu pṛtsú sádamícchū́raḥ ǁ

    sa vrādhato nahuṣo daṃsujūtaḥ śardhastaro narāṃ gūrtaśravāḥ |
    visṛṣṭarātir yāti bāḷhasṛtvā viśvāsu pṛtsu sadam ic chūraḥ ||

    सः । व्राध॑तः । नहु॑षः । दंऽसु॑जूतः । शर्धः॑ऽतरः । न॒राम् । गू॒र्तऽश्र॑वाः ।
    विसृ॑ष्टऽरातिः । या॒ति॒ । बा॒ळ्ह॒ऽसृत्वा॑ । विश्वा॑सु । पृ॒त्ऽसु । सद॑म् । इत् । शूरः॑ ॥

    सः । व्राधतः । नहुषः । दंऽसुजूतः । शर्धःऽतरः । नराम् । गूर्तऽश्रवाः ।
    विसृष्टऽरातिः । याति । बाळ्हऽसृत्वा । विश्वासु । पृत्ऽसु । सदम् । इत् । शूरः ॥

    sáḥ ǀ vrā́dhataḥ ǀ náhuṣaḥ ǀ dáṃ-sujūtaḥ ǀ śárdhaḥ-taraḥ ǀ narā́m ǀ gūrtá-śravāḥ ǀ
    vísṛṣṭa-rātiḥ ǀ yāti ǀ bāḷha-sṛ́tvā ǀ víśvāsu ǀ pṛt-sú ǀ sádam ǀ ít ǀ śū́raḥ ǁ

    saḥ ǀ vrādhataḥ ǀ nahuṣaḥ ǀ daṃ-sujūtaḥ ǀ śardhaḥ-taraḥ ǀ narām ǀ gūrta-śravāḥ ǀ
    visṛṣṭa-rātiḥ ǀ yāti ǀ bāḷha-sṛtvā ǀ viśvāsu ǀ pṛt-su ǀ sadam ǀ it ǀ śūraḥ ǁ

    1.122.10 Aṣṭaka 2.1.2.0Interpretations

11. Ṛk 11

    अध॒ ग्मंता॒ नहु॑षो॒ हवं॑ सू॒रेः श्रोता॑ राजानो अ॒मृत॑स्य मंद्राः ।
    न॒भो॒जुवो॒ यन्नि॑र॒वस्य॒ राधः॒ प्रश॑स्तये महि॒ना रथ॑वते ॥

    अध ग्मन्ता नहुषो हवं सूरेः श्रोता राजानो अमृतस्य मन्द्राः |
    नभोजुवो यन् निरवस्य राधः प्रशस्तये महिना रथवते ||

    ádha gmántā náhuṣo hávam sūréḥ śrótā rājāno amṛ́tasya mandrāḥ ǀ
    nabhojúvo yánniravásya rā́dhaḥ práśastaye mahinā́ ráthavate ǁ

    adha gmantā nahuṣo havaṃ sūreḥ śrotā rājāno amṛtasya mandrāḥ |
    nabhojuvo yan niravasya rādhaḥ praśastaye mahinā rathavate ||

    अध॑ । ग्मन्त॑ । नहु॑षः । हव॑म् । सू॒रेः । श्रोत॑ । रा॒जा॒नः॒ । अ॒मृत॑स्य । म॒न्द्राः॒ ।
    न॒भः॒ऽजुवः॑ । यत् । नि॒र॒वस्य॑ । राधः॑ । प्रऽश॑स्तये । म॒हि॒ना । रथ॑ऽवते ॥

    अध । ग्मन्त । नहुषः । हवम् । सूरेः । श्रोत । राजानः । अमृतस्य । मन्द्राः ।
    नभःऽजुवः । यत् । निरवस्य । राधः । प्रऽशस्तये । महिना । रथऽवते ॥

    ádha ǀ gmánta ǀ náhuṣaḥ ǀ hávam ǀ sūréḥ ǀ śróta ǀ rājānaḥ ǀ amṛ́tasya ǀ mandrāḥ ǀ
    nabhaḥ-júvaḥ ǀ yát ǀ niravásya ǀ rā́dhaḥ ǀ prá-śastaye ǀ mahinā́ ǀ rátha-vate ǁ

    adha ǀ gmanta ǀ nahuṣaḥ ǀ havam ǀ sūreḥ ǀ śrota ǀ rājānaḥ ǀ amṛtasya ǀ mandrāḥ ǀ
    nabhaḥ-juvaḥ ǀ yat ǀ niravasya ǀ rādhaḥ ǀ pra-śastaye ǀ mahinā ǀ ratha-vate ǁ

    1.122.11 Aṣṭaka 2.1.3.0Interpretations

12. Ṛk 12

    ए॒तं शर्धं॑ धाम॒ यस्य॑ सू॒रेरित्य॑वोचं॒दश॑तयस्य॒ नंशे॑ ।
    द्यु॒म्नानि॒ येषु॑ व॒सुता॑ती रा॒रन्विश्वे॑ सन्वंतु प्रभृ॒थेषु॒ वाजं॑ ॥

    एतं शर्धं धाम यस्य सूरेर् इत्य् अवोचन् दशतयस्य नंशे |
    द्युम्नानि येषु वसुताती रारन् विश्वे सन्वन्तु प्रभृथेषु वाजम् ||

    etám śárdham dhāma yásya sūrérítyavocandáśatayasya náṃśe ǀ
    dyumnā́ni yéṣu vasútātī rāránvíśve sanvantu prabhṛthéṣu vā́jam ǁ

    etaṃ śardhaṃ dhāma yasya sūrer ity avocan daśatayasya naṃśe |
    dyumnāni yeṣu vasutātī rāran viśve sanvantu prabhṛtheṣu vājam ||

    ए॒तम् । शर्ध॑म् । धा॒म॒ । यस्य॑ । सू॒रेः । इति॑ । अ॒वो॒च॒न् । दश॑ऽतयस्य । नंशे॑ ।
    द्यु॒म्नानि॑ । येषु॑ । व॒सुऽता॑तिः । र॒रन् । विश्वे॑ । स॒न्व॒न्तु॒ । प्र॒ऽभृ॒थेषु॑ । वाज॑म् ॥

    एतम् । शर्धम् । धाम । यस्य । सूरेः । इति । अवोचन् । दशऽतयस्य । नंशे ।
    द्युम्नानि । येषु । वसुऽतातिः । ररन् । विश्वे । सन्वन्तु । प्रऽभृथेषु । वाजम् ॥

    etám ǀ śárdham ǀ dhāma ǀ yásya ǀ sūréḥ ǀ íti ǀ avocan ǀ dáśa-tayasya ǀ náṃśe ǀ
    dyumnā́ni ǀ yéṣu ǀ vasú-tātiḥ ǀ rarán ǀ víśve ǀ sanvantu ǀ pra-bhṛthéṣu ǀ vā́jam ǁ

    etam ǀ śardham ǀ dhāma ǀ yasya ǀ sūreḥ ǀ iti ǀ avocan ǀ daśa-tayasya ǀ naṃśe ǀ
    dyumnāni ǀ yeṣu ǀ vasu-tātiḥ ǀ raran ǀ viśve ǀ sanvantu ǀ pra-bhṛtheṣu ǀ vājam ǁ

    1.122.12 Aṣṭaka 2.1.3.0Interpretations

13. Ṛk 13

    मंदा॑महे॒ दश॑तयस्य धा॒सेर्द्विर्यत्पंच॒ बिभ्र॑तो॒ यंत्यन्ना॑ ।
    किमि॒ष्टाश्व॑ इ॒ष्टर॑श्मिरे॒त ई॑शा॒नास॒स्तरु॑ष ऋंजते॒ नॄन् ॥

    मन्दामहे दशतयस्य धासेर् द्विर् यत् पञ्च बिभ्रतो यन्त्य् अन्ना |
    किम् इष्टाश्व इष्टरश्मिर् एत ईशानासस् तरुष ऋञ्जते नॄन् ||

    mándāmahe dáśatayasya dhāsérdvíryátpáñca bíbhrato yántyánnā ǀ
    kímiṣṭā́śva iṣṭáraśmiretá īśānā́sastáruṣa ṛñjate nṝ́n ǁ

    mandāmahe daśatayasya dhāser dvir yat pañca bibhrato yanty annā |
    kim iṣṭāśva iṣṭaraśmir eta īśānāsas taruṣa ṛñjate nṝn ||

    मन्दा॑महे । दश॑ऽतयस्य । धा॒सेः । द्विः । यत् । पञ्च॑ । बिभ्र॑तः । यन्ति॑ । अन्ना॑ ।
    किम् । इ॒ष्टऽअ॑श्वः । इ॒ष्टऽर॑श्मिः । ए॒ते । ई॒शा॒नासः॑ । तरु॑षः । ऋ॒ञ्ज॒ते॒ । नॄन् ॥

    मन्दामहे । दशऽतयस्य । धासेः । द्विः । यत् । पञ्च । बिभ्रतः । यन्ति । अन्ना ।
    किम् । इष्टऽअश्वः । इष्टऽरश्मिः । एते । ईशानासः । तरुषः । ऋञ्जते । नॄन् ॥

    mándāmahe ǀ dáśa-tayasya ǀ dhāséḥ ǀ dvíḥ ǀ yát ǀ páñca ǀ bíbhrataḥ ǀ yánti ǀ ánnā ǀ
    kím ǀ iṣṭá-aśvaḥ ǀ iṣṭá-raśmiḥ ǀ eté ǀ īśānā́saḥ ǀ táruṣaḥ ǀ ṛñjate ǀ nṝ́n ǁ

    mandāmahe ǀ daśa-tayasya ǀ dhāseḥ ǀ dviḥ ǀ yat ǀ pañca ǀ bibhrataḥ ǀ yanti ǀ annā ǀ
    kim ǀ iṣṭa-aśvaḥ ǀ iṣṭa-raśmiḥ ǀ ete ǀ īśānāsaḥ ǀ taruṣaḥ ǀ ṛñjate ǀ nṝn ǁ

    1.122.13 Aṣṭaka 2.1.3.0Interpretations

14. Ṛk 14

    हिर॑ण्यकर्णं मणिग्रीव॒मर्ण॒स्तन्नो॒ विश्वे॑ वरिवस्यंतु दे॒वाः ।
    अ॒र्यो गिरः॑ स॒द्य आ ज॒ग्मुषी॒रोस्राश्चा॑कंतू॒भये॑ष्व॒स्मे ॥

    हिरण्यकर्णम् मणिग्रीवम् अर्णस् तन् नो विश्वे वरिवस्यन्तु देवाः |
    अर्यो गिरः सद्य आ जग्मुषीर् ओस्राश् चाकन्तूभयेष्व् अस्मे ||

    híraṇyakarṇam maṇigrīvamárṇastánno víśve varivasyantu devā́ḥ ǀ
    aryó gíraḥ sadyá ā́ jagmúṣīrósrā́ścākantūbháyeṣvasmé ǁ

    hiraṇyakarṇam maṇigrīvam arṇas tan no viśve varivasyantu devāḥ |
    aryo giraḥ sadya ā jagmuṣīr osrāś cākantūbhayeṣv asme ||

    हिर॑ण्यऽकर्णम् । म॒णि॒ऽग्री॒व॒म् । अर्णः॑ । तम् । नः॒ । विश्वे॑ । व॒रि॒व॒स्य॒न्तु॒ । दे॒वाः ।
    अ॒र्यः । गिरः॑ । स॒द्यः । आ । ज॒ग्मुषीः॑ । आ । उ॒स्राः । चा॒क॒न्तु॒ । उ॒भये॑षु । अ॒स्मे इति॑ ॥

    हिरण्यऽकर्णम् । मणिऽग्रीवम् । अर्णः । तम् । नः । विश्वे । वरिवस्यन्तु । देवाः ।
    अर्यः । गिरः । सद्यः । आ । जग्मुषीः । आ । उस्राः । चाकन्तु । उभयेषु । अस्मे इति ॥

    híraṇya-karṇam ǀ maṇi-grīvam ǀ árṇaḥ ǀ tám ǀ naḥ ǀ víśve ǀ varivasyantu ǀ devā́ḥ ǀ
    aryáḥ ǀ gíraḥ ǀ sadyáḥ ǀ ā́ ǀ jagmúṣīḥ ǀ ā́ ǀ usrā́ḥ ǀ cākantu ǀ ubháyeṣu ǀ asmé íti ǁ

    hiraṇya-karṇam ǀ maṇi-grīvam ǀ arṇaḥ ǀ tam ǀ naḥ ǀ viśve ǀ varivasyantu ǀ devāḥ ǀ
    aryaḥ ǀ giraḥ ǀ sadyaḥ ǀ ā ǀ jagmuṣīḥ ǀ ā ǀ usrāḥ ǀ cākantu ǀ ubhayeṣu ǀ asme iti ǁ

    1.122.14 Aṣṭaka 2.1.3.0Interpretations

15. Ṛk 15

    च॒त्वारो॑ मा मश॒र्शार॑स्य॒ शिश्व॒स्त्रयो॒ राज्ञ॒ आय॑वसस्य जि॒ष्णोः ।
    रथो॑ वां मित्रावरुणा दी॒र्घाप्साः॒ स्यूम॑गभस्तिः॒ सूरो॒ नाद्यौ॑त् ॥

    चत्वारो मा मशर्शारस्य शिश्वस् त्रयो राज्ञ आयवसस्य जिष्णोः |
    रथो वाम् मित्रावरुणा दीर्घाप्साः स्यूमगभस्तिः सूरो नाद्यौत् ||

    catvā́ro mā maśarśā́rasya śíśvastráyo rā́jña ā́yavasasya jiṣṇóḥ ǀ
    rátho vām mitrāvaruṇā dīrghā́psāḥ syū́magabhastiḥ sū́ro nā́dyaut ǁ

    catvāro mā maśarśārasya śiśvas trayo rājña āyavasasya jiṣṇoḥ |
    ratho vām mitrāvaruṇā dīrghāpsāḥ syūmagabhastiḥ sūro nādyaut ||

    च॒त्वारः॑ । मा॒ । म॒श॒र्शार॑स्य । शिश्वः॑ । त्रयः॑ । राज्ञः॑ । आय॑वसस्य । जि॒ष्णोः ।
    रथः॑ । वा॒म् । मि॒त्रा॒व॒रु॒णा॒ । दी॒र्घऽअ॑प्साः । स्यूम॑ऽगभस्तिः । सूरः॑ । न । अ॒द्यौ॒त् ॥

    चत्वारः । मा । मशर्शारस्य । शिश्वः । त्रयः । राज्ञः । आयवसस्य । जिष्णोः ।
    रथः । वाम् । मित्रावरुणा । दीर्घऽअप्साः । स्यूमऽगभस्तिः । सूरः । न । अद्यौत् ॥

    catvā́raḥ ǀ mā ǀ maśarśā́rasya ǀ śíśvaḥ ǀ tráyaḥ ǀ rā́jñaḥ ǀ ā́yavasasya ǀ jiṣṇóḥ ǀ
    ráthaḥ ǀ vām ǀ mitrāvaruṇā ǀ dīrghá-apsāḥ ǀ syū́ma-gabhastiḥ ǀ sū́raḥ ǀ ná ǀ adyaut ǁ

    catvāraḥ ǀ mā ǀ maśarśārasya ǀ śiśvaḥ ǀ trayaḥ ǀ rājñaḥ ǀ āyavasasya ǀ jiṣṇoḥ ǀ
    rathaḥ ǀ vām ǀ mitrāvaruṇā ǀ dīrgha-apsāḥ ǀ syūma-gabhastiḥ ǀ sūraḥ ǀ na ǀ adyaut ǁ

    1.122.15 Aṣṭaka 2.1.3.0Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.