Devatā देवता

Maruts

Ṛṣi ऋषि

Agastya Maitrāvaruṇi

Chandas छन्दस्

Jagatī, Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   तन्नु वो॑चाम रभ॒साय॒ जन्म॑ने॒ पूर्वं॑ महि॒त्वं वृ॑ष॒भस्य॑ के॒तवे॑ ।
   ऐ॒धेव॒ याम॑न्मरुतस्तुविष्वणो यु॒धेव॑ शक्रास्तवि॒षाणि॑ कर्तन ॥

   तन् नु वोचाम रभसाय जन्मने पूर्वम् महित्वं वृषभस्य केतवे |
   ऐधेव यामन् मरुतस् तुविष्वणो युधेव शक्रास् तविषाणि कर्तन ||

   tánnú vocāma rabhasā́ya jánmane pū́rvam mahitvám vṛṣabhásya ketáve ǀ
   aidhéva yā́manmarutastuviṣvaṇo yudhéva śakrāstaviṣā́ṇi kartana ǁ

   tan nu vocāma rabhasāya janmane pūrvam mahitvaṃ vṛṣabhasya ketave |
   aidheva yāman marutas tuviṣvaṇo yudheva śakrās taviṣāṇi kartana ||

   तत् । नु । वो॒चा॒म॒ । र॒भ॒साय॑ । जन्म॑ने । पूर्व॑म् । म॒हि॒ऽत्वम् । वृ॒ष॒भस्य॑ । के॒तवे॑ ।
   ऐ॒धाऽइ॑व । याम॑न् । म॒रु॒तः॒ । तु॒वि॒ऽस्व॒नः॒ । यु॒धाऽइ॑व । श॒क्राः॒ । त॒वि॒षाणि॑ । क॒र्त॒न॒ ॥

   तत् । नु । वोचाम । रभसाय । जन्मने । पूर्वम् । महिऽत्वम् । वृषभस्य । केतवे ।
   ऐधाऽइव । यामन् । मरुतः । तुविऽस्वनः । युधाऽइव । शक्राः । तविषाणि । कर्तन ॥

   tát ǀ nú ǀ vocāma ǀ rabhasā́ya ǀ jánmane ǀ pū́rvam ǀ mahi-tvám ǀ vṛṣabhásya ǀ ketáve ǀ
   aidhā́-iva ǀ yā́man ǀ marutaḥ ǀ tuvi-svanaḥ ǀ yudhā́-iva ǀ śakrāḥ ǀ taviṣā́ṇi ǀ kartana ǁ

   tat ǀ nu ǀ vocāma ǀ rabhasāya ǀ janmane ǀ pūrvam ǀ mahi-tvam ǀ vṛṣabhasya ǀ ketave ǀ
   aidhā-iva ǀ yāman ǀ marutaḥ ǀ tuvi-svanaḥ ǀ yudhā-iva ǀ śakrāḥ ǀ taviṣāṇi ǀ kartana ǁ

   1.166.1 Aṣṭaka 2.4.1.0Interpretations

2. Ṛk 2

   नित्यं॒ न सू॒नुं मधु॒ बिभ्र॑त॒ उप॒ क्रीळं॑ति क्री॒ळा वि॒दथे॑षु॒ घृष्व॑यः ।
   नक्षं॑ति रु॒द्रा अव॑सा नम॒स्विनं॒ न म॑र्धंति॒ स्वत॑वसो हवि॒ष्कृतं॑ ॥

   नित्यं न सूनुम् मधु बिभ्रत उप क्रीऌअन्ति क्रीऌआ विदथेषु घृष्वयः |
   नक्षन्ति रुद्रा अवसा नमस्विनं न मर्धन्ति स्वतवसो हविष्कृतम् ||

   nítyam ná sūnúm mádhu bíbhrata úpa krī́ḷanti krīḷā́ vidátheṣu ghṛ́ṣvayaḥ ǀ
   nákṣanti rudrā́ ávasā namasvínam ná mardhanti svátavaso haviṣkṛ́tam ǁ

   nityaṃ na sūnum madhu bibhrata upa krīḷanti krīḷā vidatheṣu ghṛṣvayaḥ |
   nakṣanti rudrā avasā namasvinaṃ na mardhanti svatavaso haviṣkṛtam ||

   नित्य॑म् । न । सू॒नुम् । मधु॑ । बिभ्र॑तः । उप॑ । क्रीळ॑न्ति । क्री॒ळाः । वि॒दथे॑षु । घृष्व॑यः ।
   नक्ष॑न्ति । रु॒द्राः । अव॑सा । न॒म॒स्विन॑म् । न । म॒र्ध॒न्ति॒ । स्वऽत॑वसः । ह॒विः॒ऽकृत॑म् ॥

   नित्यम् । न । सूनुम् । मधु । बिभ्रतः । उप । क्रीळन्ति । क्रीळाः । विदथेषु । घृष्वयः ।
   नक्षन्ति । रुद्राः । अवसा । नमस्विनम् । न । मर्धन्ति । स्वऽतवसः । हविःऽकृतम् ॥

   nítyam ǀ ná ǀ sūnúm ǀ mádhu ǀ bíbhrataḥ ǀ úpa ǀ krī́ḷanti ǀ krīḷā́ḥ ǀ vidátheṣu ǀ ghṛ́ṣvayaḥ ǀ
   nákṣanti ǀ rudrā́ḥ ǀ ávasā ǀ namasvínam ǀ ná ǀ mardhanti ǀ svá-tavasaḥ ǀ haviḥ-kṛ́tam ǁ

   nityam ǀ na ǀ sūnum ǀ madhu ǀ bibhrataḥ ǀ upa ǀ krīḷanti ǀ krīḷāḥ ǀ vidatheṣu ǀ ghṛṣvayaḥ ǀ
   nakṣanti ǀ rudrāḥ ǀ avasā ǀ namasvinam ǀ na ǀ mardhanti ǀ sva-tavasaḥ ǀ haviḥ-kṛtam ǁ

   1.166.2 Aṣṭaka 2.4.1.0Interpretations

3. Ṛk 3

   यस्मा॒ ऊमा॑सो अ॒मृता॒ अरा॑सत रा॒यस्पोषं॑ च ह॒विषा॑ ददा॒शुषे॑ ।
   उ॒क्षंत्य॑स्मै म॒रुतो॑ हि॒ता इ॑व पु॒रू रजां॑सि॒ पय॑सा मयो॒भुवः॑ ॥

   यस्मा ऊमासो अमृता अरासत रायस् पोषं च हविषा ददाशुषे |
   उक्षन्त्य् अस्मै मरुतो हिता इव पुरू रजांसि पयसा मयोभुवः ||

   yásmā ū́māso amṛ́tā árāsata rāyáspóṣam ca havíṣā dadāśúṣe ǀ
   ukṣántyasmai marúto hitā́ iva purū́ rájāṃsi páyasā mayobhúvaḥ ǁ

   yasmā ūmāso amṛtā arāsata rāyas poṣaṃ ca haviṣā dadāśuṣe |
   ukṣanty asmai maruto hitā iva purū rajāṃsi payasā mayobhuvaḥ ||

   यस्मै॑ । ऊमा॑सः । अ॒मृताः॑ । अरा॑सत । रा॒यः । पोष॑म् । च॒ । ह॒विषा॑ । द॒दा॒शुषे॑ ।
   उ॒क्षन्ति॑ । अ॒स्मै॒ । म॒रुतः॑ । हि॒ताःऽइ॑व । पु॒रु । रजां॑सि । पय॑सा । म॒यः॒ऽभुवः॑ ॥

   यस्मै । ऊमासः । अमृताः । अरासत । रायः । पोषम् । च । हविषा । ददाशुषे ।
   उक्षन्ति । अस्मै । मरुतः । हिताःऽइव । पुरु । रजांसि । पयसा । मयःऽभुवः ॥

   yásmai ǀ ū́māsaḥ ǀ amṛ́tāḥ ǀ árāsata ǀ rāyáḥ ǀ póṣam ǀ ca ǀ havíṣā ǀ dadāśúṣe ǀ
   ukṣánti ǀ asmai ǀ marútaḥ ǀ hitā́ḥ-iva ǀ purú ǀ rájāṃsi ǀ páyasā ǀ mayaḥ-bhúvaḥ ǁ

   yasmai ǀ ūmāsaḥ ǀ amṛtāḥ ǀ arāsata ǀ rāyaḥ ǀ poṣam ǀ ca ǀ haviṣā ǀ dadāśuṣe ǀ
   ukṣanti ǀ asmai ǀ marutaḥ ǀ hitāḥ-iva ǀ puru ǀ rajāṃsi ǀ payasā ǀ mayaḥ-bhuvaḥ ǁ

   1.166.3 Aṣṭaka 2.4.1.0Interpretations

4. Ṛk 4

   आ ये रजां॑सि॒ तवि॑षीभि॒रव्य॑त॒ प्र व॒ एवा॑सः॒ स्वय॑तासो अध्रजन् ।
   भयं॑ते॒ विश्वा॒ भुव॑नानि ह॒र्म्या चि॒त्रो वो॒ यामः॒ प्रय॑तास्वृ॒ष्टिषु॑ ॥

   आ ये रजांसि तविषीभिर् अव्यत प्र व एवासः स्वयतासो अध्रजन् |
   भयन्ते विश्वा भुवनानि हर्म्या चित्रो वो यामः प्रयतास्व् ऋष्टिषु ||

   ā́ yé rájāṃsi táviṣībhirávyata prá va évāsaḥ sváyatāso adhrajan ǀ
   bháyante víśvā bhúvanāni harmyā́ citró vo yā́maḥ práyatāsvṛṣṭíṣu ǁ

   ā ye rajāṃsi taviṣībhir avyata pra va evāsaḥ svayatāso adhrajan |
   bhayante viśvā bhuvanāni harmyā citro vo yāmaḥ prayatāsv ṛṣṭiṣu ||

   आ । ये । रजां॑सि । तवि॑षीभिः । अव्य॑त । प्र । वः॒ । एवा॑सः । स्वऽय॑तासः । अ॒ध्र॒ज॒न् ।
   भय॑न्ते । विश्वा॑ । भुव॑नानि । ह॒र्म्या । चि॒त्रः । वः॒ । यामः॑ । प्रऽय॑तासु । ऋ॒ष्टिषु॑ ॥

   आ । ये । रजांसि । तविषीभिः । अव्यत । प्र । वः । एवासः । स्वऽयतासः । अध्रजन् ।
   भयन्ते । विश्वा । भुवनानि । हर्म्या । चित्रः । वः । यामः । प्रऽयतासु । ऋष्टिषु ॥

   ā́ ǀ yé ǀ rájāṃsi ǀ táviṣībhiḥ ǀ ávyata ǀ prá ǀ vaḥ ǀ évāsaḥ ǀ svá-yatāsaḥ ǀ adhrajan ǀ
   bháyante ǀ víśvā ǀ bhúvanāni ǀ harmyā́ ǀ citráḥ ǀ vaḥ ǀ yā́maḥ ǀ prá-yatāsu ǀ ṛṣṭíṣu ǁ

   ā ǀ ye ǀ rajāṃsi ǀ taviṣībhiḥ ǀ avyata ǀ pra ǀ vaḥ ǀ evāsaḥ ǀ sva-yatāsaḥ ǀ adhrajan ǀ
   bhayante ǀ viśvā ǀ bhuvanāni ǀ harmyā ǀ citraḥ ǀ vaḥ ǀ yāmaḥ ǀ pra-yatāsu ǀ ṛṣṭiṣu ǁ

   1.166.4 Aṣṭaka 2.4.1.0Interpretations

5. Ṛk 5

   यत्त्वे॒षया॑मा न॒दयं॑त॒ पर्व॑तांदि॒वो वा॑ पृ॒ष्ठं नर्या॒ अचु॑च्यवुः ।
   विश्वो॑ वो॒ अज्म॑न्भयते॒ वन॒स्पती॑ रथी॒यंती॑व॒ प्र जि॑हीत॒ ओष॑धिः ॥

   यत् त्वेषयामा नदयन्त पर्वतान् दिवो वा पृष्ठं नर्या अचुच्यवुः |
   विश्वो वो अज्मन् भयते वनस्पती रथीयन्तीव प्र जिहीत ओषधिः ||

   yáttveṣáyāmā nadáyanta párvatāndivó vā pṛṣṭhám náryā ácucyavuḥ ǀ
   víśvo vo ájmanbhayate vánaspátī rathīyántīva prá jihīta óṣadhiḥ ǁ

   yat tveṣayāmā nadayanta parvatān divo vā pṛṣṭhaṃ naryā acucyavuḥ |
   viśvo vo ajman bhayate vanaspatī rathīyantīva pra jihīta oṣadhiḥ ||

   यत् । त्वे॒षऽया॑माः । न॒दय॑न्त । पर्व॑तान् । दि॒वः । वा॒ । पृ॒ष्ठम् । नर्याः॑ । अचु॑च्यवुः ।
   विश्वः॑ । वः॒ । अज्म॑न् । भ॒य॒ते॒ । वन॒स्पतिः॑ । र॒थि॒यन्ती॑ऽइव । प्र । जि॒ही॒ते॒ । ओष॑धिः ॥

   यत् । त्वेषऽयामाः । नदयन्त । पर्वतान् । दिवः । वा । पृष्ठम् । नर्याः । अचुच्यवुः ।
   विश्वः । वः । अज्मन् । भयते । वनस्पतिः । रथियन्तीऽइव । प्र । जिहीते । ओषधिः ॥

   yát ǀ tveṣá-yāmāḥ ǀ nadáyanta ǀ párvatān ǀ diváḥ ǀ vā ǀ pṛṣṭhám ǀ náryāḥ ǀ ácucyavuḥ ǀ
   víśvaḥ ǀ vaḥ ǀ ájman ǀ bhayate ǀ vánaspátiḥ ǀ rathiyántī-iva ǀ prá ǀ jihīte ǀ óṣadhiḥ ǁ

   yat ǀ tveṣa-yāmāḥ ǀ nadayanta ǀ parvatān ǀ divaḥ ǀ vā ǀ pṛṣṭham ǀ naryāḥ ǀ acucyavuḥ ǀ
   viśvaḥ ǀ vaḥ ǀ ajman ǀ bhayate ǀ vanaspatiḥ ǀ rathiyantī-iva ǀ pra ǀ jihīte ǀ oṣadhiḥ ǁ

   1.166.5 Aṣṭaka 2.4.1.0Interpretations

6. Ṛk 6

   यू॒यं न॑ उग्रा मरुतः सुचे॒तुनारि॑ष्टग्रामाः सुम॒तिं पि॑पर्तन ।
   यत्रा॑ वो दि॒द्युद्रद॑ति॒ क्रिवि॑र्दती रि॒णाति॑ प॒श्वः सुधि॑तेव ब॒र्हणा॑ ॥

   यूयं न उग्रा मरुतः सुचेतुनारिष्टग्रामाः सुमतिम् पिपर्तन |
   यत्रा वो दिद्युद् रदति क्रिविर्दती रिणाति पश्वः सुधितेव बर्हणा ||

   yūyám na ugrā marutaḥ sucetúnā́riṣṭagrāmāḥ sumatím pipartana ǀ
   yátrā vo didyúdrádati krívirdatī riṇā́ti paśváḥ súdhiteva barháṇā ǁ

   yūyaṃ na ugrā marutaḥ sucetunāriṣṭagrāmāḥ sumatim pipartana |
   yatrā vo didyud radati krivirdatī riṇāti paśvaḥ sudhiteva barhaṇā ||

   यू॒यम् । नः॒ । उ॒ग्राः॒ । म॒रु॒तः॒ । सु॒ऽचे॒तुना॑ । अरि॑ष्टऽग्रामाः । सु॒ऽम॒तिम् । पि॒प॒र्त॒न॒ ।
   यत्र॑ । वः॒ । दि॒द्युत् । रद॑ति । क्रिविः॑ऽदती । रि॒णाति॑ । प॒श्वः । सुधि॑ताऽइव । ब॒र्हणा॑ ॥

   यूयम् । नः । उग्राः । मरुतः । सुऽचेतुना । अरिष्टऽग्रामाः । सुऽमतिम् । पिपर्तन ।
   यत्र । वः । दिद्युत् । रदति । क्रिविःऽदती । रिणाति । पश्वः । सुधिताऽइव । बर्हणा ॥

   yūyám ǀ naḥ ǀ ugrāḥ ǀ marutaḥ ǀ su-cetúnā ǀ áriṣṭa-grāmāḥ ǀ su-matím ǀ pipartana ǀ
   yátra ǀ vaḥ ǀ didyút ǀ rádati ǀ kríviḥ-datī ǀ riṇā́ti ǀ paśváḥ ǀ súdhitā-iva ǀ barháṇā ǁ

   yūyam ǀ naḥ ǀ ugrāḥ ǀ marutaḥ ǀ su-cetunā ǀ ariṣṭa-grāmāḥ ǀ su-matim ǀ pipartana ǀ
   yatra ǀ vaḥ ǀ didyut ǀ radati ǀ kriviḥ-datī ǀ riṇāti ǀ paśvaḥ ǀ sudhitā-iva ǀ barhaṇā ǁ

   1.166.6 Aṣṭaka 2.4.2.0Interpretations

7. Ṛk 7

   प्र स्कं॒भदे॑ष्णा अनव॒भ्ररा॑धसोऽलातृ॒णासो॑ वि॒दथे॑षु॒ सुष्टु॑ताः ।
   अर्चं॑त्य॒र्कं म॑दि॒रस्य॑ पी॒तये॑ वि॒दुर्वी॒रस्य॑ प्रथ॒मानि॒ पौंस्या॑ ॥

   प्र स्कम्भदेष्णा अनवभ्रराधसो ऽलातृणासो विदथेषु सुष्टुताः |
   अर्चन्त्य् अर्कम् मदिरस्य पीतये विदुर् वीरस्य प्रथमानि पौंस्या ||

   prá skambhádeṣṇā anavabhrárādhaso’lātṛṇā́so vidátheṣu súṣṭutāḥ ǀ
   árcantyarkám madirásya pītáye vidúrvīrásya prathamā́ni páuṃsyā ǁ

   pra skambhadeṣṇā anavabhrarādhaso 'lātṛṇāso vidatheṣu suṣṭutāḥ |
   arcanty arkam madirasya pītaye vidur vīrasya prathamāni pauṃsyā ||

   प्र । स्क॒म्भऽदे॑ष्णाः । अ॒न॒व॒भ्रऽरा॑धसः । अ॒ला॒तृ॒णासः॑ । वि॒दथे॑षु । सुऽस्तु॑ताः ।
   अर्च॑न्ति । अ॒र्कम् । म॒दि॒रस्य॑ । पी॒तये॑ । वि॒दुः । वी॒रस्य॑ । प्र॒थ॒मानि॑ । पौंस्या॑ ॥

   प्र । स्कम्भऽदेष्णाः । अनवभ्रऽराधसः । अलातृणासः । विदथेषु । सुऽस्तुताः ।
   अर्चन्ति । अर्कम् । मदिरस्य । पीतये । विदुः । वीरस्य । प्रथमानि । पौंस्या ॥

   prá ǀ skambhá-deṣṇāḥ ǀ anavabhrá-rādhasaḥ ǀ alātṛṇā́saḥ ǀ vidátheṣu ǀ sú-stutāḥ ǀ
   árcanti ǀ arkám ǀ madirásya ǀ pītáye ǀ vidúḥ ǀ vīrásya ǀ prathamā́ni ǀ páuṃsyā ǁ

   pra ǀ skambha-deṣṇāḥ ǀ anavabhra-rādhasaḥ ǀ alātṛṇāsaḥ ǀ vidatheṣu ǀ su-stutāḥ ǀ
   arcanti ǀ arkam ǀ madirasya ǀ pītaye ǀ viduḥ ǀ vīrasya ǀ prathamāni ǀ pauṃsyā ǁ

   1.166.7 Aṣṭaka 2.4.2.0Interpretations

8. Ṛk 8

   श॒तभु॑जिभि॒स्तम॒भिह्रु॑तेर॒घात्पू॒र्भी र॑क्षता मरुतो॒ यमाव॑त ।
   जनं॒ यमु॑ग्रास्तवसो विरप्शिनः पा॒थना॒ शंसा॒त्तन॑यस्य पु॒ष्टिषु॑ ॥

   शतभुजिभिस् तम् अभिह्रुतेर् अघात् पूर्भी रक्षता मरुतो यम् आवत |
   जनं यम् उग्रास् तवसो विरप्शिनः पाथना शंसात् तनयस्य पुष्टिषु ||

   śatábhujibhistámabhíhruteraghā́tpūrbhī́ rakṣatā maruto yámā́vata ǀ
   jánam yámugrāstavaso virapśinaḥ pāthánā śáṃsāttánayasya puṣṭíṣu ǁ

   śatabhujibhis tam abhihruter aghāt pūrbhī rakṣatā maruto yam āvata |
   janaṃ yam ugrās tavaso virapśinaḥ pāthanā śaṃsāt tanayasya puṣṭiṣu ||

   श॒तभु॑जिऽभिः । तम् । अ॒भिऽह्रु॑तेः । अ॒घात् । पूः॒ऽभिः । र॒क्ष॒त॒ । म॒रु॒तः॒ । यम् । आव॑त ।
   जन॑म् । यम् । उ॒ग्राः॒ । त॒व॒सः॒ । वि॒ऽर॒प्शि॒नः॒ । पा॒थन॑ । शंसा॑त् । तन॑यस्य । पु॒ष्टिषु॑ ॥

   शतभुजिऽभिः । तम् । अभिऽह्रुतेः । अघात् । पूःऽभिः । रक्षत । मरुतः । यम् । आवत ।
   जनम् । यम् । उग्राः । तवसः । विऽरप्शिनः । पाथन । शंसात् । तनयस्य । पुष्टिषु ॥

   śatábhuji-bhiḥ ǀ tám ǀ abhí-hruteḥ ǀ aghā́t ǀ pūḥ-bhíḥ ǀ rakṣata ǀ marutaḥ ǀ yám ǀ ā́vata ǀ
   jánam ǀ yám ǀ ugrāḥ ǀ tavasaḥ ǀ vi-rapśinaḥ ǀ pāthána ǀ śáṃsāt ǀ tánayasya ǀ puṣṭíṣu ǁ

   śatabhuji-bhiḥ ǀ tam ǀ abhi-hruteḥ ǀ aghāt ǀ pūḥ-bhiḥ ǀ rakṣata ǀ marutaḥ ǀ yam ǀ āvata ǀ
   janam ǀ yam ǀ ugrāḥ ǀ tavasaḥ ǀ vi-rapśinaḥ ǀ pāthana ǀ śaṃsāt ǀ tanayasya ǀ puṣṭiṣu ǁ

   1.166.8 Aṣṭaka 2.4.2.0Interpretations

9. Ṛk 9

   विश्वा॑नि भ॒द्रा म॑रुतो॒ रथे॑षु वो मिथ॒स्पृध्ये॑व तवि॒षाण्याहि॑ता ।
   अंसे॒ष्वा वः॒ प्रप॑थेषु खा॒दयोऽक्षो॑ वश्च॒क्रा स॒मया॒ वि वा॑वृते ॥

   विश्वानि भद्रा मरुतो रथेषु वो मिथस्पृध्येव तविषाण्य् आहिता |
   अंसेष्व् आ वः प्रपथेषु खादयो ऽक्षो वश् चक्रा समया वि वावृते ||

   víśvāni bhadrā́ maruto rátheṣu vo mithaspṛ́dhyeva taviṣā́ṇyā́hitā ǀ
   áṃseṣvā́ vaḥ prápatheṣu khādáyó’kṣo vaścakrā́ samáyā ví vāvṛte ǁ

   viśvāni bhadrā maruto ratheṣu vo mithaspṛdhyeva taviṣāṇy āhitā |
   aṃseṣv ā vaḥ prapatheṣu khādayo 'kṣo vaś cakrā samayā vi vāvṛte ||

   विश्वा॑नि । भ॒द्रा । म॒रु॒तः॒ । रथे॑षु । वः॒ । मि॒थ॒स्पृध्या॑ऽइव । त॒वि॒षाणि॑ । आऽहि॑ता ।
   अंसे॑षु । आ । वः॒ । प्रऽप॑थेषु । खा॒दयः॑ । अक्षः॑ । वः॒ । च॒क्रा । स॒मया॑ । वि । व॒वृ॒ते॒ ॥

   विश्वानि । भद्रा । मरुतः । रथेषु । वः । मिथस्पृध्याऽइव । तविषाणि । आऽहिता ।
   अंसेषु । आ । वः । प्रऽपथेषु । खादयः । अक्षः । वः । चक्रा । समया । वि । ववृते ॥

   víśvāni ǀ bhadrā́ ǀ marutaḥ ǀ rátheṣu ǀ vaḥ ǀ mithaspṛ́dhyā-iva ǀ taviṣā́ṇi ǀ ā́-hitā ǀ
   áṃseṣu ǀ ā́ ǀ vaḥ ǀ prá-patheṣu ǀ khādáyaḥ ǀ ákṣaḥ ǀ vaḥ ǀ cakrā́ ǀ samáyā ǀ ví ǀ vavṛte ǁ

   viśvāni ǀ bhadrā ǀ marutaḥ ǀ ratheṣu ǀ vaḥ ǀ mithaspṛdhyā-iva ǀ taviṣāṇi ǀ ā-hitā ǀ
   aṃseṣu ǀ ā ǀ vaḥ ǀ pra-patheṣu ǀ khādayaḥ ǀ akṣaḥ ǀ vaḥ ǀ cakrā ǀ samayā ǀ vi ǀ vavṛte ǁ

   1.166.9 Aṣṭaka 2.4.2.0Interpretations

10. Ṛk 10

    भूरी॑णि भ॒द्रा नर्ये॑षु बा॒हुषु॒ वक्षः॑सु रु॒क्मा र॑भ॒सासो॑ अं॒जयः॑ ।
    अंसे॒ष्वेताः॑ प॒विषु॑ क्षु॒रा अधि॒ वयो॒ न प॒क्षान्व्यनु॒ श्रियो॑ धिरे ॥

    भूरीणि भद्रा नर्येषु बाहुषु वक्षस्सु रुक्मा रभसासो अञ्जयः |
    अंसेष्व् एताः पविषु क्षुरा अधि वयो न पक्षान् व्य् अनु श्रियो धिरे ||

    bhū́rīṇi bhadrā́ náryeṣu bāhúṣu vákṣaḥsu rukmā́ rabhasā́so añjáyaḥ ǀ
    áṃseṣvétāḥ pavíṣu kṣurā́ ádhi váyo ná pakṣā́nvyánu śríyo dhire ǁ

    bhūrīṇi bhadrā naryeṣu bāhuṣu vakṣassu rukmā rabhasāso añjayaḥ |
    aṃseṣv etāḥ paviṣu kṣurā adhi vayo na pakṣān vy anu śriyo dhire ||

    भूरी॑णि । भ॒द्रा । नर्ये॑षु । बा॒हुषु॑ । वक्षः॑ऽसु । रु॒क्माः । र॒भ॒सासः॑ । अ॒ञ्जयः॑ ।
    अंसे॑षु । एताः॑ । प॒विषु॑ । क्षु॒राः । अधि॑ । वयः॑ । न । प॒क्षान् । वि । अनु॑ । श्रियः॑ । धि॒रे॒ ॥

    भूरीणि । भद्रा । नर्येषु । बाहुषु । वक्षःऽसु । रुक्माः । रभसासः । अञ्जयः ।
    अंसेषु । एताः । पविषु । क्षुराः । अधि । वयः । न । पक्षान् । वि । अनु । श्रियः । धिरे ॥

    bhū́rīṇi ǀ bhadrā́ ǀ náryeṣu ǀ bāhúṣu ǀ vákṣaḥ-su ǀ rukmā́ḥ ǀ rabhasā́saḥ ǀ añjáyaḥ ǀ
    áṃseṣu ǀ étāḥ ǀ pavíṣu ǀ kṣurā́ḥ ǀ ádhi ǀ váyaḥ ǀ ná ǀ pakṣā́n ǀ ví ǀ ánu ǀ śríyaḥ ǀ dhire ǁ

    bhūrīṇi ǀ bhadrā ǀ naryeṣu ǀ bāhuṣu ǀ vakṣaḥ-su ǀ rukmāḥ ǀ rabhasāsaḥ ǀ añjayaḥ ǀ
    aṃseṣu ǀ etāḥ ǀ paviṣu ǀ kṣurāḥ ǀ adhi ǀ vayaḥ ǀ na ǀ pakṣān ǀ vi ǀ anu ǀ śriyaḥ ǀ dhire ǁ

    1.166.10 Aṣṭaka 2.4.2.0Interpretations

11. Ṛk 11

    म॒हांतो॑ म॒ह्ना वि॒भ्वो॒३॒॑ विभू॑तयो दूरे॒दृशो॒ ये दि॒व्या इ॑व॒ स्तृभिः॑ ।
    मं॒द्राः सु॑जि॒ह्वाः स्वरि॑तार आ॒सभिः॒ संमि॑श्ला॒ इंद्रे॑ म॒रुतः॑ परि॒ष्टुभः॑ ॥

    महान्तो मह्ना विभ्वो विभूतयो दूरेदृशो ये दिव्या इव स्तृभिः |
    मन्द्राः सुजिह्वाः स्वरितार आसभिः सम्मिश्ला इन्द्रे मरुतः परिष्टुभः ||

    mahā́nto mahnā́ vibhvó víbhūtayo dūredṛ́śo yé divyā́ iva stṛ́bhiḥ ǀ
    mandrā́ḥ sujihvā́ḥ sváritāra āsábhiḥ sámmiślā índre marútaḥ pariṣṭúbhaḥ ǁ

    mahānto mahnā vibhvo vibhūtayo dūredṛśo ye divyā iva stṛbhiḥ |
    mandrāḥ sujihvāḥ svaritāra āsabhiḥ sammiślā indre marutaḥ pariṣṭubhaḥ ||

    म॒हान्तः॑ । म॒ह्ना । वि॒ऽभ्वः॑ । विऽभू॑तयः । दू॒रे॒ऽदृशः॑ । ये । दि॒व्याःऽइ॑व । स्तृऽभिः॑ ।
    म॒न्द्राः । सु॒ऽजि॒ह्वाः । स्वरि॑तारः । आ॒सऽभिः॑ । सम्ऽमि॑श्लाः । इन्द्रे॑ । म॒रुतः॑ । प॒रि॒ऽस्तुभः॑ ॥

    महान्तः । मह्ना । विऽभ्वः । विऽभूतयः । दूरेऽदृशः । ये । दिव्याःऽइव । स्तृऽभिः ।
    मन्द्राः । सुऽजिह्वाः । स्वरितारः । आसऽभिः । सम्ऽमिश्लाः । इन्द्रे । मरुतः । परिऽस्तुभः ॥

    mahā́ntaḥ ǀ mahnā́ ǀ vi-bhváḥ ǀ ví-bhūtayaḥ ǀ dūre-dṛ́śaḥ ǀ yé ǀ divyā́ḥ-iva ǀ stṛ́-bhiḥ ǀ
    mandrā́ḥ ǀ su-jihvā́ḥ ǀ sváritāraḥ ǀ āsá-bhiḥ ǀ sám-miślāḥ ǀ índre ǀ marútaḥ ǀ pari-stúbhaḥ ǁ

    mahāntaḥ ǀ mahnā ǀ vi-bhvaḥ ǀ vi-bhūtayaḥ ǀ dūre-dṛśaḥ ǀ ye ǀ divyāḥ-iva ǀ stṛ-bhiḥ ǀ
    mandrāḥ ǀ su-jihvāḥ ǀ svaritāraḥ ǀ āsa-bhiḥ ǀ sam-miślāḥ ǀ indre ǀ marutaḥ ǀ pari-stubhaḥ ǁ

    1.166.11 Aṣṭaka 2.4.3.0Interpretations

12. Ṛk 12

    तद्वः॑ सुजाता मरुतो महित्व॒नं दी॒र्घं वो॑ दा॒त्रमदि॑तेरिव व्र॒तं ।
    इंद्र॑श्च॒न त्यज॑सा॒ वि ह्रु॑णाति॒ तज्जना॑य॒ यस्मै॑ सु॒कृते॒ अरा॑ध्वं ॥

    तद् वः सुजाता मरुतो महित्वनं दीर्घं वो दात्रम् अदितेर् इव व्रतम् |
    इन्द्रश् चन त्यजसा वि ह्रुणाति तज् जनाय यस्मै सुकृते अराध्वम् ||

    tádvaḥ sujātā maruto mahitvanám dīrghám vo dātrámáditeriva vratám ǀ
    índraścaná tyájasā ví hruṇāti tájjánāya yásmai sukṛ́te árādhvam ǁ

    tad vaḥ sujātā maruto mahitvanaṃ dīrghaṃ vo dātram aditer iva vratam |
    indraś cana tyajasā vi hruṇāti taj janāya yasmai sukṛte arādhvam ||

    तत् । वः॒ । सु॒ऽजा॒ताः॒ । म॒रु॒तः॒ । म॒हि॒ऽत्व॒नम् । दी॒र्घम् । वः॒ । दा॒त्रम् । अदि॑तेःऽइव । व्र॒तम् ।
    इन्द्रः॑ । च॒न । त्यज॑सा । वि । ह्रु॒णा॒ति॒ । तत् । जना॑य । यस्मै॑ । सु॒ऽकृते॑ । अरा॑ध्वम् ॥

    तत् । वः । सुऽजाताः । मरुतः । महिऽत्वनम् । दीर्घम् । वः । दात्रम् । अदितेःऽइव । व्रतम् ।
    इन्द्रः । चन । त्यजसा । वि । ह्रुणाति । तत् । जनाय । यस्मै । सुऽकृते । अराध्वम् ॥

    tát ǀ vaḥ ǀ su-jātāḥ ǀ marutaḥ ǀ mahi-tvanám ǀ dīrghám ǀ vaḥ ǀ dātrám ǀ áditeḥ-iva ǀ vratám ǀ
    índraḥ ǀ caná ǀ tyájasā ǀ ví ǀ hruṇāti ǀ tát ǀ jánāya ǀ yásmai ǀ su-kṛ́te ǀ árādhvam ǁ

    tat ǀ vaḥ ǀ su-jātāḥ ǀ marutaḥ ǀ mahi-tvanam ǀ dīrgham ǀ vaḥ ǀ dātram ǀ aditeḥ-iva ǀ vratam ǀ
    indraḥ ǀ cana ǀ tyajasā ǀ vi ǀ hruṇāti ǀ tat ǀ janāya ǀ yasmai ǀ su-kṛte ǀ arādhvam ǁ

    1.166.12 Aṣṭaka 2.4.3.0Interpretations

13. Ṛk 13

    तद्वो॑ जामि॒त्वं म॑रुतः॒ परे॑ यु॒गे पु॒रू यच्छंस॑ममृतास॒ आव॑त ।
    अ॒या धि॒या मन॑वे श्रु॒ष्टिमाव्या॑ सा॒कं नरो॑ दं॒सनै॒रा चि॑कित्रिरे ॥

    तद् वो जामित्वम् मरुतः परे युगे पुरू यच् छंसम् अमृतास आवत |
    अया धिया मनवे श्रुष्टिम् आव्या साकं नरो दंसनैर् आ चिकित्रिरे ||

    tádvo jāmitvám marutaḥ páre yugé purū́ yáccháṃsamamṛtāsa ā́vata ǀ
    ayā́ dhiyā́ mánave śruṣṭímā́vyā sākám náro daṃsánairā́ cikitrire ǁ

    tad vo jāmitvam marutaḥ pare yuge purū yac chaṃsam amṛtāsa āvata |
    ayā dhiyā manave śruṣṭim āvyā sākaṃ naro daṃsanair ā cikitrire ||

    तत् । वः॒ । जा॒मि॒ऽत्वम् । म॒रु॒तः॒ । परे॑ । यु॒गे । पु॒रु । यत् । शंस॑म् । अ॒मृ॒ता॒सः॒ । आव॑त ।
    अ॒या । धि॒या । मन॑वे । श्रु॒ष्टिम् । आव्य॑ । सा॒कम् । नरः॑ । दं॒सनैः॑ । आ । चि॒कि॒त्रि॒रे॒ ॥

    तत् । वः । जामिऽत्वम् । मरुतः । परे । युगे । पुरु । यत् । शंसम् । अमृतासः । आवत ।
    अया । धिया । मनवे । श्रुष्टिम् । आव्य । साकम् । नरः । दंसनैः । आ । चिकित्रिरे ॥

    tát ǀ vaḥ ǀ jāmi-tvám ǀ marutaḥ ǀ páre ǀ yugé ǀ purú ǀ yát ǀ śáṃsam ǀ amṛtāsaḥ ǀ ā́vata ǀ
    ayā́ ǀ dhiyā́ ǀ mánave ǀ śruṣṭím ǀ ā́vya ǀ sākám ǀ náraḥ ǀ daṃsánaiḥ ǀ ā́ ǀ cikitrire ǁ

    tat ǀ vaḥ ǀ jāmi-tvam ǀ marutaḥ ǀ pare ǀ yuge ǀ puru ǀ yat ǀ śaṃsam ǀ amṛtāsaḥ ǀ āvata ǀ
    ayā ǀ dhiyā ǀ manave ǀ śruṣṭim ǀ āvya ǀ sākam ǀ naraḥ ǀ daṃsanaiḥ ǀ ā ǀ cikitrire ǁ

    1.166.13 Aṣṭaka 2.4.3.0Interpretations

14. Ṛk 14

    येन॑ दी॒र्घं म॑रुतः शू॒शवा॑म यु॒ष्माके॑न॒ परी॑णसा तुरासः ।
    आ यत्त॒तन॑न्वृ॒जने॒ जना॑स ए॒भिर्य॒ज्ञेभि॒स्तद॒भीष्टि॑मश्यां ॥

    येन दीर्घम् मरुतः शूशवाम युष्माकेन परीणसा तुरासः |
    आ यत् ततनन् वृजने जनास एभिर् यज्ञेभिस् तद् अभीष्टिम् अश्याम् ||

    yéna dīrghám marutaḥ śūśávāma yuṣmā́kena párīṇasā turāsaḥ ǀ
    ā́ yáttatánanvṛjáne jánāsa ebhíryajñébhistádabhī́ṣṭimaśyām ǁ

    yena dīrgham marutaḥ śūśavāma yuṣmākena parīṇasā turāsaḥ |
    ā yat tatanan vṛjane janāsa ebhir yajñebhis tad abhīṣṭim aśyām ||

    येन॑ । दी॒र्घम् । म॒रु॒तः॒ । शू॒शवा॑म । यु॒ष्माके॑न । परी॑णसा । तु॒रा॒सः॒ ।
    आ । यत् । त॒तन॑न् । वृ॒जने॑ । जना॑सः । ए॒भिः । य॒ज्ञेभिः॑ । तत् । अ॒भि । इष्टि॑म् । अ॒श्या॒म् ॥

    येन । दीर्घम् । मरुतः । शूशवाम । युष्माकेन । परीणसा । तुरासः ।
    आ । यत् । ततनन् । वृजने । जनासः । एभिः । यज्ञेभिः । तत् । अभि । इष्टिम् । अश्याम् ॥

    yéna ǀ dīrghám ǀ marutaḥ ǀ śūśávāma ǀ yuṣmā́kena ǀ párīṇasā ǀ turāsaḥ ǀ
    ā́ ǀ yát ǀ tatánan ǀ vṛjáne ǀ jánāsaḥ ǀ ebhíḥ ǀ yajñébhiḥ ǀ tát ǀ abhí ǀ íṣṭim ǀ aśyām ǁ

    yena ǀ dīrgham ǀ marutaḥ ǀ śūśavāma ǀ yuṣmākena ǀ parīṇasā ǀ turāsaḥ ǀ
    ā ǀ yat ǀ tatanan ǀ vṛjane ǀ janāsaḥ ǀ ebhiḥ ǀ yajñebhiḥ ǀ tat ǀ abhi ǀ iṣṭim ǀ aśyām ǁ

    1.166.14 Aṣṭaka 2.4.3.0Interpretations

15. Ṛk 15

    ए॒ष वः॒ स्तोमो॑ मरुत इ॒यं गीर्मां॑दा॒र्यस्य॑ मा॒न्यस्य॑ का॒रोः ।
    एषा या॑सीष्ट त॒न्वे॑ व॒यां वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुं ॥

    एष व स्तोमो मरुत इयं गीर् मान्दार्यस्य मान्यस्य कारोः |
    एषा यासीष्ट तन्वे वयां विद्यामेषं वृजनं जीरदानुम् ||

    eṣá vaḥ stómo maruta iyám gī́rmāndāryásya mānyásya kāróḥ ǀ
    éṣā́ yāsīṣṭa tanvé vayā́m vidyā́meṣám vṛjánam jīrádānum ǁ

    eṣa va stomo maruta iyaṃ gīr māndāryasya mānyasya kāroḥ |
    eṣā yāsīṣṭa tanve vayāṃ vidyāmeṣaṃ vṛjanaṃ jīradānum ||

    ए॒षः । वः॒ । स्तोमः॑ । म॒रु॒तः॒ । इ॒यम् । गीः । मा॒न्दा॒र्यस्य॑ । मा॒न्यस्य॑ । का॒रोः ।
    आ । इषा । या॒सी॒ष्ट॒ । त॒न्वे॑ । व॒याम् । वि॒द्याम॑ । इ॒षम् । वृ॒जन॑म् । जी॒रऽदा॑नुम् ॥

    एषः । वः । स्तोमः । मरुतः । इयम् । गीः । मान्दार्यस्य । मान्यस्य । कारोः ।
    आ । इषा । यासीष्ट । तन्वे । वयाम् । विद्याम । इषम् । वृजनम् । जीरऽदानुम् ॥

    eṣáḥ ǀ vaḥ ǀ stómaḥ ǀ marutaḥ ǀ iyám ǀ gī́ḥ ǀ māndāryásya ǀ mānyásya ǀ kāróḥ ǀ
    ā́ ǀ íṣā́ ǀ yāsīṣṭa ǀ tanvé ǀ vayā́m ǀ vidyā́ma ǀ iṣám ǀ vṛjánam ǀ jīrá-dānum ǁ

    eṣaḥ ǀ vaḥ ǀ stomaḥ ǀ marutaḥ ǀ iyam ǀ gīḥ ǀ māndāryasya ǀ mānyasya ǀ kāroḥ ǀ
    ā ǀ iṣā ǀ yāsīṣṭa ǀ tanve ǀ vayām ǀ vidyāma ǀ iṣam ǀ vṛjanam ǀ jīra-dānum ǁ

    1.166.15 Aṣṭaka 2.4.3.0Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.