Devatā देवता

Aśvamedha

Ṛṣi ऋषि

Dīrghatamas Aucathya

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh, Jagatī

1. Ṛk 1

   मा नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो अर्य॒मायुरिंद्र॑ ऋभु॒क्षा म॒रुतः॒ परि॑ ख्यन् ।
   यद्वा॒जिनो॑ दे॒वजा॑तस्य॒ सप्तेः॑ प्रव॒क्ष्यामो॑ वि॒दथे॑ वी॒र्या॑णि ॥

   मा नो मित्रो वरुणो अर्यमायुर् इन्द्र ऋभुक्षा मरुतः परि ख्यन् |
   यद् वाजिनो देवजातस्य सप्तेः प्रवक्ष्यामो विदथे वीर्याणि ||

   mā́ no mitró váruṇo aryamā́yúríndra ṛbhukṣā́ marútaḥ pári khyan ǀ
   yádvājíno devájātasya sápteḥ pravakṣyā́mo vidáthe vīryā́ṇi ǁ

   mā no mitro varuṇo aryamāyur indra ṛbhukṣā marutaḥ pari khyan |
   yad vājino devajātasya sapteḥ pravakṣyāmo vidathe vīryāṇi ||

   मा । नः॒ । मि॒त्रः । वरु॑णः । अ॒र्य॒मा । आ॒युः । इन्द्रः॑ । ऋ॒भु॒क्षाः । म॒रुतः॑ । परि॑ । ख्य॒न् ।
   यत् । वा॒जिनः॑ । दे॒वऽजा॑तस्य । सप्तेः॑ । प्र॒ऽव॒क्ष्यामः॑ । वि॒दथे॑ । वी॒र्या॑णि ॥

   मा । नः । मित्रः । वरुणः । अर्यमा । आयुः । इन्द्रः । ऋभुक्षाः । मरुतः । परि । ख्यन् ।
   यत् । वाजिनः । देवऽजातस्य । सप्तेः । प्रऽवक्ष्यामः । विदथे । वीर्याणि ॥

   mā́ ǀ naḥ ǀ mitráḥ ǀ váruṇaḥ ǀ aryamā́ ǀ āyúḥ ǀ índraḥ ǀ ṛbhukṣā́ḥ ǀ marútaḥ ǀ pári ǀ khyan ǀ
   yát ǀ vājínaḥ ǀ devá-jātasya ǀ sápteḥ ǀ pra-vakṣyā́maḥ ǀ vidáthe ǀ vīryā́ṇi ǁ

   mā ǀ naḥ ǀ mitraḥ ǀ varuṇaḥ ǀ aryamā ǀ āyuḥ ǀ indraḥ ǀ ṛbhukṣāḥ ǀ marutaḥ ǀ pari ǀ khyan ǀ
   yat ǀ vājinaḥ ǀ deva-jātasya ǀ sapteḥ ǀ pra-vakṣyāmaḥ ǀ vidathe ǀ vīryāṇi ǁ

   1.162.1 Aṣṭaka 2.3.7.0Interpretations

2. Ṛk 2

   यन्नि॒र्णिजा॒ रेक्ण॑सा॒ प्रावृ॑तस्य रा॒तिं गृ॑भी॒तां मु॑ख॒तो नयं॑ति ।
   सुप्रा॑ङ॒जो मेम्य॑द्वि॒श्वरू॑प इंद्रापू॒ष्णोः प्रि॒यमप्ये॑ति॒ पाथः॑ ॥

   यन् निर्णिजा रेक्णसा प्रावृतस्य रातिं गृभीताम् मुखतो नयन्ति |
   सुप्राङ् अजो मेम्यद् विश्वरूप इन्द्रापूष्णोः प्रियम् अप्य् एति पाथः ||

   yánnirṇíjā rékṇasā prā́vṛtasya rātím gṛbhītā́m mukható náyanti ǀ
   súprāṅajó mémyadviśvárūpa indrāpūṣṇóḥ priyámápyeti pā́thaḥ ǁ

   yan nirṇijā rekṇasā prāvṛtasya rātiṃ gṛbhītām mukhato nayanti |
   suprāṅ ajo memyad viśvarūpa indrāpūṣṇoḥ priyam apy eti pāthaḥ ||

   यत् । निः॒ऽनिजा॑ । रेक्ण॑सा । प्रावृ॑तस्य । रा॒तिम् । गृ॒भी॒ताम् । मु॒ख॒तः । नय॑न्ति ।
   सुऽप्रा॑ङ् । अ॒जः । मेम्य॑त् । वि॒श्वऽरू॑पः । इ॒न्द्रा॒पू॒ष्णोः । प्रि॒यम् । अपि॑ । ए॒ति॒ । पाथः॑ ॥

   यत् । निःऽनिजा । रेक्णसा । प्रावृतस्य । रातिम् । गृभीताम् । मुखतः । नयन्ति ।
   सुऽप्राङ् । अजः । मेम्यत् । विश्वऽरूपः । इन्द्रापूष्णोः । प्रियम् । अपि । एति । पाथः ॥

   yát ǀ niḥ-níjā ǀ rékṇasā ǀ prā́vṛtasya ǀ rātím ǀ gṛbhītā́m ǀ mukhatáḥ ǀ náyanti ǀ
   sú-prāṅ ǀ ajáḥ ǀ mémyat ǀ viśvá-rūpaḥ ǀ indrāpūṣṇóḥ ǀ priyám ǀ ápi ǀ eti ǀ pā́thaḥ ǁ

   yat ǀ niḥ-nijā ǀ rekṇasā ǀ prāvṛtasya ǀ rātim ǀ gṛbhītām ǀ mukhataḥ ǀ nayanti ǀ
   su-prāṅ ǀ ajaḥ ǀ memyat ǀ viśva-rūpaḥ ǀ indrāpūṣṇoḥ ǀ priyam ǀ api ǀ eti ǀ pāthaḥ ǁ

   1.162.2 Aṣṭaka 2.3.7.0Interpretations

3. Ṛk 3

   ए॒ष छागः॑ पु॒रो अश्वे॑न वा॒जिना॑ पू॒ष्णो भा॒गो नी॑यते वि॒श्वदे॑व्यः ।
   अ॒भि॒प्रियं॒ यत्पु॑रो॒ळाश॒मर्व॑ता॒ त्वष्टेदे॑नं सौश्रव॒साय॑ जिन्वति ॥

   एष च्छागः पुरो अश्वेन वाजिना पूष्णो भागो नीयते विश्वदेव्यः |
   अभिप्रियं यत् पुरोऌआशम् अर्वता त्वष्टेद् एनं सौश्रवसाय जिन्वति ||

   eṣá chā́gaḥ puró áśvena vājínā pūṣṇó bhāgó nīyate viśvádevyaḥ ǀ
   abhipríyam yátpuroḷā́śamárvatā tváṣṭédenam sauśravasā́ya jinvati ǁ

   eṣa cchāgaḥ puro aśvena vājinā pūṣṇo bhāgo nīyate viśvadevyaḥ |
   abhipriyaṃ yat puroḷāśam arvatā tvaṣṭed enaṃ sauśravasāya jinvati ||

   ए॒षः । छागः॑ । पु॒रः । अश्वे॑न । वा॒जिना॑ । पू॒ष्णः । भ॒गः । नी॒य॒ते॒ । वि॒श्वऽदे॑व्यः ।
   अ॒भि॒ऽप्रिय॑म् । यत् । पु॒रो॒ळाश॑म् । अर्व॑ता । त्वष्टा॑ । इत् । ए॒न॒म् । सौ॒श्र॒व॒साय॑ । जि॒न्व॒ति॒ ॥

   एषः । छागः । पुरः । अश्वेन । वाजिना । पूष्णः । भगः । नीयते । विश्वऽदेव्यः ।
   अभिऽप्रियम् । यत् । पुरोळाशम् । अर्वता । त्वष्टा । इत् । एनम् । सौश्रवसाय । जिन्वति ॥

   eṣáḥ ǀ chā́gaḥ ǀ puráḥ ǀ áśvena ǀ vājínā ǀ pūṣṇáḥ ǀ bhagáḥ ǀ nīyate ǀ viśvá-devyaḥ ǀ
   abhi-príyam ǀ yát ǀ puroḷā́śam ǀ árvatā ǀ tváṣṭā ǀ ít ǀ enam ǀ sauśravasā́ya ǀ jinvati ǁ

   eṣaḥ ǀ chāgaḥ ǀ puraḥ ǀ aśvena ǀ vājinā ǀ pūṣṇaḥ ǀ bhagaḥ ǀ nīyate ǀ viśva-devyaḥ ǀ
   abhi-priyam ǀ yat ǀ puroḷāśam ǀ arvatā ǀ tvaṣṭā ǀ it ǀ enam ǀ sauśravasāya ǀ jinvati ǁ

   1.162.3 Aṣṭaka 2.3.7.0Interpretations

4. Ṛk 4

   यद्ध॑वि॒ष्य॑मृतु॒शो दे॑व॒यानं॒ त्रिर्मानु॑षाः॒ पर्यश्वं॒ नयं॑ति ।
   अत्रा॑ पू॒ष्णः प्र॑थ॒मो भा॒ग ए॑ति य॒ज्ञं दे॒वेभ्यः॑ प्रतिवे॒दय॑न्न॒जः ॥

   यद् धविष्यम् ऋतुशो देवयानं त्रिर् मानुषाः पर्य् अश्वं नयन्ति |
   अत्रा पूष्णः प्रथमो भाग एति यज्ञं देवेभ्यः प्रतिवेदयन्न् अजः ||

   yáddhaviṣyámṛtuśó devayā́nam trírmā́nuṣāḥ páryáśvam náyanti ǀ
   átrā pūṣṇáḥ prathamó bhāgá eti yajñám devébhyaḥ prativedáyannajáḥ ǁ

   yad dhaviṣyam ṛtuśo devayānaṃ trir mānuṣāḥ pary aśvaṃ nayanti |
   atrā pūṣṇaḥ prathamo bhāga eti yajñaṃ devebhyaḥ prativedayann ajaḥ ||

   यत् । ह॒वि॒ष्य॑म् । ऋ॒तु॒ऽशः । दे॒व॒ऽयान॑म् । त्रिः । मानु॑षाः । परि॑ । अश्व॑म् । नय॑न्ति ।
   अत्र॑ । पू॒ष्णः । प्र॒थ॒मः । भा॒गः । ए॒ति॒ । य॒ज्ञम् । दे॒वेभ्यः॑ । प्र॒ति॒ऽवे॒दय॑न् । अ॒जः ॥

   यत् । हविष्यम् । ऋतुऽशः । देवऽयानम् । त्रिः । मानुषाः । परि । अश्वम् । नयन्ति ।
   अत्र । पूष्णः । प्रथमः । भागः । एति । यज्ञम् । देवेभ्यः । प्रतिऽवेदयन् । अजः ॥

   yát ǀ haviṣyám ǀ ṛtu-śáḥ ǀ deva-yā́nam ǀ tríḥ ǀ mā́nuṣāḥ ǀ pári ǀ áśvam ǀ náyanti ǀ
   átra ǀ pūṣṇáḥ ǀ prathamáḥ ǀ bhāgáḥ ǀ eti ǀ yajñám ǀ devébhyaḥ ǀ prati-vedáyan ǀ ajáḥ ǁ

   yat ǀ haviṣyam ǀ ṛtu-śaḥ ǀ deva-yānam ǀ triḥ ǀ mānuṣāḥ ǀ pari ǀ aśvam ǀ nayanti ǀ
   atra ǀ pūṣṇaḥ ǀ prathamaḥ ǀ bhāgaḥ ǀ eti ǀ yajñam ǀ devebhyaḥ ǀ prati-vedayan ǀ ajaḥ ǁ

   1.162.4 Aṣṭaka 2.3.7.0Interpretations

5. Ṛk 5

   होता॑ध्व॒र्युराव॑या अग्निमिं॒धो ग्रा॑वग्रा॒भ उ॒त शंस्ता॒ सुवि॑प्रः ।
   तेन॑ य॒ज्ञेन॒ स्व॑रंकृतेन॒ स्वि॑ष्टेन व॒क्षणा॒ आ पृ॑णध्वं ॥

   होताध्वर्युर् आवया अग्निमिन्धो ग्रावग्राभ उत शंस्ता सुविप्रः |
   तेन यज्ञेन स्वरङ्कृतेन स्विष्टेन वक्षणा आ पृणध्वम् ||

   hótādhvaryúrā́vayā agnimindhó grāvagrābhá utá śáṃstā súvipraḥ ǀ
   téna yajñéna sváraṅkṛtena svíṣṭena vakṣáṇā ā́ pṛṇadhvam ǁ

   hotādhvaryur āvayā agnimindho grāvagrābha uta śaṃstā suvipraḥ |
   tena yajñena svaraṅkṛtena sviṣṭena vakṣaṇā ā pṛṇadhvam ||

   होता॑ । अ॒ध्व॒र्युः । आऽव॑याः । अ॒ग्नि॒म्ऽइ॒न्धः । ग्रा॒व॒ऽग्रा॒भः । उ॒त । शंस्ता॑ । सुऽवि॑प्रः ।
   तेन॑ । य॒ज्ञेन॑ । सुऽअ॑रङ्कृतेन । सुऽइ॑ष्टेन । व॒क्षणाः॑ । आ । पृ॒ण॒ध्व॒म् ॥

   होता । अध्वर्युः । आऽवयाः । अग्निम्ऽइन्धः । ग्रावऽग्राभः । उत । शंस्ता । सुऽविप्रः ।
   तेन । यज्ञेन । सुऽअरङ्कृतेन । सुऽइष्टेन । वक्षणाः । आ । पृणध्वम् ॥

   hótā ǀ adhvaryúḥ ǀ ā́-vayāḥ ǀ agnim-indháḥ ǀ grāva-grābháḥ ǀ utá ǀ śáṃstā ǀ sú-vipraḥ ǀ
   téna ǀ yajñéna ǀ sú-araṅkṛtena ǀ sú-iṣṭena ǀ vakṣáṇāḥ ǀ ā́ ǀ pṛṇadhvam ǁ

   hotā ǀ adhvaryuḥ ǀ ā-vayāḥ ǀ agnim-indhaḥ ǀ grāva-grābhaḥ ǀ uta ǀ śaṃstā ǀ su-vipraḥ ǀ
   tena ǀ yajñena ǀ su-araṅkṛtena ǀ su-iṣṭena ǀ vakṣaṇāḥ ǀ ā ǀ pṛṇadhvam ǁ

   1.162.5 Aṣṭaka 2.3.7.0Interpretations

6. Ṛk 6

   यू॒प॒व्र॒स्का उ॒त ये यू॑पवा॒हाश्च॒षालं॒ ये अ॑श्वयू॒पाय॒ तक्ष॑ति ।
   ये चार्व॑ते॒ पच॑नं सं॒भरं॑त्यु॒तो तेषा॑म॒भिगू॑र्तिर्न इन्वतु ॥

   यूपव्रस्का उत ये यूपवाहाश् चषालं ये अश्वयूपाय तक्षति |
   ये चार्वते पचनं सम्भरन्त्य् उतो तेषाम् अभिगूर्तिर् न इन्वतु ||

   yūpavraskā́ utá yé yūpavāhā́ścaṣā́lam yé aśvayūpā́ya tákṣati ǀ
   yé cā́rvate pácanam sambhárantyutó téṣāmabhígūrtirna invatu ǁ

   yūpavraskā uta ye yūpavāhāś caṣālaṃ ye aśvayūpāya takṣati |
   ye cārvate pacanaṃ sambharanty uto teṣām abhigūrtir na invatu ||

   यू॒प॒ऽव्र॒स्काः । उ॒त । ये । यू॒प॒ऽवा॒हाः । च॒षाल॑म् । ये । अ॒श्व॒ऽयू॒पाय॑ । तक्ष॑ति ।
   ये । च॒ । अर्व॑ते । पच॑नम् । स॒म्ऽभर॑न्ति । उ॒तो इति॑ । तेषा॑म् । अ॒भिऽगू॑र्तिः । नः॒ । इ॒न्व॒तु॒ ॥

   यूपऽव्रस्काः । उत । ये । यूपऽवाहाः । चषालम् । ये । अश्वऽयूपाय । तक्षति ।
   ये । च । अर्वते । पचनम् । सम्ऽभरन्ति । उतो इति । तेषाम् । अभिऽगूर्तिः । नः । इन्वतु ॥

   yūpa-vraskā́ḥ ǀ utá ǀ yé ǀ yūpa-vāhā́ḥ ǀ caṣā́lam ǀ yé ǀ aśva-yūpā́ya ǀ tákṣati ǀ
   yé ǀ ca ǀ árvate ǀ pácanam ǀ sam-bháranti ǀ utó íti ǀ téṣām ǀ abhí-gūrtiḥ ǀ naḥ ǀ invatu ǁ

   yūpa-vraskāḥ ǀ uta ǀ ye ǀ yūpa-vāhāḥ ǀ caṣālam ǀ ye ǀ aśva-yūpāya ǀ takṣati ǀ
   ye ǀ ca ǀ arvate ǀ pacanam ǀ sam-bharanti ǀ uto iti ǀ teṣām ǀ abhi-gūrtiḥ ǀ naḥ ǀ invatu ǁ

   1.162.6 Aṣṭaka 2.3.8.0Interpretations

7. Ṛk 7

   उप॒ प्रागा॑त्सु॒मन्मे॑ऽधायि॒ मन्म॑ दे॒वाना॒माशा॒ उप॑ वी॒तपृ॑ष्ठः ।
   अन्वे॑नं॒ विप्रा॒ ऋष॑यो मदंति दे॒वानां॑ पु॒ष्टे च॑कृमा सु॒बंधुं॑ ॥

   उप प्रागात् सुमन् मे ऽधायि मन्म देवानाम् आशा उप वीतपृष्ठः |
   अन्व् एनं विप्रा ऋषयो मदन्ति देवानाम् पुष्टे चकृमा सुबन्धुम् ||

   úpa prā́gātsumánme’dhāyi mánma devā́nāmā́śā úpa vītápṛṣṭhaḥ ǀ
   ánvenam víprā ṛ́ṣayo madanti devā́nām puṣṭé cakṛmā subándhum ǁ

   upa prāgāt suman me 'dhāyi manma devānām āśā upa vītapṛṣṭhaḥ |
   anv enaṃ viprā ṛṣayo madanti devānām puṣṭe cakṛmā subandhum ||

   उप॑ । प्र । अ॒गा॒त् । सु॒ऽमत् । मे॒ । अ॒धा॒यि॒ । मन्म॑ । दे॒वाना॑म् । आशाः॑ । उप॑ । वी॒तऽपृ॑ष्ठः ।
   अनु॑ । ए॒न॒म् । विप्राः॑ । ऋष॑यः । म॒द॒न्ति॒ । दे॒वाना॑म् । पु॒ष्टे । च॒कृ॒म॒ । सु॒ऽबन्धु॑म् ॥

   उप । प्र । अगात् । सुऽमत् । मे । अधायि । मन्म । देवानाम् । आशाः । उप । वीतऽपृष्ठः ।
   अनु । एनम् । विप्राः । ऋषयः । मदन्ति । देवानाम् । पुष्टे । चकृम । सुऽबन्धुम् ॥

   úpa ǀ prá ǀ agāt ǀ su-mát ǀ me ǀ adhāyi ǀ mánma ǀ devā́nām ǀ ā́śāḥ ǀ úpa ǀ vītá-pṛṣṭhaḥ ǀ
   ánu ǀ enam ǀ víprāḥ ǀ ṛ́ṣayaḥ ǀ madanti ǀ devā́nām ǀ puṣṭé ǀ cakṛma ǀ su-bándhum ǁ

   upa ǀ pra ǀ agāt ǀ su-mat ǀ me ǀ adhāyi ǀ manma ǀ devānām ǀ āśāḥ ǀ upa ǀ vīta-pṛṣṭhaḥ ǀ
   anu ǀ enam ǀ viprāḥ ǀ ṛṣayaḥ ǀ madanti ǀ devānām ǀ puṣṭe ǀ cakṛma ǀ su-bandhum ǁ

   1.162.7 Aṣṭaka 2.3.8.0Interpretations

8. Ṛk 8

   यद्वा॒जिनो॒ दाम॑ सं॒दान॒मर्व॑तो॒ या शी॑र्ष॒ण्या॑ रश॒ना रज्जु॑रस्य ।
   यद्वा॑ घास्य॒ प्रभृ॑तमा॒स्ये॒३॒॑ तृणं॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु ॥

   यद् वाजिनो दाम संदानम् अर्वतो या शीर्षण्या रशना रज्जुर् अस्य |
   यद् वा घास्य प्रभृतम् आस्ये तृणं सर्वा ता ते अपि देवेष्व् अस्तु ||

   yádvājíno dā́ma saṃdā́namárvato yā́ śīrṣaṇyā́ raśanā́ rájjurasya ǀ
   yádvā ghāsya prábhṛtamāsyé tṛ́ṇam sárvā tā́ te ápi devéṣvastu ǁ

   yad vājino dāma saṃdānam arvato yā śīrṣaṇyā raśanā rajjur asya |
   yad vā ghāsya prabhṛtam āsye tṛṇaṃ sarvā tā te api deveṣv astu ||

   यत् । वा॒जिनः॑ । दाम॑ । स॒म्ऽदान॑म् । अर्व॑तः । या । शी॒र्ष॒ण्या॑ । र॒श॒ना । रज्जुः॑ । अ॒स्य॒ ।
   यत् । वा॒ । घ॒ । अ॒स्य॒ । प्रऽभृ॑तम् । आ॒स्ये॑ । तृण॑म् । सर्वा॑ । ता । ते॒ । अपि॑ । दे॒वेषु॑ । अ॒स्तु॒ ॥

   यत् । वाजिनः । दाम । सम्ऽदानम् । अर्वतः । या । शीर्षण्या । रशना । रज्जुः । अस्य ।
   यत् । वा । घ । अस्य । प्रऽभृतम् । आस्ये । तृणम् । सर्वा । ता । ते । अपि । देवेषु । अस्तु ॥

   yát ǀ vājínaḥ ǀ dā́ma ǀ sam-dā́nam ǀ árvataḥ ǀ yā́ ǀ śīrṣaṇyā́ ǀ raśanā́ ǀ rájjuḥ ǀ asya ǀ
   yát ǀ vā ǀ gha ǀ asya ǀ prá-bhṛtam ǀ āsyé ǀ tṛ́ṇam ǀ sárvā ǀ tā́ ǀ te ǀ ápi ǀ devéṣu ǀ astu ǁ

   yat ǀ vājinaḥ ǀ dāma ǀ sam-dānam ǀ arvataḥ ǀ yā ǀ śīrṣaṇyā ǀ raśanā ǀ rajjuḥ ǀ asya ǀ
   yat ǀ vā ǀ gha ǀ asya ǀ pra-bhṛtam ǀ āsye ǀ tṛṇam ǀ sarvā ǀ tā ǀ te ǀ api ǀ deveṣu ǀ astu ǁ

   1.162.8 Aṣṭaka 2.3.8.0Interpretations

9. Ṛk 9

   यदश्व॑स्य क्र॒विषो॒ मक्षि॒काश॒ यद्वा॒ स्वरौ॒ स्वधि॑तौ रि॒प्तमस्ति॑ ।
   यद्धस्त॑योः शमि॒तुर्यन्न॒खेषु॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु ॥

   यद् अश्वस्य क्रविषो मक्षिकाश यद् वा स्वरौ स्वधितौ रिप्तम् अस्ति |
   यद् धस्तयोः शमितुर् यन् नखेषु सर्वा ता ते अपि देवेष्व् अस्तु ||

   yádáśvasya kravíṣo mákṣikā́śa yádvā svárau svádhitau riptámásti ǀ
   yáddhástayoḥ śamitúryánnakhéṣu sárvā tā́ te ápi devéṣvastu ǁ

   yad aśvasya kraviṣo makṣikāśa yad vā svarau svadhitau riptam asti |
   yad dhastayoḥ śamitur yan nakheṣu sarvā tā te api deveṣv astu ||

   यत् । अश्व॑स्य । क्र॒विषः॑ । मक्षि॑का । आश॑ । यत् । वा॒ । स्वरौ॑ । स्वऽधि॑तौ । रि॒प्तम् । अस्ति॑ ।
   यत् । हस्त॑योः । श॒मि॒तुः । यत् । न॒खेषु॑ । सर्वा॑ । ता । ते॒ । अपि॑ । दे॒वेषु॑ । अ॒स्तु॒ ॥

   यत् । अश्वस्य । क्रविषः । मक्षिका । आश । यत् । वा । स्वरौ । स्वऽधितौ । रिप्तम् । अस्ति ।
   यत् । हस्तयोः । शमितुः । यत् । नखेषु । सर्वा । ता । ते । अपि । देवेषु । अस्तु ॥

   yát ǀ áśvasya ǀ kravíṣaḥ ǀ mákṣikā ǀ ā́śa ǀ yát ǀ vā ǀ svárau ǀ svá-dhitau ǀ riptám ǀ ásti ǀ
   yát ǀ hástayoḥ ǀ śamitúḥ ǀ yát ǀ nakhéṣu ǀ sárvā ǀ tā́ ǀ te ǀ ápi ǀ devéṣu ǀ astu ǁ

   yat ǀ aśvasya ǀ kraviṣaḥ ǀ makṣikā ǀ āśa ǀ yat ǀ vā ǀ svarau ǀ sva-dhitau ǀ riptam ǀ asti ǀ
   yat ǀ hastayoḥ ǀ śamituḥ ǀ yat ǀ nakheṣu ǀ sarvā ǀ tā ǀ te ǀ api ǀ deveṣu ǀ astu ǁ

   1.162.9 Aṣṭaka 2.3.8.0Interpretations

10. Ṛk 10

    यदूव॑ध्यमु॒दर॑स्याप॒वाति॒ य आ॒मस्य॑ क्र॒विषो॑ गं॒धो अस्ति॑ ।
    सु॒कृ॒ता तच्छ॑मि॒तारः॑ कृण्वंतू॒त मेधं॑ शृत॒पाकं॑ पचंतु ॥

    यद् ऊवध्यम् उदरस्यापवाति य आमस्य क्रविषो गन्धो अस्ति |
    सुकृता तच् छमितारः कृण्वन्तूत मेधं शृतपाकम् पचन्तु ||

    yádū́vadhyamudárasyāpavā́ti yá āmásya kravíṣo gandhó ásti ǀ
    sukṛtā́ tácchamitā́raḥ kṛṇvantūtá médham śṛtapā́kam pacantu ǁ

    yad ūvadhyam udarasyāpavāti ya āmasya kraviṣo gandho asti |
    sukṛtā tac chamitāraḥ kṛṇvantūta medhaṃ śṛtapākam pacantu ||

    यत् । ऊव॑ध्यम् । उ॒दर॑स्य । अ॒प॒ऽवाति॑ । यः । आ॒मस्य॑ । क्र॒विषः॑ । ग॒न्धः । अस्ति॑ ।
    सु॒ऽकृ॒ता । तत् । श॒मि॒तारः॑ । कृ॒ण्व॒न्तु॒ । उ॒त । मेध॑म् । शृ॒त॒ऽपाक॑म् । प॒च॒न्तु॒ ॥

    यत् । ऊवध्यम् । उदरस्य । अपऽवाति । यः । आमस्य । क्रविषः । गन्धः । अस्ति ।
    सुऽकृता । तत् । शमितारः । कृण्वन्तु । उत । मेधम् । शृतऽपाकम् । पचन्तु ॥

    yát ǀ ū́vadhyam ǀ udárasya ǀ apa-vā́ti ǀ yáḥ ǀ āmásya ǀ kravíṣaḥ ǀ gandháḥ ǀ ásti ǀ
    su-kṛtā́ ǀ tát ǀ śamitā́raḥ ǀ kṛṇvantu ǀ utá ǀ médham ǀ śṛta-pā́kam ǀ pacantu ǁ

    yat ǀ ūvadhyam ǀ udarasya ǀ apa-vāti ǀ yaḥ ǀ āmasya ǀ kraviṣaḥ ǀ gandhaḥ ǀ asti ǀ
    su-kṛtā ǀ tat ǀ śamitāraḥ ǀ kṛṇvantu ǀ uta ǀ medham ǀ śṛta-pākam ǀ pacantu ǁ

    1.162.10 Aṣṭaka 2.3.8.0Interpretations

11. Ṛk 11

    यत्ते॒ गात्रा॑द॒ग्निना॑ प॒च्यमा॑नाद॒भि शूलं॒ निह॑तस्याव॒धाव॑ति ।
    मा तद्भूम्या॒मा श्रि॑ष॒न्मा तृणे॑षु दे॒वेभ्य॒स्तदु॒शद्भ्यो॑ रा॒तम॑स्तु ॥

    यत् ते गात्राद् अग्निना पच्यमानाद् अभि शूलं निहतस्यावधावति |
    मा तद् भूम्याम् आ श्रिषन् मा तृणेषु देवेभ्यस् तद् उशद्भ्यो रातम् अस्तु ||

    yátte gā́trādagnínā pacyámānādabhí śū́lam níhatasyāvadhā́vati ǀ
    mā́ tádbhū́myāmā́ śriṣanmā́ tṛ́ṇeṣu devébhyastáduśádbhyo rātámastu ǁ

    yat te gātrād agninā pacyamānād abhi śūlaṃ nihatasyāvadhāvati |
    mā tad bhūmyām ā śriṣan mā tṛṇeṣu devebhyas tad uśadbhyo rātam astu ||

    यत् । ते॒ । गात्रा॑त् । अ॒ग्निना॑ । प॒च्यमा॑नात् । अ॒भि । शूल॑म् । निऽह॑तस्य । अ॒व॒ऽधाव॑ति ।
    मा । तत् । भूम्या॑म् । आ । श्रि॒ष॒त् । मा । तृणे॑षु । दे॒वेभ्यः॑ । तत् । उ॒शत्ऽभ्यः॑ । रा॒तम् । अ॒स्तु॒ ॥

    यत् । ते । गात्रात् । अग्निना । पच्यमानात् । अभि । शूलम् । निऽहतस्य । अवऽधावति ।
    मा । तत् । भूम्याम् । आ । श्रिषत् । मा । तृणेषु । देवेभ्यः । तत् । उशत्ऽभ्यः । रातम् । अस्तु ॥

    yát ǀ te ǀ gā́trāt ǀ agnínā ǀ pacyámānāt ǀ abhí ǀ śū́lam ǀ ní-hatasya ǀ ava-dhā́vati ǀ
    mā́ ǀ tát ǀ bhū́myām ǀ ā́ ǀ śriṣat ǀ mā́ ǀ tṛ́ṇeṣu ǀ devébhyaḥ ǀ tát ǀ uśát-bhyaḥ ǀ rātám ǀ astu ǁ

    yat ǀ te ǀ gātrāt ǀ agninā ǀ pacyamānāt ǀ abhi ǀ śūlam ǀ ni-hatasya ǀ ava-dhāvati ǀ
    mā ǀ tat ǀ bhūmyām ǀ ā ǀ śriṣat ǀ mā ǀ tṛṇeṣu ǀ devebhyaḥ ǀ tat ǀ uśat-bhyaḥ ǀ rātam ǀ astu ǁ

    1.162.11 Aṣṭaka 2.3.9.0Interpretations

12. Ṛk 12

    ये वा॒जिनं॑ परि॒पश्यं॑ति प॒क्वं य ई॑मा॒हुः सु॑र॒भिर्निर्ह॒रेति॑ ।
    ये चार्व॑तो मांसभि॒क्षामु॒पास॑त उ॒तो तेषा॑म॒भिगू॑र्तिर्न इन्वतु ॥

    ये वाजिनम् परिपश्यन्ति पक्वं य ईम् आहुः सुरभिर् निर् हरेति |
    ये चार्वतो मांसभिक्षाम् उपासत उतो तेषाम् अभिगूर्तिर् न इन्वतु ||

    yé vājínam paripáśyanti pakvám yá īmāhúḥ surabhírnírharéti ǀ
    yé cā́rvato māṃsabhikṣā́mupā́sata utó téṣāmabhígūrtirna invatu ǁ

    ye vājinam paripaśyanti pakvaṃ ya īm āhuḥ surabhir nir hareti |
    ye cārvato māṃsabhikṣām upāsata uto teṣām abhigūrtir na invatu ||

    ये । वा॒जिन॑म् । प॒रि॒ऽपश्य॑न्ति । प॒क्वम् । ये । ई॒म् । आ॒हुः । सु॒र॒भिः । निः । ह॒र॒ । इति॑ ।
    ये । च॒ । अर्व॑तः । मां॒स॒ऽभि॒क्षाम् । उ॒प॒ऽआस॑ते । उ॒तो इति॑ । तेषा॑म् । अ॒भिऽगू॑र्तिः । नः॒ । इ॒न्व॒तु॒ ॥

    ये । वाजिनम् । परिऽपश्यन्ति । पक्वम् । ये । ईम् । आहुः । सुरभिः । निः । हर । इति ।
    ये । च । अर्वतः । मांसऽभिक्षाम् । उपऽआसते । उतो इति । तेषाम् । अभिऽगूर्तिः । नः । इन्वतु ॥

    yé ǀ vājínam ǀ pari-páśyanti ǀ pakvám ǀ yé ǀ īm ǀ āhúḥ ǀ surabhíḥ ǀ níḥ ǀ hara ǀ íti ǀ
    yé ǀ ca ǀ árvataḥ ǀ māṃsa-bhikṣā́m ǀ upa-ā́sate ǀ utó íti ǀ téṣām ǀ abhí-gūrtiḥ ǀ naḥ ǀ invatu ǁ

    ye ǀ vājinam ǀ pari-paśyanti ǀ pakvam ǀ ye ǀ īm ǀ āhuḥ ǀ surabhiḥ ǀ niḥ ǀ hara ǀ iti ǀ
    ye ǀ ca ǀ arvataḥ ǀ māṃsa-bhikṣām ǀ upa-āsate ǀ uto iti ǀ teṣām ǀ abhi-gūrtiḥ ǀ naḥ ǀ invatu ǁ

    1.162.12 Aṣṭaka 2.3.9.0Interpretations

13. Ṛk 13

    यन्नीक्ष॑णं माँ॒स्पच॑न्या उ॒खाया॒ या पात्रा॑णि यू॒ष्ण आ॒सेच॑नानि ।
    ऊ॒ष्म॒ण्या॑पि॒धाना॑ चरू॒णामं॒काः सू॒नाः परि॑ भूषं॒त्यश्वं॑ ॥

    यन् नीक्षणम् मांस्पचन्या उखाया या पात्राणि यूष्ण आसेचनानि |
    ऊष्मण्यापिधाना चरूणाम् अङ्काः सूनाः परि भूषन्त्य् अश्वम् ||

    yánnī́kṣaṇam mām̐spácanyā ukhā́yā yā́ pā́trāṇi yūṣṇá āsécanāni ǀ
    ūṣmaṇyā́pidhā́nā carūṇā́maṅkā́ḥ sūnā́ḥ pári bhūṣantyáśvam ǁ

    yan nīkṣaṇam māṃspacanyā ukhāyā yā pātrāṇi yūṣṇa āsecanāni |
    ūṣmaṇyāpidhānā carūṇām aṅkāḥ sūnāḥ pari bhūṣanty aśvam ||

    यत् । नि॒ऽईक्ष॑णम् । मां॒स्पच॑न्याः । उ॒खायाः॑ । या । पात्रा॑णि । यू॒ष्णः । आ॒ऽसेच॑नानि ।
    ऊ॒ष्म॒ण्या॑ । अ॒पि॒ऽधाना॑ । च॒रू॒णाम् । अ॒ङ्काः । सू॒नाः । परि॑ । भू॒ष॒न्ति॒ । अश्व॑म् ॥

    यत् । निऽईक्षणम् । मांस्पचन्याः । उखायाः । या । पात्राणि । यूष्णः । आऽसेचनानि ।
    ऊष्मण्या । अपिऽधाना । चरूणाम् । अङ्काः । सूनाः । परि । भूषन्ति । अश्वम् ॥

    yát ǀ ni-ī́kṣaṇam ǀ māṃspácanyāḥ ǀ ukhā́yāḥ ǀ yā́ ǀ pā́trāṇi ǀ yūṣṇáḥ ǀ ā-sécanāni ǀ
    ūṣmaṇyā́ ǀ api-dhā́nā ǀ carūṇā́m ǀ aṅkā́ḥ ǀ sūnā́ḥ ǀ pári ǀ bhūṣanti ǀ áśvam ǁ

    yat ǀ ni-īkṣaṇam ǀ māṃspacanyāḥ ǀ ukhāyāḥ ǀ yā ǀ pātrāṇi ǀ yūṣṇaḥ ǀ ā-secanāni ǀ
    ūṣmaṇyā ǀ api-dhānā ǀ carūṇām ǀ aṅkāḥ ǀ sūnāḥ ǀ pari ǀ bhūṣanti ǀ aśvam ǁ

    1.162.13 Aṣṭaka 2.3.9.0Interpretations

14. Ṛk 14

    नि॒क्रम॑णं नि॒षद॑नं वि॒वर्त॑नं॒ यच्च॒ पड्बी॑श॒मर्व॑तः ।
    यच्च॑ प॒पौ यच्च॑ घा॒सिं ज॒घास॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु ॥

    निक्रमणं निषदनं विवर्तनं यच् च पड्बीशम् अर्वतः |
    यच् च पपौ यच् च घासिं जघास सर्वा ता ते अपि देवेष्व् अस्तु ||

    nikrámaṇam niṣádanam vivártanam yácca páḍbīśamárvataḥ ǀ
    yácca papáu yácca ghāsím jaghā́sa sárvā tā́ te ápi devéṣvastu ǁ

    nikramaṇaṃ niṣadanaṃ vivartanaṃ yac ca paḍbīśam arvataḥ |
    yac ca papau yac ca ghāsiṃ jaghāsa sarvā tā te api deveṣv astu ||

    नि॒ऽक्रम॑णम् । नि॒ऽसद॑नम् । वि॒ऽवर्त॑नम् । यत् । च॒ । पड्बी॑शम् । अर्व॑तः ।
    यत् । च॒ । प॒पौ । यत् । च॒ । घा॒सिम् । ज॒घास॑ । सर्वा॑ । ता । ते॒ । अपि॑ । दे॒वेषु॑ । अ॒स्तु॒ ॥

    निऽक्रमणम् । निऽसदनम् । विऽवर्तनम् । यत् । च । पड्बीशम् । अर्वतः ।
    यत् । च । पपौ । यत् । च । घासिम् । जघास । सर्वा । ता । ते । अपि । देवेषु । अस्तु ॥

    ni-krámaṇam ǀ ni-sádanam ǀ vi-vártanam ǀ yát ǀ ca ǀ páḍbīśam ǀ árvataḥ ǀ
    yát ǀ ca ǀ papáu ǀ yát ǀ ca ǀ ghāsím ǀ jaghā́sa ǀ sárvā ǀ tā́ ǀ te ǀ ápi ǀ devéṣu ǀ astu ǁ

    ni-kramaṇam ǀ ni-sadanam ǀ vi-vartanam ǀ yat ǀ ca ǀ paḍbīśam ǀ arvataḥ ǀ
    yat ǀ ca ǀ papau ǀ yat ǀ ca ǀ ghāsim ǀ jaghāsa ǀ sarvā ǀ tā ǀ te ǀ api ǀ deveṣu ǀ astu ǁ

    1.162.14 Aṣṭaka 2.3.9.0Interpretations

15. Ṛk 15

    मा त्वा॒ग्निर्ध्व॑नयीद्धू॒मगं॑धि॒र्मोखा भ्राजं॑त्य॒भि वि॑क्त॒ जघ्रिः॑ ।
    इ॒ष्टं वी॒तम॒भिगू॑र्तं॒ वष॑ट्कृतं॒ तं दे॒वासः॒ प्रति॑ गृभ्णं॒त्यश्वं॑ ॥

    मा त्वाग्निर् ध्वनयीद् धूमगन्धिर् मोखा भ्राजन्त्य् अभि विक्त जघ्रिः |
    इष्टं वीतम् अभिगूर्तं वषट्कृतं तं देवासः प्रति गृभ्णन्त्य् अश्वम् ||

    mā́ tvāgnírdhvanayīddhūmágandhirmókhā́ bhrā́jantyabhí vikta jághriḥ ǀ
    iṣṭám vītámabhígūrtam váṣaṭkṛtam tám devā́saḥ práti gṛbhṇantyáśvam ǁ

    mā tvāgnir dhvanayīd dhūmagandhir mokhā bhrājanty abhi vikta jaghriḥ |
    iṣṭaṃ vītam abhigūrtaṃ vaṣaṭkṛtaṃ taṃ devāsaḥ prati gṛbhṇanty aśvam ||

    मा । त्वा॒ । अ॒ग्निः । ध्व॒न॒यी॒त् । धू॒मऽग॑न्धिः । मा । उ॒खा । भ्राज॑न्ती । अ॒भि । वि॒क्त॒ । जघ्रिः॑ ।
    इ॒ष्टम् । वी॒तम् । अ॒भिऽगू॑र्तम् । वष॑ट्ऽकृतम् । तम् । दे॒वासः॑ । प्रति॑ । गृ॒भ्ण॒न्ति॒ । अश्व॑म् ॥

    मा । त्वा । अग्निः । ध्वनयीत् । धूमऽगन्धिः । मा । उखा । भ्राजन्ती । अभि । विक्त । जघ्रिः ।
    इष्टम् । वीतम् । अभिऽगूर्तम् । वषट्ऽकृतम् । तम् । देवासः । प्रति । गृभ्णन्ति । अश्वम् ॥

    mā́ ǀ tvā ǀ agníḥ ǀ dhvanayīt ǀ dhūmá-gandhiḥ ǀ mā́ ǀ ukhā́ ǀ bhrā́jantī ǀ abhí ǀ vikta ǀ jághriḥ ǀ
    iṣṭám ǀ vītám ǀ abhí-gūrtam ǀ váṣaṭ-kṛtam ǀ tám ǀ devā́saḥ ǀ práti ǀ gṛbhṇanti ǀ áśvam ǁ

    mā ǀ tvā ǀ agniḥ ǀ dhvanayīt ǀ dhūma-gandhiḥ ǀ mā ǀ ukhā ǀ bhrājantī ǀ abhi ǀ vikta ǀ jaghriḥ ǀ
    iṣṭam ǀ vītam ǀ abhi-gūrtam ǀ vaṣaṭ-kṛtam ǀ tam ǀ devāsaḥ ǀ prati ǀ gṛbhṇanti ǀ aśvam ǁ

    1.162.15 Aṣṭaka 2.3.9.0Interpretations

16. Ṛk 16

    यदश्वा॑य॒ वास॑ उपस्तृ॒णंत्य॑धीवा॒सं या हिर॑ण्यान्यस्मै ।
    सं॒दान॒मर्वं॑तं॒ पड्बी॑शं प्रि॒या दे॒वेष्वा या॑मयंति ॥

    यद् अश्वाय वास उपस्तृणन्त्य् अधीवासं या हिरण्यान्य् अस्मै |
    संदानम् अर्वन्तम् पड्बीशम् प्रिया देवेष्व् आ यामयन्ति ||

    yádáśvāya vā́sa upastṛṇántyadhīvāsám yā́ híraṇyānyasmai ǀ
    saṃdā́namárvantam páḍbīśam priyā́ devéṣvā́ yāmayanti ǁ

    yad aśvāya vāsa upastṛṇanty adhīvāsaṃ yā hiraṇyāny asmai |
    saṃdānam arvantam paḍbīśam priyā deveṣv ā yāmayanti ||

    यत् । अश्वा॑य । वासः॑ । उ॒प॒ऽस्तृ॒णन्ति॑ । अ॒धी॒वा॒सम् । या । हिर॑ण्यानि । अ॒स्मै॒ ।
    स॒म्ऽदान॑म् । अर्व॑न्तम् । पड्बी॑शम् । प्रि॒या । दे॒वेषु॑ । आ । य॒म॒य॒न्ति॒ ॥

    यत् । अश्वाय । वासः । उपऽस्तृणन्ति । अधीवासम् । या । हिरण्यानि । अस्मै ।
    सम्ऽदानम् । अर्वन्तम् । पड्बीशम् । प्रिया । देवेषु । आ । यमयन्ति ॥

    yát ǀ áśvāya ǀ vā́saḥ ǀ upa-stṛṇánti ǀ adhīvāsám ǀ yā́ ǀ híraṇyāni ǀ asmai ǀ
    sam-dā́nam ǀ árvantam ǀ páḍbīśam ǀ priyā́ ǀ devéṣu ǀ ā́ ǀ yamayanti ǁ

    yat ǀ aśvāya ǀ vāsaḥ ǀ upa-stṛṇanti ǀ adhīvāsam ǀ yā ǀ hiraṇyāni ǀ asmai ǀ
    sam-dānam ǀ arvantam ǀ paḍbīśam ǀ priyā ǀ deveṣu ǀ ā ǀ yamayanti ǁ

    1.162.16 Aṣṭaka 2.3.10.1Anuvāka 1.22.52Interpretations

17. Ṛk 17

    यत्ते॑ सा॒दे मह॑सा॒ शूकृ॑तस्य॒ पार्ष्ण्या॑ वा॒ कश॑या वा तु॒तोद॑ ।
    स्रु॒चेव॒ ता ह॒विषो॑ अध्व॒रेषु॒ सर्वा॒ ता ते॒ ब्रह्म॑णा सूदयामि ॥

    यत् ते सादे महसा शूकृतस्य पार्ष्ण्या वा कशया वा तुतोद |
    स्रुचेव ता हविषो अध्वरेषु सर्वा ता ते ब्रह्मणा सूदयामि ||

    yátte sādé máhasā śū́kṛtasya pā́rṣṇyā vā káśayā vā tutóda ǀ
    srucéva tā́ havíṣo adhvaréṣu sárvā tā́ te bráhmaṇā sūdayāmi ǁ

    yat te sāde mahasā śūkṛtasya pārṣṇyā vā kaśayā vā tutoda |
    sruceva tā haviṣo adhvareṣu sarvā tā te brahmaṇā sūdayāmi ||

    यत् । ते॒ । सा॒दे । मह॑सा । शूकृ॑तस्य । पार्ष्ण्या॑ । वा॒ । कश॑या । वा॒ । तु॒तोद॑ ।
    स्रु॒चाऽइ॑व । ता । ह॒विषः॑ । अ॒ध्व॒रेषु॑ । सर्वा॑ । ता । ते॒ । ब्रह्म॑णा । सू॒द॒या॒मि॒ ॥

    यत् । ते । सादे । महसा । शूकृतस्य । पार्ष्ण्या । वा । कशया । वा । तुतोद ।
    स्रुचाऽइव । ता । हविषः । अध्वरेषु । सर्वा । ता । ते । ब्रह्मणा । सूदयामि ॥

    yát ǀ te ǀ sādé ǀ máhasā ǀ śū́kṛtasya ǀ pā́rṣṇyā ǀ vā ǀ káśayā ǀ vā ǀ tutóda ǀ
    srucā́-iva ǀ tā́ ǀ havíṣaḥ ǀ adhvaréṣu ǀ sárvā ǀ tā́ ǀ te ǀ bráhmaṇā ǀ sūdayāmi ǁ

    yat ǀ te ǀ sāde ǀ mahasā ǀ śūkṛtasya ǀ pārṣṇyā ǀ vā ǀ kaśayā ǀ vā ǀ tutoda ǀ
    srucā-iva ǀ tā ǀ haviṣaḥ ǀ adhvareṣu ǀ sarvā ǀ tā ǀ te ǀ brahmaṇā ǀ sūdayāmi ǁ

    1.162.17 Aṣṭaka 2.3.10.2Anuvāka 1.22.53Interpretations

18. Ṛk 18

    चतु॑स्त्रिंशद्वा॒जिनो॑ दे॒वबं॑धो॒र्वंक्री॒रश्व॑स्य॒ स्वधि॑तिः॒ समे॑ति ।
    अच्छि॑द्रा॒ गात्रा॑ व॒युना॑ कृणोत॒ परु॑ष्परुरनु॒घुष्या॒ वि श॑स्त ॥

    चतुस्त्रिंशद् वाजिनो देवबन्धोर् वङ्क्रीर् अश्वस्य स्वधितिः सम् एति |
    अच्छिद्रा गात्रा वयुना कृणोत परुष्-परुर् अनुघुष्या वि शस्त ||

    cátustriṃśadvājíno devábandhorváṅkrīráśvasya svádhitiḥ sámeti ǀ
    ácchidrā gā́trā vayúnā kṛṇota páruṣparuranughúṣyā ví śasta ǁ

    catustriṃśad vājino devabandhor vaṅkrīr aśvasya svadhitiḥ sam eti |
    acchidrā gātrā vayunā kṛṇota paruṣ-parur anughuṣyā vi śasta ||

    चतुः॑ऽत्रिंशत् । वा॒जिनः॑ । दे॒वऽब॑न्धोः । वङ्क्रीः॑ । अश्व॑स्य । स्वऽधि॑तिः । सम् । ए॒ति॒ ।
    अच्छि॑द्रा । गात्रा॑ । व॒युना॑ । कृ॒णो॒त॒ । परुः॑ऽपरुः । अ॒नु॒ऽघुष्य॑ । वि । श॒स्त॒ ॥

    चतुःऽत्रिंशत् । वाजिनः । देवऽबन्धोः । वङ्क्रीः । अश्वस्य । स्वऽधितिः । सम् । एति ।
    अच्छिद्रा । गात्रा । वयुना । कृणोत । परुःऽपरुः । अनुऽघुष्य । वि । शस्त ॥

    cátuḥ-triṃśat ǀ vājínaḥ ǀ devá-bandhoḥ ǀ váṅkrīḥ ǀ áśvasya ǀ svá-dhitiḥ ǀ sám ǀ eti ǀ
    ácchidrā ǀ gā́trā ǀ vayúnā ǀ kṛṇota ǀ páruḥ-paruḥ ǀ anu-ghúṣya ǀ ví ǀ śasta ǁ

    catuḥ-triṃśat ǀ vājinaḥ ǀ deva-bandhoḥ ǀ vaṅkrīḥ ǀ aśvasya ǀ sva-dhitiḥ ǀ sam ǀ eti ǀ
    acchidrā ǀ gātrā ǀ vayunā ǀ kṛṇota ǀ paruḥ-paruḥ ǀ anu-ghuṣya ǀ vi ǀ śasta ǁ

    1.162.18 Aṣṭaka 2.3.10.3Anuvāka 1.22.54Interpretations

19. Ṛk 19

    एक॒स्त्वष्टु॒रश्व॑स्या विश॒स्ता द्वा यं॒तारा॑ भवत॒स्तथ॑ ऋ॒तुः ।
    या ते॒ गात्रा॑णामृतु॒था कृ॒णोमि॒ ताता॒ पिंडा॑नां॒ प्र जु॑होम्य॒ग्नौ ॥

    एकस् त्वष्टुर् अश्वस्या विशस्ता द्वा यन्तारा भवतस् तथ ऋतुः |
    या ते गात्राणाम् ऋतुथा कृणोमि ता-ता पिण्डानाम् प्र जुहोम्य् अग्नौ ||

    ékastváṣṭuráśvasyā viśastā́ dvā́ yantā́rā bhavatastátha ṛtúḥ ǀ
    yā́ te gā́trāṇāmṛtuthā́ kṛṇómi tā́tā píṇḍānām prá juhomyagnáu ǁ

    ekas tvaṣṭur aśvasyā viśastā dvā yantārā bhavatas tatha ṛtuḥ |
    yā te gātrāṇām ṛtuthā kṛṇomi tā-tā piṇḍānām pra juhomy agnau ||

    एकः॑ । त्वष्टुः॑ । अश्व॑स्य । वि॒ऽश॒स्ता । द्वा । य॒न्तारा॑ । भ॒व॒तः॒ । तथा॑ । ऋ॒तुः ।
    या । ते॒ । गात्रा॑णाम् । ऋ॒तु॒ऽथा । कृ॒णोमि॑ । ताऽता॑ । पिण्डा॑नाम् । प्र । जु॒हो॒मि॒ । अ॒ग्नौ ॥

    एकः । त्वष्टुः । अश्वस्य । विऽशस्ता । द्वा । यन्तारा । भवतः । तथा । ऋतुः ।
    या । ते । गात्राणाम् । ऋतुऽथा । कृणोमि । ताऽता । पिण्डानाम् । प्र । जुहोमि । अग्नौ ॥

    ékaḥ ǀ tváṣṭuḥ ǀ áśvasya ǀ vi-śastā́ ǀ dvā́ ǀ yantā́rā ǀ bhavataḥ ǀ táthā ǀ ṛtúḥ ǀ
    yā́ ǀ te ǀ gā́trāṇām ǀ ṛtu-thā́ ǀ kṛṇómi ǀ tā́-tā ǀ píṇḍānām ǀ prá ǀ juhomi ǀ agnáu ǁ

    ekaḥ ǀ tvaṣṭuḥ ǀ aśvasya ǀ vi-śastā ǀ dvā ǀ yantārā ǀ bhavataḥ ǀ tathā ǀ ṛtuḥ ǀ
    yā ǀ te ǀ gātrāṇām ǀ ṛtu-thā ǀ kṛṇomi ǀ tā-tā ǀ piṇḍānām ǀ pra ǀ juhomi ǀ agnau ǁ

    1.162.19 Aṣṭaka 2.3.10.4Anuvāka 1.22.55Interpretations

20. Ṛk 20

    मा त्वा॑ तपत्प्रि॒य आ॒त्मापि॒यंतं॒ मा स्वधि॑तिस्त॒न्व१॒॑ आ ति॑ष्ठिपत्ते ।
    मा ते॑ गृ॒ध्नुर॑विश॒स्ताति॒हाय॑ च्छि॒द्रा गात्रा॑ण्य॒सिना॒ मिथू॑ कः ॥

    मा त्वा तपत् प्रिय आत्मापियन्तम् मा स्वधितिस् तन्व आ तिष्ठिपत् ते |
    मा ते गृध्नुर् अविशस्तातिहाय छिद्रा गात्राण्य् असिना मिथू कः ||

    mā́ tvā tapatpriyá ātmā́piyántam mā́ svádhitistanvá ā́ tiṣṭhipatte ǀ
    mā́ te gṛdhnúraviśastā́tihā́ya cchidrā́ gā́trāṇyasínā míthū kaḥ ǁ

    mā tvā tapat priya ātmāpiyantam mā svadhitis tanva ā tiṣṭhipat te |
    mā te gṛdhnur aviśastātihāya chidrā gātrāṇy asinā mithū kaḥ ||

    मा । त्वा॒ । त॒प॒त् । प्रि॒यः । आ॒त्मा । अ॒पि॒ऽयन्त॑म् । मा । स्वऽधि॑तिः । त॒न्वः॑ । आ । ति॒स्थि॒प॒त् । ते॒ ।
    मा । ते॒ । गृ॒ध्नुः । अ॒वि॒ऽश॒स्ता । अ॒ति॒ऽहाय॑ । छि॒द्रा । गात्रा॑णि । अ॒सिना॑ । मिथु॑ । क॒रिति॑ कः ॥

    मा । त्वा । तपत् । प्रियः । आत्मा । अपिऽयन्तम् । मा । स्वऽधितिः । तन्वः । आ । तिस्थिपत् । ते ।
    मा । ते । गृध्नुः । अविऽशस्ता । अतिऽहाय । छिद्रा । गात्राणि । असिना । मिथु । करिति कः ॥

    mā́ ǀ tvā ǀ tapat ǀ priyáḥ ǀ ātmā́ ǀ api-yántam ǀ mā́ ǀ svá-dhitiḥ ǀ tanváḥ ǀ ā́ ǀ tisthipat ǀ te ǀ
    mā́ ǀ te ǀ gṛdhnúḥ ǀ avi-śastā́ ǀ ati-hā́ya ǀ chidrā́ ǀ gā́trāṇi ǀ asínā ǀ míthu ǀ karíti kaḥ ǁ

    mā ǀ tvā ǀ tapat ǀ priyaḥ ǀ ātmā ǀ api-yantam ǀ mā ǀ sva-dhitiḥ ǀ tanvaḥ ǀ ā ǀ tisthipat ǀ te ǀ
    mā ǀ te ǀ gṛdhnuḥ ǀ avi-śastā ǀ ati-hāya ǀ chidrā ǀ gātrāṇi ǀ asinā ǀ mithu ǀ kariti kaḥ ǁ

    1.162.20 Aṣṭaka 2.3.10.5Anuvāka 1.22.56Interpretations

21. Ṛk 21

    न वा उ॑ ए॒तन्म्रि॑यसे॒ न रि॑ष्यसि दे॒वाँ इदे॑षि प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ ।
    हरी॑ ते॒ युंजा॒ पृष॑ती अभूता॒मुपा॑स्थाद्वा॒जी धु॒रि रास॑भस्य ॥

    न वा उ एतन् म्रियसे न रिष्यसि देवां इद् एषि पथिभिः सुगेभिः |
    हरी ते युञ्जा पृषती अभूताम् उपास्थाद् वाजी धुरि रासभस्य ||

    ná vā́ u etánmriyase ná riṣyasi devā́m̐ ídeṣi pathíbhiḥ sugébhiḥ ǀ
    hárī te yúñjā pṛ́ṣatī abhūtāmúpāsthādvājī́ dhurí rā́sabhasya ǁ

    na vā u etan mriyase na riṣyasi devāṃ id eṣi pathibhiḥ sugebhiḥ |
    harī te yuñjā pṛṣatī abhūtām upāsthād vājī dhuri rāsabhasya ||

    न । वै । ऊं॒ इति॑ । ए॒तत् । म्रि॒य॒से॒ । न । रि॒ष्य॒सि॒ । दे॒वान् । इत् । ए॒षि॒ । प॒थिऽभिः॑ । सु॒ऽगेभिः॑ ।
    हरी॒ इति॑ । ते॒ । युञ्जा॑ । पृष॑ती॒ इति॑ । अ॒भू॒ता॒म् । उप॑ । अ॒स्था॒त् । वा॒जी । धु॒रि । रास॑भस्य ॥

    न । वै । ऊं इति । एतत् । म्रियसे । न । रिष्यसि । देवान् । इत् । एषि । पथिऽभिः । सुऽगेभिः ।
    हरी इति । ते । युञ्जा । पृषती इति । अभूताम् । उप । अस्थात् । वाजी । धुरि । रासभस्य ॥

    ná ǀ vái ǀ ūṃ íti ǀ etát ǀ mriyase ǀ ná ǀ riṣyasi ǀ devā́n ǀ ít ǀ eṣi ǀ pathí-bhiḥ ǀ su-gébhiḥ ǀ
    hárī íti ǀ te ǀ yúñjā ǀ pṛ́ṣatī íti ǀ abhūtām ǀ úpa ǀ asthāt ǀ vājī́ ǀ dhurí ǀ rā́sabhasya ǁ

    na ǀ vai ǀ ūṃ iti ǀ etat ǀ mriyase ǀ na ǀ riṣyasi ǀ devān ǀ it ǀ eṣi ǀ pathi-bhiḥ ǀ su-gebhiḥ ǀ
    harī iti ǀ te ǀ yuñjā ǀ pṛṣatī iti ǀ abhūtām ǀ upa ǀ asthāt ǀ vājī ǀ dhuri ǀ rāsabhasya ǁ

    1.162.21 Aṣṭaka 2.3.10.6Anuvāka 1.22.57Interpretations

22. Ṛk 22

    सु॒गव्यं॑ नो वा॒जी स्वश्व्यं॑ पुं॒सः पु॒त्राँ उ॒त वि॑श्वा॒पुषं॑ र॒यिं ।
    अ॒ना॒गा॒स्त्वं नो॒ अदि॑तिः कृणोतु क्ष॒त्रं नो॒ अश्वो॑ वनतां ह॒विष्मा॑न् ॥

    सुगव्यं नो वाजी स्वश्व्यम् पुंसः पुत्रां उत विश्वापुषं रयिम् |
    अनागास्त्वं नो अदितिः कृणोतु क्षत्रं नो अश्वो वनतां हविष्मान् ||

    sugávyam no vājī́ sváśvyam puṃsáḥ putrā́m̐ utá viśvāpúṣam rayím ǀ
    anāgāstvám no áditiḥ kṛṇotu kṣatrám no áśvo vanatām havíṣmān ǁ

    sugavyaṃ no vājī svaśvyam puṃsaḥ putrāṃ uta viśvāpuṣaṃ rayim |
    anāgāstvaṃ no aditiḥ kṛṇotu kṣatraṃ no aśvo vanatāṃ haviṣmān ||

    सु॒ऽगव्य॑म् । नः॒ । वा॒जी । सु॒ऽअश्व्य॑म् । पुं॒सः । पु॒त्रान् । उ॒त । वि॒श्व॒ऽपुष॑म् । र॒यिम् ।
    अ॒ना॒गाः॒ऽत्वम् । नः॒ । अदि॑तिः । कृ॒णो॒तु॒ । क्ष॒त्रम् । नः॒ । अश्वः॑ । व॒न॒ता॒म् । ह॒विष्मा॑न् ॥

    सुऽगव्यम् । नः । वाजी । सुऽअश्व्यम् । पुंसः । पुत्रान् । उत । विश्वऽपुषम् । रयिम् ।
    अनागाःऽत्वम् । नः । अदितिः । कृणोतु । क्षत्रम् । नः । अश्वः । वनताम् । हविष्मान् ॥

    su-gávyam ǀ naḥ ǀ vājī́ ǀ su-áśvyam ǀ puṃsáḥ ǀ putrā́n ǀ utá ǀ viśva-púṣam ǀ rayím ǀ
    anāgāḥ-tvám ǀ naḥ ǀ áditiḥ ǀ kṛṇotu ǀ kṣatrám ǀ naḥ ǀ áśvaḥ ǀ vanatām ǀ havíṣmān ǁ

    su-gavyam ǀ naḥ ǀ vājī ǀ su-aśvyam ǀ puṃsaḥ ǀ putrān ǀ uta ǀ viśva-puṣam ǀ rayim ǀ
    anāgāḥ-tvam ǀ naḥ ǀ aditiḥ ǀ kṛṇotu ǀ kṣatram ǀ naḥ ǀ aśvaḥ ǀ vanatām ǀ haviṣmān ǁ

    1.162.22 Aṣṭaka 2.3.10.7Anuvāka 1.22.58Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.