Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 127

Ṛk 1.127.1

Agni · Parucchepa Daivodāsi

The whole sūkta Link

Saṃhitā

अ॒ग्निं होता॑रं मन्ये॒ दास्वं॑तं॒ वसुं॑ सू॒नुं सह॑सो जा॒तवे॑दसं॒ विप्रं॒ न जा॒तवे॑दसं ।
य ऊ॒र्ध्वया॑ स्वध्व॒रो दे॒वो दे॒वाच्या॑ कृ॒पा ।
घृ॒तस्य॒ विभ्रा॑ष्टि॒मनु॑ वष्टि शो॒चिषा॒जुह्वा॑नस्य स॒र्पिषः॑ ॥

अग्निं होतारम् मन्ये दास्वन्तं वसुं सूनुं सहसो जातवेदसं विप्रं न जातवेदसम् |
य ऊर्ध्वया स्वध्वरो देवो देवाच्या कृपा |
घृतस्य विभ्राष्टिम् अनु वष्टि शोचिषाजुह्वानस्य सर्पिषः ||

agním hótāram manye dā́svantam vásum sūnúm sáhaso jātávedasam vípram ná jātávedasam ǀ
yá ūrdhváyā svadhvaró devó devā́cyā kṛpā́ ǀ
ghṛtásya víbhrāṣṭimánu vaṣṭi śocíṣājúhvānasya sarpíṣaḥ ǁ

agniṃ hotāram manye dāsvantaṃ vasuṃ sūnuṃ sahaso jātavedasaṃ vipraṃ na jātavedasam |
ya ūrdhvayā svadhvaro devo devācyā kṛpā |
ghṛtasya vibhrāṣṭim anu vaṣṭi śociṣājuhvānasya sarpiṣaḥ ||

Padapāṭha

अ॒ग्निम् । होता॑रम् । म॒न्ये॒ । दास्व॑न्तम् । वसु॑म् । सू॒नुम् । सह॑सः । जा॒तऽवे॑दसम् । विप्र॑म् । न । जा॒तऽवे॑दसम् ।
यः । ऊ॒र्ध्वया॑ । सु॒ऽअ॒ध्व॒रः । दे॒वः । दे॒वाच्या॑ । कृ॒पा ।
घृ॒तस्य॑ । विऽभ्रा॑ष्टिम् । अनु॑ । व॒ष्टि॒ । शो॒चिषा॑ । आ॒ऽजुह्वा॑नस्य । स॒र्पिषः॑ ॥

अग्निम् । होतारम् । मन्ये । दास्वन्तम् । वसुम् । सूनुम् । सहसः । जातऽवेदसम् । विप्रम् । न । जातऽवेदसम् ।
यः । ऊर्ध्वया । सुऽअध्वरः । देवः । देवाच्या । कृपा ।
घृतस्य । विऽभ्राष्टिम् । अनु । वष्टि । शोचिषा । आऽजुह्वानस्य । सर्पिषः ॥

agním ǀ hótāram ǀ manye ǀ dā́svantam ǀ vásum ǀ sūnúm ǀ sáhasaḥ ǀ jātá-vedasam ǀ vípram ǀ ná ǀ jātá-vedasam ǀ
yáḥ ǀ ūrdhváyā ǀ su-adhvaráḥ ǀ deváḥ ǀ devā́cyā ǀ kṛpā́ ǀ
ghṛtásya ǀ ví-bhrāṣṭim ǀ ánu ǀ vaṣṭi ǀ śocíṣā ǀ ā-júhvānasya ǀ sarpíṣaḥ ǁ

agnim ǀ hotāram ǀ manye ǀ dāsvantam ǀ vasum ǀ sūnum ǀ sahasaḥ ǀ jāta-vedasam ǀ vipram ǀ na ǀ jāta-vedasam ǀ
yaḥ ǀ ūrdhvayā ǀ su-adhvaraḥ ǀ devaḥ ǀ devācyā ǀ kṛpā ǀ
ghṛtasya ǀ vi-bhrāṣṭim ǀ anu ǀ vaṣṭi ǀ śociṣā ǀ ā-juhvānasya ǀ sarpiṣaḥ ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.127.01
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
2.1.12.01
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
1.19.001
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Parucchepa Daivodāsi
Chandas छन्दस्
Atyaṣṭi, Atidhṛti
Svara स्वरः
मध्यमः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.127.1

Interpretations

Sri Aurobindo

I meditate on the Fire, the priest of the call, the giver of the Treasure, the son of force, who knows all things born, the Fire who is like one illumined and knowing all things born. The Fire who perfect in the pilgrim-sacrifice, a God with his high-lifted longing1 hungers with his flame for the blaze of the offering of light, for its current poured on him as an oblation. (16HTMF 109)

हिन्दी

मैं अग्नि पर मनन करता हूँ, आह्वान के होता, परम निधि के दाता, शक्ति के पुत्र, जो जन्मी संपूर्ण वस्तुओं के जानते हैं, वह अग्नि, जो प्रकाशमानों के समान हैं और जन्मी संपूर्ण वस्तुओं के ज्ञानी हैं।

अग्नि, पथिक-यज्ञ में पूर्ण, एक देव, अपनी ऊँची उठी हुई ललक (या, देवों को ढूँढती हुई ऊँची उठी हुई दमक) के साथ, अपनी ज्वाला के साथ, प्रकाश के अर्पण की धधक के लिये भूखे हैं, भूखे हैं कि उस प्रकाश के प्रवाह को एक हव्य के रूप में उनपर चढ़ाया जाए।