Ṛgveda · Maṇḍala 1 · Sūkta 127

Ṛk 1.127.5

Agni · Parucchepa Daivodāsi

The whole sūkta Link

Saṃhitā

तम॑स्य पृ॒क्षमुप॑रासु धीमहि॒ नक्तं॒ यः सु॒दर्श॑तरो॒ दिवा॑तरा॒दप्रा॑युषे॒ दिवा॑तरात् ।
आद॒स्यायु॒र्ग्रभ॑णवद्वी॒ळु शर्म॒ न सू॒नवे॑ ।
भ॒क्तमभ॑क्त॒मवो॒ व्यंतो॑ अ॒जरा॑ अ॒ग्नयो॒ व्यंतो॑ अ॒जराः॑ ॥

तम् अस्य पृक्षम् उपरासु धीमहि नक्तं यः सुदर्शतरो दिवातराद् अप्रायुषे दिवातरात् |
आद् अस्यायुर् ग्रभणवद् वीऌउ शर्म न सूनवे |
भक्तम् अभक्तम् अवो व्यन्तो अजरा अग्नयो व्यन्तो अजराः ||

támasya pṛkṣámúparāsu dhīmahi náktam yáḥ sudárśataro dívātarādáprāyuṣe dívātarāt ǀ
ā́dasyā́yurgrábhaṇavadvīḷú śárma ná sūnáve ǀ
bhaktámábhaktamávo vyánto ajárā agnáyo vyánto ajárāḥ ǁ

tam asya pṛkṣam uparāsu dhīmahi naktaṃ yaḥ sudarśataro divātarād aprāyuṣe divātarāt |
ād asyāyur grabhaṇavad vīḷu śarma na sūnave |
bhaktam abhaktam avo vyanto ajarā agnayo vyanto ajarāḥ ||

Padapāṭha

तम् । अ॒स्य॒ । पृ॒क्षम् । उप॑रासु । धी॒म॒हि॒ । नक्त॑म् । यः । सु॒दर्श॑ऽतरः । दिवा॑ऽतरात् । अप्र॑ऽआयुषे । दिवा॑ऽतरात् ।
आत् । अ॒स्य॒ । आयुः॑ । ग्रभ॑णऽवत् । वी॒ळु । शर्म॑ । न । सू॒नवे॑ ।
भ॒क्तम् । अभ॑क्तम् । अवः॑ । व्यन्तः॑ । अ॒जराः॑ । अ॒ग्नयः॑ । व्यन्तः॑ । अ॒जराः॑ ॥

तम् । अस्य । पृक्षम् । उपरासु । धीमहि । नक्तम् । यः । सुदर्शऽतरः । दिवाऽतरात् । अप्रऽआयुषे । दिवाऽतरात् ।
आत् । अस्य । आयुः । ग्रभणऽवत् । वीळु । शर्म । न । सूनवे ।
भक्तम् । अभक्तम् । अवः । व्यन्तः । अजराः । अग्नयः । व्यन्तः । अजराः ॥

tám ǀ asya ǀ pṛkṣám ǀ úparāsu ǀ dhīmahi ǀ náktam ǀ yáḥ ǀ sudárśa-taraḥ ǀ dívā-tarāt ǀ ápra-āyuṣe ǀ dívā-tarāt ǀ
ā́t ǀ asya ǀ ā́yuḥ ǀ grábhaṇa-vat ǀ vīḷú ǀ śárma ǀ ná ǀ sūnáve ǀ
bhaktám ǀ ábhaktam ǀ ávaḥ ǀ vyántaḥ ǀ ajárāḥ ǀ agnáyaḥ ǀ vyántaḥ ǀ ajárāḥ ǁ

tam ǀ asya ǀ pṛkṣam ǀ uparāsu ǀ dhīmahi ǀ naktam ǀ yaḥ ǀ sudarśa-taraḥ ǀ divā-tarāt ǀ apra-āyuṣe ǀ divā-tarāt ǀ
āt ǀ asya ǀ āyuḥ ǀ grabhaṇa-vat ǀ vīḷu ǀ śarma ǀ na ǀ sūnave ǀ
bhaktam ǀ abhaktam ǀ avaḥ ǀ vyantaḥ ǀ ajarāḥ ǀ agnayaḥ ǀ vyantaḥ ǀ ajarāḥ ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
01.127.05
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
2.1.12.05
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
1.19.005
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Parucchepa Daivodāsi
Chandas छन्दस्
Atyaṣṭi, Atidhṛti
Svara स्वरः
गान्धारः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 1.127.5

Interpretations

Sri Aurobindo

We meditate on3 that fullness of him on the upper levels, this Fire the vision of whom is brighter in the night than in the day, for his undeparting life brighter than in the day. Then does his life grasp and support us like a strong house of refuge for the Son,—ageless fires moving towards the happiness enjoyed and that not yet enjoyed, moving his ageless fires. (16HTMF 110)

हिन्दी

उच्चतर स्तरों पर हम ध्यान करते हैं उनकी प्रचुरता पर (या, धारण करते हैं उनकी प्रचुरता को), उस अग्नि पर, जिसका दृश्य, दिन की अपेक्षा, रात्री में अधिक चमकीला है, उनके न जाने वाले प्राण का जो रात्री में अधिक चमकीला है। जब चिरायु ज्वालाएँ, भोगे हुए और अभी तक न भोगे हुए परमानंद की ओर बढ़ती हैं, तब उनके प्राण, अपनी चिरायु ज्वालाओं को बढ़ाते हुए, पुत्र के लिये आश्रय स्थान के एक सशक्त गृह के समान, हमें थामते हैं और सहारा देते हैं।